θεωρία, teoria

Ο Καπιταλισμός δεν έχει πατρίδα

 
Ο Καπιταλισμός δεν έχει πατρίδα
Γράφει στο Μανιφέστο ο Μάρκο Μπασκέττα, 27 -9 -13, ΙΤΑΛΊΑ

Την περασμένη Τετάρτη, την επομένη της ισπανικής επίθεσης στην ιδιοκτησία της Τέλεκομ, η Ουνιτά και Ιλ Τέμπο έβγαιναν με τίτλο στην πρώτη σελίδα πανομοιότυπης σημασίας : ‘να αποτρέψουμε το ιταλικό ξεπούλημα’.
Ο Τύπος και οι τελεειδήσεις απαριθμούσαν απογοητευμένοι τις πολυάριθμες ιταλικές εταιρείες που έχουν περάσει ‘σε ξένα χέρια’, ‘τα διαμάντια, τα κοσμήματα του κατασκευασμένου στην Ιταλία’ που άλλαξαν εθνικότητα. Στις ίδιες αυτές σελίδες, σε ένα άρθρο κατά τα άλλα αξιόλογο, ο Ενρίκο Γκρατσίνι, σημείωνε καταλήγοντας : ‘ο οικονομικός πατριωτισμός είναι αναγκαίος για να αντιμετωπίσει την άγρια παγκοσμιοποίηση’.
Όλα αυτά είναι ανησυχητικά και είναι, όπως πάντοτε συμβαίνει, η γλώσσα που χρησιμοποιείται και η αντίστοιχη αναπαράσταση που εκθέτουν τον κίνδυνο. Που δεν οφείλεται στην απερίσκεπτη συμπεριφορά των μεμονωμένων περιπτώσεων, που είναι επίσης σημαντικές, όπως εκείνες της Τέλεκομ και της Αλιτάλια. Ήδη το να ορίζεις ‘ξένα’, τα ευρωπαϊκά χέρια, κατευθύνεις την κοινή γνώμη προς μια αντίληψη ανταγωνιστική της παρουσίας των ξεχωριστών κρατών στην Ένωση. Εάν μετά βάλουμε στη μέση και τον ‘πατριωτισμό’ οι όψεις του ερωτήματος γίνονται ακόμη πιο αριστεροί. Σε όλη την κουβέντα για την αγορά και τις επιχειρήσεις και στη βιομηχανική πολιτική η ευρωπαϊκή διάσταση απλά εξαφανίζεται. Επιστρέφουμε να μιλάμε για ‘οικογένειες’ και ‘οικογενειακά κοσμήματα’. Όμως, για να παραμείνουμε στο πεδίο των κοσμημάτων, με την πραγματική έννοια, ανφιβάλλω εάν έστω και ένας άνεργος ή επισφαλώς εγαζόμενος θα πρέπει να είναι απελπισμένος για το πέρασμα του Μπούλγκαρι σε ‘ξένα χέρια’. Όπως επίσης δεν πιστεύω πως τα ξένα κεφάλαια που διεισδύουν στα σαγόνια της όμορφης χώρας θα καταπνίξουν τη ‘δημιουργικότητα’ του made in Italy, εάν υπάρχει ακόμη, και θα ελαττώσουν τις ήδη σκορπισμένες από εδώ κι από εκεί θέσεις εργασίας.Ή ότι η ιδιοκτησία της Πάρμαλατ που βρίσκεται πέρα από τις Άλπεις θα έπρεπε να λυπάται για τον Καλίστο Τάντζι.
Υπάρχει κάτι το παράδοξο, το ακατανόητο, στο να αξιώνουμε την ιταλικότητα των ιταλικών εταιρειών αφού έχουμε κάνει τον λεπτομερή έλεγχο της διαφθοράς του πολιτικού κόσμου, που με χαρά ιδιωτικοποιεί, και μας έχει κυβερνήσει και μας κυβερνά. Αφού έχουμε εκθέσει την ευτέλεια, την ανικανότητα, την κοντόφθαλμη πολιτική του επιχειρηματικού μας κόσμου. Μέχρι που διεκδικήσαμε εκ νέου μια Νυρεμβέργη [ η Ρεπούμπλικα ] για τα εγκλήματα που διαπράχτηκαν στην Ιταλία ‘εναντίον του καπιταλισμού’. Και ο θεός να μας συγχωρέσει γι αυτό τον παραλληλισμό.
Αυτός λοιπόν είναι ο ιταλισμός που θέλουμε να διατηρήσουμε ;
Η οικονομική πατρίδα που θέλουμε να υπερασπιστούμε μέχρι θανάτου, αποδεχόμενοι ίσως φόρους εκμετάλλευσης πιο ‘ανταγωνιστικούς’ ;
Ή βλέπουμε ίσως μια αναπάντεχη ή ξαφνική στιγμή εξαγοράς ή ξεπουλήματος ;
Το ότι τα κεφάλαια ταξιδεύουν και τριγυρνούν ελεύθερα και οι αγορές τηρούν μοναχά τους δικούς τους κανόνες δεν είναι βέβαια κάτι καινούργιο. Το πρόβλημα είναι πως δεν κυκλοφορεί τίποτα άλλο, μένει κλεισμένο στην φερόμενη [υποτιθέμενη ] αδυναμία των ‘πατρίδων’.
Υπάρχει μετά ένας περίεργος μύθος που είναι πάνω απ’ όλα και κυρίως στην συνδικαλιστική μυθολογία. Αυτός σύμφωνα με τον οποίο τα εθνικά αφεντικά είναι πιό μαλακά, προσφέρουν περισσότερα στους υπάλληλούς τους, ίσως γιατί ανησυχούν για την κοινωνική εχθρότητα που τη νιώθουν πιό κοντινή, λιγότερο κυνικοί από τον ‘ξένο’ που επωφελείται από την απόσταση. Είναι μια οπτική πατριαρχική, αρχαϊκή και ασθενική, που έχει διαψευσθεί χιλιάδες φορές. Κανείς επιχειρηματικός πατριωτισμός [με την επιφύλαξη της ηθικής άμυνας μέχρι απελπισίας κάποιας μικρής ή μεσαίας επιχείρησης ] ποτέ δεν κέρδισε την εξουδετέρωση στο κλείσιμο, μετατόπιση ή μετεγκατάσταση,
απολύσεις, μείωση στις θέσεις εργασίας και στους μισθούς.
Υπάρχει τέλος αυτός που πιστεύει πως τα ντόπια αφεντικά εκβιάζονται ή πείθονται ευκολότερα από μια κυβέρνηση της χώρας η οποία με σοβαρότητα δεσμεύεται στις βιομηχανικές πολιτικές. Η εμπειρία δείχνει το αντίθετο. Ακόμη περισσότερο σε κατάσταση κρίσης όπου λείπουν τόσο τα καρότα όσο και τα μπαστούνια.
Μας λένε τα ιταλικά συνδικάτα : Τελεφόνικα, η ισπανική επιχείρηση που αναλαμβάνει τον έλεγχο της Τέλεκομ, έκλεισε διάφορους παραγωγικούς τομείς, δημιουργώντας απολύσεις και ανεργία. Το ίδιο θα μπορούσε να κάνει κι εδώ πέρα, σε μας. Που βρίσκονταν όμως το ιταλικό συνδικάτο και τα άλλα ευρωπαϊκά συνδικάτα όταν συνέβαινε αυτό ;
Στις αντίστοιχες πατρίδες φυσικά, να ουρλιάζουν εναντίον της Ευρώπης, αντί να οργανώνουν υπερεθνικούς αγώνες που την μεταμορφώνουν, αντιμετωπίζοντας τις φιλελεύθερες πολιτικές.
Κάτω από την ευρωπαϊκή διάσταση, κλεισμένοι στην εθνική αυλή, χάνουν παντού και πάντα.
Εύκολο να το λέμε, συμφωνώ. Αν όμως καλλιεργούμε ένα παρόμοιο φαντασιακό ενάντια σε κάθε μορφή πατριωτισμού [οικονομικό, πολιτικό, πολιτιστικό], ρητορικής της ιταλικότητας και του ‘συστήματος-χώρας’, η Ευρώπη και όλο αυτό που περιέχει σταθερά θα παραμείνει όχι ‘σε ξένα χέρια’, αλλά σε εκείνα μιας ελίτ που εκμεταλλεύεται χωρίς δισταγμό και χωρίς τις τράπεζες.
Ένα μικρό παράδειγμα ‘διεθνισμού’ που είναι δυνατός, και χρησιμοποιώ αυτή την απηρχαιωμένη έκφραση επίτηδες : οι περιοριστικές πολιτικές που επιβάλλονται από την τρόϊκα στην Ελλάδα προκαλούν το κλείσιμο των περισσότερων πανεπιστημιακών σχολών εκείνης της χώρας. Δεν θα ήταν ένα ξεκάθαρο και αποφασισμένο μήνυμα εάν όλα τα πανεπιστήμια της Ευρώπης έκλειναν, τουλάχιστον για μία μέρα, σε ένδειξη πένθους για κάτι που συμβαίνει αλλού, αλλά αφορά στο μέλλον όλων μας ;
Πλησιάζει η εκατονταετία του 1914. Ας ψάξουμε να την γιορτάσουμε με σοφία.
‘Κυράδες φιλάνθρωποι παπάδες, εργολαβίες ψαλμωδίες και καντάδες, η Ευανθούλα κλαίει πριν να κοιμηθεί, την παρθενιά της βγάζει στο σφυρί. Στα γήπεδα η Ελλάδα αναστενάζει, στα καφενεία μπιλιάρδο καλαμπούρι και χαρτί, τρέχει στο περίπτερο διαβάζει φυλλάδες με μιάμιση δραχμή. ΌΧΙ, όχι, αυτό δεν είναι τραγούδι, είναι η τρύπια στέγη μιας παράγκας, είν’ η γόπα που μάζεψε ένας μάγκας, κι ο χαφιές που μας ακολουθεί’.
Σαββόπουλος, Παράγκα, 1975.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s