ένοπλη πάλη, lotta armata

Η αληθινή ιστορία της δίκης του Τορίνο στον ‘ιστορικό πυρήνα’ των Ερυθρών Ταξιαρχιών : η επιτροπή των ενόρκων συντέθηκε χάρη στην παρέμβαση του Κκι

mini_agliettabooks1

La vera storia del processo di Torino al “nucleo storico” delle Brigate rosse: la giuria popolare venne composta grazie all’intervento del Pci
Posted on novembre 12, 2010
Rivelazioni – Giuliano Ferarra: «Li convincemmo noi. Cossiga, Pecchioli, Berlinguer, Caselli e Violante sapevano»

 

Η αληθινή ιστορία της δίκης του Τορίνο στον ‘ιστορικό πυρήνα’ των Ερυθρών Ταξιαρχιών : η επιτροπή των ενόρκων συντέθηκε χάρη στην παρέμβαση του Κκι
Αποκαλύψεις – Giuliano Ferrara : ‘Εμείς τους πείσαμε. Οι ηγεσίες Κκ. Χδ και οι δικαστικοί γνώριζαν’

 

Σε αυτή τη συνέντευξη ο Giuliano Ferrara, σήμερα διευθυντής του Foglio αλλά την εποχή σημαντικό διευθυντικό στέλεχος της τορινέζικης ομοσπονδίας του Κκ, μας παρουσιάζει σημαντικά έγγραφα που δίνουν τη δυνατότητα να αναπαραχθεί το σύστημα δικαιοσύνης κατάστασης εξαίρεσης που στήθηκε στο τέλος των χρόνων του ’70 για να πολεμήσει τη δράση των σχηματισμών της επαναστατικής αριστεράς που οδηγούσαν την ένοπλη επίθεσή τους στα εργοστάσια και στις συνοικίες της αστικής περιφέρειας.
Εκτός του να έχουν συναντηθεί με τους λαϊκούς ένορκους που κληρώνονταν για να αποτελέσουν την κριτική επιτροπή, ο Ferrara δηλώνει πως έκανε πολιτικές συναντήσεις, πάντα στα γραφεία του Κκ, με τον δικαστή Giancarlo Caselli που διεξήγαγε την έρευνα ενάντια στις Ερυθρές Ταξιαρχίες, για να συμφωνήσουν μια κοινή αντιτρομοκρατική στρατηγική. Μια περίσταση που επιβεβαιώνεται σε προηγούμενη συνέντευξη που έδωσε ο Saverio Vertone στην Corriere della sera στις 11 δεκεμβρίου 1994: ‘Οι σχέσεις του
Caselli με το Pci ήταν πολύ στενές, μέχρι να γίνουν με τον καιρό οργανικές, σταθερές. Έπαιρνε μέρος στις συναντήσεις της γραμματείας : συζητούσε πολιτικά, φυσικά.Να μη ξεχνάμε πως τότε το να συζητάς πολιτικά σήμαινε να αντιμετωπίσεις το επείγον πρόβλημα τρομοκρατία. Ο Caselli ήταν ο εκπρόσωπος της ‘δημοκρατικής αδιαλλαξίας’, θεωρητικολογεί την αναπλήρωση του δικαστικού σώματος μπροστά στην κατάρρευση των δημόσιων φορέων. Εγώ και ο Ferrara συμφωνήσαμε με αυτόν στην ανάγκη να κρατήσουμε σκληρή γραμμή’.

 

Του Paolo Persichetti
Αυτή η συνέντευξη παρουσιάστηκε σε φόρμα μειωμένη στο περιοδικό Il Riformista στις 10 νοεμβρίου 2010 σε ολοκληρωμένη εκδοχή στο Gli Altri στις 12 νοεμβρίου 2010

 

Μετά δυο χρόνια διακεκομμένα από αναβολές, στις 9 Μαρτίου του 1978 ξεκινά στο Τορίνο η δίκη στο λεγόμενο ‘ιστορικό πυρήνα των κόκκινων Ταξιαρχιών’. 46 κατηγορούμενοι εκ των οποίν οι 11 κρατούμενοι. Στην πρώτη ακρόαση, διηγείται η Adelaide Aglietta, τότε γραμματέας του ριζοσπαστικού κόμματος, στο δικό της, Diario di una giurata popolare al processo delle Brigate rosse, Milano libri εκδόσεις 1979 – ημερολόγιο μιας λαϊκής ενόρκου στη δίκη των ερυθρών Ταξιαρχιών – ‘ανακαλύπτω με τεράστια έκπληξη πως ένας ένορκος έχει ρεβόλβερ : θα εξακριβώσω τους επόμενους μήνες πως επίσης και άλλοι τριγυρίζουν διαρκώς οπλισμένοι’. Η εφημερίδα του Τορίνο La Stampa περιγράφει λεπτομερώς τα τεράστια μέτρα ασφαλείας : 4 χιλιάδες άνθρωποι έτοιμοι για μάχη, ειδικές δυνάμεις, ελεύθεροι σκοπευτές στις οροφές των κτιρίων γύρω από το στρατόπεδο Lamarmora που μετατράπηκε σε αίθουσα Bunker, εννιακόσιοι άνθρωποι που τους έχει ανατεθεί η συνοδεία. Στην αίθουσα – μας θυμίζει πάντα η Aglietta – ΄η σκηνοθεσία είναι τέλεια : δύο πρόσωπα στα τρία είναι αστυνομικοί με πολιτικά μεταμφιεσμένοι να μιμούνται όλη τη κοινωνική σκάλα, από τον μπογιατζή μέχρι τον υπάλληλο, τον αστό με τη καμπαρντίνα και την Repubblica κάτω απ’ τη μασχάλη, τον νεαρό ψευτό εξτρεμιστή’. Θα είναι η πρώτη από τις maxi-δίκες ενάντια στην ένοπλη πάλη, μετά από μια maxi-έρευνα που διεξήγαγε ο τορινέζος ανακριτής Giancarlo Caselli, ο οποίος είχε συγχωνεύσει, ξεσηκώνοντας πολεμικές και ισχυρισμούς εξαναγκασμού, τρία διαφορετικά σκέλη ερευνών οι οποίες διεξήχθησαν σε διαφορετικές πόλεις. Η πρώτη αναβολή [μάιος 1976] υπήρξε διότι οι κατηγορούμενοι με μια ξαφνική κίνηση ανακαλούν τους δικηγόρους υπεράσπισης. Αντιστρέφοντας τους ρόλους στη δίκη από κατηγορούμενοι διακηρύττουν τους εαυτούς τους κατήγορους ενάντια ‘στο ιμπεριαλιστικό Κράτος των πολυεθνικών’, καινοτομώντας την παράδοση της ‘ρήξης της διαδικασίας της δίκης’ ανακοινώνουν την έναρξη της αντάρτικης δίκης- processo guerriglia, δημιουργώντας αναταραχή σε ολόκληρη τη δικαστική μηχανή.
Η δεύτερη αναβολή έρχεται την επόμενη χρονιά, μετά την εκτέλεση, στις 28 απριλίου του 1977, του προέδρου του δικηγορικού συλλόγου του Torino Fulvio Croce που είχε αναλάβει την υπεράσπιση γραφείου παρά την αντίθετη θέληση των κατηγορουμένων. Στις 3 μαίου του ’77 μόνο 4 στους 8 ενόρκους είχαν δεχτεί το διορισμό. Για να καταφέρουν να σχηματίσουν ολόκληρη την κριτική επιτροπή χρειάστηκε ακόμη ένας χρόνος και 40 κληρώσεις. 210 ήταν οι αρνήσεις ανάμεσα στους δικηγόρους για τους διορισμούς γραφείου. Η κλήρωση, η παράσταση που σκηνοθέτησε ο Giovanni Fasanella ( με την ευκαιρία : πότε θα κληθούν αληθινοί ιστορικοί να παρέχουν συμβουλές στη θέση των συνηθισμένων επιχειρηματιών της δημοσιογραφικής συνωμοσίας ;] που μεταδόθηκε από το πρώτο κανάλι της κρατικής τηλεόρασης δεν διηγείται όμως την ιστορία αυτών των embedded ενόρκων. Για να μάθω κάτι παραπάνω συνάντησα τον Giuliano Ferrara, διευθυντή σήμερα του Foglio την εποχή εκείνη όμως ενεργότατο υπεύθυνο για τα εργοστάσια της τορινέζικης ομοσπονδίας του Pci. Σε ένα βιβλίο του Maurizio Caprara, Lavoro riservatone. I cassetti segreti del Pci, Feltrinelli 1997 – εμπιστευτική Εργασία. Τα μυστικά συρτάρια του Κκι – αποκάλυπτε πως ανάμεσα στα άλλα καθήκοντά του υπήρξαν επίσης και ‘κάποιες συναντήσεις με ενόρκους της μάξι-δίκης ενάντια στους ταξιαρχίτες για να τους πείσει να μην αρνηθούν την κλήση’.

 

Ferrara, αληθεύει πως το Κκ σας είχε αναθέσει ένα έργο αυτού του είδους ;
Πρέπει να ξαναφτιάξουμε το ιστορικό πλαίσιο, το κλίμα μέσα στο οποίο ζούσαμε στο Τορίνο. Μιλάμε για χρόνια κατά τα οποία κάθε βδομάδα είχαμε φόνο, γαμποποίηση, φωτιά σε εργοστάσιο, σύλληψη, την ανακάλυψη γιάφκας. Τέλος πάντων, μια κατάσταση πολύ δραματική, έντονη, εντυπωσιακή. Ήταν ένα είδος εμφύλιου πολέμου ξεδιπλωμένου. Εγώ ασχολούμουν με τα εργοστάσια, στη Φίατ, οι εργάτες, το συνδικάτο, ήμουν στη γραμματεία της Ομοσπονδίας. Η τορινέζικη κοινωνία ήταν μούσκεμα από αυτό το πρόβλημα. Όταν λοιπόν υπήρξε η υπόθεση της δίκης η πόλη πάγωσε, με την έννοια πως η δίκη πάγωσε εξ αιτίας του γεγονότος πως λόγω του φόβου δεν βρίσκονταν ένορκοι. Ήταν κάτι καταστροφικό για μας. Σήμαινε πως κάναμε πίσω, παραδοθήκαμε, έτσι κινηθήκαμε να βρούμε άλλους ενόρκους.

 

Πως ;
Όταν μαθαίναμε πως κάποιος είχε κληρωθεί αλλά δεν ήθελε να πάρει μέρος, τότε παρεμβαίνουμε. Στην εργατική κοινωνία υπάρχουν σχέσεις στενές, οικογενειακές, φιλικές. Το κόμμα ήταν πολύ δικτυωμένο, ήταν πολύ παρόν, μας έλεγαν και πήγαινα σαν υπεύθυνος της αντιτρομοκρατίας.

 

Ο νόμος λέει πως οι ένορκοι δεν πρέπει να επηρεάζονται.
Σίγουρα υπήρξε εξαναγκασμός, κάτι τελείως αντιδεοντολογικό θα έλεγα, σαν καταστροφικό κράτος έκτακτης ανάγκης. Γι αυτό ήταν μια δουλειά που τη κάναμε στα κρυφά, εμπιστευτικά. Ένιωθα όμως δυνατή ηθική αιτιολόγηση. Από την άλλη βέβαια συμπληρώναμε ερωτηματολόγιο αντιτρομοκρατικό με την ερώτηση Νο 5 που ζητούσε τη πληροφορία, που καλούσε στη ρουφιανιά. Τέλος πάντων υπήρχε ξεκάθαρη κρίση του Κράτους που έφτασε σε σημεία παροξυσμού στη διάρκεια της δίκης Μόρο, μεταξύ άλλων οι ημερομηνίες συμπίπτουν. Το Κράτος ήταν αδύνατο και αδύναμο το σχέδιο του ιστορικού συμβιβασμού. Δεν υπήρξε όμως καμία γερμανοποίηση, όπως λέγονταν εκείνο τον καιρό. Δεν υπήρξε κανένα Stammheim. Μοναδικό γεγονός αυτό της via Fracchia, η εκτέλεση στον ύπνο της ηγετικής ομάδας της γενοβέζικης φάλαγγας των εΤ.

 

Έτσι υπερασπίζονταν τη νομιμότητα, με την ανομία ;
Εμείς ήμασταν ένα είδος αντιτρομοκρατίας. Μια μέρα ο πατέρας μου το είπε, ‘μα εσύ είσαι ένας αντιτρομοκράτης’. Σε αντίθεση με αυτούς που θεωρούσαν την τρομοκρατία ένα φαινόμενο απομονωμένο, μειοψηφικό, άσχετο με τους κοινωνικούς αγώνες, που ήταν κατά τα άλλα η άποψη ευκολίας ενός μέρους του Κκ, ήδη από τότε θεωρούσα τη τρομοκρατία κάτι πολύ σοβαρό. Ένα ένοπλο κόμμα με ένα σχέδιο που κοινωνικά υποστηρίζονταν από σοβαρές αιτίες, από μαζικά κινήματα, από καινούργιες καταστάσεις στο εργοστάσιο, από ένα δόγμα. Το εργοστάσιο δεν ήταν πλέον μοναχά τόπος εκμετάλλευσης, που είναι σχέση μαθηματική, ήταν ο τόπος της καταπίεσης. Η θέληση να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση καταπίεσης γέννησε το φαινόμενο της πολιτικής τρομοκρατίας μαρξιστικής μήτρας σε όλη την Ευρώπη, Raf και Brigate rosse. εάν το αναγνωρίζεις αυτό τότε αντιλαμβάνεσαι τις αιτίες εκείνης της πράξης. Εάν είχαν υπάρξει μοναχά σαν περιπολίες ξεκομμένες από την κοινωνία δεν θα είχε υπάρξει ανάγκη.

 

Όμως εάν η ένοπλη πάλη γεννήθηκε απ’ την καταπίεση δε θα ήταν πιο κατάλληλη μια πολιτική απάντηση ; Οι επιλογές σας μοιάζουν να επιβεβαιώνουν αντιθέτως αυτό που έλεγαν οι κρατούμενοι των εΤ : ‘Η δίκη που στήθηκε στη σκηνή δεν είναι δικαιοσύνη αλλά πράξη πολέμου’.
Ναι, όμως το Κράτος δικαίου έπρεπε να σωθεί. Εγώ είμαι μαρξιστής, πίσω απ’ τον τυπικό φάκελλο Κράτους δικαίου υπάρχει και η ουσία, δηλαδή η δύναμη.

 

Μοιάζει περισσότερο κουβέντα του Carl Schmitt παρά του Μάρξ
Δεν αρνιέμαι το νομικό φορμαλισμό του οποίου υπάρχει ανάγκη, λέω πως είναι μια θήκη, και μέσα υπάρχει περιεχόμενο, μια ουσία, κοινωνικές σχέσεις.

 

Ο Caselli στην παραπομπή σε δίκη είχε χαρακτηρίσει τις εΤ ένα νέο είδος εγκληματικότητας άνευ πολιτικού περιεχομένου
Αυτή η ιδέα της τρομοκρατίας όπως μιας περιπολίας ανθρώπων ξεκομμένων από το ιταλικό κοινωνικό γίγνεσθαι είναι πολύ λαθεμένη. Έξι μήνες πριν τη via Fracchia, εκείνοι που κοιμόντουσαν εκεί μέσα και βρίσκονταν στη στρατηγική διοίκηση των εΤ, ήταν πρωτοπορείες εργατικές στο εργοστάσιο. Δεν ήταν οργανωμένη εγκληματικότητα η τρομοκρατία. Ήταν πολιτική δράση που πήγαινε στη καρδιά του Κράτους, που στόχευε την καρδιά του Κράτους, οπότε εάν προσδιοριζόσουν έτσι, εάν συμπάσχεις με το Κράτος, διαφοροποιούμενος απ’ τον Sciascia που διασκέδαζε τη μέρα του λέγοντας πως δεν ήταν ούτε με τους μεν ούτε με τους δε, δεν γίνονταν να δράσεις διαφορετικά. Εμείς προσδιοριζόμασταν και δρούσαμε σύμφωνα με εκείνο που θεωρούσαμε καθήκον μας. Σίγουρα χρειάζονταν και μια συγκεκριμένη δόση φανατισμού τότε για να κάνεις τέτοιου είδους πράγματα.

 

Όμως οι εΤ δεν απείλησαν ποτέ κατευθείαν τους ενόρκους. Το καταθέτει η Adelaide Aglietta και οι επόμενες έρευνες δεν παρουσίασαν ούτε μια απόδειξη πως υπήρξε και μόνο η σκέψη να κτυπηθεί έστω ένας ένορκος.
Η αντίληψη ήταν πως αυτός που πολεμούσε μια νόμιμη μάχη ενάντια στις εΤ διακινδύνευε. Ήταν ξεκάθαρο πως υπήρχε μια σύγκρουση που διεξάγονταν με επιχειρήματα πολύ υποβλητικά, διότι οι εΤ έλεγαν : ‘δεν πυροβολούμε εσάς, πυροβολούμε το ρόλο σας’. Οπότε στη λειτουργία του δεσμοφύλακα, στη λειτουργία του δικηγόρου Croce, σε όλα τα εταιρικά σώματα, στον επικεφαλής τμήματος στο εργοστάσιο. Οποιοσδήποτε έπαιζε κάποιο ρόλο απειλούνταν, ανεξάρτητα από τις πραγματικές απειλές.

 

Που γίνονταν αυτές οι συναντήσεις ;
Στα κομματικά γραφεία. Θυμάμαι μια συνάντηση στο Lingotto. Τώρα μοιάζει ποιός ξέρει τι, όλα όμως γίνονταν με μια κομψότητα, δεν λέγαμε ‘πρέπει να γίνεται ένορκοι και να τους δώσετε ισόβια’. Κάναμε έργο πειθούς. Ένα είδος αντίδοτου ενάντια στο φόβο. Εξηγούσαμε πως το να παίρνεις μέρος στην κριτική επιτροπή είναι καθήκον του πολίτη, πως αν δεν καταφέρναμε να φτιάξουμε αυτή την επιτροπή η πόλη και ένα σημαντικό κομμάτι της χώρας θα έπεφταν σε μια κατάσταση αναδίπλωσης μπροστά σε μια βίαιη επίθεση που σπέρνει πένθος, που δημιουργεί προβλήματα. Δίναμε συμβουλές και φυσικά στη συνέχεια δίναμε ένα χέρι, πέρα από εκείνο που έδινε το Κράτος. Το Κράτος προσφέρει την προστασία του, εμείς προσθέταμε τη δική μας.

 

Τι είδος προστασίας ;
Σπίτια για παράδειγμα. Ρωτούσαμε : ‘πες μας ποια είναι τα προβλήματά σου, εάν φοβάσαι. Να ξέρεις πως εμείς είμαστε εδώ’.

 

Τους δίνατε και όπλα ;
Όχι, δεν μου προκύπτει. Αυτή η συμβουλή μπορεί να ήρθε από την αστυνομία. Το υπουργείο εσωτερικών πρότεινε συχνά να οπλιστούμε. Το είπαν και σ’ εμένα κι έτσι αγόρασα ένα ρεβόλβερ, έβγαλα άδεια οπλοφορίας.

 

Από τα πρόσωπα που συναντούσατε σας είπε κανένας όχι τελικά ;
Ναι, πάρα πολλοί. Μάλιστα θυμάμαι περισσότερες ήττες παρά αποτελέσματα.

 

Ήταν μια αυτόνομη πρωτοβουλία της τορινέζικης ομοσπονδίας ή επρόκειτο για υπόδειξη του τμήματος προβλημάτων του Κράτους που διοικούσε ο Pecchioli?
Σίγουρα η διοίκηση ήταν ενημερωμένη. Ήταν όμως δική μας πρωτοβουλία. Σε εκείνο το κλίμα ήταν προφανές να πράξουμε έτσι.

 

Η σχέση με τον Pecchioli πως ήταν ;
Ο Pecchioli ήταν τορινέζος, υπήρξε αντάρτης, ήταν νομιμοποιημένος σε όλες τις κομματικές δυνάμεις. Έρχονταν συχνά, έμενε κοντά μας. Στην ομοσπονδία υπήρχε ακόμη η γενιά της Αντίστασης χωρισμένη στα δύο : αυτοί ου υποστήριζαν τους τρομοκράτες, που υπήρχαν δεν λέω σαν τον Lazagna, εκείνοι όμως που έλεγαν : ‘αφήστε ήσυχους τους νέους να πράξουν, είναι άχρηστο να κάνετε προσφυγές εγκάρδιες, αυτοί έχουν δίκιο’. Όταν έδιωξαν τον Λάμα απ’ το πανεπιστήμιο ήταν όλοι ευχαριστημένοι, στο επιμελητήριο εργασίας, στο συνδικάτο Fiom. Υπήρχε και η άλλη αντιστασιακή γενιά, πιο δογματική, πιο ορθόδοξη που έλεγε ‘Όχι, αυτοί είναι κίνδυνος’, οι αμεντολιάνοι, τέλος πάντων, αυτοί που ήταν δεμένοι με μια παραδοσιακή θέση της διοίκησης.

 

Ο υπουργός εσωτερικών Francesco Cossiga ήταν ενημερωμένος?
Ναι, ο Cossiga βρίσκονταν σε στενή επαφή με τον Pecchioli, οπότε γνώριζε. Τουλάχιστον επτά-οκτώ πρόσωπα, από τον Berlinguer και κάτω, avevano γνώριζαν σίγουρα πως το Pci στο Torino είχε ενεργοποιηθεί για να σχηματιστεί αυτή η επιτροπή.

 

Ο Giancarlo Caselli?
Νομίζω πως το εγνώριζε. Οι Caselli και Violante έκαναν συχνά συναντήσεις μαζί μας.

 

Σήμερα, σε απόσταση πάνω από τριάντα χρόνια, μετά απ’ όλα όσα συνέβησαν, θα ξανάκανες τέτοια πράγματα ;
Πέρασε πολύς καιρός, έχω άλλη ηλικία, πήρα ένα σωρό μαθήματα. Η ιστορία έχει επαναληφθεί οπότε δεν θέλω να κάνω τον καυχησιάρη λέγοντας πως θα ξαναέκανα όλα. Ελπίζω όμως να υπάρχει πάντα ένας νέος, όπως εγώ τότε, ικανός να ξανακάνει τέτοια πράγματα.

cop-br-4-cmnemicoinconfessabile21

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s