ένοπλη πάλη, lotta armata · διεθνισμός, internazionalismo

Ο δικός μας “Che”

che1Il nostro “Che”
Posted on ottobre 9, 2012 di contromaelstrom
45 anni fa veniva ucciso dall’imperialismo il compagno-comandante Ernesto “Che” Guevara.
Ο δικός μας “Che”
45 χρόνια πριν σκοτώνονταν απ’ τον ιμπεριαλισμό ο σύντροφος-διοικητής Ernesto “Che” Guevara.

Τι μπορεί να προστεθεί που να μην έχει γραφτεί για τον Che?

Οι επιλογές της ζωής του μας έχουν σημαδέψει πρώτα και πάνω από τις πολιτικές διαδρομές του που προσπαθήσαμε να κάνουμε δικές μας. Δοκιμάστε να ρωτήσετε όλους και όλες τις συντρόφους που αγωνίστηκαν και πολέμησαν σε εκείνα τα χρόνια στο κίνημα πόσο ‘μολύνθηκαν’, επηρεάστηκαν απ’ τον ενθουσιασμό τους για τον Che.

Έχοντας περάσει πλέον δεκαετίες, μπορούμε να κουβεντιάσουμε για το εάν υπήρξε ένα πλεόνασμα υποκειμενισμού στις πολιτικές του επιλογές. Πιθανότατα υπήρξε, σε όλες τις επαναστατικές απόπειρες βρίσκουμε αυτές τις υπερβολές. Η δύναμη του Τσε υπήρξε το ότι πλήρωσε άρρηκτα τις επιλογές ζωής με τα ιδανικά του. Η συνέπεια υπήρξε η παράμετρος, το πιο συναρπαστικό συστατικό στοιχείο της διδασκαλίας του, το πιο αγνοημένο. Πολλά μπλουζάκια, πολλά πορτρέτα και τραγούδια μπροστά σε μια αφηρημένη ακρόαση του μηνύματος του αργεντίνου αντάρτη, κουβανού, διεθνιστή. Μπορούσαμε να ενθουσιαστούμε για μια περιπετειώδη ζωή, δεν μπορούσαμε όμως να προσποιηθούμε πως εκείνη τη ζωή ο Τσε την είχε αφιερώσει σε ένα συγκεκριμένο σχέδιο που εξήγησε χίλιες φορές με χίλιους τρόπους, τα λόγια του δεν επέτρεπαν υπεκφυγές :

Η αλληλεγγύη του προοδευτικού κόσμου με το λαό του Βιετναμ έχει την ίδια γεύση πικρής ειρωνεtriconίας που είχε για τους μονομάχους του τσίρκου οι επευφημίες της πλέμπας, δεν πρόκειται περί ευχής νίκης σε αυτόν που του επιτίθενται, αλλά να συμμετέχουμε στην τύχη του : να πάμε μαζί του στη νίκη ή στο θάνατο.[…] Και οι αγώνες δεν θα είναι απλές μάχες δρόμου, με πέτρες ενάντια στα δακρυγόνα, ούτε γενικές ειρηνικές απεργίες, ούτε θα είναι επίσης ο αγώνας ενός οργισμένου λαού ο οποίος μέσα σε δύο με τρεις μέρες καταστρέφει τις κατασταλτικές δομές. Θα είναι αγώνας μακρύς, αιματηρός […] Ε σε μας εκμεταλλευόμενους του κόσμου, πoια θέση μας αναλογεί ; Να επιτεθούμε σκληρά, δίχως σταματημό σε κάθε πεδίο της αναμέτρησης, αυτή πρέπει να είναι η γενική τακτική των λαών.[…] Απ’ την άλλη μεριά οι αυτοκτονικοί αστοί έχουν χάσει κάθε δυνατότητα αντίθεσης στον ιμπεριαλισμό – εάν την είχαν ποτέ – […] Δεν υπάρχουν πλέον άλλες αλλαγές για να γίνουν : ή σοσιαλιστική επανάσταση ή μια καρικατούρα επανάστασης.Αυτές οι λίγες γραμμές ήταν, για μας, το νόημα της σκέψης του Τσε, λέξεις με νόημα αυστηρό που δεν γίνονταν ν’ αγνοηθεί. Εκείνα τα χρόνια δεν το αγνοήσαμε. Όχι ότι ήμασταν σύμφωνοι με όλα όσα έλεγε και έκανε. θα ήταν όμως υποκριτικό να σκεφτούμε πως η αλληλεγγύη με το Βιετνάμ και τους άλλος λαούς σε αγώνα θα μπορούσε να περιοριστεί σε κάποιες διαδηλώσεις με μερικές σπασμένες βιτρίνες.

Δεν έφτανε, ήταν ξεκάθαρο. Δεν γίνονταν να εξαπατηθούμε : ο γκεβαρισμός δεν ήταν μια έκκληση για να πάμε να συνδράμουμε τους απόκληρους. Δεν αποτελούσε προϋπόθεση για επάγγελμα ανθρωπιστικού φορέα ή εργαζόμενου ενίσχυσης σε ΜΚΟ. Δεν μπορούσαμε να συγχέουμε τον Τσε με την μητέρα Τερέζα. Ο Τσε έλεγε κάτι ακριβές : Όσο στον κόσμο υπάρχει ήδη ένας επαναστατικός αγώνας σε εξέλιξη, που μάχονταν σε πολλά πεδία ενάντια στην καπιταλιστική-ιμπεριαλιστική τάξη, όπου κι αν βρίσκεται ο καθένας από εμάς πρέπει ν΄ανοίξει ένα μέτωπο επαναστατικής μάχης για να αδυνατίσει τον ιμπεριαλισμό και να δυναμώσει τον αγώνα εκεί όπου είναι σε προχωρημένη φάση.

Το καταλαβαίναμε κι εμείς, κι ας μην ήμασταν θεωρητικοί, πως υπήρχε διαφορά ανάμεσα στη πρόταση του Τσε και την σκέψη που αποκαλούνταν λενινιστική που πρότεινε το ξεκίνημα της επαναστατικής αναμέτρησης, ακόμη και ένοπλης, μονάχα εάν υπήρχαν οι αντικειμενικές και υποκειμενικές συνθήκες για τη νίκη, την κατάκτηση της εξουσίας. Μόνο σε εκείνη τη περίπτωση και σε εκείνη την χώρα θα είχε καταστεί δυνατό και απαραίτητο να ανοιχτεί εξεγερτική αναμέτρηση. Ο Τσε τροποποίησε αυτή την άποψη και έλεγε πως το βλέμμα και η οπτική πρέπει να είναι διεθνής και πως η αναμέτρηση ήταν ήδη σε εξέλιξη, ήταν πολύπλοκη και παγκόσμια. Οπότε, για να πάρεις μέρος στον αγώνα για να αλλάξεις τις τύχες του κόσμου, τη μοίρα του, είναι απαραίτητο να ανοίξεις αντάρτικο μέτωπο οπουδήποτε κι αν βρίσκεσαι, κι ας μην είναι οι συνθήκες για να κερδίσεις οι καλύτερες. Ήταν αρκετό να υπάρχουν οι συνθήκες για να ξεκινήσεις τη μάχη.

Η γκεβαρική ένδειξη προτείνει να φυτέψεις αντάρτικο μέτωπο σε κάθε κρίκο της ιμπεριαλιστικής αλυσίδας κυριαρχίας.

Ο πολλαπλασιασμός μετώπων αγώνα θα επιτάχυνε τη ρήξη της ιμπεριαλιστικής αλυσίδας σε κάποια σημεία, η κάθε νίκη θα έδινε δύναμη σε όλα τα υπόλοιπα αγωνιστικά μέτωπα.
che2Δεν είναι τυχαίο που ο Τσε συγκρούστηκε πολιτικά στη Βολιβία με τον γραμματέα του κομουνιστικού Κόμματος Monje, ο οποίος αντιθέτως αναγνώριζε τον εαυτό του σύμφωνα με την ορθόδοξη γραμμή και συμβούλευε τον Τσε να μην επιχειρήσει να ξεκινήσει το αντάρτικο στη χώρα διότι, σε εκείνη τη φάση, δεν υπήρχαν οι συνθήκες για τη νικηφόρα κατάκτηση της εξουσίας στη Βολιβία.

Η πολιτική επιλογή που αποκαλείται «guevarista» προβλέπει την ύπαρξη ενός φιλικού στρατοπέδου, ή τουλάχιστον ουδέτερου, ενός στρατοπέδου που σχηματίζεται από χώρες που σιγά σιγά αποσπώνται από την ιμπεριαλιστική αλυσίδα και σχηματίζουν μια περιοχή αμοιβαίας οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής βοήθειας, προσφέροντας ταυτόχρονα ένα φόντο, υποστήριξη, οπισθοφυλακή, μετόπισθεν στους μαχητές των άλλων αντάρτικων. Ο Τσε αναγνώριζε στο στρατόπεδο του ‘υπαρκτού σοσιαλισμού’ και της ΕΣΣΔ ρόλο στρατοπέδων που αντιτίθενται στον ιμπεριαλισμό που όμως δεν μπορούσε να αναλάβει τελείως αυτό τον ρόλο. Σε αυτή τη θέση του Τσε, πολλοί από εμάς, ανάμεσα στους οποίους κι εγώ, ήμασταν αποφασιστικά αντίθετοι διότι περισσότερο κριτικοί απέναντι στον υπαρκτό σοσιαλισμό.

Ο Τσε προϋποθέτει ένα είδος αντάρτικης διεθνούς, όχι ένα συγκεντρωτικό κόμμα σαν την Τρίτη Διεθνή, έναν όμως χώρο διαφοροποιημένο και δυνατά αλληλέγγυο. Η Τριηπειρωτική θα έπρεπε να είναι ο πυρήνας αυτού του είδους αντάρτικης Διεθνούς, που ξεκινούσε τη διαδρομή της με το ραντεβού στην Αβάνα από τις 3 μέχρι 15 ιανουαρίου ’66, ‘Η Διάσκεψη Αλληλεγγύης με τους Λαούς της Αφρικής, Ασίας και Λατινικής Αμερικής’, και παρουσίαζε την Ospaaal (Organizzazione di solidarietà dei popoli dell’Africa, Asia e America Latina ). Το μήνυμα του Che στη Tricontinental: «Crear dos, tres muchos Vietnam, es la consigna!» δημοσιεύονταν την 16 απριλίου του ’67. Να δημιουργήσουμε δύο, τρία πολλά Βιετνάμ. Εμφανίζεται στο πρώτο τεύχος του περιοδικού «Tricontinental» τον ιούλιο-αύγουστο του ’67 και έγινε, μετά την εκτέλεσή του δύο μήνες αργότερα,στις 9 οκτωβρίου, η πολιτική του διαθήκη.

Για κάποιο χρόνο το περιοδικό, που δημοσιεύονταν στην Αβάνα σε 4 γλώσσες : ισπανικά, γαλλικά, αγγλικά και ιταλικά [διανέμονταν στην Ευρώπη από τις εκδόσεις Maspero στο Παρίσι και το Βιβλιοπωλείο Feltrinelli του Milano), διαδραμάτισε ρόλο αναντικατάστατο πληροφόρησης γύρω από τους επαναστατικούς και απελευθερωτικούς αγώνες στις τρείς ηπείρους, όπως επίσης και καταγγελίας για τις στρατιωτικές επιθέσεις και τις πολιτικές παρεμβολές, οικονομικές και πολιτιστικές του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ και της Δυτικής Ευρώπης κατά του Τρίτου Κόσμου.che5Το περιοδικό συνέχιζε να βγαίνει μετά όμως κάποιο διάστημα έχασε εκείνο τον εκρηκτικό χαρακτήρα που το γέννησε. Ακόμη εκδίδεται και συντάσσεται στη Κούβα και είναι περιοδικό καταγγελίας για τις συνθήκες φτώχειας και πείνας που ο ιμπεριαλισμός επιβάλλει στους λαούς. Σταμάτησε να δημοσιεύεται το ’90 και ξεκίνησε ξανά τον μάρτιο του ’95, ακριβώς με ευκαιρία τη Διάσκεψη Κορυφής για την κοινωνική ανάπτυξη που διεξήχθη στη Κοπεγχάγη, στην οποία πήραν μέρος οι χώρες του αποκαλούμενου Τρίτου κόσμου, συμπεριλαμβανομένης και της Κούβας.

Στις χώρες που αγωνίζονταν να απελευθερωθούν από την αποικιοκρατία υπερίσχυσε, εκείνα τα χρόνια, η στρατηγική κατεύθυνση της εθνικής ανεξαρτησίας.

Στο δεύτερο μισό του ‘900 οι επαναστατικές διαδικασίες απελευθέρωσης από την αποικιοκρατία μολύνθηκαν απ’ τον εθνικισμό. Με τον ίδιο τρόπο και ο εθνικισμός των πρώτων δεκαετιών του Εικοστού αιώνα είχε μολύνει και αναστατώσει το εργατικό κίνημα και τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα φέρνοντάς τα να τροφοδοτούν τη φρικτή σφαγή του Πρώτου παγκοσμίου πολέμου στρώνοντας το δρόμο στην ιμπεριαλιστική κυριαρχία στο κόσμο και την έλευση του φασισμού. Και ο Τσε, όπως και η Οκτωβριανή επανάσταση, σκοτώθηκε απ’ τον εθνικισμό, από αυτούς, που στο αντιαποικιακό μέτωπο, διάλεξαν τον εθνικισμό. Το σχέδιο γκεβαρίστα νικήθηκε, οι ισορροπίες δυνάμεων διεθνώς αρκετά δυσμενείς, τα εθνικιστικά ολισθήματα και άλλοι παράγοντες θέσπισαν το τέλος. Δεν διαλύθηκε όμως τελείως. Ξαναζεί σε αυτό που ήδη κινείται στη Λατινική Αμερική αυτά τα χρόνια, με διαφορετικές μορφές, στον αγώνα αυτών που δεν δέχονται να συνεχίσουν να υπομένουν και να υποφέρουν ένα σύστημα εκμετάλλευσης και υποταγής.

Σήμερα, περνώντας δίπλα από ένα πορτραίτο του Τσε που κρέμεται σε κάποιο τοίχο, ή φορώντας μια μπλούζα με τη μορφή του, θα θέλαμε να θυμόμαστε πως ο Τσε δεν ήταν ένας ‘δημοκρατικός’, ούτε ένας ‘ειρηνιστής’, ούτε ‘οικολόγος- περιβαλλοντολόγος’, σίγουρα δεν θα δρούσε σε κάποια ΜΚΟ, ούτε σε ‘ανθρωπιστικές οργανώσεις’, ούτε θα έπαιρνε μέρος σε εκλογικές αναμετρήσεις, δεν θα ‘διαχώριζε ποτέ τη θέση του’ ούτε θα ‘μετανοούσε’ από τις βίαιες πράξεις του. Ο Τσε ήταν ένας επαναστάτης διοικητής που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην επαναστατική μαρξιστική επιστήμη αναπτύσσοντας την θεωρία του επαναστατικού πολέμου.

Το μίσος σαν αιτία αγώνα, το ασίγαστο μίσος για τον εχθρό, που σπρώχνει την ανθρώπινη ύπαρξη πέρα από τα φυσικά όρια και το μεταμορφώνει σε μηχανή ικανή, βίαιη, επιλεκτική και ψυχρή για να σκοτώνει. Οι στρατιώτες μας πρέπει να είναι έτσι, λαός δίχως μίσος δεν μπορεί να θριαμβεύσει επί ενός άγριου εχθρού.
[Che, Creare due, tre, molti Vietnam]

[da: Maelstrom pag. 144 seg.]
chemagliette

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s