φιλοσοφία

Βίλχεμ Ράιχ

Άκου, Ανθρωπάκο

Κλείνω με ορισμένα εκτενή αποσπάσματα από το «Άκου Ανθρωπάκο». Με την ελπίδα τα ανθρωπάκια να υποχωρήσουν… και να πάρουν τη θέση τους οι άνθρωποι.

«Εδώ και μερικές δεκαετίες έχεις αρχίσει και παίζεις καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη γη. Το μέλλον της ανθρωπότητας βασίζεται στις σκέψεις σου και στις πράξεις σου. Αλλά οι δάσκαλοι και οι εξουσιαστές σου δεν σου αποκαλύπτουν ποτέ ποιος είσαι και πως σκέφτεσαι· κανείς δεν τολμά να εκστομίσει τη μόνη κριτική που θα σε καταστήσει ικανό να πάρεις τη μοίρα σου στα χέρια σου. Είσαι «ελεύθερος» μονάχα υπό μία έννοια: ελεύθερος από την αυτοκριτική που θα μπορούσε να σε βοηθήσει να γίνεις κύριος του εαυτού σου. (…)

Αφήνεις τους ισχυρούς να κατακτούν την εξουσία «στο όνομα και για λογαριασμό του Ανθρωπάκου». Εσύ ο ίδιος όμως παραμένεις σιωπηλός. Παραχωρείς στους ισχυρούς ή σε ανίκανους ανθρώπους με δόλιες προθέσεις το δικαίωμα να σε εκπροσωπούν. Είναι πολύ αργά όμως όταν συνειδητοποιείς ότι σε έχουν εξαπατήσει ξανά και ξανά. (…)

Βλέπω την απορία στο ταραγμένο σου βλέμμα. Ακούω την ερώτηση να βγαίνει από το θρασύ σου στόμα, Ανθρωπάκο. Φοβάσαι να αντικρίσεις τον εαυτό σου, φοβάσαι την κριτική, Ανθρωπάκο, όπως φοβάσαι και την εξουσία που σου υπόσχονται. Δεν θα ήξερες πώς να διαχειριστείς αυτή τη δύναμη. Δεν τολμάς καν να σκεφτείς ότι θα μπορούσες να νιώσεις τον εαυτό σου διαφορετικά: ελεύθερο, αντί για υποταγμένο· ανοιχτό, αντί για κρυψίνου· ελεύθερο να αγαπήσει πραγματικά, όχι σαν τον κλέφτη μες στη νύχτα. (…)

Διαφέρεις μόνο σε ένα σημείο από τον πραγματικά σπουδαίο άνθρωπο: Ο σπουδαίος άνθρωπος υπήρξε κι αυτός κάποτε ένας πολύ μικρός Ανθρωπάκος, ανέπτυξε όμως μια πολύ σημαντική ιδιότητα: Αναγνώρισε τη μικρότητα και τη στενότητα των σκέψεων και των πράξεών του (…) Με άλλα λόγια, ο μεγάλος άνθρωπος ξέρει πότε και με ποιον τρόπο είναι μικρός. Ο Ανθρωπάκος δεν γνωρίζει ότι είναι μικρός και φοβάται να το μάθει. Συγκαλύπτει τη μικρότητα και τη στενομυαλιά του με ψευδαισθήσεις ισχύος και μεγαλείου, την ισχύ και το μεγαλείο άλλων. Είναι περήφανος για τους μεγάλους στρατηγούς του, αλλά όχι για τον εαυτό του. Θαυμάζει τις σκέψεις των άλλων, αλλά όχι τις δικές του. Όσο λιγότερο καταλαβαίνει κάτι, τόσο περισσότερο το πιστεύει. (…)

Όσο πιο λίγα αντιλαμβάνεσαι, Ανθρωπάκο, τόσο πιο πρόθυμος είσαι να δείξεις σεβασμό. Γνωρίζεις τον Χίτλερ καλύτερα από το Νίτσε, τον Ναπολέοντα καλύτερα από τον Πεσταλότσι. Ένας βασιλιάς σημαίνει περισσότερα για σένα απ’ ότι ο Σίγκμουντ Φρόυντ. (…)

Σου λέω, Ανθρωπάκο: Έχεις χάσει την αίσθηση για ό,τι καλύτερο υπάρχει μέσα σου. Το κατέπνιξες και το εξολοθρεύεις όποτε το εντοπίζεις στους άλλους, στα παιδιά σου, στον άντρα σου, στη γυναίκα σου, στον πατέρα σου και στη μάνα σου. Είσαι μικρός και θες να παραμείνεις μικρός. (…) Ικετεύεις για ευτυχία στη ζωή, αλλά η ασφάλεια είναι πιο σημαντική για σένα, ακόμα και αν σου κοστίσει τη ραχοκοκαλιά σου ή τη ζωή σου (…)

“Σταματήστε τον κλέφτη! Είναι αλλοδαπός, είναι μετανάστης. Αλλά εγώ είμαι Γερμανός, Αμερικάνος, Δανός, Νορβηγός, (Έλληνας)!”. Σταμάτα πια, Ανθρωπάκο! Είσαι και θα παραμείνεις ο αιώνιος εκτοπισμένος και μετανάστης. Ήρθες στον κόσμο εντελώς κατά τύχη και θα τον εγκαταλείψεις απαρατήρητος. Φωνάζεις επειδή φοβάσαι. (…) Αισθάνεσαι λιγότερο την ασημαντότητά σου όταν αποκαλείς κάποιον «Εβραίο» αλαζονικά ή περιφρονητικά. (…)

Αυτός είσαι, Ανθρωπάκο. Είσαι καλός για να καταβροχθίζεις και να καταπίνεις, αλλά δεν μπορείς να δημιουργήσεις. Γι’ αυτό είσαι αυτό που είσαι, χαραμίζοντας τη ζωή σου σε κάποιο βαρετό γραφείο, ή σε κάποιο σχεδιαστήριο, ή στα δεσμά του γάμου, ή σαν δάσκαλος που μισεί τα παιδιά. Δεν έχεις καμία εξέλιξη και καμία δυνατότητα για καινούργιες σκέψεις, γιατί πάντα έπινες, πάντα κατάπινες αμάσητο ό,τι σου έφερνε κάποιος άλλος σερβιρισμένο στο πιάτο. (…) Είσαι απλά ένας φτωχός φουκαράς που δεν έχει δική του άποψη· και ποιος είσαι, στο κάτω κάτω, για να ασχοληθείς με την πολιτική; Ξέρω, τα έχω ακούσει πάρα πολλές φορές. Αλλά σε ρωτάω: γιατί δεν κάνεις το καθήκον σου όταν κάποιος σου λέει ότι είσαι υπεύθυνος για τη δουλειά σου, ή όταν σου λέει να μη δέρνεις τα παιδιά σου, ή να μην ακολουθείς τους δικτάτορες; Που είναι τότε το καθήκον σου, η αθώα υπακοή σου; Όχι, Ανθρωπάκο, δεν ακούς όταν μιλάει η αλήθεια, ακούς μόνο όταν γίνεται φασαρία. Και τότε φωνάζεις: “Ζήτω!” (…)

Κι όμως, Ανθρωπάκο. Είσαι ΣΠΟΥΔΑΙΟΣ όταν δεν είσαι μικρός.

Είσαι σπουδαίος όταν εξασκείς το επάγγελμά σου με φροντίδα, όταν χαίρεσαι ν’ ασχολείσαι με τη χαρακτική, το χτίσιμο, τη ζωγραφική, τη διακόσμηση και το ράψιμο, όταν απολαμβάνεις τον γαλανό ουρανό και τα ελάφια και τη δροσιά, τη μουσική και τον χορό, το μεγάλωμα των παιδιών σου και το όμορφο κορμί του άντρα σου ή της γυναίκας σου, όταν επισκέπτεσαι το πλανητάριο για να μάθεις να κατανοείς το σύμπαν, όταν πηγαίνεις στη βιβλιοθήκη για να διαβάσεις άλλων αντρών και γυναικών για τη ζωή. Είσαι σπουδαίος όταν κρατάς το εγγόνι σου στα γόνατά σου και του μιλάς για περασμένες εποχές, όταν ατενίζεις ένα αβέβαιο μέλλον με παιδική περιέργεια. Είσαι σπουδαία, ως μητέρα, όταν νανουρίζεις το νεογέννητό σου με δάκρυα στα μάτια και ελπίζεις με όλη σου την καρδιά ότι θα έχει ευτυχισμένο μέλλον, όταν κάθε ώρα στο πέρασμα των χρόνων οικοδομείς αυτό το μέλλον στην ψυχή του …

Η σπουδαιότητά σου, Ανθρωπάκο, είναι η μοναδική ελπίδα που έχει απομείνει.»

Μεταφράσεις: Tα απόσπασματα από το «Άκου Ανθρωπάκο» είναι σε μετάφραση Αυγούστου Κορτώ (εκδ. Μίνωας) 

Graffiti by Banksy

http://tofonikokouneli.blogspot.gr/2015/05/2.html

κι εγώ θυμάμαι:

ΜΙΛΤΟΣ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ – ΘΕΛΕΙ ΑΡΕΤΗ ΚΑΙ ΤΟΛΜΗ Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s