αυτονομία, autonomia

Η επανεθνικοποίηση των μαζών

Η επανεθνικοποίηση των μαζών. La rinazionalizzazione delle masse. Editorial του Wu Ming 1 για την «Nuova Rivista Letteraria»

Manifestazione del partito di estrema destra ungherese Jobbik.

[Μόλις κυκλοφόρησε το n. 2 (νέα σειρά) της Nuova Rivista Letteraria, εξάμηνο περιοδικό που ίδρυσε ο Stefano Tassinari. Εάν το προηγούμενο νούμερο ήταν πλήρως αφιερωμένο στα Μεγάλα Άχρηστα Έργα που έχουν Επιβληθεί,  Grandi Opere Inutili e Imposte, αυτό έχει σαν θέμα τους εθνικισμούς, τους νεοφασισμούς και την σημερινή δεξιά κουλτούρα. Σας είχαμε ήδη μιλήσει για το ευρετήριο,  Ne avevamo già anticipato l’indice, σήμερα σας μεταφέρουμε το κύριο άρθρο του WM1.

Il numero è acquistabile sul sito delle Edizioni Alegre, in tre soluzioni: da solo, con l’abbonamento annuale o in pacchetto con il libro di Valerio Renzi La politica della ruspa. La Lega di Salvini e le nuove destre europee.

Το επόμενο νούμερο, που προβλέπεται για την άνοιξη  2016, θα είναι πλήρως αφιερωμένο στις ουτοπικές κοινότητες, στα επαναστατικά οράματα, τις αποτυχίες και τις επιτυχίες κοινοτικών εμπειριών, τις αληθινές διαδικασίες χτισίματος κοινωνιών από τα κάτω, από την  Val di Susa στα Chiapas και την Rojava, περνώντας από τα Sons of Anarchy, τις ουτοπίες του εχθρού (το μοντέλο κοινωνίας του Daesh και τον μύθο του Χαλιφάτου, e il mito del Califfato), τα ανακτημένα εργοστάσια και άλλα. Πάντα ψάχνοντας την βιβλιογραφία στην κοινωνική σύγκρουση και την κοινωνική σύγκρουση στην βιβλιογραφία.]

Η επανεθνικοποίηση των μαζών La rinazionalizzazione delle masse

«Στο μέλλον η ιστορία υπάρχει ακόμη, και η ιστορία είναι σύγχυση, μπέρδεμα; αν και είναι παράλογο να το σκεφτόμαστε, στο άμεσο μέλλον θα μπορεί πάντα να υπάρχει κάτι το αστάθμητο που θα μπορεί να αφαιρέσει απ’ τους φασίστες εκείνη την επιτυχία που όλοι προβλέπουν κι αυτοί αλαζονικοί αναμένουν.»

Έτσι γράφει ο Pier Paolo Pasolini στο Appunto 64  του μυθιστορήματος Petrolio. Διαβάζοντάς το σήμερα και έξω από το κείμενο, μοιάζει σαν μια πρόσκληση να μην παραδοθούμε, να μην δεχθούμε καμιάν ήττα μπροστά στην προέλαση του αντιδραστικού κύματος, ρατσιστικού, απ’ όπου κι αν προέρχεται. Σε εκείνο το απόσπασμα του κεφαλαίου, αντιθέτως, γίνεται λόγος για κάτι λιγότερο συναρπαστικό: ένας  «ανασχηματισμός» αρμοδιοτήτων στο εσωτερικό της ENI. [Ιταλική πολυεθνική εταιρεία ενέργειας]. Ο πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος, αξιωματούχος του Ιδρύματος με φρόνημα «χώρος καθολικής αριστεράς», κινδυνεύει να χάσει την θέση του από  «έναν άνθρωπο δραστικά δεξιό, που πρότεινε ο ηγέτης του φασιστικού κόμματος (όχι, σχεδόν τον έχει επιβάλει!)  Almirante», αλλά καταφέρνει να διατηρήσει την θέση του σπρώχνοντας τον ίδιο του τον εαυτό όλο δεξιότερα. 

Δεν είναι αυτό που έχει κάνει η θεσμική ιταλική και ευρωπαϊκή “αριστερά” στα τελευταία τριάντα χρόνια? Αντικαθιστά προληπτικά την δεξιά, για να διαχειριστεί την μακρά νεοφιλελεύθερη αντεπανάσταση.

Στα τελευταία το ο Pasolini είπε πολλές φορές πως ο παλιός φασισμός, με τους κώδικές του, τις ρητορικές του, την σχέση του ανάμεσα σε έναν αρχηγό και μια μάζα, είχε ξεπεραστεί από έναν χειρότερο “φασισμό ”, εκείνον του νεοκαπιταλισμού, της κοινωνίας της κατανάλωσης. Οι νεοφασίστες δεν εξαφανίζονταν, αλλά εντάσσονταν ολοκληρωτικά στη νέα λογική, έχοντας την έγκριση και όντες λειτουργικοί στην  “δημοκρατική” εξουσία της κατανάλωσης. Πίσω από tic όπως ο φασιστικός χαιρετισμός των ρωμαίων που πλέον καταντούν υπολειμματικά, δεν υπήρχε πλέον κάποια “άλλη” υποκειμενικότητα. Και για αυτό ομιλεί στο Petrolio, σε κάποια από τις πιο αξέχαστες σημειώσεις, την 125, όπου περιγράφεται μια νεοφασιστική πορεία:

«[Οι διαδηλωτές] δεν μπορούσαν να είναι παρά εκείνοι οι πραγματικοί άνθρωποι που εκείνη την στιγμή η εξουσία (η ιστορία) ήθελε. Τα πνευματικά τους κλασικά  slogans, όπως »Θεός», Πατρίδα, Οικογένεια» –  “Dio, Patria, Famiglia” ήταν ξεκάθαρα ξεμωραμένα. Οι πρώτοι που πραγματικά δεν τα πίστευαν ήταν αυτοί. Ίσως, από τα παλιά συνθήματα, το μόνο που είχε ακόμη σημασία ήταν, ακριβώς, η »Τάξη» , l’“Ordine”. Όμως αυτό δεν έφτανε για να κάνει τον φασισμό […]. Ήτανε μίζεροι πολίτες, ήδη πιασμένοι στην τροχιά του άγχους για »καλή ζωή», άνετη, διεφθαρμένοι και κατεστραμμένοι για χίλιες ακόμη λιρέτες που μια κοινωνία  “ανεπτυγμένη” είχε χώσει στην τσέπη τους.»

Il giovane Alemanno

Στα χρόνια Ενενήντα μια αντιπροσωπεία από πρώην-νέους νεοφασίστες, εκείνους που ο Carlo – πρωταγωνιστής του Petrolio – είχε δει στην να προχωρούν στην πορεία, μεταμφιέστηκε ευφημισμών του τύπου «κεντροδεξιά» και πήγε στην κυβέρνηση. Αυτοί δεν εξέφρασαν καμία διαφορετικότητα, καμία ιδιαιτερότητα μέσα στην ευρύτερη, κοσμοϊστορική φιλελεύθερη αντεπανάσταση, της οποίας ήταν αναπόσπαστο κομμάτι.

Ξανά ο Pasolini, σε μια συνέντευξη του ιουνίου του 1975:

«Οι άνθρωποι στην εξουσία θα συνεχίσουν να οργανώνουν άλλες δολοφονίες και άλλες σφαγές, και συνεπώς να εφευρίσκουν τους φασίστες εκτελεστές; δημιουργώντας έτσι μιαν αντιφασιστική ένταση για να χτίσουν ξανά στον εαυτό τους μιαν αντιφασιστική παρθενία, και για να κλέψουν από τους κλέφτες τις ψήφους τους; μα, την ίδια στιγμή, διατηρώντας την ατιμωρησία των φασιστικών ομάδων που αυτοί, εάν ήθελαν, θα εξολόθρευαν σε μιαν ημέρα.»

Mutatis mutandis, Τηρουμένων των αναλογιών σήμερα ο Salvini φωνάζει στα πλήθη του: «Είμαστε η μοναδική εναλλακτική στην ύβρις  renziana!» , [Renzi είναι ο πρωθυπουργός της Ιταλίας]. Με αυτό τον τρόπο, ο Renzi μπορεί να επαναλάβει: «Δίχως εμάς υπάρχει μόνο η βαρβαρότης του Salvini!». Είναι η διαλεκτική των «δυο mattei», που είναι ο ένας συμπληρωματικός του άλλου. Το πρόβλημα επιβιώνει χάρη σε μιαν ψεύτικη λύση που επιβαρύνει το πρόβλημα που δημιουργεί ακραίες καταστάσεις με την ψεύτικη λύση που…

Σε σχέση με αυτά που έγραφε ο Pasolini, όμως, ίσως βρισκόμαστε στο τέλος του κύκλου. Για περισσότερα από είκοσι χρόνια, το μέρος της αριστεράς που έμεινε στην πολιτιστική και κοινωνική αντιπολίτευση επιτέθηκε, με τις καλύτερες προθέσεις και δικαιολογημένα, ενάντια στο νεοφιλελευθερισμό και τους παγκόσμιους θεσμούς που τον κανονίζουν και τον επιβάλουν. Σήμερα, ύστερα από χρόνια κρίσης και λιτότητας,  austerity, η μάχη χαρακτηρίζεται διαφορετικά, είναι όμως πάντα εκείνη.Μόνο που πρέπει να κάνουμε και μιαν άλλην, όχι λιγότερο επείγουσα. Παρακολουθούμε, στην Ευρώπη, μιαν επανεθνικοποίηση των μαζών.  Η παγκοσμιοποίηση έδωσε τροφή, σαν θεαματική εναλλακτική εγγεγραμμένη στον δικό της κωδικό, σε ένα blob εθνικισμών, λαϊκισμών της δεξιάς και ρατσισμών, που περνιέται για αντιπολίτευση στην τεχνοκρατία της ΕΕ , che si spaccia per opposizione alla tecnocrazia UE, στον ordoliberismo κλπ. Δεν μπορούμε να θεωρήσουμε πως η ψεύτικη λύση, λόγω της επιβαρυντικής της τάσης επί του προβλήματος, δεν θα γίνει αυτή η ίδια το κυριότερο πρόβλημα. 

Milano, 18 ottobre 2014, manifestazione fascioleghista.

Ίσως ο Pasolini, έχοντας δώσει ως αμετάκλητη την απαξίωση του φασισμού μπροστά στην πιο ύπουλη και “μοριακή” νεοκαπιταλιστική εξουσία και ισχύ, υπήρξε υπερβολικά tranchant, κοφτερός. Οι απεδαφικοποιήσεις δεν διαρκούν επ’ αόριστον, και αυτή η ήπειρος έχει μια μακρά ιστορία  di terra-e-sangue, της γης- και- του αίματος . Σήμερα το Έθνος απαγγέλλει ένα διαπεραστικό τραγούδι σειρήνων, και η μεσαία φτωχοποιημένη τάξη το ακούει γοητευμένη.

Δεν φτάνει να εξηγούμε πως εκείνο το τραγούδι είναι παραπλανητικό, πως εκείνες οι ταυτότητες είναι εικονικές, πλασματικές.  «Περισσότερα απ’ τα μισά πράγματα που υπάρχουν Più della metà delle cose che esistono / δεν υπάρχουν non esistono», έγραψε ο ποιητής από το Φριούλι Federico Tavan, γνωρίζοντας πολύ καλά πως εκείνο το μισό ενεργεί . Οι ράτσες δεν υπάρχουν, μα ο ρατσισμός σκοτώνει.

Σε αυτό τον κίνδυνο είναι αφιερωμένο το νούμερο του Νέου Λογοτεχνικού Περιοδικού που έχεις ανάμεσα στα χέρια σου. Καλό διάβασμα.

La rinazionalizzazione delle masse. Editoriale di Wu Ming 1 per «Nuova Rivista Letteraria»

ΤΑΞΙΔΙΑΡΑ ΨΥΧΗ—ΤΡΥΠΕΣ

Δημοσιεύτηκε στις 8 Σεπ 2014

Στιχοι:Γιαννης Αγγελακας
Μουσικη:Γιωργος Καρρας
Λονδίνο, Άμστερνταμ ή Βερολίνο

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Η επανεθνικοποίηση των μαζών

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s