αυτονομία, autonomia

Σε δίκη οι εφημερίδες: η υπόθεση 7 απρίλη, τέταρτη συνέχεια – I giornali a processo: il caso 7 aprile – Quarta parte

I giornali a processo: il caso 7 aprile – Quarta parteI giornali a processo: il caso 7 aprile – Quarta parte Τέταρτο μέρος της δίκης στις εφημερίδες για την υπόθεση της 7 απρίλη

του Luca Barbieri

(c) 2002 – Eπιτρέπεται η μερική ή πλήρης αναπαραγωγή του έργου και η διάδοση του ηλεκτρονικά, φτάνει να μην είναι για εμπορικούς σκοπούς και με τον όρο πως αυτή η διατύπωση θα αναπαραχθεί.

Potere Operaio Εργατική Εξουσία

“Η ιστορία του Potere Operaio βρίσκει τις απαρχές της στον θεωρητικό διάλογο των Quaderni Rossi, περιοδικό που γεννήθηκε το 1961 — μα στην πραγματικότητα το είχαν ήδη σκεφτεί προηγουμένως — έργο κάποιων διανοούμενων κυρίως σοσιαλιστών, μα και κομουνιστών, που έδωσαν μεγάλη προσοχή στο φαινόμενο, που τότε εκπληρώνονταν, του περάσματος της ιταλικής οικονομίας από την φάση την αγροτική κυρίως σε εκείνη την βιομηχανική-αγροτική, που χαρακτηρίζονταν, όπως στις άλλες χώρες ώριμου καπιταλισμού, από την επικράτηση του μονοπωλιακού Κρατικού καπιταλισμού; όντες πεπεισμένοι για την αναγκαιότητα για το εργατικό κίνημα να τροποποιήσει βαθιά, κατά συνέπεια, την στρατηγική του […] Η κριτική έναντι της πολιτικής γραμμής των ιστορικών οργανώσεων του εργατικού κινήματος και η πεποίθηση της αναγκαιότητας μιας νέας στρατηγικής συγκρατούν ενωμένους για κάποιο διάστημα εκείνους που έδωσαν ζωή στο περιοδικό, κάποια όμως στιγμή — είναι καλοκαίρι του 1963 — αναδύονται και αναπτύσσονται αιτίες σημαντικές διαχωρισμού.

Στο εσωτερικό της εμπειρίας των Κόκκινων Τετραδίων γεννιέται η υπόθεση ενός άμεσου πειραματισμού της επαναστατικής διαδικασίας, υπαρχούσης της πεποίθησης πως είναι ήδη δυνατόν να προχωρήσει συγκεκριμένα η πρώτη αυτόνομη οργάνωση της ”εργατικής αναρχίας’ επάνω στις γραμμές που διεργάζονταν στο περιοδικό. Συνέβη με αυτό τον τρόπο ένας διαχωρισμός (που έχει και θεωρητικές αιτιάσεις) μεταξύ εκείνων που πιστεύουν σε μιαν τέτοια υπόθεση και εκείνων που αντιθέτως θεωρούν απαραίτητο, λόγω της ανυπαρξίας οποιασδήποτε πολιτικής οργάνωσης επαρκούς και λόγω της δυσκολίας να την χτίσουν σύντομα, θεωρώντας πως χρειάζονταν μιαν μακρά ακόμη περίοδο προετοιμασίας.  Ουσιαστικά είναι οι ‘παρεμβατιστές’ (Tronti, Asor Rosa, Negri) που βγαίνουν από την σύνταξη και που δίδουν ζωή, με αρχή το 1964, στην Classe Operaia; και στα Quaderni Rossi, που παρέμειναν στα χέρια των ‘κοινωνιολόγων’, το 1966 θα λάβει χώρα η τελευταία ρήξη με την αποχώρηση μιας ομάδας που θα δώσει ζωή στην ‘Potere Operaio’ των πόλεων Pisa και  Massa.” (6)

Τέλος πάντων μια κατάσταση πολύ ανομοιογενής. Potere operaio, που ονομάζεται επίσης PotOp ή PO, σχηματίζεται από μικρές τοπικές ομάδες που αναγνωρίζονται σε ένα μοναδικό περιοδικό.Μια ιστορία που χάνεται μέσα σε χίλια ρέματα, σε γεωγραφικές και ιστορικές ιδιαιτερότητες. Κυριότερο αποτύπωμα είναι εκείνο να ενώσουν μια σειρά διανοούμενων που στην συνέχεια θα πειραματιστούν, όπως στο εργοστάσιο Petrolchimico του Porto Marghera, τις θεωρητικές αναλύσεις τους επί εδάφους. Ένα έργο για το οποίο τους αξίζει ο τίτλος των “εργατιστών”. Η πλευρά της ομάδας από την περιοχή του βένετο γυρίζει πίσω στο 1961 μεταξύ Padova και Venezia. Η ομάδα, όπως είδαμε, έδωσε ζωή στο περιοδικό Progresso Veneto. Mια εμπειρία που συνδέεται με εκείνη για την οποίαν μιλήσαμε νωρίτερα των Quaderni Rossi, και που στην συνέχεια δίνει ζωή στην Classe Operaia και, σε τοπικό επίπεδο, στο Potere Operaio — σύνταξη veneta της Classe Operaia.

Σε εθνικό επίπεδο, στην Classe Operaia διαφαίνονται, ευθύς από τα πρώτα νούμερα, οι δυο διαφορετικές “αυτονομίες” — η αυτονομία του πολιτικού, που με τον χρόνο διεργάζεται ο Tronti και γίνεται κτήμα της ομάδας ο οποίος αργότερα θα επανενταχθεί στα ιστορικά κόμματα του εργατικού κινήματος, και η εργατική αυτονομία, της οποίας την θεωρία διατύπωσε κυρίως ο Negri και το μεγαλύτερο μέρος της ομάδας από το veneto, με μιαν αυξανόμενη επικράτηση της πρώτης στον χώρο του περιοδικού και μια ουσιαστική ηγεμονία της δεύτερης στην πρακτική αυτών που έκαναν πολιτική μπροστά στα εργοστάσια.  Έτσι ώστε, εάν το τέλος του 1966 βλέπει την αντίθεση μεταξύ Tronti και Asor Rosa από την μια πλευρά και Negri από την άλλη, κι εάν το 1967 η Classe Operaia παύει, όπως είπαμε, τις δημοσιεύσεις, η ομάδα του veneto συνεχίζει την δουλειά μπροστά στα εργοστάσια, μεταμορφώνοντας το φυλλάδιο που παρατίθεται στην εφημερίδα “Potere operaio [»Δημοκρατία είναι το ντουφέκι που κρέμεται στην πλάτη των εργατών»] — πολιτική εφημερίδα των εργατών του Porto Marghera”. Η ομάδα, εκτός από προσχωρήσεις στην περιοχή του Veneto, βρίσκει πολύ σύντομα — και για την σύνταξη της εφημερίδας — δρούσες διασυνδέσεις με μιαν ανάλογη ομάδα που γεννήθηκε στην Emilia, ουσιαστικά στις πόλεις Bologna, Modena και Ferrara (7).

Μα η Εργατική Εξουσία παρ’ ότι προσπαθεί, όπως και οι άλλες ομάδες της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς, να αποκτήσει μιαν εθνική δομή ζει μέσα στις αυτόνομες ιστορίες των μεμονωμένων ομάδων. Και η γεωγραφική της διανομή είναι επίσης ανεπαρκής. η PotOp θα ζήσει μέσα σε συνεχείς διασπάσεις (η ομάδα της Πίζα του Potere Operaio με τον Adriano Sofri για παράδειγμα θα δώσει ζωή στην Lotta continua) και προσπάθειες συσσωμάτωσης με άλλους σχηματισμούς (έγινε πολλές φορές προσπάθεια με την ομάδα του Il Manifesto), συνεργασιών και συγκλίσεων με άλλες ομάδες και μικρότερες ακόμη (όπως οι Gap του Giangiacomo Feltrinelli).
Σύμφωνα με τον Palombarini «η ομάδα συνενώνει τους αγωνιστές του Potere operaio veneto-emiliano (με τους Antonio Negri, Emilio Vesce και Guido Bianchini: αυτός ο τελευταίος συνεχίζει να αντιπροσωπεύει ειδικότερα τους αγωνιστές των πόλεων της Modena, Ferrara και Bologna), ένα κομμάτι του movimento studentesco romano που αναφέρονταν στους Franco Piperno και Oreste Scalzone, αγωνιστές από την Λομβαρδία (Sergio Bologna, Ferruccio Gambino, Giairo Daghini) και από το Πιεμόντε (Alberto Magnaghi)».
Το περιοδικό Potere Operaio, επίσημη φωνή του κινήματος, γεννήθηκε στις 18 σεπτεμβρίου του 1969 (στο ξεκίνημα του θερμού φθινοπώρου) και πεθαίνει, μαζί με την ομάδα, τον ιούνιο του 1973 (τοπικές ομάδες να επιζήσουν μέχρι το επόμενο καλοκαίρι). Σημείο αποφασιστικότης κρίσης το συνέδριο της Rosolina στις 28 μαίου του 1973, που σημαδεύει την διάσπαση του κινήματος. Ο μύθος που πάντοτε κυνηγήθηκε του χτισίματος του “κόμματος” σε αντιπαράθεση με τα τεράστια οργανωτικά προβλήματα που δημιουργούσαν αμφιβολίες γύρω από την δυνατότητα να μπορέσει πραγματικά να ασκηθεί αυτός ο στόχος, έφερε το Potere operaio στην διάλυση λόγω της πεποίθησης πολλών από τα στελέχη του της αναγκαιότητας να βρεθούν άλλες οργανωτικές μορφές της εργατικής αυτονομίας.

το PO υπήρξε κυρίως μια πολιτική ομάδα που γεννήθηκε στα εργοστάσια και στα πανεπιστήμια τείνοντας να δώσει αξία και να αξιοποιήσει την πολιτική κεντρικότητα μιας φιγούρας εργάτη, του εργάτη-μάζα, που εκείνα τα χρόνια, μεταξύ του 1968 και του 1970 είχε καταστεί πρωταγωνιστής σκληρών αγώνων γενικευμένων; και εκείνη η φιγούρα έδωσε ιδεολογία επάνω στην βάση των εκ νέου αναγνώσεων των κλασικών του μαρξισμού, από τον Marx των Grundrisse στον Lenin του 1905. Και είναι μέσα σε αυτές τις αναλύσεις που σιγά σιγά, με ξαφνικές ανατροπές (ακριβώς σε σχέση με την Autonomia operaia υπήρξαν διαφορετικές συμπεριφορές), με εσωτερικές διαφωνίες (η γραμμή του Negri διαφοροποιείται πολύ σύντομα από εκείνην του Piperno) και με μιαν αυξανόμενη απόσπαση από κάποιες νέες εργατικές πραγματικότητες (η παρανόηση των αντιπροσώπων ήταν συμπτωματική από αυτή την άποψη), ένα μέρος από τους διοικούντες θεώρησε ώριμη μια σύγκρουση άμεση με το Κράτος, θεωρώντας τον δρόμο της ένοπλης εξέγερσης και πρακτικά δίδοντας ζωή, από κάποια στιγμή και έπειτα, σε μορφές πράγματι απλές επιπέδων παρανομίας, ψάχνοντας επαφές με εκείνες τις δυνάμεις που, στα αριστερά, είχαν τεθεί ή έλεγαν πως τίθενται στον δρόμο της επανάστασης (8).

Οι δραστηριότητες των μεμονωμένων στελεχών, μετά την διάλυση της ομάδας, θα συνεχίσουν να διαχέονται σε άλλες ομάδες, κάποιων στις εμπειρίες της αυτονομίας άλλοι θα εισρεύσουν ξανά στο συνδικάτο. Άλλοι, δεν θα ξαναμπούν ποτέ σε κάποιον πολιτικό σχηματισμό τερματίζοντας έτσι την εποχή της πολιτικής τους δέσμευσης.  Για κάποιους, μπορούμε να πούμε πως η ιστορία του κινήματος, της προσπάθειας να συμφιλιώσουν τα θέματα της εργατικής αυτονομίας με μιαν δομή κλασσική κατά τα άλλα, τελειώνει εδώ. Όπως μας θυμίζει ο Lanzardo:

Έζησα πολύ έντονα την φάση της ιστορίας 15 χρόνων που ξεκινά με τους αγώνες της τριετίας  1960-62 και ολοκληρώνεται το ’74 με την ανάκτηση της πολιτικής ηγεμονίας από πλευράς  PCI επί του συνόλου του κινήματος της τάξης. Και όπως όλοι εκείνοι που στρατεύτηκαν στα αριστερά του PCI, θεμελίωσα την έρευνα για την ταυτότητα μου την πολιτική-κοινωνική, τον ρόλο μου δηλαδή μέσα στον ταξικό αγώνα, επάνω στην άμεση υπόθεση-παρατήρηση της »εργατικής αυτονομίας», della “autonomia operaia” με την έννοια της αυτονομίας του αγώνα μεγάλων στρωμάτων ταξικών όχι μόνον από το καπιταλιστικό comando, τον έλεγχο του καπιταλισμού δηλαδή, μα και από τις παραδόσεις του εργατικού Κινήματος, από την κυρίαρχη κουλτούρα, από την κομματικίστικη πολιτική; εναλλακτικά, δηλαδή, στην πρακτική που έκανε να συμπίπτουν τα συμφέροντα της εργατικής τάξης με την γραμμή των οργανώσεων του εργατικού Κινήματος (PCI, PSI, CGIL) (9).

Δεν είναι όμως πως με το τέλος του Potere operaio είναι και το τέλος του αγώνα.

(6) G.Palombarini, 7 aprile: il processo e la storia, Venezia, Arsenale Cooperativa Editrice, 1982, pp. 40-42.
(7) Ivi, p. 45.
(8) Ivi, p. 51.
(9) D.Lanzardo, La rivolta di Piazza Statuto, Milano, Feltrinelli, 1979, p. 5.

(4-CONTINUA)

(3-PARTE)

I GIORNALI A PROCESSO: IL CASO 7 APRILE – QUARTA PARTE was last modified: dicembre 26th, 2014 by glianni70.it
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s