ανατρεπτική τέχνη, arte ribelle

Ο Πέτρος Θεοτοκάτος απαντά στο «Αξιοπρέπεια και Αντοχή»

Με πόσα Μη αντέχει να ζει ένας άνθρωπος;

Είναι ανθεκτικό Ων ο άνθρωπος, αντέχει σε τρομερά αντίξοες συνθήκες αρκεί να έχει στο μυαλό του την κατεύθυνση, το σημείο, τις αξίες που φαίνεται σήμερα να ισοπεδώνονται εμπρός στην ανάγκη της κυριαρχίας των ενεργειακών πόρων του πλανήτη και μέσα σε έναν απίστευτο οικονομικό πόλεμο των μεγάλων δυνάμεων. Δυστυχώς το ξεκίνημα του 20ου αιώνα εφηύρε την τρομοκρατία ή την γέννησε για να τη χρησιμοποιήσει σαν το νέο υπερόπλο χειραγώγησης των μαζών.

Ποιος είναι ανθρωπότητα από ‘μας;

Δύσκολη η προσπάθεια διαλογισμού πάνω σε στίχους, με βάζεις να σκεφτώ, να ονειροπολήσω στίχους που έγραψα πριν αρκετά χρόνια, τότε που οι αυτοματισμοί μου ήταν περισσότερο αυθόρμητοι. Σκέφτομαι, λοιπόν, λίγο ως Ιησουίτης, πως ο υπαρξισμός, και δεν εννοώ τον συγκινητικό Σάρτρ, αλλά εκείνο τον ατομικισμό της σύγχρονης μέχρι πριν έξι χρόνια υπερκαταναλωτικής Δύσης που οδήγησε σε αυτό το όνειδος, την απαξία πλέον του ατόμου και των δικαιωμάτων του.

Οι βιβλιοθήκες μας εκδικήθηκαν γιατί μαζέψαμε πολλή γνώση, τα σώματά μας μάς εκδικήθηκαν γιατί καταναλώσαμε πολλές ηδονές, παρακμάσαμε με λίγα λόγια, από ανθρωπότητα της Ειρήνης, του ποτέ ξανά παγκόσμιος πόλεμος, γίναμε ανθρωπότητα χρηματοπιστωτικής κρίσης, κρυμμένοι πίσω από υπολογιστές που μετράνε με ακρίβεια τη μοναξιά μας και την αδυναμία προσήλωσης, αδυναμία εφαρμογής σχεδίων και στόχων. Ωστόσο όλοι μας εκφράζουμε απόψεις, όλοι είμαστε τόσο σπουδαίοι, στην τελική τόσο ψηφιακοί και πάνω από όλα «ευχάριστοι».

Αν πιστεύεις στο καλό, πως εκπληρώνεις την πίστη σου;

Συνήθως με τις μεγαλύτερες και οδυνηρότατες ανατροπές, τόσο οδυνηρές που λίγο θέλεις να γίνεις το κάθαρμα που πάντα απέφευγες, που πάντα στηλίτευες. Εκεί σε θέλω να αντέξεις να μη ξεπουληθείς. Τουλάχιστον πάντα να βλέπεις ένα παράθυρο από όπου θα πηδήξεις έξω στο φως του ήλιου.

Είναι φορές που ο πόνος δεν φτάνει· γιατί;

Για να εξηγήσει ή να ομολογήσει την απώλεια. Υπάρχει η συναισθηματική λογική που λογαριάζει διαφορετικά και αντιδρά με πόνο. Είναι ένας ασφαλής δρόμος ωρίμανσης, συνειδητότητας, δύσκολος βέβαια. Οι απώλειες οδηγούν εμπρός ευτυχώς κι αυτό είναι που φοβόμαστε οι άνθρωποι, όσο το φοβόμαστε χάνουμε βέβαια την ανθρωπιά, κερδίζουμε το κενό.

Χρειάζομαι αλήθεια μόνο αυτή τη βραδιά;

Ναι αυτή τη βραδιά που θέλω να είναι η απαρχή, η παραδοχή της ήττας, το νέο μου ξεκίνημα, ελεύθερος από βάρη, από ότι ψεύτικο που κουβαλάω ως βάρος ως σιδερόμπαλα για να θυμηθώ τον Βίλχεμ Ραιχ. Η ψυχή δεν αντέχει πολλά, είναι φτιαγμένη για την ομορφιά στην ευρεία της έννοια γι αυτό στη έλλειψη της υποφέρει και μασκαρεύεται μετατρέπεται σε κάθε αρρώστια για να αποφύγει τον πόνο, την παραδοχή, την απόφαση, το νέο ξεκίνημα.

Γιατί είναι σοβαρό, να κρατάω ένα χέρι, να πιστεύω;

Νομίζω πως το χέρι του άλλου που κρατάμε είναι ό,τι πιο μεγαλειώδες ως συναίσθημα, ακόμα και ως συμβολισμός με συγκινεί αφάνταστα. Το χέρι που κρατάμε και πηγαίνουμε μια βόλτα και πιστεύουμε στο κράτημα αυτό, στην αφή που μοιάζει με τροφή πνευματική. Είναι σοβαρό γιατί μπορώ να ταυτιστώ με το Άλλο, να φύγω από την ακεραιότητά μου, να εκταθώ, να γίνω ομάδα, οικογένεια, κοινωνία.

Η αμόλυντη καρδιά είναι προϋπόθεση ή αποτέλεσμα του έρωτα;

Δίκαιο για τον άνθρωπο θα ήταν να είναι το δεύτερο. Ο έρωτας είναι η αξιότερη και πιο αληθινή στη φύση διαδικασία, θα ήθελα, λοιπόν, να απενοχοποιεί, να ευλογεί, να γεμίζει την καρδιά αθωότητα, καλοσύνη, παιδικότητα.

Η αγάπη είναι κοντά, κι αν ναι, πόσο;

Όσο διαλογίζεται κανείς, όσο συναναστρέφεται, όσο παιδεύεται σε μία σχέση, αρκεί να μη χάνει τον εαυτό του. Όσο αφήνεται να θαυμάσει τον διπλανό του, όχι γι’ αυτά που έχει αλλά που θα μπορούσε να έχει, που θα μπορούσε να γίνει. Είναι σαν να γίνεται κινηματογραφιστής αυτός που μπορεί και θέλει να αγαπάει, μεταμορφώνει το γύρω, νομίζω είναι καλλιτεχνική διαδικασία η αγάπη όταν γίνεται με ένα καλό σενάριο, ένα έξυπνο σενάριο, βασισμένο σε αληθινή ιστορία που σέβεται τους ήρωες του.

Ο δρόμος για το Όλο είναι μονοπάτι ή λεωφόρος;

Εξαρτάται το όχημα που οδηγούμε κάθε φορά και ποιος είναι ο προορισμός του. Αν ψάχνουμε ένα μικρό ατομικό παράδεισο, ας πούμε ή τη λήθη ή τη συμμετοχή. Για μένα ανοίγει η εικόνα και το όλο φαντάζει τεράστιο όταν κάτι με συγκινεί, μια εικόνα, μια κίνηση.  Γνωρίζω και ανθρώπους που ταξιδέψαν τη γη δύο φορές και πάλι κούτσουρα έμειναν, ξύλινοι χωρίς ουσιαστική ζωή, μέσα στα ψέματα και το δήθεν, κοιτάζουν τις χιλιάδες φωτογραφίες τους και περιγράφουν τις μεγαλουπόλεις χωρίς να λένε κουβέντα για τους ανθρώπους που ήταν μαζί, γιατί δεν τους είδαν ποτέ δίπλα τους φυσικά. Αυτό το όλο είναι το τίποτα και είναι αυτό πραγματικά φτωχό.

Ο αέρας που σέρνει σαν τα φύλλα λαούς, θα κοπάσει ποτέ;

Είμαι απογοητευμένος γενικότερα από τη νέα παγκόσμια τάξη που μιξάροντας την επιστημονικότητα με την οικονομικότητα παράγουν ρομπότ και πεινασμένους, χειραγωγώντας οποιαδήποτε νέα τάση για κανονική ζωή, τρομοκρατώντας και περιθωριοποιώντας κάθε διαφορετική φωνή. Επίσης με απογοητεύουν και οι λαοί, που με τόση αφέλεια αφήνονται να παραπλανηθούν και να σφάζουν ο ένας τον άλλον για μιαν Ελένη.

Πόσο κοστίζουν οι πληρωμένες ειδήσεις σε μια κοινωνία;

Ακόμα και με φυσικό θάνατο, δεν μιλάμε για τον πνευματικό θάνατο που είναι δεδομένος. Σε ένα βιβλίο του ο Νόαμ Τσόμσκι περιγράφει με ακρίβεια πως γίνεται στην Αμερική να μη μαθαίνει κανείς τίποτα από αυτά που δεν θέλουν να μάθει οι πολυεθνικές εταιρίες. Το ίδιο συμβαίνει παντού. Βεβαίως το παιχνίδι χοντραίνει με ψυχικές διαταραχές, πρότυπα που η τηλεόραση διδάσκει, μόδες, κουζίνες κλπ. Όλα τα κανάλια μιμούνται την επιτυχημένη Αμερική και οι λαοί χάνουν την ταυτότητα τους. Η παγκοσμιοποίηση έτσι δουλεύει. Σου πετάνε και μερικά τσιτάτα περί δημοκρατίας και ελευθεροτυπίας και μετά θέλεις πολλά ποτά για να χαλαρώσεις από τη σαπίλα. Τουλάχιστον στο καφενείο θα πεις και δυο κουβέντες με άλλους καμένους όπως εσύ.

Είναι «ο λαός» ένα θύμα της πολιτικής χωρίς προοπτική;

Μα είναι δυνατό να έχει προοπτική η πολιτική υπέρ του λαού; Ήμουν πολύ νέος όταν έγραψα αυτό τον αφελή στίχο. Το να ερημώνεις την περιφέρεια, το να διορίζεις αλόγιστα τους ψηφοφόρους σου, το να καταληστεύεις τα δημόσια ταμεία με μίζες κλπ. δεν είναι προοπτική. Το να αφήνεις τους δήθεν επενδυτές να ανταγωνίζονται βρόμικα τις οικογενειακές επιχειρήσεις, τα μαγαζάκια, το να τα κλείνεις εσκεμμένα επιβάλλοντας άδικη φορολογία, αβάσταχτες ασφαλιστικές εισφορές δεν είναι προοπτική.

Μια ελεύθερη ιδέα αναρχική μπορεί να γίνει πράξη σήμερα;

Σε ατομικό επίπεδο ναι, και ευτυχώς υπάρχουν τόσοι σοβαροί άνθρωποι γύρω, προσπαθώντας με κόπο βέβαια κι αυτοί να είναι αλληλέγγυοι και ευαίσθητοι. Δεν ξέρω αν δηλώνουν αναρχικοί και τι σημαίνει πια αυτό στις μέρες μας, αλλά υπάρχει αυτή η συνεπής ακολουθία ανάμεσα στις αξίες και την καθημερινή ζωή. Ο κόσμος διψάει για δικαιοσύνη και αυτό έδειξε το δημοψήφισμα με την τεράστια νίκη του ΟΧΙ. Αλλά εδώ δυστυχώς αποφασίζουν άλλοι κι έτσι το όχι σ’ το κάνουν ένα χυδαιότατο κυνικό ΝΑΙ τάκα-τάκα, χωρίς πολλά πολλά. Εσύ το πολύ-πολύ να βγάλεις κάνα έρπη στο χειλάκι σα να λες λυπηθείτε με ρε παιδιά, μην τα παίρνετε όλα.

Η βόμβα στον ουρανό του καιρού μας θα είναι καταστροφής ή δημιουργίας;

Θα ήθελα να είναι δημιουργίας αλλά δε διαφαίνεται πουθενά κάτι τέτοιο. Πιο εύκολη φαντάζει μια τρελή πράξη καταστροφής.

Τελικά, η ελευθερία (δε) νικιέται;

Στην πράξη ναι. Στα μυαλά των αιτούμενων όχι. Μην ξεχνάμε πόσοι άνθρωποι θυσιάστηκαν στο όνομά της και πόσοι ακόμα. Δεν μπορεί να σταματήσει αυτό. Βέβαια οι γενιές κουράζονται αλλοτριώνονται, είναι φυσικό, έρχονται όμως νέες. Σαν τα φύλλα του δέντρου που λέγαμε πριν που ανανεώνονται, σαν τα κύτταρα ενός οργανισμού.

* Κατά σειρά ερωτήσεων, οι στίχοι είναι από τα τραγούδια: Μη, Καραμέλα, Η λίμνη, Κενό, Χρειάζομαι αλήθεια, Δελφίνι, Μικρό λουλουδάκι, Αστρόπλοιο, Όλο, Ματωμένη μπανιέρα, Τηλεορασάνθρωπος, Στην Αίγινα, Θα χαθώ, Βόμβα στον ουρανό, Η ελευθερία δε νικιέται.

Αξιοπρέπεια και Αντοχή

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s