αυτονομία, autonomia

Οι εφημερίδες σε δίκη: η υπόθεση 7 απριλίου, δέκατη τρίτη συνέχεια – I giornali a processo: il caso 7 aprile – Tredicesima parte

autonomiI giornali a processo: il caso 7 aprile – Tredicesima parte Η δέκατη τρίτη συνέχεια της δίκης στις εφημερίδες για την υπόθεση της 7ης απρίλη

του Luca Barbieri

Qui le precedenti puntate. εδώ οι προηγούμενες συνέχειες

(c) 2002 – Eπιτρέπεται η μερική ή πλήρης αναπαραγωγή του έργου και η διάδοση του ηλεκτρονικά, φτάνει να μην είναι για εμπορικούς σκοπούς και με τον όρο πως αυτή η διατύπωση θα αναπαραχθεί.

Στα εντάλματα σύλληψης δεν γίνεται λόγος για τραυματισμούς που συνέβησαν αυτά τα χρόνια στην Padova. Μα πάντοτε σύμφωνα με φήμες κάποια από τα πρόσωπα που συνελήφθησαν θα μπορούσαν να έχουν σχέση στην φάση προετοιμασίας τουλάχιστον μιας γαμποποίησης, πρόκλησης αναπηρίας δηλαδή, ενώ, πάντοτε σύμφωνα με μισές λέξεις, υπάρχει κάποιος που προσθέτει: “Προς στιγμήν για συμβάντα αιματηρά δεν γίνεται λόγος διότι ο δικαστής δεν θα ήταν ευχαριστημένος”. Συνεπώς θα έπρεπε να περιμένουμε πολλές εκπλήξεις. […] Υπάρχει λοιπόν η υποψία, για την ώρα μόνον η υποψία που δεν αποδεικνύεται από γεγονότα, πως βρισκόμαστε μπροστά στην ύπαρξη κάποιας μαρτυρίας εσωτερικής, πολύ λεπτομερούς, τέτοιας ώστε να είναι δυνατή η αναπαράσταση μιας ολόκληρης μακράς και πολύπλοκης περιόδου. Εν ολίγοις πως υπάρχει η ύπαρξη ενός μικρού  Fioroni από την περιοχή του veneto.

Και στην συνέχεια ένα βήμα που αντιτίθεται στην προηγούμενη δήλωση (δηλαδή πως θα βρισκόμασταν μπροστά σε οργανωτές της φάσης προετοιμασίας των επιθέσεων). «Σίγουρα η εικόνα είναι ανησυχητική: θα βρισκόμαστε μπροστά στους οργανωτές ή οπωσδήποτε στους εκτελεστές μιας ολόκληρης σειράς επεισοδίων που ξεκινώντας από μικρές επιθέσεις που στην συνέχεια οδηγήθηκαν στις “νύχτες με φωτιές” που τράβηξαν την εθνική προσοχή στην Padova και στο Veneto».
Το Manifesto αυτή την φορά δεν πιάνεται απροετοίμαστο και την είδηση του blitz του μαρτίου την δίνει αμέσως στην πρώτη σελίδα: “Μάζεψαν ξανά αυτόνομους στην Πάντοβα”.

Στα τέλη του μήνα ο Palombarini εκδίδει εννέα εντάλματα σύλληψης για ένοπλη συμμορία που ζητά ο Calogero. η Unità πανηγυρίζει: “Τώρα για εννιά αυτόνομους η κατηγορία είναι για ένοπλη συμμορία”. Στο άρθρο: “ο Palombarini δίνει δίκιο στον Calogero”. Ένας τίτλος σωστός για ένα κομμάτι που αντιθέτως διευρύνει, ίσως πέρα από τις προθέσεις του μέτρου (εννέα συλλήψεις), την σημασία: «η οργανωμένη Αυτονομία είναι μια πραγματική ένοπλη συμμορία, που μεταξύ άλλων οδηγείται από τους κατηγορούμενους της “7 aprile”, που μέχρι τώρα κατηγορούνται μόνο για συμμετοχή σε ανατρεπτική ένωση», γράφει ο Sartori.

Στις τρεις απρίλη στην Padova ανακαλύπτεται μια “γιάφκα-οπλοστάσιο ” της Autonomia. Την ίδια ημέρα στην Roma vengono αποφυλακίζονται δυο συντάκτες του περιοδικού Metropoli, ο Virno και ο Castellano. η Unità δημοσιεύει τις δυο ειδήσεις ψηλά στην σελίδα 5 της παρασκευής 4 απριλίου. Η πρώτη είδηση δίνεται σε ένα άρθρο έξι στηλών “Όπλα και στολές καραμπινιέρων σε μιαν γιάφκα στην Padova”. Αντιθέτως η δεύτερη πνίγεται σε ένα άρθρο αφιερωμένο στις κατηγορίες σε δυο συντάκτες της εφημερίδας Rosso. Για την αποφυλάκιση δεν υπάρχει ίχνος στον τίτλο, “Χρήματα και απαγωγές για να χρηματοδοτηθεί το περιοδικό της Autonomia”, ενώ γίνεται ένας υπαινιγμός στο συνοπτικό: “ο Gianni Tranchida και ο Paolo Pozzi (ο άνθρωπος-άλλοθι του Negri) ανακρίθηκαν στην Ρώμη — Αποφυλακίστηκαν δυο του «Metropoli»”. Ίδια αναλογία και για την Repubblica. Αντίστροφη αντιθέτως στο Manifesto που αφιερώνει ένα μακρύ άρθρο της Tiziana Maiolo στην αποφυλάκιση και μοναχά μια σύντομη είδηση σε μιαν στήλη στην ανακάλυψη της γιάφκας στην Πάντοβα.

Βρισκόμαστε πλέον σε απόσταση ενός χρόνου από την 1979. Mια επέτειος σημαντική. η Repubblica το υπενθυμίζει στις 6 απριλίου ’80 με δυο σελίδες πλήρως αφιερωμένες στην περίπτωση. Το θέμα ξεκινά στην πρώτη σελίδα με ένα άρθρο γνώμης, βασικό, του Eugenio Scalfari: “Εκείνη η 7 aprile ένα χρόνο πριν…”. Πρόκειται για ένα editorial που θέτει στον αγωνιστικό χώρο πολλά ερωτηματικά, αμφιβολίες που αφορούν τόσο την έρευνα όσο και την θέση των κατηγορουμένων. ο Scalfari παίρνει αφορμή από μιαν επιστολή που έστειλε ο Negri στην Repubblica στις 20 φεβρουαρίου του ιδίου έτους. Ο διευθυντής της Repubblica θεωρεί δίκαια και νόμιμα τα αιτήματα του Negri μα επαναλαμβάνει όλα τα ερωτήματα για τον ρόλο του στο χτίσιμο του λεγόμενου ένοπλου κόμματος. Οι δυο εσωτερικές σελίδες είναι χτισμένες επάνω σε τρεις συνεντεύξεις με πρωταγωνιστές της υπόθεσης: μια στον Aldo Fais (“Ήταν μια τεράστια δουλειά αλλά ο  Calogero κι εγώ δεν σταματήσαμε”), μια στην Alisa Del Re (“Μισώ την τρομοκρατία αλλά ήρθαν σε εμένα λέγοντας: ταξιαρχίτισσα”), και μια στον Bruno Leuzzi Siniscalchi, δικηγόρο του Negri (“Ούτε κείμενα ούτε αποδείξεις κατηγορούν τον Toni Negri”). Επί πλέον ένα άρθρο-χρονολογία με τίτλο: “Από το blitz της Πάντοβα στις αποκαλύψεις του καθηγητάκου”. Ένα άλλο άρθρο θέτει αμφιβολίες: “Υπάρχει ένωση Αυτονομίας-Ερυθρών Ταξιαρχιών?”. Στην σύνοψη μια αναφορά στον Nicotri (που ούτε αυτή την φορά δεν υποδεικνύεται, ούτε στο κείμενο του κομματιού, σαν συνεργάτης της εφημερίδας): “Οι συλλήψεις του Milano, της Roma και του Veneto. Τα εντάλματα σύλληψης και τα μέτρα αποφυλάκισης — o Nicotri απαλλάσσεται — Η έκδοση του Piperno και Pace από την Γαλλία — ο Fioroni και η 21 δεκεμβρίου”. Να σημειώσουμε πως οι δυο σελίδες φαίνονται κατά κάποιο τρόπο να γέρνουν υπέρ της υπεράσπισης. η Repubblica, αφού έζησε επί έναν χρόνο υποστηρίζοντας την έρευνα της κατηγορούσας αρχής ξαφνικά δίνει φωνή στην υπεράσπιση και μοιάζει να εκφράζει τις πρώτες αμφιβολίες.

Το Manifesto θυμίζει την 7 aprile την τρίτη 8 απρίλη 1980 με δυο σελίδες μαρτυριών. Στην πρώτη σελίδα η εμβάθυνση της υπόθεσης από την Rossana Rossanda (“Έναν χρόνο από την 7 aprile”) προσπαθεί να δώσει στο γεγονός ιδιότητες προάγγελου μιας τρομερής χρονιάς, di un annus horribilis για την ιταλική δημοκρατία: αύξηση των θυμάτων, εξάπλωση της νομοθεσίας εξαίρεσης – εκτάκτου ανάγκης. Σύμφωνα με την Ροσσάντα, και με όλα αυτά να έχουν συμβεί,  ανατρέχοντας στην 7 aprile, [ή συμβολικά συνδεόμενοι με αυτήν] έχουμε την αίσθηση μιας επιχείρησης στην διάρκεια της οποίας, βλέπουμε την φιγούρα του ένοπλου κόμματος να παίρνει μεγάλη έκταση, δυσανάλογα. Στο εσωτερικό, στην σελίδα 3 και 4 ένα άρθρο της  Tiziana Maiolo (“Πως βγάζουν εκτός νόμου, κάτω από την κατηγορία της τρομοκρατίας, ένας πολιτικό χώρο που δεν είναι η τρομοκρατία”) και τρεις παρεμβάσεις τριών από τους συλληφθέντες της 21 δεκεμβρίου 1979: Alberto Magnaghi, Jaroslav Novak και Giorgio Raiteri. Οι δυο σελίδες είναι εικονογραφημένες με κινούμενα σχέδια του Tex Willer.

H Corriere θυμίζει την 7 aprile με κάποια καθυστέρηση στις 18 απριλίου του 1980: μια ολόκληρη σελίδα με υπογραφή του Antonio Ferrari. Σε πέντε στήλες, στην σελίδα 6, το χρονικό ενός έτους ερευνών “Μέσα στα μυστικά της 7 aprile”. Σε ένα box μισής σελίδας η χρονολογία  ”Blitz στην καρδιά της Αυτονομίας”. Σε μιαν στήλη ένα σχόλιο “Μα ο αγώνας στην εκτροπή δεν έχει τελειώσει” και στο τέλος της σελίδας “Kαι στο βάθος το έγκλημα Moro”.

Στα τέλη του μήνα το Εφετείο της Βενετίας αποδέχεται την έφεση του Calogero ενάντια στην αποφυλάκιση των Di Rocco, Bianchini, Serafini, Del Re και Tramonte που αποφασίστηκε από τον Palombarini τον δεκέμβρη. Στην πραγματικότητα όπως εξηγεί ο Sartori στις 23 απριλίου (“Padova: θα πρέπει να επιστρέψουν στην φυλακή όλοι οι κατηγορούμενοι για την «7 aprile»”) οι εφέσεις ήταν δυο οπότε οι αποφάσεις του εφετείου ήταν άλλες τόσες:

Στην πρώτη ορίζει πως και τα πέντε πρόσωπα που αποφυλακίστηκαν απ’τον Palombarini πρέπει να επιστρέψουν στην φυλακή, μιας και τα στοιχεία (ντοκουμέντα και μαρτυρίες) και οι υπάρχουσες ενδείξεις εις βάρος τους είναι υπεραρκετά ώστε να πιστοποιηθεί εναντίον τους η διοίκηση μιας ανατρεπτικής ένωσης, της οργανωμένης Αυτονομίας δηλαδή. Στην δεύτερη απόφαση, το ερευνητικό τμήμα απορρίπτει αντιθέτως την έφεση του Calogero ενάντια στην μη έκδοση των ενταλμάτων σύλληψης για ένοπλη συμμορία, αναφέροντας πως — στην βάση των φακέλλων που έχει στην διάθεση του — δεν μπορεί να καθορίσει την άμεση σχέση μεταξύ οργανωμένης Αυτονομίας και της τρομοκρατίας στο βένετο. Αυτή η δεύτερη απόφαση δεν ακούγεται, εν τούτοις, σαν μια “αποκήρυξη” των θέσεων του Δημόσιου Κατήγορου…

Φθάνουμε στην μοναδική πραγματική σημαντική είδηση του 1980. Ένα συμβάν που σημαδεύει μια αληθινή ρήξη στην συμπεριφορά του ιταλικού τύπου γύρω από την υπόθεση 7 aprile. Είναι ένα σημείο δίχως επιστροφή: ή μια εφημερίδα αλλάζει συμπεριφορά ή θα παραμείνει τοποθετημένη μέχρις εσχάτων. Ο ταξιαρχίτης Patrizio Peci, συλληφθείς στις 19 φεβρουαρίου στο Torino, στις αρχές απριλίου ξεκινά να συνεργάζεται με την εισαγγελία. Οι δηλώσεις του, που αποδίδουν το τηλεφώνημα στην οικία Moro στον Mario Moretti, απαλλάσσουν τελείως τον Toni Negri από κάθε κατηγορία αναφορικά με την απαγωγή και δολοφονία του Aldo Moro (ήταν τουλάχιστον 17 οι κατηγορίες σχετικές με την επίθεση στην via Fani). Συνεπώς ο σύμβουλος ανακριτής της Ρώμης Achille Gallucci τον απαλλάσσει από την κατηγορία «ελλείψει επαρκών ενδείξεων ενοχής». Η είδηση δημοσιεύεται από τις εφημερίδες στις 25 απριλίου. H εφημερίδα στην οποίαν βλέπουμε το μεγαλύτερο αντίκτυπο μοιάζει να είναι η Repubblica στην οποίαν εντοπίζεται μια καθαρή αλλαγή πορείας. Η είδηση δημοσιεύεται με εξέχουσα θέση στην πρώτη σελίδα: “ο Toni Negri απαλλάσσεται από την δολοφονία του Moro”. Το κύριο άρθρο του Franco Coppola εκφράζει όλες τις αμφιβολίες που αυτό το μέτρο μπορεί να διεγείρει:

Το να φορέσουν στον Negri — λέει ο χρονογράφος — τα 17 αδικήματα σχετικά με την περίπτωση Moro ήταν μόνο ένα πρόσχημα ούτως ώστε η πιο ουσιαστική πλευρά της έρευνας για την εργατική Αυτονομία που ξεκίνησε στην Padova από τον Δημόσιο Κατήγορο Pietro Calogero να μεταφερθεί στην Ρώμη όπου είχε σχηματιστεί ένα pool δικαστών πλήρους απασχόλησης με τις έρευνες εις βάρος του ένοπλου κόμματος […] Οι δικαστές κράτησαν όρθια την αρχική κατηγορία ενάντια στον Negri όσο μπόρεσαν βασίζοντας την σε μιαν αμφιλεγόμενη πραγματογνωμοσύνη που εμπιστεύτηκαν, ποιος ξέρει γιατί σε έναν αμερικάνο ειδικό, και δίχως να λάβουν καθόλου υπ όψιν τις μαρτυρίες τόσων όσων δήλωναν πως στις 30 απριλίου του 1978 ο Negri βρίσκονταν στο Milano και όχι στην Roma, πόλη απ’ όπου προέρχονταν το περίφημο τηλεφώνημα […] Οι συνέπειες του μέτρου που πήρε ο Gallucci σχετικά αφήνουν να εννοηθεί μια αλλαγή στις διαστάσεις, αν όχι αποξήλωση, της υπόθεσης κατηγορίας. 

Στην πρώτη σελίδα και ένα σχόλιο  “νομικής φύσεως, δικαστικό” του Neppi Modona “Ένα λάθος που διορθώθηκε πολύ αργά”. Στην δεύτερη και τρίτη σελίδα οι εμβαθύνσεις. Οι αντιδράσεις από Padova: “ο Calogero σιωπά, ο Fais λέγει «κι εμείς θα προχωρήσουμε μπροστά»”. Στην τρίτη σελίδα  η “περίμετρος” του άρθρου του Coppola “Δίκη Moro δίχως Negri. Στην αίθουσα μονάχα οι killer br” και μια συνέντευξη του δικηγόρου του Negri Leuzzi Siniscalchi που δηλώνει “Η μάχη μας τώρα ξεκινά, θα πέσουν και οι άλλες κατηγορίες” και ζητά για τον πελάτη του την αθωωτική απόφαση ή μια γρήγορη δίκη.
η Repubblica είναι σαν ένα βαρέλι γεμάτο αμφιβολίες. Στις 25 απριλίου 1980 αυτό το βαρέλι εκρήγνυται απελευθερώνοντας ερωτηματικά που μέχρι εκείνη την στιγμή, στα άρθρα με τις ειδήσεις (αποκλείοντας συνεπώς τα σχόλια που όμως φιλοξενούσε) σχεδόν ποτέ δεν είχαν διαρρεύσει. Μια αρκετά σχιζοφρενική συμπεριφορά εάν θεωρήσουμε πως έφθασε να μιλά μέχρι και για “διάλυση” της έρευνας.

Βαθιά διαφορετική η συμπεριφορά της Unità. Ένας μοναδικός τίτλος σε πέντε στήλες στην πρώτη σελίδα “Προσδιορίζεται με ακρίβεια ο χάρτης της ανατροπής” ενώνει δυο ειδήσεις: εκείνη που αφορά τον Negri του Sergio Criscuoli “ο Negri βγαίνει από την υπόθεση Moro. Επιβεβαιώνονται οι δεσμοί μεταξύ BR-Prima linea-autonomia” και “Μέσα σε ένα κλίμα μυστηρίου παραδίδεται η αρραβωνιαστικιά του Peci”. Εν συντομία στην είδηση η Unità αφιερώνει ένα μοναδικό κομμάτι που εκθέτει (εκθειάζοντας τις ενδείξεις που υπήρχαν εις βάρος ένα χρόνο πριν) το μέτρο του Gallucci. «ο Toni Negri βγαίνει απ’ την υπόθεση Moro. Ήταν η πιο ηχηρή κατηγορία, αλλά την ίδια στιγμή και η λιγότερο σταθερή, σχετικά με τις άλλες που θα συνεχίσουν να κρατούν στην φυλακή τον παντοβάνο καθηγητή», γράφει ο Criscuoli. Πως επρόκειτο για  την λιγότερο σταθερή κατηγορία από την ανάγνωση της Unità δεν είχε προκύψει ποτέ. Το άρθρο προχωρεί ελαχιστοποιώντας το γεγονός πως με ένα έξυπνο στρατήγημα, εκθέτει δηλαδή ολόκληρη και συνεπώς σχολιάζει την διαταγή του Gallucci που δίνει ένα σύντομο ιστορικό της δικαστικής θέσης του Negri.

Ο δικαστής υπενθυμίζει πως το ένταλμα σύλληψης που υπεγράφει πριν ένα χρόνο ενάντια στον καθηγητή της Πάντοβα ήταν νομιμοποιημένο από μια σειρά ενδεικτικών στοιχείων  […] η ευθραυστότητα σχετικά με το άλλοθι του Negri […] ο άνθρωπος που έπρεπε να επιβεβαιώσει την εκδοχή του, ο Paolo Pozzi, στην συνέχεια κατέληξε στην φυλακή για συμμετοχή σε ένοπλη συμμορία […] και ακόμη το γεγονός πως ο Negri “διατηρούσε διασυνδέσεις με πρόσωπα που ανήκαν σε ενώσεις που είχαν σκοπούς εκτροπής, ανατρεπτικούς […] Μέσα σε αυτό το αβέβαιο πλαίσιο η σταγόνα που έκανε το ποτήρι να ξεχειλίσει υπήρξε ακριβώς η κατάθεση και μαρτυρία του Peci.

H διαταγή εκθέτονταν εξ ολοκλήρου επίσης και από την Repubblica μα σε ένα ξεχωριστό box. Τι νόημα υπάρχει να ξαναγράφεις μέσα σε ένα άρθρο τα στοιχεία που υποστήριζαν ένα χρόνο πριν μιαν κατηγορία που στην συνέχεια αποδείχθηκε τελείως ψεύτικη; δεν υπάρχει κανένας λόγος. Εκτός εάν ο σκοπός είναι εκείνος να μπερδέψεις τα νερά και να μειώσεις το μέγεθος τους συμβάντος.
Την επομένη ημέρα, στις 26 απριλίου, σχεδόν για να αντισταθμίσει τις αποκαλύψεις της προηγούμενης, η Unità τιτλοφορεί “Ο δικαστής Caselli υπογραμμίζει τον άμεσο ρόλο της Αυτονομίας στην τρομοκρατία”. Η δήλωση παραχωρήθηκε στην συνέντευξη τύπου για να δώσει το στίγμα γύρω από την ανάκριση του Peci. Η Unità υποστηρίζει την άποψη της για την τρομοκρατία και ασκεί πολεμική εξ αποστάσεως στο Manifesto.

Και η Corriere della Sera φαίνεται επίσης να μην δίδει μεγάλη βαρύτητα στην έξοδο του Negri από την απαγωγή Moro βλέποντας πως η είδηση δημοσιεύεται στην σελίδα επτά και η μοναδική αναφορά είναι το σχόλιο του Roberto Martinelli που έχει σαν τίτλο “Ένα επεισόδιο που πρέπει να μας προβληματίσει”. Υπάρχει μια ελάχιστη αναφορά στην πρώτη σελίδα.

Με τελείως διαφορετικό τόνο, όπως προβλέπονταν, το Manifesto που τιτλοφορεί σε ολόκληρη την σελίδα “ο Toni Negri δεν έχει καμία σχέση με τις BR ούτε με την δολοφονία Moro. Πέφτει πανηγυρικά η κατηγορία της 7 aprile”. Το σχόλιο της Rossana Rossanda έχει τίτλο: “Και τώρα η 21 δεκεμβρίου”. Ένα κομμάτι με το οποίο η δημοσιογράφος υποστηρίζει πως η επιχείρηση της 21ης δεκεμβρίου ’79 θα έπρεπε τώρα να καταλήξει κάτω από μεγεθυντικό φακό για κριτικό προβληματισμό και σκέψη. Κάτι περίεργο: στην έκτη σελίδα το Manifesto δημοσιεύει μιαν ανασκόπηση τίτλων που εμφανίστηκαν στον τύπο που υποστήριζαν πως ο Negri ήταν ο δράστης της απαγωγής Moro. Ο τίτλος του άρθρου του Manifesto είναι “Έχουμε τις αδιάψευστες, αδιαμφισβήτητες αποδείξεις. ο Negri είναι ο ηγέτης των BR, οι BR απήγαγαν τον Moro, συνεπώς ο Negri οργάνωσε την via Fani. Το χειροκρότημα των εφημερίδων διήρκησε έναν χρόνο”. Στο άρθρο της η Rossanda μεταξύ άλλων εξαπολύει και ένα είδος στοιχήματος. «Να δούμε εάν σήμερα οι μεγάλες εφημερίδες της ενοχής θα έχουν το θάρρος να γράψουν: είχαμε πει πως ο Negri είχε οργανώσει την δολοφονία του Moro, δεν ήταν αλήθεια. Πως ήταν ο πραγματικός εγκέφαλος των Brigate Rosse, δεν ήταν αλήθεια. Πως είχε δίκιο ο Calogero, που απέδιδε την ιταλική τρομοκρατία στους leaders του Potere Operaio και τηςAutonomia, κάναμε λάθος. Κι όμως θα ήταν σημαντικό να το πουν». η Rossanda, όπως είδαμε, βλέπει σωστά. Την επομένη ημέρα το Manifesto τους χτυπά όλους, αφήνονταν απ’ έξω μοναχά την Repubblica που όπως είδαμε βγήκε πολύ ταρακουνημένη από την είδηση, με ένα άρθρο στην πρώτη σελίδα, “Τι καιροί, όταν ο Toni Negri στέκονταν κάθε ημέρα στην πρώτη σελίδα”, που περιγράφει την προβολή που οι ιταλικές εφημερίδες έδωσαν δημοσιεύοντας την προηγούμενη ημέρα την είδηση.

Και μετά τίποτα. Μέχρι το φθινόπωρο. Επαναφέρει τον Negri και την 7 aprile στις σελίδες των εφημερίδων η ανάκριση του Marco Barbone, ενός από τα μέλη της ταξιαρχίας “XXVIII μαρτίου” που σκότωσε τον δημοσιογράφο της Corriere della Sera Walter Tobagi και τραυμάτισε τον Guido Passalacqua της Repubblica. Μια από τις πιο απίστευτες ιστορίες της ιταλικής τρομοκρατίας: νεότατοι, παιδιά της καθωσπρέπει πόλης του Μιλάνο (μάλιστα ο Barbone είναι υιός ενός από τους διευθυντές της Rizzoli, της ομάδας δηλαδή ιδιοκτήτου της εφημερίδας Corriere) που αποφασίζουν να χτυπήσουν δυο δημοσιογράφους τίμιους και “προοδευτικούς” όπως οι Tobagi και Passalacqua, που μεταξύ άλλων τους εγνώριζαν άμεσα. Μα για την σχέση μεταξύ της υπόθεσης και του Negri (λέγεται για κάποιο μεμοράντουμ του νεαρού) γίνεται περισσότερο λόγος στα εβδομαδιαία.

Τα περιοδικά έχουν χέρια λυμένα — γράφει το Il Manifesto στις 19 oκτωβρίου 1980 στο άρθρο “Και τώρα στον λογαριασμό του Negri προσθέτουν και την 28 μαρτίου” — έτσι ώστε μετά τους “ισχυρισμούς” του περιοδικού Panorama, που προλαμβάνει το memorial του Marco Barbone, του νεαρού που ομολόγησε την εκτέλεση του Tobagi, να η απάντηση του περιοδικού Europeo. Το Panorama αποκάλυπτε τις σχέσεις μεταξύ Barbone και Toni Negri, του “δασκάλου” που θα είχε σπρώξει τον νεαρό στην ένοπλη πάλη, το Europeo αυξάνει την δόση, αποκαλύπτοντας επαφές μεταξύ του νεαρού της Brigata 28 marzo και του Marco Donat Cattin. Oι δυο θα είχαν συναντηθεί το 1978, όταν ο Barbone ανήκε στις Brigate Comuniste, μια οργάνωση παράνομη που διοικούσαν — πάντοτε σύμφωνα με το περιοδικό — οι Toni Negri, Corrado Alunni, Franco Tommei και Gianfranco Pancino.

Στα εβδομαδιαία, λέγαμε.  Και στην Unità φυσικά, που στοχεύει στην σχέση μεταξύ  XXVIII Marzo και Autonomia από την πρώτη ημέρα (“Μπορούν να βγουν στο φως οι δεσμοί Αυτονομίας-τρομοκρατίας ” είναι η πρώτη σύνοψη που δημοσιεύεται στις  13 oκτωβρίου). Και μετά στις επόμενες ημέρες: “λέγει ο Barbone: «ο Negri, ένας λειτουργικός ηγέτης». Από κάτω, άλλο  άρθρο “Στην μακρά ομολογία η αναπαράσταση της σχέσης μεταξύ Αυτονομίας και τρομοκρατίας”. Ένας σχεδόν δεύτερος Fioroni σύμφωνα με την Unità της 17 oκτωβρίου που τιτλοφορεί  “ο Barbone διηγείται την ιστορία της Αυτονομίας από το ’76 εκεί απ’ όπου την είχε διακόψει ο Fioroni”. Στην Ρώμη ένα αντίγραφο της ομολογίας του Barbone” είναι το άρθρο της Unità στις 22 oκτωβρίου, μαζί με αυτό “Κατηγορούμενοι της 7ης απριλίου μπροστά σε νέες κατηγορίες”. Συνεχίζονται οι αποκαλύψεις του Barbone (πάντα ο Paolucci στην Unità: “ο Negri και ο Alunni χωρισμένοι μόνον από την τακτική”) στον οποίον ο Negri απαντά, μέσω των δικηγόρων, κατηγορώντας τον πως είναι «σκληρός μιλιταριστής» παραδεχόμενος με αυτό τον τρόπο την ύπαρξη μιας σχέσης μεταξύ των δυο την εποχή του Rosso. Και η Repubblica μιλά γι αυτά μα  ο τόνος είναι λιγότερο σίγουρος, περισσότερο αμφίβολος. Να επισημάνουμε επίσης πως, τις ίδιες ημέρες στην διάρκεια των οποίων ο Barbone ξεκινά να λαλεί, συλλαμβάνονται και οι δυο αντάρτες της Prima Linea υπεύθυνοι για την εκτέλεση Alessandrini. Σε αυτούς όμως ο τύπος αφιερώνει πολύ λίγη προσοχή και κυρίως δεν εμβαθύνει την σχέση που ξεφυτρώνει (μάλλον την μη σχέση) ανάμεσα στον Negri και την εκτέλεση.

7.1981-1982: η μακρά σιωπή σε αναμονή της δίκης

To 1981 είναι η χρονιά των απαγγελιών κατηγορίας. Στην Ρώμη όπως και στην Padova. Οι εφημερίδες συνοψίζουν, τοποθετούνται, και η σύγκρουση, ελλείψει νεοτέρων από πλευράς των αρχών (αυτή η φάση, στον βασικό σχεδιασμό της, πλέον έχει ολοκληρωθεί) καθίσταται “ιδεολογικού” τύπου και ανιχνεύει τους διαχωρισμούς παρόντες στο δικαστικό σώμα. Η προσοχή των εφημερίδων αναζωπυρώνεται μόνο με την ευκαιρία δημοσίευσης των πρακτικών. Η ανάγνωση τους (μιλάμε για έγγραφα περισσοτέρων από χίλιες σελίδες) δεν είναι εύκολη και για αυτό τον λόγο, και ευκολότερα, η ερμηνεία τους ακολουθεί κρίσεις που ήδη και προηγουμένως είχαν εκφραστεί. Εκείνο της 7 aprile δεν είναι πλέον ένα χρονικό συνεχούς ροής. Το άρθρο (συχνά πολύ μεγάλο και επεξεργασμένο) αποτελεί μια περίληψη του ντοκουμέντου για τον αναγνώστη υπενθυμίζοντας του, όχι πάντα, τις προηγούμενες συνέχειες. Είναι σαν παράθυρα που ανοίγουν κάθε τόσο αφήνοντας να φανεί μια εικόνα σε διαρκή κίνηση.

Προείπαμε, πως η περίπτωση της 7 aprile μοιάζει να συνηφαίνεται με μεγάλο μέρος των συμβάντων που έχουν σχέση με την τρομοκρατία [λέει αυτός, με τον ανταρτοπόλεμο λέγω εγώ] που λαμβάνουν χώρα αυτά τα χρόνια. Στις 12 δεκεμβρίου του 1980 οι BR απαγάγουν τον δικαστή Giovanni D’Urso. Στις 28 δεκεμβρίου του ιδίου μήνα στην “πολιτική” ακτίνα της φυλακής του Trani, στην οποίαν βρίσκονται κλεισμένοι τόσο κάποιοι ταξιαρχίτες όσο και οι κυριότεροι κατηγορούμενοι του ρωμαϊκού κορμού της 7 aprile, ξεσπά μια εξέγερση που καταστέλλεται στην συνέχεια από τις δυνάμεις της τάξης. Στην αρχή ο τύπος αποδίδει ακριβώς στους κατηγορούμενους της 7 απριλίου την γέννηση της εξέγερσης. Μεγάλοι τίτλοι στις εφημερίδες (η Unità στις 31 δεκεμρίου γράφει σε πέντε στήλες με τίτλο: “ο Toni Negri μεταξύ των ηγετών της εξέγερσης στην φυλακή?”) και στην συνέχεια και αυτή η κατηγορία πέφτει , με την εξακρίβωση πως η αναταραχή δεν τους είδε να παίρνουν μέρος. Στις εφημερίδες η διόρθωση σε λίγες γραμμές μόνον προς τις 10 του γενάρη. Επιστρέφοντας στην απαγωγή D’Urso, την 11 ιανουαρίου 1981 εκδίδονται νέα εντάλματα σύλληψης ενάντια στους  Luciano Ferrari-Bravo, Emilio Vesce, Antonio Negri και άλλους διότι συνεργάστηκαν, διατηρώντας επαφές από την φυλακή, στην απαγωγή D’Urso. Ο δικαστικός θα απελευθερωθεί από τις BR στις 15 ιανουαρίου. Αυτές οι κατηγορίες θα αποτραβηχτούν στις 23 μαίου από πλευράς ανακριτού  Ferdinando Imposimato λόγω «της απολύτου έλλειψης οποιουδήποτε στοιχείου ευθύνης». Όμως η είδηση του καινούργιου εντάλματος σύλληψης θα δοθεί στις 12 ιανουαρίου στα κρυφά. Τα χρονικά μονοπωλούνται από την αγωνία των συγγενών, από τους εκβιασμούς των BR που θα ήθελαν να επιβάλλουν στις εφημερίδες την δημοσίευση μιας δικής τους ανακοίνωσης και από την ένταση που συνοδεύει πολιτική και εισαγγελία για την τύχη του δικαστού. Οι λεπτομέρειες συντρίβονται. η Corriere δίδει την είδηση με ένα μικρό άρθρο του Bruno Tucci, “Ρήξη στους φυλακισμένους κατηγορούμενους, πάνω από σαράντα διαχωρίζουν την θέση τους από τους σκληρούς”. Και σε ένα άλλο “Ανακρίσεις της εισαγγελίας στα σωφρονιστικά ιδρύματα που διερευνώνται”.

Τέσσερις ρωμαίοι δικαστές έφτασαν στην Puglia για να ανακρίνουν τους 65 κατηγορούμενους που εμπλέκονται στην απαγωγή του δικαστού […] Η κατηγορία είναι συγκεκριμένη και λεπτομερής. Σύμφωνα με τις αρχές, οι τρομοκράτες που βρίσκονται κλεισμένοι σε αυτή την υπερφυλακή έδρασαν “ταυτόχρονα με τους συνεργούς τους που βρίσκονται ελεύθεροι. […] Μεταξύ των τρομοκρατών που ανακρίθηκαν στο Trani και τους αποδίδονται εντάλματα σύλληψης για συνεργία στην απαγωγή του δικαστή D’Urso, υπάρχουν πολλά διαφορετικά ονόματα. Αναφέρουμε τα πιο σημαντικά: Toni Negri, Paolo Lapponi, Gino Liverani, Emilio Vesce, Giuliano Naria, Bruno Seghetti, Oreste Strano, Claudio Vaccher, Luciano Ferrari Bravo […] Ένα είδος αφρόκρεμας της ιταλικής τρομοκρατίας επάνω στην οποίαν η εισαγγελία τείνει την Δαμόκλειο σπάθη της.

Η είδηση υπάρχει ολόκληρη, μα η Corriere δεν “σπρώχνει”. Μετά από αυτή την πρώτη αναφορά τις τελευταίες ημέρες της απαγωγής το όνομα του Negri και των άλλων κατηγορουμένων της 7 aprile δεν θα εμφανιστεί ποτέ ούτε στους τίτλους ούτε στους υπότιτλους τους αφιερωμένους στην απαγωγή D’Urso.
Και η Unità παρεμβάλει το όνομα του Negri μόνο φευγαλέα μέσα στο κείμενο του άρθρου στην πρώτη σελίδα. η Repubblica, που τιτλοφορεί “Και ο Renato Curcio και Alunni επίσης κατηγορούνται για την απαγωγή”, τοποθετεί μάλιστα το όνομα του Negri και του Ferrari Bravo μέσα σε παρένθεση στο βάθος του καταλόγου των κατηγορουμένων, σαν να ήταν κάτι δίχως σημασία. Μόνο το Manifesto αναδεικνύει το γεγονός με ένα άρθρο της Rossana Rossanda, δημοσιευμένο στην δεύτερη σελίδα με τίτλο “Αυτός είναι φυσικά, ο Negri”.
Εδώ και μήνες ταξιαρχίτες και αυτόνομοι βρίσκονται έγκλειστοι στην ίδια φυλακή: η επιχείρηση, πετυχημένη, στοχεύει φυσικά να ταυτοποιήσει μέσα από την κράτηση στον ίδιο τόπο ταξιαρχίτες και κατηγορούμενους της 7 aprile, θεσπίζοντας μεταξύ τους μια ιδανική σύνδεση. Αλλά αυτή τη φορά πρέπει να καταγραφεί μια συγκεκριμένη ανθεκτικότητα του τύπου στην ακολουθία της εισαγγελίας. Ίσως, και στις εφημερίδες, η απαγγελία κατηγορίας στους 65 κρατουμένους του 65 Trani να μοιάζει περισσότερο με μια απελπισμένη κίνηση παρά μια πραγματική διερευνητική υπόθεση. Να αναφέρουμε πάντως πως δεν βρέθηκε ίχνος της απόσυρσης της κατηγορίας τον μάη του 1981.

Η πρώτη δικαστική πράξη σχετική με την δίκη 7 aprile που εισέρχεται στα χρονικά των εφημερίδων του 1981 είναι η απαγγελία κατηγορίας του γενικού εισαγγελέα Giorgio Ciampani που αφορά τον ρωμαϊκό κορμό της έρευνας. Πρόκειται για ένα ντοκουμέντο τριάντα χιλιάδων φύλλων. Στο κατηγορητήριο μεγάλο βάρος και χώρος δόθηκε στις μαρτυρίες τόσο του Fioroni όσο και του Barbone. “Η ιστορία του ένοπλου κόμματος στην διήγηση των λιποτακτών” τιτλοφορεί η Repubblica που παρουσιάζει, δια χειρός Franco Coppola, το κατηγορητήριο στην δεύτερη σελίδα του νούμερου της κυριακής 25 ιανουαρίου. Εκτός από το μακρύ άρθρο του Coppola, η Repubblica με τον Bianchin καταγράφει επίσης τις «ικανοποιημένες αντιδράσεις της Padova» σε ένα box με τίτλο “Τώρα πρέπει να χτυπηθούν οι υποστηριχτές”, φράση που αναφέρεται στις δηλώσεις του professor Angelo Ventura που σχολιάζει πολύ θετικά την απαγγελία κατηγορίας. «Δυο χρόνια από την έναρξη της έρευνας το “θεώρημα Calogero” αντέχει. Αυτή είναι η αίσθηση που αποτυπώνεται στην Padova στους πρώτους σχολιασμούς μετά το αίτημα της παραπομπής σε δίκη του Toni Negri και των άλλων 78 στελεχών της οργανωμένης εργατικής Αυτονομίας», γράφει ο Bianchin. Η εφημερίδα του Scalfari δίδει την είδηση της επιστροφής στην φυλακή των Bianchini, Di Rocco, Serafini, Tramonte και Del Re, που διατάχτηκε μετά την απόρριψη από πλευράς Ακυρωτικού δικαστηρίου της έφεσης-αίτησης αναίρεσης από τους δικηγόρους τους στο Εφετείο της Βενετίας, σε λίγες γραμμές μέσα στο κομμάτι από την Padova (δίχως καμία αναφορά ούτε στον τίτλο ούτε στους υπότιτλους). Μόνο η Corriere αφιερώνει στην είδηση ένα εσωτερικό άρθρο στις 25 ιανουαρίου (“Η έρευνα στην Αυτονομία έφερε ξανά στην φυλακή πέντε καθηγητές της Πάντοβα”). Το κομμάτι, με υπογραφή του Antonio Ferrari, καταγράφει την νέα συνέχεια της σύγκρουσης Calogero-Palombarini και την αναθέρμανση του πανεπιστημιακού χώρου στην Πάντοβα.

Επιστρέφοντας στην Ρώμη η δουλειά των εφημερίδων σίγουρα βοηθιέται από κάποια βήματα, πολύ πολεμικά, του κατηγορητηρίου Ciampani, με τα οποία υπερασπίζονται δια ροπάλου τα κείμενα που εκθέτονται να υποστηρίζουν την κατηγορία. «Αυτά τα ίδια πρόσωπα — γράφει ο Ciampani (μεταφέρεται πάντοτε από την Repubblica) —που σε πολλές περιπτώσεις συνηγόρησαν υπέρ της επανορθωτικής λειτουργίας της ποινής, πέταξαν και θα πετάξουν λάσπη επάνω σε αυτούς τους ανθρώπους και θα καταπατήσουν και θα περιγελάσουν τις δραματικές, βαθύτατα ανθρώπινες αιτιολογήσεις της συμπεριφοράς τους: όλα είναι αποφασισμένα και προκαθορισμένα, μα κυρίως λογικά επειδή στην θέση της λάσπης και της κοροϊδίας δεν έχουν παρά μόνο μια εναλλακτική: να παραδεχτούν τα γεγονότα που τους προσάπτονται». Η επιχειρηματολογία, μπορούμε να σημειώσουμε, είναι γραμμένη με τέτοιον τρόπο ούτως ώστε εάν οι κατηγορούμενοι αρνηθούν την εγκυρότητα των θέσεων (και, εάν αυτοί είναι αθώοι, αυτό, μιας και πρόκειται για μιαν δίκη βασισμένη κυρίως σε έγγραφες αποδείξεις και μαρτυρικές, είναι το μοναδικό πράγμα που μπορούν να κάνουνs) αυτό δεν θα είναι άλλο παρά μια ακόμη απόδειξη της ενοχής τους. Αυτός που κάνει μιαν μακρά χρήση άμεσων παραπομπών από το κατηγορητήριοquesta Ciampani είναι ηUnità που τις ίδιες ημέρες συνθέτει ένα είδος collage, υπογεγραμμένο από τους Sergio Criscuoli και Bruno Miserendino, με τίτλο “Ένα μεγάλο dossier από βιαιότητες και εγκλήματα”. Αυτές είναι οι πρώτες σειρές του κομματιού: «Βιαιοπραγίες, αποτρόπαια εγκλήματα, επιθέσεις. Και ακόμη: κατηγορίες για ισόβια, κοινά αδικήματα για δεκάδες χρόνια φυλακής, ογδόντα κατηγορούμενοι και ένας απόλυτος πρωταγωνιστής και πανταχού παρόν: Toni Negri. […] Η εικόνα των γεγονότων είναι πολύπλοκη, συχνά μπερδεμένη, μα για συμβάντα, ακριβώς, πρόκειται». Αντιθέτως, η Paese Sera χρησιμοποιεί ελάχιστες άμεσες παραπομπές, και ανακατασκευάζει (“Η κατηγορία: ένοπλη εξέγερση, μα και εγκλήματα”) δέκα χρόνια τρομοκρατίας με δικά της λόγια μεταφράζοντας το κατηγορητήριο για τον αναγνώστη. η Paese δημοσιεύει και ένα σχόλιο του Giuseppe Rosselli: “Για τον δημόσιο κατήγορο λίγες αμφιβολίες. η Autonomia είναι μια ένοπλη συμμορία”.

Η δεύτερη επέτειος της 7 aprile σίγουρα είναι λιγότερο “έντονη” σε σχέση με την πρώτη επανάληψη. Κι όμως οι εφημερίδες βάζουν τα δυνατά τους για να δημιουργήσουν αναμονή γύρω από την ημερομηνία. Στα τέλη μαρτίου κυκλοφορούν φόβοι για κάποιες απειλές των αυτόνομων που ξεκίνησαν σαν αποτέλεσμα της έκδοσης των νέων ενταλμάτων σύλληψης για ένοπλη συμμορία από  πλευράς του τμήματος έρευνας αιτήσεων αναίρεσης που, κατόπιν της γνώμης του Ακυρωτικού δικαστηρίου, έλυσε με αυτό τον τρόπο μια από τις πολλές αντιπαραθέσεις μεταξύ Palombarini και Calogero δίδοντας δίκιο σε αυτό τον τελευταίο. Βρισκόμαστε λίγες ημέρες από την επιχείρηση την γνωστή σαν το  “blitz της σαρακοστής” που θα είχε εντοπίσει τους υπεύθυνους των επιθέσεων και των γαμποποιήσεων. “Η αυτονομία τώρα απειλεί με αντίποινα σαν απάντηση στις νέες ενοχοποιήσεις” τιτλοφορεί η Unità στις 27 μαρτίου. «η οργανωμένη Autonomia απαντά απειλητική στις νέες ενοχοποιήσεις για ένοπλη συμμορία που έπεσαν εχθές επάνω σε πολλούς από τους αρχηγούς της. Την τελευταία φορά που υποσχέθηκε “μια μαζική απάντηση”, τον δεκέμβρη του ’79, ξέσπασε στην Padova ένας φοβερός αστικός ανταρτοπόλεμος. Θα προσπαθήσει να “ξαναπάρει την πλατεία” και την επομένη 7 απρίλη?» αναρωτιέται ο Michele Sartori. Παρά τα απειλητικά σύννεφα που κάποιοι έβλεπαν να μαζεύονται, όλα εξελίχθηκαν με σχετική ηρεμία όπως διηγείται ο Antonio Ferrari στην Corriere της 8ης απριλίου  1981. “Στην Padova που ήταν φρουρούμενη από την αστυνομία οι αυτόνομοι παραιτούνται από  τις πορείες”, τιτλοφορεί η Corsera στην έβδομη σελίδα σε τέσσερις στήλες. «Όλο το μέτωπο της ανατροπής βρίσκεται σε κρίση», αποφαίνεται ο Ferrari. «Κι έτσι η 7 απρίλη, πλέον ημερομηνία ιστορική, πέρασε δίχως τραύματα, δίχως διαδηλώσεις, σχεδόν μέσα στην σιωπή. Θα έπρεπε να υπάρξει ένα meeting, στο Palasport, οργανωμένο από την Προλεταριακή Δημοκρατία, τους ριζοσπάστες και από την ομάδα “Padova Democratica”, με την συμμετοχή της Autonomia. Πρώτα έκαναν πίσω ριζοσπάστες και DP. Ο γραμματέας της “Padova democratica”, Mario Levante, έγραψε μιαν επιστολή άρνησης, προχθές. Και ο δήμος αποφάσισε: “Δεν δίνουμε το palasport στην 7 aprile”». Το γεγονός πως στην Padova η επέτειος διεξήχθη μέσα σε πλήρη ηρεμία είναι μια επί πλέον απόδειξη του ότι ο Calogero είχε δει σωστά:

Από έναν όγκο εκατό περάσαμε σε έναν όγκο ένα (στις βιαιοπραγίες). Που πάει να πει πως ο αναπληρωτής κατήγορος της Δημοκρατίας Pietro Calogero δεν είχε λαθέψει δυο χρόνια πριν, βάζοντας στην φυλακή τους μεγάλους ηγέτες της οργανωμένης εργατικής Αυτονομίας: Toni Negri, Oreste Scalzone, Luciano Ferrari Bravo, Emilio Vesce, οι άλλοι. Μια φέτα της σχολής πολιτικών επιστημών στην φυλακή. Και μετά την σύλληψη, το τέλος — ή σχεδόν — των πράξεων βίας. “Είναι η πραγματικότητα” λέγουν μέχρι και οι υπερσκεπτικιστές, εκείνοι που μέχρι το ’79 ούρλιαζαν υστερικά ενάντια στην δίκη στις ιδέες και στις γνώμες, τις απόψεις. […] Η δίκη θα ξεκαθαρίσει τις αμφιβολίες, πιθανότατα θα κατευνάσει τις πολεμικές. Πρέπει όμως να πούμε πως δεν υπάρχουν πλέον οι έξαλλες επιθέσεις στο κατηγορητήριο, δεν υπάρχουν πλέον οι δωρεάν καταγγελίες.

η Unità αντιθέτως εορτάζει την επέτειο δημοσιεύοντας αποσπάσματα από την απόφαση απαγγελία κατηγορίας του δικαστή Francesco Amato. “Το κατηγορητήριο για ανθρωποκτονία στον Toni Negri:«έτσι οι αυτόνομοι σκότωσαν στο Argelato»”. Στο πλάι ένα άρθρο εμβάθυνσης του Ibio Paolucci, “Ποινικοποίηση? Tώρα έμειναν λίγοι που το υποστηρίζουν” που εξηγεί πως, 2 χρόνια από την 7η απρίλη, ο δικαστικός σχεδιασμός ενδυναμώθηκε από αποδεικτικά στοιχεία και μαρτυρίες. Δίπλα ένα άρθρο σε μιαν στήλη, “Ο δικαστής: «τυφλοπόντικες της ανατροπής»”,που παραθέτει τα καλύτερα αποσπάσματα του “ιστορικού” Amato  παρμένα από τις τελευταίες σελίδες της απόφασης του κατηγορητηρίου:

“Έσκαψε καλά, ο γέρος τυφλοπόντικας”, αρέσκονται να λεν, επαναλαμβάνοντας μιαν αρχαία φράση του Marx, οι υποστηριχτές του ένοπλου αγώνα. Όμως οι τυφλοπόντικες της ανατροπής, σκάβοντας, αντί να βγουν μπροστά στο Χειμερινό Ανάκτορο κατέληξαν στο καλάθι των αχρήστων της ιστορίας”. Με αυτή την φράση, μια συνειδητή έκκληση σε όλους τους πολίτες, ο ανακριτής Francesco Amato κλείνει την απόφαση παραπομπής σε δίκη για τους κατηγορούμενους της έρευνας 7 aprile. Έγραψε πριν λίγο ο δικαστής: “Το καταστροφικό κρεσέντο της βίας και της πολιτικής εγκληματικότητας συνέβη μέσα στο σώμα μιας κοινωνίας που από την Απελευθέρωση  μέχρι σήμερα είχε μεγάλη και θετική ανάπτυξη. Η νέα σχέση εργατικής τάξης-Κράτους, καρπός του αντιφασιστικού αγώνα πρώτα, πολλών δημοκρατικών αγώνων στην συνέχεια, έσπασε τις παλιές ισορροπίες ισχύος και άνοιξε την δυνατότητα, στην οριστική δημοκρατική επιλογή, κατάκτησης διαφορετικών και καλύτερων οικονομικών-κοινωνικών δομών. Οι μεγάλες μάζες  — συνεχίζει ο δικαστής — δεν είναι πλέον αντικείμενο, αλλά πρωταγωνιστές στα πολιτικά πεπραγμένα διαμέσου τον πολλών εργαλείων συμμετοχής που συνιστούν την πραγματικότητα της Δημοκρατίας μας, έχουν δώσει το ξεκίνημα σε δημοκρατικές διαδικασίες κοινωνικού μετασχηματισμού και ανανέωσης των μηχανισμών. 

η Repubblica αντιθέτως την 7 απριλίου αφιερώνει στην επέτειο όλη την σελίδα 11. Ένα άρθρο του Franco Coppola, “Οι μετανιωμένοι της 7 aprile, «Λιποτακτήστε, ο ένοπλος αγώνας απέτυχε»”, και μια τεράστια, δυσανάλογη ταμπέλα, “Ονόματα και πράξεις της δίκης στην Αυτονομία”, που συνδέει στους κύριους κατηγορούμενους των έλεγχο των κατηγοριών, τα αιτήματα του δημόσιου κατήγορου και την διάταξη παραπομπής σε δίκη.  Από το άρθρο του Coppola θα περιμέναμε, δεν λέγω μιαν συνέντευξη στους μετανιωμένους, μα τουλάχιστον ένα κοινό ντοκουμέντο που να είχε αυτή την πρόθεση  (να καλεί δηλαδή στην λιποταξία). Αντιθέτως το άρθρο είναι χτισμένο εκθέτοντας περάσματα της σύνθεσης που έκανε ο δικαστής Francesco Amato, στην παραπομπή του σε δίκη των κατηγορουμένων,  για τους λόγους που οδήγησαν τους οκτώ μετανιωμένους να μιλήσουν.

Η 7 aprile επιστρέφει και πλησιάζει στην πρώτη σελίδα στα τέλη του μάη με την ευκαιρία της κατάθεσης της μακρύτατης απαγγελίας κατηγοριών του Δημόσιου Κατήγορου Pietro Calogero που αφορά τον κορμό της διερεύνησης της Πάντοβα. Ο τύπος δείχνει μιαν εμφανή αναμονή για αυτή την πράξη του δικαστή απ’ την οποίαν ξεκίνησε όλη η έρευνα 7 aprile. Ήδη από την 19 μαίου οι εφημερίδες αρχίζουν να μιλούν γι αυτήν διατυπώνοντας τις πρώτες εικασίες. “Εκατό απαγγελίες κατηγορίας για την Αυτονομία?” ερωτά η Unità. Εκείνο του Calogero είναι ένα «μεγάλο βιβλίο» (ο όρος τρέχει πανταχού)  1455 σελίδων. Η εφημερίδα του ΚΚΙ μιλά για το κατηγορητήριο σαν την «πιο πολύπλοκη και νέα αναπαράσταση της ιταλικής τρομοκρατίας». η Paese Sera στις 20 μαίου προτρέχει σε ένα μακρύ άρθρο του  Giulio Obici στο δυνατό θέμα του κατηγορητηρίου, που στις άλλες εφημερίδες θα εμφανιστεί μόνον αργότερα, ήτοι την σύνδεση ξανά της έρευνας με την υπόθεση Moro (“Autonomia και BR σε επαφή στην διάρκεια και μετά την υπόθεση Moro”, είναι ο τίτλος). «Όπως θέλει η παράδοση, και στο μεγάλο βιβλίο που έγραψε ο Pietro Calogero, ο δημόσιος κατήγορος της  7 aprile, έπεσε μυστήριο […] Εν τω μεταξύ, οι φωνές που ήδη τριγυρνούν, επειδή θέλουν ο Calogero να έχει σφραγίσει την αρχική του υπόθεση καταλήγουν να μετατρέπουν την αναμονή σε οξεία αγωνία». Ναι θα υπάρχει μυστήριο, όπως γράφει ο Obici, μα είναι σίγουρο πως ο δημοσιογράφος της Paese Sera είδε σωστά. «Εάν, όπως φαίνεται, αυτή ανοίγει εκ νέου την κουβέντα γύρω από το οπλισμένο κόμμα στην Italia, μπορεί και να επηρεάσει έρευνες ήδη ολοκληρωμένες, όπως για παράδειγμα εκείνη για την απαγωγή-εκτέλεση του Aldo Moro […] εκείνη η κρυφή ιστορία της Αυτονομίας μπορεί να σελιδοποιήσει ξανά άλλες διερευνήσεις. Ένα παράδειγμα: τι μπορεί να συμβεί στους μεγάλους αυτόνομους leader, που αθωώθηκαν στην Ρώμη για την υπόθεση Μόρο, εάν αποδειχθεί ενδυναμωμένη η υπόθεση πως  Autonomia και BR επιχειρούσαν in tandem, παράλληλα και στην διάρκεια των πενήντα πέντε ημερών της απαγωγής του  leader DC, και μετά?».

η Repubblica (και αυτή στις 20 τιτλοφορεί “Μεταξύ Αυτονομίας, Νέγκρι και ΕΤ υπήρχε μια τακτική συμμαχία”) μιλά για το κατηγορητήριο του Calogero σαν ένα πραγματικό βιβλίο να σταλεί στο βιβλιοπωλείο: «Ίσως κάποιος εκδότης θα κάνει μπροστά για να το δημοσιεύσει. Ένα βιβλίο γεμάτο ονόματα και γεγονότα, αναλύσεις και αναπαραστάσεις». Ο πρωταγωνιστής, και σε αυτό το κατηγορητήριο, ή τουλάχιστον στις αναπαραστάσεις που του κάνουν οι εφημερίδες, είναι πάντα και μόνον ένας: “ο Negri αυθεντικός κινητήρας των ανατρεπτικών δολοπλοκιών αυτών των χρόνων” (Unità στις 26 μαίου). Και οι κατηγορίες, όπως ήδη συνέβη, ακόμη κι εκείνες που φαίνονταν να έχουν παραμεριστεί, αναδύονται εκ νέου ξαφνικά. Στις 26 μαίου οι χρονογράφοι την απαγγελία των κατηγοριών δεν την έχουν ακόμη διαβάσει, μα το περιεχόμενο της πλέον θεωρείται δεδομένο, και έτσι αποδίδεται. “Νέες κατηγορίες για τον Toni Negri: «Αυτός βρίσκεται στην απαγωγή  Moro»” τιτλοφορεί η Repubblica στις 26 μαίου. maggio. Να υπογραμμιστεί πως η Repubblica, μα και άλλες εφημερίδες, ξεχνούν να αναφέρουν την προηγούμενη απαλλακτική απόφαση για την ίδια κατηγορία. Και η Corriere, την ίδια ημέρα, με τo ανανεωμένο ζευγάρι (όπως τις πρώτες ημέρες της έρευνας) Ferrari-Pertegato, στοχεύει σε αυτό το θέμα: “Σύμφωνα με τον Calogero εμπλέκονται στην απαγωγή Moro τα υψηλότερα επίπεδα της οργανωμένης Αυτονομίας”. Τελείως διαφορετικού τόνου το Manifesto που τιτλοφορεί “ο Calogero, o επίμονος, επαναλαμβάνεται”.

Με το κείμενο του κατηγορητηρίου πλέον δημοσιευμένο οι εφημερίδες σκιαγραφούν, έτσι όπως είχαν κάνει για το ανάλογο ντοκουμέντο του Ciampani, την χρονοιστορία της ιταλικής τρομοκρατίας. Να παρατηρήσουμε πως ενώ στους τίτλους γίνεται λόγος για διασυνδέσεις και δραστηριότητες που φθάνουν στο 1979 (“Autonomia και Br σε επαφή κατά την διάρκεια και μετά την περίπτωση Moro”) στο κείμενο των άρθρων οι αναπαραστάσεις και τα ειδικότερα παραδείγματα φθάνουν το πολύ μέχρι το 1975. Μετά υπάρχει μόνο ο ισχυρισμός των διασυνδέσεων μα κανένα συγκεκριμένο παράδειγμα που να βοηθά τον αναγνώστη να δικαιολογήσει την θεωρία του Calogero. Έτσι γίνεται και στην Unità στις 27 μαίου σε ένα άρθρο του Michele Sartori: “Με αυτό τον τρόπο ο Negri έγινε κατήγορος του εαυτού του” (συνοπτικά: “Η ένοπλη βία έχει δυο πρόσωπα που πρέπει να προχωρήσουν με την ίδια αποφασιστικότητα — Όχι θεωρίες, μα πολιτικές-οργανωτικές οδηγίες — Από τον Macchiarini στην via Fani”). Τα έγγραφα στα οποία αναφέρεται ο Sartori ξεκινούν από το 1972 και φθάνουν στο 1975. Πρόκειται για κείμενα που κατασχέθηκαν από τον Negri (μεγάλο μέρος πάρθηκε από το περίφημο αρχείο Massironi) και που, σύμφωνα με τον δικαστή, θα απεδείκνυαν την λειτουργική σύνδεση μεταξύ Autonomia και τις BR. «Είναι λοιπόν αληθινό — σχολιάζει ο Sartori — όπως είπε ο Calogero, πως ο Negri είναι ο καλύτερος μάρτυρας ενάντια στον εαυτό του…». Το άρθρο του Sartori είναι εικονογραφημένο με δυο φωτογραφίες: μια του Idalgo Macchiarini και μια του Aldo Moro αμφότεροι την περίοδο της φυλάκισης τους. η  Corriere αντιθέτως είναι πιο προσεκτική. Στις 27 μαίου στοχεύει σε άλλες λεπτομέρειες. Το άρθρο του Antonio Ferrari έχει τίτλο “ο ΔΚ  Calogero: πιθανές, πίσω από την ανατροπή «συνενοχές, υποστήριξη και καλύψεις από έμπειρες και σημαντικές πηγές»”. Στους υπότιτλους: “Στον κόσμο του πολιτισμού, της οικονομίας, της χρηματοδότησης, της εσωτερικής και διεθνούς πολιτικής”. Διαβάζοντας το άρθρο μπορείς να στοιχηματίσεις πως μιλά για την μασονική P2, και αντιθέτως ο λόγος γίνεται για την 7 aprile. Επιστρέφουν στον αέρα διασυνδέσεις διεθνείς και δολοπλοκίες που δεν ξεκαθαρίζονται καλύτερα: «Αδιανόητη, πάντα σύμφωνα με τον Calogero, η θεωρία των “καταστάσεων κρίσης και περιθωριοποίησης” σαν κινητήρας των ανατρεπτικών επιλογών. Εύλογες αντιθέτως, “η συνενοχή, η υποστήριξη και η κάλυψη από πρόσωπα με επιρροή, που περιστρέφονται στον κόσμο του πολιτισμού, της οικονομίας, της χρηματοδότησης, της εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής, όπως ίσως επίσης και τμημάτων όχι δευτερευόντων του κρατικού μηχανισμού». Αντιθέτως γύρω από την υπόθεση η Corsera προχωρά με προσοχή ούτως ώστε καταγράφει σε μιαν μικρή στήλη την “Προσοχή με την οποίαν οι ρωμαίοι δικαστικοί αντιμετωπίζουν τις κατηγορίες ενάντια στον Negri”.
Μοιάζει μια στροφή χορού βαλς, Sembra un giro di valzer. Moro ή όχι Moro?

Περνούν οι μήνες και όλα, μέχρι την απάντηση του Palombarini που έρχεται τον σεπτέμβρη, σιωπούν. Στις τέσσερις σεπτεμβρίου κατατίθεται στο δικαστήριο η διερευνητική πρόταση του Giovanni Palombarini. Επί 134 αιτημάτων παραπομπής σε δίκη από τον Calogero, ο εγκρίνει μοναχά 69. Μεταξύ άλλων, αφήνουν αμέσως την φυλακή οι Bianchini, Del Re, Tramonte και Serafini. Στο επίπεδο της συνοχής το “βιβλίο” Palombarini χάνει (οι γραμμένες σελίδες είναι 1200 απέναντι στις 1455 του Calogero, όπως παρατηρούν και σημειώνουν όλες οι εφημερίδες) όμως το σύμπτωμα είναι εκείνο ενός σεισμού. “7 aprile: απαλλάσσονται οι μισοί από τους κατηγορούμενους” ο τίτλος της Repubblica στις 5 σεπτέμβρη. Η εφημερίδα του Scalfari μιλά πλέον για «ιδεολογικό πόλεμο» μεταξύ των δυο παντοβάνων δικαστών. Και η Unità, “Και στο τέλος θα δικαστεί μοναχά η χαμηλή δύναμη της Αυτονομίας?”, στους υπότιτλους πληροφορεί για μιαν επικείμενη έφεση της Εισαγγελίας στο δικαστήριο Εφέσεων της Venezia.

Την επομένη ημέρα, η έφεση, στο άρθρο, κατακτά  μέχρι και τον τίτλο: “Η εισαγγελία προσφεύγει ενάντια στην απόφαση του Palombarini”. Στην σύνοψη ανακοινώνει “νέες καθυστερήσεις για την δίκη”. Ποιοι κατηγορούνται τελικά? «Συνεπώς δεν είναι δύσκολο να προβλέψουμε πως η νέα έφεση της εισαγγελίας της Πάντοβα, που κατά πάσαν πιθανότητα θα προτείνει εκ νέου τις από πάντα αιτιάσεις και που ήδη έγιναν αποδεκτές, μπορεί να λάβει επιβράβευση. Μόνον που, εν αναμονή, η δίκη προορίζεται να μην ξεκινήσει, και αυτό να γίνει ποιος ξέρει πότε. Δεν είναι συνέπεια με μικρή σημασία γι όλους αυτούς που αποζητούν γρήγορη δικαιοσύνη αλλά, όπως οι παντοβάνοι κατηγορούμενοι απέδειξαν ευρέως τις προηγούμενες φορές, στην πραγματικότητα το αντίθετο επιθυμούν». Όπως πάντα για την Unità, για να αποδείξουν πως είναι αθώοι και πως πραγματικά θέλουν μιαν γρήγορη δίκη θα έπρεπε για λόγους αρχής να παραιτηθούν από όλες τις εγγυήσεις της υπεράσπισης.

Παρά όμως την αρνητική εικόνα η εφημερίδα του PCI καταφέρνει να ανακαλύψει κάτι θετικό ακόμη και στην απόφαση του Palombarini:

Η απόφαση κατηγορίας που έγραψε ο Palombarini μπορεί να κριθεί με δυο τρόπους. Πρώτα απ’ όλα με μια κάποια ικανοποίηση: επιτέλους αυτός ο δικαστής αντιστρέφει κυριολεκτικά όσα έλεγε μέχρι λίγο νωρίτερα, και παραδέχεται πως η οργανωμένη Αυτονομία ήταν μια ένοπλη συμμορία, που έπραττε επιθέσεις και απόπειρες, που είχε ένα πρόγραμμα και μέσα, που διέθετε ένα δημόσιο και ένα παράνομο πρόσωπο και πάει λέγοντας. Από την άλλη αυτή η αναγνώριση — που σε έναν εξωτερικό παρατηρητή μπορεί να φανεί μέχρι και προφανής — έρχεται με καθυστέρηση και καθυστερημένη σχετικά με άλλες έρευνες που διενήργησαν άλλα δικαστικά λειτουργήματα επάνω στο ίδιο αντικείμενο. Πολλές δίκες προχώρησαν πολύ πέρα και έδειξαν, σημείο προς σημείο, αυτό στο οποίο ο δικαστής κάποτε δεν πίστευε.

Εκτός του ότι αυτό που δηλώνει ο Sartori σχετικά με το αδίκημα της ένοπλης συμμορίας αναφερόμενο στην Αυτονομία είναι σχετικά συζητήσιμο και αμφίβολο (και φθάνει να διαβαστεί η μεγάλη συνέντευξη του Palombarini η δημοσιευμένη από την Repubblica στις 30 oκτωβρίου του ιδίου έτους), είναι ενδιαφέρουσα η προσπάθεια να “τραβηχθεί απ’ το σακάκι” ο ανακριτής. Τόσο ώστε, ενώ οι άλλες εφημερίδες χρησιμοποιούν την έκφραση “ο Palombarini αποσυναρμολογεί το θεώρημα Calogero”, η Unità στην σύνοψη φθάνει στο σημείο να πει: “παρόλα αυτά κρίθηκε θετικά η αναγνώριση του αδικήματος ένοπλης συμμορίας”. Μα όσο περισσότερο διαβάζεις (στις 6 σεπτεμβρίου στην πραγματικότητα οι χρονογράφοι είχαν στην διάθεση τους μόνο την τελική διάταξη της απόφασης ) τόσο λιγότερες παρανοήσεις υπάρχουν: η απόφαση Palombarini είναι ακριβώς μια άρνηση του θεωρήματος Calogero. Έτσι ώστε, την επομένη, η εφημερίδα του PCI επιστρέφει με τίτλο “Λευκό μητρώο για την 7 απρίλη? Νέα έφεση του ΔΚ Calogero”. Και η Unità, όσο περισσότερο διαβάζει τόσο περισσότερο ανακατεύει. Στις 10 σεπτεμβρίου μιλά ακόμη γι αυτό: “Η θέση του Palombarini: αυθορμητισμός”. «Με τον ΔΚ Pietro Calogero η αντίθεση ε΄΄ιναι βασική όχι οριακή» παραδέχεται η Unità. Φαίνεται ωσάν ο Palombarini όταν εκδίδει την απόφαση του να έχει κάνει μια προσωπική σκαιότητα. Όντως στο ντοκουμέντο του «παντού επαναλαμβάνονται, υπέρμετρα σαφείς και προσωποποιημένες, οι βαθιές διαφοροποιήσεις στην ανάλυση και στα συμπεράσματα ανάμεσα στον ανακριτή και τον Δημόσιο Κατήγορο». Και τέλος εμφανίζεται ξεκάθαρε μια έντονα αρνητική κρίση στην απόφαση ώστε να γίνεται λόγος για «ανάλυση που υποστηρίζεται σχεδόν καθόλου από πειστικές δηλώσεις και αποσπάσματα». «Η ερμηνεία της τρομοκρατίας που προσφέρεται είναι ακόμη εκείνη του πλήρους και ολοκληρωτικού αυθορμητισμού, και του σχεδόν τυχαίου, ολόκληρου του τρομοκρατικού αστερισμού και της τραγικής του δραστηριότητας» καταλήγει η Unità.

Και αυτό επίσης δεν είναι αληθινό μα πλέον η σύγκρουση μετατράπηκε σε καθαρό ιδεολογικό γεγονός.

(13-CONTINUA) 13-ΣΥΝΕΧΊΖΕΤΑΙ

(12-PARTE)

I GIORNALI A PROCESSO: IL CASO 7 APRILE – TREDICESIMA PARTE was last modified: febbraio 25th, 2015 by glianni70.it
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s