ιστορία, storia

το παλιό και το νέο…

Γιάλτα

Πιονιέρος, διανομέας της Unità, αλλά δεν έχω ακόμη επιτύχει την πολιτική ενηλικίωση: την ταυτότητα του Κόμματος. Η ευκαιρία ήταν ταυτοχρόνως τιμητική και επώδυνη. Το καλοκαίρι του ’64 πεθαίνει στη Γιάλτα ο Παλμίρο Τολιάττι, ιδρυτής του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος, μαζί με τον Γκράμσι. Για μένα είναι μια μυθική φιγούρα όχι μόνο για την ιταλική πολιτική σκηνή αλλά και ως παγκοσμίου αναστήματος προσωπικότητα. Γραμματέας της Κομιντέρν, πολιτικός επίτροπος στον πόλεμο της Ισπανίας: η ζωή του ανθρώπου συνοδεύονταν από το μύθο της ιστορίας, ενσαρκώνοντας τις επιθυμίες και τα όνειρα ενός νέου που φιλοδοξούσε να γίνει κομμουνιστής

Έπρεπε να περάσει αρκετός καιρός πριν αυτός ο μύθος τεθεί υπό αμφισβήτηση. Τα διανοητικά και πολιτικά εργαλεία για να κατανοήσω και να κριτικάρω το Σαλέρνο και την αλλαγή πορείας του, θα τα αποκτήσω μόνο τα επόμενα χρόνια. Μέσω των γραπτών του Πιέτρο Σέκκια [Μπόττε, το αγωνιστικό του ψευδώνυμο] και άλλων συντρόφων σε σύγκρουση με την κυρίαρχη γραμμή του κόμματος, θα αρχίσω να κρίνω με αυξανόμενη αμηχανία τον ιταλικό δρόμο για τον σοσιαλισμό. Αυτές οι τοποθετήσεις θα ριζώσουν μέσα μου, οδηγώντας με πολύ σύντομα να βιώσω με ένταση την ταπείνωση και την οργή μιας προδομένης Αντίστασης από τις τολλιατικές στροφές.

Το 1964, όμως, είναι ακόμη πολύ νωρίς. Ο βαθύς πόνος που όλοι οι κομουνιστές αγωνιστές βιώνουν και εκφράζουν για τον θάνατο του Γραμματέα τους, διαπερνά και εμένα, και μετριάζονταν ελάχιστα μόνο, από την ευκαιρία που μου παρουσιάζονταν να γίνω στρατολογημένος του Τολιάττι.  Πράγματι, η Ομοσπονδία Νεολαίας του Κόμματος διοργανώνει αμέσως μια έκτακτη εκστρατεία εγγραφών: Είχα μεγάλη λαχτάρα να συμμετάσχω σε αυτή την εξαιρετική πρωτοβουλία, περνώντας ουσιαστικά στην επίσημη πολιτική δραστηριότητα.

Το να συμμετέχω στις έκτακτες διανομές της Unità, να περιφρουρώ μέρα και νύχτα την Έδρα για να προπαγανδίζω μεταξύ των μελών και των απλών ανθρώπων του τόπου, μα πάνω απ’ όλα για να αποτρέπω πιθανές φασιστικές προβοκάτσιες, το να μοιράζομαι τη συλλογική παρόρμηση για πολιτική δουλειά και τις νέες πρωτοβουλίες που ο θάνατος του Γραμματέα επέφερε μεταξύ των αγωνιστών: όλες αυτές οι δραστηριότητες γέμιζαν τον χρόνο μου,  την καρδιά και το μυαλό μου. Τώρα έγινα στ’ αλήθεια μεγάλος.

»Ha da gnir sbafiun…»

Το κομμουνιστικό Ρέτζιο μετατρέπεται προοδευτικά σε μια περιοχή όπου η πολιτική δυσαρέσκεια βιώνεται μοναχικά από πάμπολλους παλιούς συντρόφους που αισθάνονται προδομένοι. Προδομένα τα ιδανικά, προδομένες οι ελπίδες, προδομένες οι προσπάθειες στη διάρκεια της Αντίστασης και τα αμέσως επόμενα χρόνια, που τόσα πολλά κόστισαν, και για τα οποία οι αγωνιστές της βάσης ή οι »εκκαθαρισθέντες» μένουν με άδεια χέρια.

Συχνά  η οργή αυτή δεν εκφράζει προτάσεις ή νέους πολιτικούς ορίζοντες, αλλά μόνο βρυχηθμούς, κατηγορίες για προδοσία απευθυνόμενες στους γραφειοκράτες των νέων διευθυντικών τάξεων των συνεταιρισμών και του Κόμματος…»chian fat carera» [που έκαναν καριέρα]. »Ha da gnir sbafioun» – πρέπει να έρθει ένας μουστάκιας [Στάλιν] είναι η κατάληξη πολλών συζητήσεων. Εν τούτοις είναι παράπονα με τεράστια σημασία για εμάς τους νέους, που τα ακούμε αχόρταγα. Είναι εντυπωσιακό το να ακούς αυτούς τους ανθρώπους να μιλούν για την Αντίσταση και τις αξίες της, να μαθαίνεις για την εκδίωξη από τις θέσεις επιρροής στις επιχειρήσεις και στις κρατικές υπηρεσίες την οποίαν υπέστησαν οι παρτιζάνοι, το να καταλαβαίνεις ότι αυτές οι θέσεις επιστράφηκαν στα άτομα που τις είχαν διαχειριστεί στα χρόνια του φασισμού και της Δημοκρατίας του Σαλό.

Φούντωνε η αγανάκτηση μας το να ακούμε για την υπόθεση των μεγάλων εργοστασίων του Βορρά, που τα υπερασπίστηκε η Αντίσταση με το αίμα των μαχητών της, και κατόπιν επιστράφηκαν  στους επιχειρηματίες που όπως ο Βαλλέττα, σχεδόν πάντοτε είχαν συνεργαστεί ενεργά με το καθεστώς ως τις 25 Απρίλη του ’45. Γινόταν επίκληση μπροστά στα μάτια και τα αυτιά μας, του ίδιου του Συντάγματος για να υπογραμμιστεί ότι τα αυθεντικά δημοκρατικά και »προοδευτικά» τμήματα του, είχαν αγνοηθεί πολύ κομψά από τις κυβερνήσεις, παρ’ ότι ήταν απόρροια της παρέμβασης των πολιτικών δυνάμεων της άμεσης μεταπολεμικής περιόδου.

Ιδού η δυσαρέσκεια που οδηγούσε αυτούς τους ηλικιωμένους συντρόφους να μιλούν για προδομένη Αντίσταση. Μια δυσαρέσκεια πεισματικά προβεβλημένη, που όμως, εν τέλει, παρέδιδε τη ζωή τους στη στεναχώρια και την αδυναμία…εν αναμονή καλύτερων καιρών.

Για εμάς τους νέους, αντιθέτως, εκείνοι οι καλύτεροι καιροί ήδη χάραζαν. Ίσως όχι στην Ιταλία ή στη μικρή, κλειστή περιοχή του Ρέτζιο στην οποία συνεχίζαμε να αγωνιζόμαστε πειθαρχημένα, αλλά χωρίς αμφιβολία στον κόσμο των κομμουνιστικών και αντι-αποικιακών αγώνων, του οποίου τα νέα μαθαίναμε από τα αναγνώσματα και τις συζητήσεις στην οργάνωση ή στο Σπίτι του Λαού.  Καθίσταται αντιφατικό και σκοτεινό το φως της ΕΣΣΔ, μετά τις μεταρρυθμίσεις που προκλήθηκαν από το 20ο Συνέδριο και ακολούθως από την έκβαση της κρίσης των πυραύλων στην Κούβα. Αυξάνεται η επιρροή της μαοϊκής Κίνας, τις εξελίξεις της οποίας [εξαρτημένοι όπως είμαστε από τις θέσεις του Κόμματος] τις αντιλαμβανόμαστε εν τούτοις, ακόμη μόνο τμηματικά.

Αντιθέτως, το ξετύλιγμα του κόκκινου νήματος της κουβανικής Επανάστασης και η ισχυρή αντι-αποικιακή ώθηση του Τρίτου Κόσμου μας ενθουσιάζουν χωρίς επιφυλάξεις. Είναι το χαστούκι στον κόλπο των Χοίρων, όταν το 1961, ο κουβανικός στρατός απέκρουσε την επίθεση των αντι-καστρικών μισθοφόρων. Είναι η επανάσταση που επεκτείνεται στη Λατινική Αμερική και την Αφρική. Οι απελευθερωτικοί πόλεμοι του Κονγκό, της Αλγερίας, της Ανγκόλα, της Γουϊνέας-Μπισάου, που παράγουν πολιτικούς ήρωες όπως ο Πατρίς Λουμούμπα, ο Αγκοστίνο Νέτο, ή ο Αμιλκάρ  Καμπράλ. Καταλαβαίνουμε ότι είναι δίκαιο να αγωνιζόμαστε και είναι εφικτό να νικήσουμε. Και, πάνω απ’ όλα, από το 1964 και μετά, αρχίζει να κυριαρχεί το ενδιαφέρον για εκείνο το τμήμα της Νοτιοανατολικής Ασίας που φέρει το όνομα του Βιετνάμ: μια περιοχή στην οποία ήδη κερδήθηκε μια σημαντική μάχη ενάντια στη γαλλική αποικιοκρατία. Ο ηρωισμός εκείνου του λαού, θα πρέπει τώρα να αναμετρηθεί με τη μεγαλύτερη βδέλλα  του ιμπεριαλισμού, την αμερικανική. Μια σύγκρουση ζωής και θανάτου, που, τα επόμενα χρόνια, θα μετατρέψει τους Βιετναμέζους σε φάρο όλων των κινημάτων και όλων των επαναστατικών προσδοκιών.

Και για μας, για τη Δύση, θα είναι χρόνια στα οποία ο τροχός της ιστορίας θα αρχίσει να γυρίζει με μεγάλη ταχύτητα.

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s