σύγχρονη σκέψη, pensiero di oggi

Από το ηλιοβασίλεμα στην αυγή – Dal tramonto all’alba

183 visualizzazioni

roulette-russa

«Είμαστε στα πρόθυρα μιας εκδήλωσης, ενός γεγονότος που θα σηματοδοτήσει το τέλος της Δύσης (υπό αμερικανική ηγεσία)». Αυτός που λέγει αυτά δεν είναι ένας στρατευμένος αντί-ιμπεριαλιστής ούτε ένας protocampista . Είναι ο Martin Wolf, ένα από τους μεγαλύτερους editorialists των Financial Times σε άρθρο που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη. Ο Wolf πιστώνει στην πιθανότητα νίκης του Trump στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ την κατάσταση γεγονότος εκρηκτικού. «Το απρόβλεπτο είναι το brand name, το σήμα κατατεθέν του Trump εργοστασίου και της διακρατικής προσέγγισης του … θα ήταν μια αλλαγή του καθεστώτος για όλο τον κόσμο … η προεδρία του δεν θα κάνει την Αμερική μεγάλη, αντίθετα, θα μπορούσε να συντρίψει τον πλανήτη, να τον κάνει κομμάτι», γράφει ο Wolf .

Μεταξύ των γραμμών του συντακτικού του άρθρου, όμως, διαβάζουμε κάτι πολύ βαρύτερο από μια απλή endorsement, υποστήριξη για την Χίλαρι Κλίντον ή ακόμα μια έκκληση να σταματήσουν οι παρανοϊκής μεταβλητές στις ηγεσίες της Δύσης (μετά από όλα, ο Μπερλουσκόνι υπήρξε σχεδόν ένας πρόδρομος).

Για τον Wolf – και όχι μόνο γι ‘αυτόν – είναι όλη η αρχιτεκτονική, η ιδεολογική και παγκόσμια ψυχολογική υπερκατασκευή, που απειλούν να τιναχθούν στον αέρα εάν οι ΗΠΑ δεν θα έχουν πλέον μια ουσιαστικά παρόμοια ηγεσία με όλες εκείνες που έχουν προηγηθεί. «Πολλοί έχουν πάντα κοιτάξει λοξά στα αμερικανικά κίνητρα, όμως, νόμιζαν ότι ήξεραν πώς  διαχειρίζεται ένα καπιταλιστικό σύστημα: η κρίση έχει συντρίψει αυτή την εμπιστοσύνη».

Ο εικοστός πρώτος αιώνας, ως εκ τούτου, δεν θα είναι πλέον ο «American Century», ο αμερικανικός Αιώνας; Περί αυτού πείθονται και ανησυχούν πολλοί, ειδικά στο εχθρικό στρατόπεδο. Αλλά είναι μια ερώτηση που πρέπει να γίνει με αυστηρότητα (και όχι με στάση οπαδική), ακόμη και από αυτούς που όλη τους τη ζωή αντιτέθηκαν στον κορυφαίο ιμπεριαλιστικό πόλο στον κόσμο, επειδή σκιαγραφεί ένα πέρασμα που σημαδεύει σε κάθε περίπτωση μια αλλαγή της ιστορικής φάσης. Εξίσου βαρυσήμαντο της παράδοσης της παγκόσμιας ηγεσίας από τη Βρετανία προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ή της «Πτώσης του Τείχους» (η οποία έχει πλέον πάνω από ένα τέταρτο του αιώνα που συνέβη …).

Τουλάχιστον τρεις γενιές έχουν μεγαλώσει και διαμορφώθηκαν στο όνομα της υποταγής ή του αγώνα ενάντια στο πρότυπο των ΗΠΑ στο οικονομικό, ιδεολογικό και στρατιωτικό πεδίο. Μια ηγεμονία που αντιμετωπίστηκε μέχρι το 1991 από την ύπαρξη εκείνου που αποκαλέστηκε «υπαρκτός σοσιαλισμός» σε ένα μέρος του κόσμου και από αντι-αποικιακά απελευθερωτικά κινήματα, νικηφόρα μέχρι το 1979. Με τη βίαιη αντεπίθεση που εξαπέλυσαν στη δεκαετία του ’80 σε όλα τα επίπεδα , οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν παίξει όλα τα χαρτιά τους: από τα πιο βίαια, εκείνα των στρατιωτικών επεμβάσεων μέχρι τα ιδεολογικά της άρρηκτης σχέσης μεταξύ της επικράτησης της ιδιωτικής ιδιοκτησίας, του ατομικισμού, της κατανάλωσης και της δημοκρατίας μέχρι το τοτέμ της «προοδευτικής» δύναμης μιας οικονομικής παγκοσμιοποίησης υπό την ηγεσία των ΗΠΑ με την οποίαν ελέγχθηκε και ευθυγραμμίστηκε ολόκληρη η ανθρώπινη κοινότητα στον πλανήτη.

Η διάλυση της ΕΣΣΔ το 1991 έκανε τον πολιτολόγο από τις ηνωμένες πολιτείες Francis Fukuyama να πει ότι «η ιστορία είχε τελειώσει» και ότι ο πραγματικός καπιταλισμός υπό την ηγεσία των ΗΠΑ μπορούσε να θεωρηθεί η υψηλότερη σύνθεση της ανθρώπινης ανάπτυξης σε όλες τις μορφές της. Δεν ήταν η πρώτη φορά που ένας προσωρινός νικητής κοίταζε στον καθρέφτη τον εαυτό του και φαντάζονταν πως θα καθιστούσε αιώνια εκείνη την στιγμή της δόξας, ξεχνώντας ότι στην Ιστορία κάθε άφιξη είναι μόνο ένα σημείο εκκίνησης.

Ωστόσο, τον συναγερμό για την ευθραυστότητα αυτού του σεναρίου τον είχαν παίξει ακριβώς οι νεοσυντηρητικοί στις ΗΠΑ, με ένα εμπιστευτικό έγγραφο που δημοσιεύθηκε το 1992 στην Washington Post, το οποίο προέβλεπε τα θέματα, τις φιλοδοξίες και τις ανησυχίες που θα συστηματοποιηθούν ξανά οκτώ χρόνια αργότερα από τους πιο αντιδραστικούς διανοητές στο PNAC (το Σχέδιο για ένα Νέο Αμερικανικό Αιώνα), που υποστήριξε ιδεολογικά την εξαπόλυση του ατελείωτου πολέμου στο Αφγανιστάν, το Ιράκ, τη Μέση Ανατολή και τη Λιβύη.

Οι νεοσυντηρητικοί των ΗΠΑ, παρά την ιστορική νίκη της δεκαετίας του Ενενήντα, διαισθάνονταν τον κίνδυνο της παρακμής ΗΠΑ και ο φοβούνταν σαν την πανούκλα «την εμφάνιση αντίπαλων δυνάμεων που θα μπορούσαν να θέσουν υπό αμφισβήτηση την υπεροχή των ΗΠΑ στον κόσμο.» Υπό το πρίσμα αυτού που βλέπουμε, μπορούμε να πούμε ότι είχαν μαντέψει σωστά, αλλά οι πόλεμοι που εξαπολύθηκαν από τις διοικήσεις των ΗΠΑ από το 1991 και μετά δεν χρησίμευσαν στο να σταματήσουν αυτή την κάμψη, ούτε να δώσουν έναυσμα σε μια αντίθετη τάση διαρκείας.

Στις αρχές Σεπτεμβρίου ήταν ο έμπειρος στρατηγικός αναλυτής της Corriere della Sera, ο Φράνκο Venturini, που σχεδίασε ένα αποθαρρυντικό σενάριο της συνόδου κορυφής των G20 στο Huangzou, στην Κίνα. Έναν Ομπάμα που κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία ως «ο πρόεδρος ο οποίος έχασε τη Μέση Ανατολή, η Τουρκία του Ερντογάν να αναδύεται ισχυρότερη μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα που υποκινήθηκε από » αδελφούς μαχαίρια» μέσα στο ΝΑΤΟ, μια Ρωσία που έχει επιστρέψει πρωταγωνίστρια στην διεθνή σκηνή με την παρέμβαση στην Συρία, η οποία έχει σταματήσει τις φιλοδοξίες των εχθρών της κυβέρνησης Άσαντ, με την επαναπροσέγγιση με την Τουρκία και την πολιτική των τετελεσμένων γεγονότων στην Κριμαία, μια Κίνα που δεν έχει καταρρεύσει οικονομικά, όπως εικάζουν (και ελπίζουν) πολλοί διεθνείς παρατηρητές. Ο Venturini ελπίζει ότι το σενάριο τα επόμενα χρόνια να μην ταιριάξει με αυτές τις τάσεις. «Η Αμερική είναι απαραίτητη, και ο Robert Kaplan έχει δίκιο όταν λέει ότι μια αμερικανική παρακμή θα είναι πάντα σχετική. Η Ευρώπη πρέπει να σωθεί, επιτρεπόντων των ψηφοφόρων και των μεταναστών. Η Ρωσία και η Κίνα θα πρέπει να είναι αρκετά ισχυρές ώστε να δεχθούν και άβολους συμβιβασμούς », γράφει ο αρθρογράφος της Corriere » πρέπει να γεννηθεί, σε τελική ανάλυση, μια πολυπολική τάξη ικανή να διαχειριστεί τις εντάσεις μιας μετά-Τείχους εποχής που υπήρξε μέχρι τώρα συνώνυμη με σφαγές και ανικανότητες. Συμπεριλαμβανομένων εκείνων των G20».

Την Τετάρτη, τέλος, σε μια συνέντευξη στην Corriere della Sera, ήταν ο Carlo De Benedetti να δηλώνει ότι «Είμαστε στις παραμονές μιας νέας, σοβαρής οικονομικής κρίσης. Που θα επιδεινώσει τον κίνδυνο για το τέλος των δημοκρατιών, έτσι όπως τις έχουμε γνωρίσει «(δείτε τη συνέντευξη και τα σχόλια του δικού μας Dante Barontini στο Contropiano της Τετάρτης). Επίσης και ο κύριος De Benedetti βλέπει ως μια δυστυχία την ενδεχόμενη νίκη του Trump στις εκλογές των ΗΠΑ , αλλά τονίζει ότι πάνω απ ‘όλα ότι «Σήμερα ακριβώς η προοδευτική καταστροφή της μεσαίας τάξης θέτει σε κίνδυνο τη δημοκρατία, χωρίς να έχει λυθεί το πρόβλημα της στασιμότητας. Έχοντας επιδεινωθεί από την τρελή ευρωπαϊκή επιλογή της λιτότητας σε μια περίοδο πλήρους αποπληθωρισμού, η οποία είναι ισοδύναμη με τη θεραπεία ενός ασθενούς που πάσχει από πνευμονία θέτοντας τον σε δίαιτα «.

Με λίγα λόγια, τρεις «καταστροφικές» αναλύσεις μέσα σε λίγες ημέρες, από πλευράς σημαντικών αξιωματούχων του establishment και των κύριων εργαλείων προσανατολισμού τους, είναι κάτι περισσότερο από «τρεις ενδείξεις που δημιουργούν μια απόδειξη.» Προκύπτει μάλλον η επίγνωση (εκτός από το φόβο) ότι ο μικρός παλιός κόσμος τελειώνει, ακόμη και για τους καπιταλιστές, που τώρα πλέον έχουν συνηθίσει να κινούνται, να αποφασίζουν και να ενεργούν σε ένα σύστημα συμμαχιών, αξιών και οικονομικών/ιδεολογικών παραμέτρων κυρίαρχο διότι αποτελεσματικό και δίχως πλέον αντιπάλους στο ύψος των περιστάσεων . Τα αφεντικά δεν ελέγχουν πλέον τον κόσμο όπως πριν, «προσποιήσου πως γνωρίζεις», έλεγε ένα τραγούδι.

Ξανά ο Martin Wolff μας θυμίζει ότι το μερίδιο του πλούτου που παράγεται από τις δυτικές χώρες, στο συνολικό παγκόσμιο ΑΕΠ, θα μειωθεί από το 64% του 1990 σε 39% το 2020. Μια διαδικασία που δεν συμβαίνει λόγω αναδιανομής του πλούτου σε ταξική βάση, αλλά μέσα νέες ισορροπίες και σχέσεις οικονομικές, πολιτικές και δύναμης στον κόσμο που βλέπουν πτωτικές τις ΗΠΑ, σε παρακμή, όπως και τους ιστορικούς της συμμάχους. Τα Ευρωπαϊκά κράτη, ιδιαίτερα.

Το πρόβλημα είναι ότι κανένας κυρίαρχος ιμπεριαλισμός δεν συμφώνησε να παρακμάσει χωρίς να καταφεύγει σε όλα τα μέσα για να το αποφύγει. Σε αυτά τα 25 χρόνια μαίνονταν και πολέμησαν ενάντια στους μισθούς και τους εργαζόμενους για να γδάρουν περιθώρια κέρδους όλο και λεπτότερα. Αφιερώθηκαν στην συστηματική λεηλασία των πόρων των ασθενέστερων χωρών και έχουν γεμίσει τον κόσμο με τα απορρίμματα χαρτιού με την πομπώδη ονομασία «χρηματοπιστωτικά προϊόντα». Τώρα, επίσης, άρχισαν την εκκαθάριση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας που υποτίθεται ότι εκπροσωπεί την «προστιθέμενη αξία» εγγενή της οικονομίας της αγοράς, το έμβλημα που νομιμοποίησε κάθε τους βρωμιά.

Το παιχνίδι που ανοίγετε δεν είναι και δεν θα είναι μια μάχη των απόψεων, αλλά ο αγώνας για την επιβίωση και τον μετασχηματισμό ως μια αναγκαιότητα για την επιβίωση. Η λύση των οποίων, όπως εξήγησε ο Μαρξ, δεν μπορεί παρά να είναι μόνο «ένας επαναστατικός μετασχηματισμός ολόκληρης της κοινωνίας ή η κοινή καταστροφή των τάξεων που αγωνίζονται μεταξύ τους».

Δεν κοροϊδευόμαστε πλέον, αν αστειευτήκαμε ποτές. Ο ήλιος πηγαίνει προς τα κάτω, έχει αρχίσει να δύει, αλλά η αυγή δεν θα έρθει από μόνη της …

 

30 σεπτεμβρίου 2016 – © Δυνατή η αναπαραγωγή ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ ΡΗΤΗ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗ της ΣΥΝΤΑΞΗΣ του CONTROPIANO

Τελευταία τροποποίηση: 30 σεπτεμβρίου 2016, ώρα 11:13STAMPA

 http://contropiano.org/editoriale/2016/09/30/dal-tramonto-allalba-084149
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s