μεγαλείο χαρακτήρα!, grandezza carattere !

Kelly

Πέμπτη 5 Oκτωβρίου 2017

Kelly

kelly

O Ned Kelly και ο σκληρός νόμος του σχετικού ήρωα
– του Alberto Manguel –

Ο Thomas Carlyle, ο οποίος συνδύαζε έκτακτες προκαταλήψεις με εξαιρετική σοφία, δήλωσε το 1841 πως «ο Ήρωας μπορεί να είναι Ποιητής, Προφήτης, Βασιλιάς, Ιερέας ή ό, τι άλλο θέλετε, ανάλογα με το είδος του κόσμου στον οποίο γεννιέται». Με την πάροδο του χρόνου, η αποδοχή μας για τις συμπεριφορές που επιτρέπονται σε έναν ήρωα φαίνεται να υπερβαίνουν όλο και περισσότερο τα όρια τα οποία ο νόμος θεωρεί νόμιμα.  Ήταν σκανδαλώδες αλλά ηρωικό ο Robin Hood να κλέβει τους πλούσιους, η Ιωάννα της Λωραίνης να αμφισβητεί την εξουσία των εξομολογητών της, ο Che Guevara να πολεμά εναντίον της Αμερικανικής Αυτοκρατορίας, παρόλο που σκότωναν τους αντιπάλους τους με βέλη, σπαθιά και πιστόλια. Όλοι τους, στις ιστορίες τους, είχαν κάποια μεγαλοσύνη και κάποια γοητεία. Σήμερα οι ήρωές μας αντιθέτως έχουν γίνει άσχημοι: εκατομμύρια αναγνώστες και θεατές αποδέχονται χωρίς να ανοιγοκλείνουν βλεφαρίδα τις κτηνώδεις μεθόδους ενός Hannibal Lecter (ο οποίος τρώει κυριολεκτικά τον εγκέφαλο του αντιπάλου του) ή μιας Lisbeth Salander, της πρωταγωνίστριας της ιστορίας της Χιλιετίας [ η οποία σοδομίζει άγρια και στη συνέχεια τατουαζάρει τον αντίπαλό της). Σε σύγκριση με αυτούς, ο Ned Kelly, ο «παράνομος και σκόπιμος δολοφόνος» (όπως διακήρυξαν οι αστυνομικές αφίσες) που μόλυνε τον αυστραλιανό θάμνο το δεύτερο μισό του δέκατου ένατου αιώνα, μοιάζει αθώος σαν τον ήρωα που σκοτώνει τους κακούς στα παραμύθια. Ο Ned είχε γεννηθεί το 1854 (ή το 1855), γιος ενός ιρλανδού αντάρτη που είχε εκτοπιστεί στην Tasmania. Και για την οικογένεια του Kelly υπήρχαν υποψίες για κλοπές αλόγων και βοοειδών, ο Νεντ φαίνεται πως ήταν ένα γενναίο και έξυπνο παιδί: γύρω στα δέκα, έλαβε μια πράσινη ζώνη επειδή έσωσε ένα άλλο παιδί από πνιγμό. Αυτή η ζώνη έπρεπε να είναι μεγάλης σημασίας γι αυτόν, επειδή τη φορούσε κάτω από την χειροποίητη θωράκιση κατά τη διάρκεια της τελικής σύγκρουσης με την αστυνομία, το 1880.

Από την εφηβεία και μετά, ο Ned Kelly έζησε μια βίαιη ζωή, μπλεγμένος σε φασαρίες, επιθετικότητα, κλοπή βοοειδών και ληστείες τραπεζών. Για το σκοπό αυτό είχε δημιουργήσει μια ομάδα τεσσάρων ατόμων: τον εαυτό του ως ηγέτη, τον μικρότερο αδερφό του Dan, τον εθισμένο στο όπιο Joe Byrne και τον έφηβο μελαγχολικό Steve Hart. Ο Ned τελικά συνελήφθη τον Ιούνιο του 1880, διώχθηκε για τα εγκλήματά του και καταδικάστηκε σε θάνατο στην κρεμάλα. Όταν ο δικαστής εκφώνησε τις θανατηφόρες λέξεις «Ο Θεός μπορεί να έχει έλεος της ψυχής σου», ο Νεντ απάντησε: «Θέλω να προχωρήσω λίγο παραπέρα και να πω ότι θα σας δω εκεί, όταν θα πάω». Οι λέξεις αποχωρισμού της μάνας του ήταν: «Βεβαιώσου ότι θα πεθάνεις σαν ένας Kelly.» Ένα αίτημα για να σωθεί η ζωή του υπογράφηκε από περισσότερους από 30.000 θαυμαστές. Για να «ξεκαθαρίσει» τις περιπέτειες (ή κακούργηματα) του »παρόντος, του παρελθόντος και του μέλλοντος», ο Ned Kelly έγραψε ένα εξαιρετικό πόνημα που ήθελε να δημοσιευθεί στον Τύπο και το οποίο έγινε διάσημο ως το Jerilderie Letter. Ο ιστορικός Alex Mc-Dermott, συντάκτης της επιστολής του Ned Kelly, εκθέτει στην εισαγωγή του βιβλίου του τα έκτακτα γεγονότα που οδήγησαν στη σύλληψη του ληστή. Να τα.

Στις 4 Φεβρουαρίου 1879, η μπάντα του Kelly προχώρησε προς τα βόρεια, με κατεύθυνση την πόλη Jerilderie, μέσω της ξηρής θαμνώδους περιοχής της Βικτώρια, κατά τη διάρκεια μιας από τις χειρότερες ξηρασίες στην ιστορία της Αυστραλίας. Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της τρομακτικής εγκληματικής συμμορίας, που καταζητούνταν για τις δολοφονίες τριών αστυνομικών, είχε εγκριθεί στο Κοινοβούλιο ένα νέο μέτρο, που ονομάζονταν «νόμος για τη σύλληψη κακοποιών», γεγονός που καθιστούσε ευκολότερη τη σύλληψή τους. Στο πανδοχείο Woolpack Inn στο Jerilderie, οι τέσσερις άντρες κατανάλωναν ένα γεύμα και ο Ned ενημερώθηκε για τα ονόματα των δύο τοπικών αστυνομικών, George Devine και Henry Richards. Εκείνο το βράδυ, μπροστά από το αστυνομικό τμήμα και κάτω από μια πανσέληνο, «τόσο καθαρή που έμοιαζε σαν μέρα», ο Νέντ φώναξε τον έμπειρο πράκτορα Devine μιας και είχε ξεσπάσει φασαρία στο πανδοχείο. Οι Devine και Richards που έτρεξαν έξω στο δρόμο, βρέθηκαν μπροστά στα τουφέκια της συμμορίας. Οι δύο άνδρες αφοπλίστηκαν, τους πέρασαν χειροπέδες και τους κλείδωσαν στο κελί του αστυνομικού τμήματος. Αφού βεβαιώθηκαν ότι δεν υπήρχε κανένας εκτός από την έγκυο σύζυγο του Devine και τα παιδιά της, ο Ned εξήγησε ότι η επίσκεψή τους είχε δύο στόχους: να ληστέψουν την Τράπεζα της Νέας Νότιας Ουαλίας και να δημοσιεύσουν γραπτή δήλωση από αυτόν. Ζήτησε από τη γυναίκα του Devine να μαγειρέψει δείπνο για τη μπάντα και κατά τη διάρκεια του γεύματος της διάβασε, σε αυτήν και στους αιχμαλώτους τους αποσπάσματα του εγγράφου πενήντα έξι σελίδων που είχε γράψει τους δύο προηγούμενους μήνες.

Την επόμενη μέρα, μια κυριακή, ενώ οι σύντροφοι έμειναν στο σταθμό, ο Νεντ βοήθησε τη γυναίκα του Devine να ετοιμάσει την αίθουσα του δικαστηρίου για τον ιερέα που ερχόταν να τελέσει τη λειτουργία, ενώ ο Joe Byrne και ο Steve Hart ντυμένοι με στολές της αστυ-νομίας ανάγκασαν τον Ρίτσαρντς να τριγυρίσουν στη πόλη, εξηγώντας στους πολίτες της Jerilderie ότι ενίσχυαν τους πράκτορες κατά τη μεταφορά τους στη Victoria για να καταστήσουν ευκολότερο το έργο της σύλληψης της ομάδας του Kelly. Την επόμενη μέρα ο Νεντ κατέλαβε το Royal Mail Hotel, έκλεισε τους φυλακισμένους του στο μπαρ του ξενοδοχείου και έκλεψε την Τράπεζα της Νέας Νότιας Ουαλίας, η οποία είχε την έδρα της εκεί δίπλα. Δυστυχώς, αντί για το τεράστιο ποσό που ήλπιζε να βρει για να υποστηρίξει την ομάδα κατά τη διάρκεια της μακράς παρανομίας τους, το χρηματοκιβώτιο περιείχε μόλις £ 2.000 περίπου στερλίνες

O Ned οδήγησε το διευθυντή της τράπεζας και δύο άλλους υπαλλήλους μέσα στο ξενοδοχείο, όπου τους κλείδωσε μαζί με τους άλλους κρατούμενους, αλλά τον διέκοψαν τρεις πελάτες που ήρθαν στο μπαρ για να πιουν ένα ποτήρι. Ο Ned και οι άντρες του συνέλαβαν τους δύο, αλλά ο τρίτος, ο Samuel Gill, διευθυντής της εφημερίδας Jerilderie και Urana Gazette, κατάφερε να δραπετεύσει. Η απογοήτευση του Ned ήταν μεγάλη: ήταν ακριβώς ο Gill που ήθελε να συναντήσει με κάθε κόστος, ώστε να εκτυπώσει την διακήρυξή του στην εφημερίδα Gazette με την οποίαν απήλλασε τον εαυτό του. Ο Ned αποφάσισε να αφήσει τους κρατούμενους στα χέρια των άλλων μελών της συμμορίας και να πάει με τα πόδια μέχρι το σπίτι του Gill, παίρνοντας μαζί του τον αστυνομικό Richards και ένας από τους υπαλλήλους της τράπεζας, τον λογιστή Edwin, ως ομήρους. Υπήρχε μόνο η κυρία Gill στο σπίτι.

Τελικά, ο Ned παρέδωσε το γράμμα στον Living, ο οποίος υποσχέθηκε πως θα την δώσει στον δημοσιογράφο. Ο Ned επέστρεψε στο bar του ξενοδοχείου, όπου απευθύνθηκε στο κρατούμενο κοινό του. «Θέλω να σας πω πέντε λόγια», ξεκίνησε, «γύρω απ’ το γιατί είμαι ένας εκτός νόμου και για το τι κάνω εδώ στα μέρη σας». Στη συνέχεια τους έδωσε μια περίληψη της επιστολής κι αυτός με τους δικούς του έφυγαν. Σε αντίθεση με την υπόσχεση που έδωσε, ο Living δεν δημοσίευσε την επιστολή, μα την παρέδωσε στην αστυνομία. Το γράμμα βγήκε τελικά στην δημοσιότητα το 1930, στις σελίδες της The Herald, μια εφημερίδα της Melbourne. Το αυθεντικό ντοκουμέντο δωρίστηκε το 2000 από έναν ανώνυμο στην κρατική Βιβλιοθήκη της Victoria.

Φαινομενικά, η επιστολή του Ned περιείχε απλώς την εκδοχή του για τις δολοφονίες που του προσάπτονταν, γι αυτόν και την ομάδα του. Έξι μήνες πριν από αυτά τα γεγονότα, στις 15 απριλίου 1878, ένας αστυνομικός με το όνομα Alexander Fitzpatrick είχε έρθει στην ιδιοκτησία των Kelly για να συλλάβει τον Dan για κλοπή αλόγων. Ο Fitzpatrick, σύμφωνα με όλες τις αναφορές, ήταν μεθυσμένος και προσπαθώντας να εισέλθει στην ιδιοκτησία των Kelly τραυματίστηκε στον καρπό. Υποστήριξε ότι ήταν ο Νεντ που του είχε επιτεθεί. Ο Νεντ έλεγε ότι εκείνη την περίοδο βρισκόταν στη Νέα Νότια Ουαλία Την επόμενη μέρα η Έλλεν, η μητέρα των αγοριών, μαζί με μερικούς γείτονες, συνελήφθησαν από τον Fitzpatrick για «απόπειρα δολοφονίας». Ο Νed και ο Dan έφυγαν στα βουνά, που γνώριζαν τέλεια, και κατά τους επόμενους έξι μήνες η αστυνομία πέρασε από κόσκινο την περιοχή δίχως να τους βρει. Μόνο τον Οκτώβριο ήταν που ο Νεντ, αναζητώντας χρυσό σε ένα ρέμα, έπεσε επάνω σε μια αστυνομική περιπολία. Υπήρξε μια ανταλλαγή πυροβολισμών και τρεις πράκτορες σκοτώθηκαν. Ο τέταρτος κατάφερε να το σκάσει και μόλις έφτασε στην κωμόπολη του Mansfield κατήγγειλε την επίθεση. Η απάντηση του Ned στις κατηγορίες ήταν: «Τον Fitzpatrick είναι που πρέπει να κατηγορήσετε».

Η επιστολή Jerilderie δεν είναι απλώς μια προσωπική εκδοχή των φερομένων γεγονότων. Είναι η μαρτυρία ενός θυμωμένου ανθρώπου για το χρόνο και τον τόπο όπου ζει, για τη Χώρα που αποικίστηκε από μια κοινωνία που αναπαράγει το σύστημα των προνομίων, της κάστας και της νόμιμης διαφθοράς της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Ο νόμος δεν είναι νόμος, αφήνει να νοηθεί ο Ned Kelly, όταν εφαρμόζεται μέσω της «δειλής και βάναυσης συμπεριφοράς μιας στρατιάς χοντρών και φρικιαστικών γιων ιρλανδών δικαστικών αξιωματικών με τα πόδια τους ανοιχτά χωρίς λαιμό χωρίς γοφούς με το κεφάλι ενός βαμπίρ και λιπαρό στομάχι». Και όσον αφορά τον πληθυσμό αυτής της χώρας, καταλήγει: «Αν εξαρτώνται από την αστυνομία, θα οδηγηθούν στην καταστροφή». Σταδιακά, με εξαγριωμένο τρόπο, τα γεγονότα της ζωής ενός ανθρώπου γίνονται μια αναπαράσταση ολόκληρου του κόσμου γύρω του, με τους φόβους του, τις βίαιες ενέργειές του, τα μικρά του βίτσια και τις μικροπρέπειες, την κόπωση της επιβίωσης, την ανικανότητα.

Η Jerilderie Letter έχει τη θέση της δίπλα στις μαρτυρίες άλλων μεγάλων παρανόμων, όπως οι François Villon, Jean Genet, Jack Henry Abbott. Υπάρχει μια άλλη ιδιαίτερη πτυχή του χαρακτήρα του Kelly, και είναι η γλωσσική ιδιοφυΐα του. Στην γραφή του δεν υπάρχει ισοδύναμο της τέχνης naïf, αλλά αυτό γίνεται σαφώς αντιληπτό στην Επιστολή Jerilderie. Είναι αδύνατο να τη διαβάσετε και να μην σκεφτείτε τα χαρούμενα τεχνάσματα απελευθέρωσης της γλώσσας που παραπέμπουν σε Τζόυς, και τις καταστροφές του λεπτότατου εισιτηρίου του Céline, όμως δεν υπάρχει η συνειδητή καλλιτεχνική πρόθεση του Kelly. Είναι στον αναγνώστη, έναν αιώνα και ένα μισό αργότερα, να τοποθετήσει την Jerilderie Letter στη θέση που της ανήκει στην καθολική παγκόσμια βιβλιοθήκη

– Alberto Manguel – Δημοσιεύτηκε στην Repubblica της 13 ιουνίου 2017 –

http://francosenia.blogspot.gr/

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Kelly

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s