αυτονομία, autonomia

Τόποι κοινότητας

Luoghi di comunità

του Lanfranco Caminiti
Ποτέ δεν μπόρεσα να καταλάβω, να φανταστώ τον κομμουνισμό χωρίς τόπους.
«Poi ’nta la guerra / d’undi ca juntau / ’nu sindacu sovieticu sciurtìu; / ’na repubblica russa ’mminestràu / e, comu fu lu fattu, scumparìu»
Στις 6 μαρτίου 1945, γεννιέται η κόκκινη Δημοκρατία της Caulonia, με επικεφαλής τον δήμαρχο, τον δάσκαλο του δημοτικού σχολείου Pasquale Cavallaro: οι εργάτες της γης ήθελαν επιτέλους να αποκαταστήσουν την τάξη, σε μια σύγκρουση που είχε γίνει όλο και πιο σκληρή με τους γαιοκτήμονες. Η κόκκινη σημαία είχε ανυψωθεί στον καμπαναριό του χωριού. Τακτοποίησαν λιγάκι τους λογαριασμούς με τα «καπέλα», μετά έφτασε ο Βασιλικός στρατός: διήρκεσε τρεις ημέρες.
Στις 15 νοεμβρίου 1949, διακόσια πενήντα αγρότες-μέλη του Συνεταιρισμού Προλεταριακή Εργασία του Campofiorito, αφού ζήτησαν επανειλημμένα την εκχώρηση των γαιών και μην έχοντας ποτέ ικανοποιηθεί, αποφάσισαν να καταλάβουν την ακαλλιέργητη γη της περιοχής Giardinello.
Στις 10 μαρτίου 1950, μια πορεία περίπου έξι χιλιάδων ανθρώπων αποφασίζει να καταλάβει σχεδόν δύο χιλιάδες εκτάρια του φέουδο Santa Maria del Bosco κοντά στο Bisacquino.
Ιδού, για μένα, ο κομμουνισμός υπήρξε η Caulonia, το Giardinello, το Bisacquino.
Δικά μας μέρη, ίδιοι τόποι.
Τόποι κοινότητας. Γιατί πρέπει να φανταστούμε αυτούς τους ανθρώπους που σηκώνονται στη μέση της νύχτας και παίρνουν τα εργαλεία τους, και τα ζώα, και αυτές τις γυναίκες που παίρνουν τα παιδιά από το χέρι και το μαντήλι όπου έβαλαν λιγάκι ψωμί και τυρί, και ξεκινούν να καταλάβουν τα εδάφη. Ψηλά μια κόκκινη σημαία. Ο ουρανός που έπεσε στη στη γη, ο κόσμος που πάει πάνω κάτω, οι σκλάβοι που σηκώνουν τις πλάτες τους, το κεφάλι. Αυτός ήταν κομμουνισμός. Και θα υπάρξει ακόμα. Και θα υπάρχει πάντα. Σε αυτά τα συγκεκριμένα μέρη, Caulonia, Giardinello, Bisacquino. Μετά, στο μεταξύ, υπάρχει η πολιτική, γιατί δεν συμβαίνει ο κομμουνισμός να υπάρχει κάθε πρωί.
Η πολιτική της αυτονομίας του νότου περιστράφηκε γύρω από δύο ζητήματα: το πρώτο, πως η κοινωνική εργάσιμη ημέρα έβαζε κάθε θραύσμα της κοινωνικής αναπαραγωγής σε αξία και κέρδος – τίποτα δεν έμενε έξω από αυτό: είτε όχημα ήταν ή χρήμα, η κυκλοφορία και η συσσώρευση του. το δεύτερο, ότι η φόρμα του Κράτους υποστήριζε και ευνοούσε τις διαδικασίες συσσώρευσης με το «να γίνεται κοινωνία». Και τα δύο ήταν το τέλος του «ζητήματος του νότου»: όπου είχε αναλυθεί το κενό, εμείς βλέπαμε το πλήρες. όπου κηρύττονταν η απουσία, εμείς βλέπαμε την παρουσία.
Επομένως, ήταν δυνατόν να σκεφτούμε διαδικασίες αυτονομίας και αυτοκυβέρνησης των περιοχών, επομένως ήταν δυνατό να σκεφτούμε να χτίσουμε θεσμούς (συνελεύσεις, επιτροπές, διαβουλεύσεις) που να διέπουν, να κυβερνούν τις διαδικασίες από κάτω. Αυτό δοκιμάσαμε, τουλάχιστον μέχρι τον σεισμό στην Irpinia του ’80, ο οποίος όπως όλες οι καταστροφές ήταν μια σύγκρουση μεταξύ αντίθετων και διαφορετικών διαδικασιών «επανεξέτασης της περιοχής-του εδάφους» και είδε μια εξαιρετική στρατευμένη κινητοποίηση και την αποτελεσματική δυνατότητα των «νέων θεσμών» που σχηματίζονταν μεταξύ ερειπίων και κατασκηνωμάτων. Μετά το πράγμα πήγε με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο. Αντιθέτως, ήρθανε τα πάνω κάτω: για είκοσι χρόνια, το »ζήτημα του βορρά» – η αυτοδιάθεση, η απόσχιση, ο φεντεραλισμός, οι μακρο-χώροι – κυβέρνησε και καθόρισε την πολιτική, την παραγωγή και την κοινωνική αναπαραγωγή αυτής της χώρας. Πράγματι, συνεχίζει να την καθορίζει.
Αλλά ο πυρήνας αυτών των σκέψεων είναι ακόμα ζωντανός – όπως το ουράνιο, θα χρειαστούν δέκα χιλιάδες χρόνια για να εξαφανιστεί. Και η ουσία αυτών των σκέψεων είναι ότι χωρίς την ρήξη της μορφής του Κράτους όπως δίδεται, δεν υπάρχει καμιά σταθερή διαδικασία κοινωνικής τροποποίησης.
Εάν οι διαδικασίες εδαφικής ανεξαρτησίας και οι θεσμοί εδαφικής ανεξαρτησίας δεν ενεργοποιηθούν και σταθεροποιηθούν – της αυτονομίας, της αυτοδιοίκησης, της εξουσίας – δεν υπάρχει κατάκτηση, καμία νίκη, καμία μάχη που δεν καθίσταται, κατά κάποιο τρόπο, θραύσμα της διαδικασίας αναπαραγωγής και συσσώρευσης της αξίας. Εδώ θα ήθελα να ανακτήσω έναν όρο που ζωντανεύει όλες τις επαναστατικές διαδικασίες του εικοστού αιώνα (δεν αναφέρομαι στις εννοιολογικές ιστορίες του από τον Machiavelli κι εδώ – για τις οποίες δεν είμαι αρκετά προετοιμασμένος): ρεπούμπλικα-δημοκρατία.
Μόλις βγήκε ένα δοκίμιο των Donatella della Porta και Martìn Portos (A bourgeois story? The class basis of Catalan independentism – Μια αστική ιστορία; Η ταξική βάση της Καταλανικής ανεξαρτησίας), στο οποίο συσσωρεύεται μια μάζα δεδομένων και ερευνών για τις κοινωνικές τάξεις που συμμετέχουν στο καταλανικό procés. Η μπανάλ και τοξική τρέχουσα αφήγηση μιλά για μια παραδοσιακή εθνικιστική βάση των ανώτερων και μεσαίων τάξεων, καλλιεργημένων και υπεροπτικών, αλλά ψάχνοντας λιγάκι, και εν είδη αστεϊσμού, αναδύεται αντιθέτως – από την κρίση του 2007-8 – μια διαφορετική κοινωνική σύνθεση, με μεγάλους τομείς του πληθυσμού και επίσης της εργατικής τάξης. Δεν θα μπορούσε να εξηγηθεί διαφορετικά το πέρασμα μιας «πολιτικής πρότασης» που ιστορικά είχε αντιπροσωπεύσει τίποτα περισσότερο από το 10 τοις εκατό, συνθλιμμένο από έναν προοδευτικό αυτονομισμό, μέχρι το 50 τοις εκατό. Ένα παρόμοιο «σημείο καμπής» – υπό την έννοια της κρίσιμης φύσης της κρίσης – συμβαίνει επίσης στη Χώρα των Βάσκων και τη Σκωτία.
Και αυτή, ακόμη κι αν δεν φαίνεται, είναι η συνεισφορά μου στη συζήτηση για το βιβλίο της ιστορίας των βενετικών πολιτικών Κολεκτίβων.Nicotera, 17 απριλίου 2020

 

Luoghi di comunità

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s