φιλοσοφία, filosofia

ΑΓΝΟΟΥΜΕ ΠΩΣ ΕΙΜΑΣΤΕ YΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ, ΔΟΥΛΟΙ

σύνταξη bottega

Συνέντευξη στον Marco D’Eramo μετά την έξοδο του βιβλίου «Dominio-Κυριαρχία»

του Daniele Barbieri (*)

Μεταξύ πολλών πολέμων, ανοιχτών και υπογείων, ο πιο σημαντικός των τελευταίων 50 ετών κατέστη αόρατος. Είναι αυτός των αφεντικών εναντίον των υποκείμενων. Υποστηρίχθηκε πριν από 14 χρόνια από έναν από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο, τον Γουόρεν Μπάφετ-Warren Buffett: «Φυσικά υπάρχει ταξικός πόλεμος, αλλά είναι η τάξη μου, που ηγείται αυτού και κερδίζουμε».

Ο Marco D’Eramo στο Dominio-Κυριαρχία, ο οποίος μόλις έφυγε από τον εκδοτικό οίκο Feltrinelli, στοχάζεται για αυτή την ιστορική νίκη. Αφού έγραψε στην εφημερίδα το μανιφέστο-il manifesto εδώ και πολλά χρόνια, τώρα ο D’Eramo συνεργάζεται με τη Micromega και με το New Left Review. Μερικά από τα βιβλία του – όπως το γουρούνι και ο ουρανοξύστης-Il maiale e il grattacielo (μόλις επανεκτυπώθηκε) ή το Selfie of the World-Il selfie del mondo-η selfie του κόσμου είναι πλέον κλασικά.

«Ένας ολοκληρωτικός ιδεολογικός πόλεμος» στο σημείο που η Τρόικα, που δεν ήταν ικανοποιημένη με την επιβολή αίματος και δακρύων στην Ελλάδα, αποφάσισε ακόμη και για «το σχήμα της φρατζόλας». Η καταστροφή της Ευημερίας-del Welfare ονομάζεται «διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις». Οι πλούσιοι μιλούν γι’ αυτό το θέμα με μεγάλη προθυμία» ενώ εμείς – γράφει ο D’Eramo – μόνο αναφερόμενοι σε αυτό τον πόλεμο ντρεπόμαστε και αμέσως μας υποψιάζονται για εξτρεμισμό».

«Όλα συμβαίνουν υπό το φως του ήλιου». Ο νεοφιλελευθερισμός δεν συνωμοτεί αλλά κατακτά τα μυαλά. Αλλά μερικοί γραμματείς, για παράδειγμα στα Ιδρύματα, είναι βολικοί;

«Δεν υπάρχουν μυστικά: ο νέος τρόπος να κρύψουν είναι να πλημμυρίσουν τον κόσμο με ειδήσεις και εσύ δεν διακρίνεις πλέον μεταξύ σχετικών και άσχετων πληροφοριών. Είναι γνωστό ότι το Νόμπελ των οικονομικών δεν είναι Νόμπελ αλλά κανείς δεν το ξέρει. Ο ρόλος των ιδρυμάτων έχει περιγραφεί δεκάδες φορές σε βιβλία, σημαντικά περιοδικά, έγκυρες εφημερίδες. Τα ίδια τα ιδρύματα υπερηφανεύονταν πάντα δημόσια για αυτό. Κάνει την παλιά Σοβιετική Ένωση να φαίνεται αστεία όταν φοβόταν τα φωτοτυπικά μηχανήματα! Οι δικοί μας έχουν καταλάβει ότι για να καταστήσουν ένα μήνυμα ακίνδυνο αρκεί να το πλημμυρίσουν με τον θόρυβο εκατομμυρίων άλλων μηνυμάτων».

Νέες λέξεις και άλλες που απαγορεύονται (ή παρερμηνεύονται), ο θρίαμβος του ευφημισμού. Είναι επίσης σύγκρουση γλωσσολογίων;

«Ο πόλεμος των ιδεών είναι πάντα μια σύγκρουση γλωσσολογίων. Στις Ηπα για αιώνες ήταν νόμιμο να λεν νέγρος, μετά αυτό δεν λέγονταν και χρησιμοποιούνταν η λέξη μαύρος, αλλά και αυτό έγινε αγενές και χρησιμοποιήθηκε το αφροαμερικάνος και τώρα μαύρος ξανά στη νέα δεξιά. Βλέπε τον Τραμπ να χρησιμοποιεί την λέξη antifa (-schist) ως προσβολή, ενώ κατά τη μεταπολεμική περίοδο ήταν σχεδόν υποχρεωτικό να δηλώνει κάποιος antifa. Όταν ο Voltaire και οι Illuminists κατάφεραν να επιβάλουν την ιδέα ότι ο Μεσαίωνας ήταν οι σκοτεινοί αιώνες και αυτοί το φως είχαν ήδη κερδίσει. Ή: ο πόλεμος των ιδεών είναι για το ποιος καταλαμβάνει το νέο, το κάνει δικό του. όταν ένας φιλόσοφος καταφέρνει να οικειοποιηθεί την ετικέτα του «νέου φιλοσόφου», υποβιβάζει τους άλλους σε παλιά πράγματα. Σίγουρα ο αγώνας των ιδεών είναι ένας πόλεμος επάνω στα λόγια, στις λέξεις. Μπορεί και να είναι ύπουλος. Το σύστημα υγείας μας έχει περάσει από τις τοπικές Μονάδες υγείας στις τοπικές υγειονομικές Εταιρείες».

Οι νεοφιλελεύθεροι κινούνται «με Κρατικά χρήματα» εναντίον όλων αυτών που είναι δημόσια. Είναι το μεγαλύτερο παράδοξο;

«Η χρήση των πόρων του αντιπάλου εναντίον του είναι μια από τις παλαιότερες διδασκαλίες στην τέχνη του πολέμου, για παράδειγμα στον Sun Zu, και αποτελεί τη βάση πολεμικών τεχνών όπως το τζούντο. Όχι, το πιο ανησυχητικό παράδοξο είναι πως στο όνομα της ελευθερίας μας κάνουν υπηρέτες και στο όνομα του ιδιωτικού καταργούν την ιδιωτική ζωή-la privacy. Είναι η μήτρα μιας νεογλώσσας τύπου Orwell: όταν μια καινοτομία σου παρουσιάζεται ως έξυπνη (smartphone, έξυπνο σπίτι-smart-home), να είσαι βέβαιος ότι σε κοροϊδεύουν. Κοίτα το έξυπνο έργο-lo smartwork, την έξυπνη εργασία για την οποία γίνεται τόσος πολύς λόγος: η πρώτη μορφή εκμετάλλευσης πρωτοκαπιταλιστική ήταν η οικιακή εργασία των κλωστοϋφαντουργικών μηχανών».

Αναφέρεις ότι με τα αντι-Covid μέτρα «ένα κολοσσιαίο πείραμα κοινωνικής μηχανικής» βρίσκεται σε εξέλιξη. Μπορείς να το διευκρινίσεις;

«Δεν είχε συμβεί ποτέ να τεθούν ταυτόχρονα δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι υπό εθελοντικό κατ’ οίκον περιορισμό και το αποδέχτηκαν. Έχετε δει ποτέ ένα κοινωνικό πείραμα με δύο δισεκατομμύρια ινδικά χοιρίδια-πειραματόζωα; Είμαι βέβαιος ότι οι ερευνητές από τον μισό κόσμο, από το Πεντάγωνο έως το Novosibirsk έως το Πανεπιστήμιο του Πεκίνου, μελετούν αυτό που συμβαίνει: πόσο καιρό θα γίνουν αποδεκτοί οι περιορισμοί; με ποιο τρόπο; με ποια εργαλεία; Όλα αυτά είναι πολύτιμα δεδομένα για τις προσεχείς μελέτες συμπεριφοράς».

Η Ιταλία (για παράδειγμα) δεν θα μπορέσει ποτέ να καλύψει το χρέος. Και κανείς δεν θα ζητήσει από τις ΗΠΑ να το πράξουν. Χρέος και πίστωση ως όπλα: εάν εξακολουθούσαν να υπάρχουν αριστερές δυνάμεις τι θα έπρεπε να πράξουν;

«Όταν ένα κόμμα που ισχυρίζεται ότι είναι προοδευτικό δεν αναφέρει, δεν βγάζει λέξη για το πρόβλημα της αναδιάρθρωσης του χρέους, κάτι κρύβεται από κάτω: σημαίνει ότι έχει ήδη καταθέσει τα όπλα και έχει αποδεχτεί από μόνο του και για τον εαυτό του έναν δευτερεύοντα και βοηθητικό ρόλο σε εκείνες τις δυνάμεις στις οποίες ισχυρίζεται ότι αντιτίθεται».

Θυμάσαι ότι «οι ΗΠΑ κυριαρχούν στον κόσμο με την στρατιωτική δύναμη» και μετά προσθέτεις: «Δεν λέω ότι η αυτοκρατορία Ηπα είναι χείριστη», υπήρξε χειρότερο στην Ιστορία. Εάν στις 4 Νοεμβρίου ο Τραμπ χάσει αλλά προσπαθήσει να μείνει εκεί, πιστεύεις ο καπιταλισμός Ηπα να πάει προς έναν εσωτερικό μίνι πόλεμο;

«Ένα από τα λάθη της αριστεράς είναι πάντα να υποτιμά τους αντιπάλους της, ιδίως τις ΗΠΑ, οι οποίες σε έναν μόνο αιώνα έχουν κατακτήσει τον κόσμο στρατιωτικά και οικονομικά, αλλά επίσης κατέκτησαν το παγκόσμιο φαντασιακό, επέβαλλαν γλώσσα και νομικό σύστημα, ελέγχουν δίκτυα και το διάστημα. Και εμείς συνεχίζουμε να βλέπουμε αυτούς τους αμερικανούς ηγέτες ως άξεστους φαιδρούς λίγο αφελείς! Ο Τραμπ θα είναι εκείνο που είναι, αλλά πίσω του, όπως έχω δείξει στο βιβλίο υπάρχει ότι καλύτερο της διανοητικής δεξιάς: στην πραγματικότητα έχει επιτύχει πολύ περισσότερα από άλλους διάσημους σημαιοφόρους της αντίδρασης όπως ο Ρέιγκαν και ο Μπους Τζούνιορ».

Το υστερόγραφο-Il post scriptum έχει τίτλο «Στο όνομα του πατρός, του υιού και του τραπεζικού λογαριασμού» και εξηγεί πολύ καλά τον παλιό/νέο ρόλο των θρησκειών. Όμως δεν υπάρχει ούτε μια λέξη για τον Bergoglio. Το θεωρείτε ανωμαλία ή είναι απλώς μια μπλόφα;

«Όχι, το θεωρώ παροδικό. Ωστόσο, στη λατινική Αμερική, ο καθολικισμός είναι ο μεγάλος χαμένος και οι πεντηκοστιανοί είναι οι θριαμβευτές. Κι εγώ κοιτάζω την ένωση Bolsonaro-πεντηκοστιανών στη Βραζιλία και το σύμφωνο χάλυβα Trump-Christian conservatives-χριστιανών συντηρητικών στις Ηπα». 

Μιλάς αμέσως για πεζοναύτες- marines (που μελετούν την ιδεολογία) και έπειτα για το εμπόριο που δεν υπάρχει δίχως πόλεμο. Όμως γράφεις λίγα για τον νέο αγώνα εξοπλισμού και την ολοένα και συχνότερη χρήση τερατωδών όπλων. Δίνεις δεδομένο ότι όλοι γνωρίζουν;

«Όλοι μιλούν για όπλα, για την κούρσα των εξοπλισμών, αλλά είναι ένα από τα πιο ακίνδυνα επιχειρήματα που υπάρχουν: καμία ειρηνική διαδήλωση τα τελευταία 70 χρόνια δεν πέτυχε ποτέ κάτι. Για έναν καλό λόγο: χωρίς όπλα δεν μπορεί να κυριαρχήσει κάποιος, αλλά δεν κυριαρχεί μόνο με τα όπλα. Σε μια στιγμή ξεπαγώματος οι Εσσδ και Ηπα αποφάσισαν να ανταλλάξουν εκθέσεις τεχνολογίας. Οι σοβιετικοί έστειλαν τα συνηθισμένα αντιπυραυλικά συστήματα, Gagarin, σκύλο Λάικα, πυρηνικά εργοστάσια, φράγματα στη Νέα Υόρκη. Οι Ηπα έστειλαν μια εξοπλισμένη κουζίνα στη Μόσχα (με μπλέντερ, αποχυμωτή, φρυγανιέρα, ψυγείο, καταψύκτη, πλυντήριο πιάτων): για να τρέχουν τα σάλια κάθε σοβιετικής νοικοκυράς. Αυτή είναι η ηγεμονία: οι ΗΠΑ κέρδισαν τον ψυχρό πόλεμο, κυρίως γιατί πίσω από το σιδηρούν παραπέτασμα όλοι ονειρεύονταν την Αμερική, σαν τους αλβανούς που ερχόμενοι εδώ πίστευαν ότι η Ιταλία ήταν αυτή που εμφανίζεται στην τηλεόραση».

(*) δημοσιεύτηκε την περασμένη εβδομάδα στο εβδομαδιαίο «Left»

redazione bottega

taggato con Christian ConservativesdebitofondazioniLeftlinguaggiMarco D’eramomisure anti-Covidneolingua alla OrwellNobel dell’economiapentecostalireligioniriarmoriforme strutturalismartworkSun ZuWarren Buffett

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s