σύγχρονα κινήματα, movimenti di oggi

Να φτιάξουμε κιβωτούς – Costruire Arche

Ο κόσμος μετά την πανδημία
– του Raúl Zibechi –

«Η περίοδος μεταξύ 1990 και 2025/2050 πιθανότατα θα είναι περίοδος λίγης ειρήνης, μικρής σταθερότητας και λίγης νομιμοποίησης», έγραφε το 1994 ο Immanuel Wallerstein [*1]. Σε περιόδους αναταραχής και σύγχυσης, συνιστάται να συμβουλευόμαστε τις πυξίδες. Και, ως πυξίδα, αυτός ήταν ένας από τους πιο εξαιρετικούς και, επιπλέον, ήταν επίσης ένας από εμάς. Ακριβώς μιλώντας, τα μεγάλα παγκόσμια γεγονότα, όπως είναι οι πόλεμοι και οι πανδημίες, δεν δημιουργούν ποτέ νέες τάσεις, αλλά μάλλον εμβαθύνουν και επιταχύνουν τις υπάρχουσες. Αυτή τη στιγμή, υπάρχουν τρεις θεμελιώδεις τάσεις – οι οποίες πιθανότατα προέκυψαν ως αποτέλεσμα της επανάστασης του 1968 – οι οποίες αναπτύσσονται με τρόπο τρομερό:

– η κρίση του παγκόσμιου συστήματος, με μια επακόλουθη ηγεμονική μετάβαση από τη Δύση στην Ανατολή ·

  • η στρατιωτικοποίηση των κοινωνιών, ενόψει της αδυναμίας των εθνών-Κρατών να ενσωματώσουν και να ελέγξουν τις επικίνδυνες τάξεις ·
  • οι πολλαπλές εξεγέρσεις από κάτω, και οι οποίες σε αυτήν την περίοδο είναι η κεντρική πτυχή.

Εκείνοι που πιστεύουν ότι η σύγκρουση μεταξύ κρατών, η ηγεμονία και η γεωπολιτική είναι κεντρικές, μπορούν να είναι σίγουροι ότι η ανοδική τάση του μπλοκ Ασίας-Ειρηνικού – ιδιαίτερα της Κίνας – και η παρακμή των Ηνωμένων Πολιτειών, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, επιταχύνεται. Το Πεντάγωνο και οι άλλοι οργανισμοί θα κάνουν τα πάντα για να καταστήσουν δυνατή την επιβράδυνση αυτής της διαδικασίας, καθώς ακόμη και μέσω των πιο διαφορετικών μέτρων – συμπεριλαμβανομένης ακόμη και μιας μη τελειωτικής φύσεως πυρηνικής αντιπαράθεσης που πιστεύουν ότι μπορούν να κερδίσουν – δεν μπορούν να την αντιστρέψουν. Ακόμα και κάτι τόσο απαίσιο δεν μπορεί να αλλάξει τις υποκείμενες τάσεις.
Όσοι από εμάς συμμετέχουμε στον αγώνα ενάντια στην πατριαρχία, την αποικιοκρατία και τον καπιταλισμό σίγουρα δεν μπορούμε να δείχνουμε εμπιστοσύνη στα κράτη που στρατιωτικοποιούν γρήγορα τις κοινωνίες μας. Γι’ αυτό, σκοπεύω να επικεντρωθώ στο γεγονός πώς η τρέχουσα κατάσταση επηρεάζει τους ανθρώπους / τις κοινωνίες εν κινήσει.

Καταρχάς, η κρίση του συμπλέγματος των πολιτισμικών πτυχών επιταχύνεται, η οποία επικαλύπτει την κρίση του παγκόσμιου συστήματος: δεν αντιμετωπίζουμε, δεν βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα περαιτέρω κρίση, αλλά βρισκόμαστε στην αρχή μιας μακράς διαδικασίας (Wallerstein) συστημικού χάους, που θα διασχισθεί από πολέμους και πανδημίες, και που θα διαρκέσει αρκετές δεκαετίες, έως ότου σταθεροποιηθεί μια νέα τάξη.

Αυτή η περίοδος που – επιμένω – δεν είναι μια παραδοσιακή συγκυρία ή κρίση, αλλά κάτι εντελώς διαφορετικό μπορεί να οριστεί ως κατάρρευση, υπό την προϋπόθεση όμως ότι δεν θα την ερμηνεύσουμε σαν να ήταν ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά μάλλον μια περίοδος λίγο πολύ παρατεταμένη. Κατά τη διάρκεια αυτής της κατάρρευσης, ή του χάους, δημιουργείται ένας έντονος ανταγωνισμός μεταξύ Κρατών και κεφαλαίων: μια βίαιη σύγκρουση μεταξύ τάξεων και μεταξύ πληθυσμών αυτών των δυνάμεων που συμβαίνει εν μέσω μιας αυξανόμενης υγειονομικής και κλιματικής κρίσης. Εδώ, με κατάρρευση εννοώ (σύμφωνα με τους Ramón Fernández και Luis González[*2] τη δραστική μείωση της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής πολυπλοκότητας αυτής που είναι μια κοινωνική δομή.
Πολύπλοκα συστήματα που χάνουν την ελαστικότητα τους, στο βαθμό κατά τον οποίο η πολυπλοκότητά τους αυξάνεται, προκειμένου να είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις κρίσεις που χρειάζεται να αντιμετωπίσουν. «Οι κοινωνίες που βασίζονται στην κυριαρχία τείνουν να αυξάνουν την πολυπλοκότητά τους σαν απάντηση στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν» (σελ.26, t.I).
Για παράδειγμα: σπαταλούν ενέργεια, γίνονται πιο ιεραρχικές και άκαμπτες και δεν μπορούν να εξελιχθούν. Συγκεκριμένα, η μεγάλη πόλη φαίνεται πολύ πιο ευάλωτη από την αγροτική κοινότητα. Αυτή η τελευταία είναι αυτάρκης, χρησιμοποιεί την ενέργεια που χρειάζεται, δεν μολύνει, είναι λιγότερο ιεραρχική και, επομένως, είναι πιο αποτελεσματική. Η πρώτη δεν έχει κάποια διέξοδο, εκτός από την κατάρρευση.

Δεύτερον, κατά τη διάρκεια αυτής της μακράς διαδικασίας κατάρρευσης, που μοιάζει με ένα μεγάλο ογκόλιθο που κυλάει κάτω σε μια πλαγιά, και όχι μια πέτρα που πέφτει σε ένα γκρεμό, θα υπάρξει μια τεράστια υλική καταστροφή και, δυστυχώς, μια τεράστια απώλεια ανθρώπινων και μη ανθρώπινων ζωών. Αυτή είναι η προϋπόθεση για να μπορέσουμε να περάσουμε από το «περίπλοκο, μεγάλο, γρήγορο και συγκεντρωτικό, στο απλό, αργό, μικρό και αποκεντρωμένο» (σελ. 337, σ. II). Αυτό που μας επηρεάζει, ως πληθυσμούς και τάξεις, είναι μια διαδικασία βαρβαροποίησης που συνεπάγεται τον κανιβαλισμό των κοινωνικών σχέσεων και προς τη φύση. Η επιβίωση ως λαός, θα είναι εξίσου δύσκολη με εκείνη των αρχαίων αρχικών-αυτόχθονων πληθυσμών καταγωγής ενόψει της ισπανικής αποικιακής εισβολής. Ένας κατακλυσμός που αποκαλέστηκε «pachakutik».

Το τρίτο ερώτημα-ζήτημα αφορά το πως να δράσουμε ως αντισυστημικό κίνημα. Το βασικό είναι να γνωρίζουμε ότι ζούμε μέσα σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης: κάτι προφανές σε αυτές τις μέρες υποχρεωτικού περιορισμού. Πώς μπορούμε να αντισταθούμε και να μεταμορφώσουμε τον κόσμο μέσα από ένα στρατόπεδο; Η οργάνωση, να οργανωθούμε, είναι το πρώτο πράγμα. Να το κάνουμε με διακριτικότητα, για να βεβαιωθούμε ότι οι φύλακες, οι φρουροί (από δεξιά και αριστερά) δεν θα το ανακαλύψουν. αφού πρόκειται για μια κατάσταση επιβίωσης. Στη συνέχεια, όλα αυτά που επακολουθούν: να εργαστούμε συλλογικά (Minga [στη γλώσσα quechua «συλλογική, κοινοτική δράση«] / Tequio [Η απλήρωτη συλλογική εργασία που οφείλει κάθε ιθαγενής στην κοινότητά του]) ως κοινότητα, για την εγγύηση της διατροφικής αυτονομίας, του νερού και της υγείας, με μια λέξη: αναπαραγωγή της ζωής. Για να αποφασίζουμε συλλογικά, σε συνέλευση.

Μπορούμε να το κάνουμε. Όλοι οι αυτόχθονες λαοί σε κίνηση αυτό κάνουν καθημερινά: zapatisti, mapuche, nasa / misak, μεταξύ άλλων. Όπως το κάνουν και οι σύντροφοι των Κοινοτήτων Acapantizingo της Iztapalapa (Πόλη του Μεξικού), στην κοιλιά του τέρατος. Μπορούμε να χτίσουμε κιβωτούς. Δεν λείπουν τα παραδείγματα.

– Raúl Zibechi –  Δημοσιεύτηκε στις 22/12/2020 στο BlogDaConsequencia –
– αρχικά δημοσιεύτηκε στην  La Jornada, στις 27-03-2020.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[*1] – “Paz, estabilidad y legitimación”, in “Capitalismo histórico y movimientos anti-sistémicos”, Akal, 2004.
[*2] – “En la espiral de la energia”, Libros en Acción/Baladre, 2014.

https://francosenia.blogspot.com/2020/12/costruire-arche.html

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s