φιλοσοφία, filosofia

11 Mαρτίου 1922: Κορνήλιος Καστοριάδης

11 MAΡΤΙΟΥ 2000 | IN STORIA DI CLASSE. ΣΤΗΝ ΤΑΞΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης, γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη στις 11 μαρτίου 1922 αμέσως μετά μετακινείται με την οικογένειά του στην Ελλάδα, ύστερα από τον ‘β παγκόσμιο πόλεμο εγκαταστάθηκε στη Γαλλία, όπου πραγματοποίησε την πνευματική και θεωρητική-πολιτική του δραστηριότητα (πέθανε στο Παρίσι σε ηλικία 75 ετών).11 Marzo 1922: Cornelius Castoriadis

Κατείχε σημαντικούς ρόλους σε διάφορα ιδρύματα, ήταν πρώτα οικονομολόγος του ΟΟΣΑ και αργότερα έγινε διευθυντής του École des hautes études en sciences sociales. Μας ενδιαφέρει να θυμόμαστε πρώτα απ’ όλα τη δραστηριότητά του στην πολιτική εμπειρία του «Socialisme ou barbarie», με επίκεντρο το περιοδικό που εκδόθηκε μεταξύ τέλη της δεκαετίας του ’40 και στα μέσα της δεκαετίας του ’60. Εκτός από τον Καστοριάδη, συμμετείχαν και πρόσωπα του διαμετρήματος των Edgar Morin, Claude Lefort, του Daniel Mothé. Είναι μια εμπειρία ρήξης με το γαλλικό κομμουνιστικό Κόμμα και τον ορθόδοξο μαρξισμό, με τα σταλινικά τους θεμέλια. Σε αυτή την σφιχτή κριτική και στην προσπάθεια οικοδόμησης μιας νέας επαναστατικής σκέψης, συγκλίνουν διαφορετικές παραδόσεις: υπάρχει μια τροτσκιστική ρίζα, υπάρχουν σαφείς επιρροές συμβουλιακές, ελευθεριακές και αυτοδιαχείρισης, εκ των οποίων ο Καστοριάδης αποτελεί μια έκφραση νοημοσύνης.

Ο «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» είναι μια εμπειρία που, θέτοντας και το πρόβλημα της εκ νέου ανάγνωσης του Μαρξ με κριτικό τρόπο σε σχέση με τον μαρξισμό, και της επανεξέτασης της σχέσης μεταξύ κομμουνισμού και ελευθερίας ενάντια στην καρκινοποίηση των δυτικών κομμουνιστικών κομμάτων, έχει κάποια σημαντικά σημεία συγγένειας με τη γέννηση του ιταλικού πολιτικού εργατισμού. Το Ημερολόγιο ενός εργάτη του Daniel Mothé, για παράδειγμα, στην ανάλυση της εμπειρίας του ως πολιτικού αγωνιστή στο εργοστάσιο της Renault το δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’50, ήταν ένα σημαντικό πολιτικό υλικό αναφοράς για την ανάπτυξη της συνέρευνας-della conricerca. Τη δεκαετία του ’50, ο Danilo Montaldi (που και αυτός προέρχονταν από μια από τις αντι-σταλινικές «ιστορικές μειονότητες», εκείνη των μπορντιγκιστών) και ο Romano Alquati είχαν συνεχείς άμεσες σχέσεις με τους συντρόφους του «Socialism ou barbarie». Συγκεκριμένα, ο Αλκουάτι εκτίμησε στον Καστοριάδη πρωτίστως τη βασική έννοια κλειδί της αυτονομίας, αναπτύσσοντας την – μέσα στην εργατιστική εμπειρία – στην ιδιάζουσα επεξεργασία της εργατικής αυτονομίας. Εάν – όπως γράφει ο Alquati στο Περπατώντας για την πραγματοποίηση ενός κοινού ονείρου – «η επεξεργασία της ομάδας « Socialisme ou barbarie» και ειδικότερα του Castoriadis, από τα τέλη της δεκαετίας του ’50 χαρακτηρίστηκε πρώτα απ’ όλα ως αναζήτηση ενός δρόμου προς την επανάσταση σκληρά κριτικός και δυσμενής για τον λενινισμό, και ούτε καν τρυφερός με τον Μαρξ», για τον Alquati η επανεξέταση του Λένιν μέσω της έννοιας της αυτονομίας ήταν ένας θεμελιώδης στόχος. Επομένως, να ξεκινήσει από τον Μαρξ και τον Λένιν εναντίον του μαρξισμού-λενινισμού, και προς μια διαφορετική κατεύθυνση από τον «αρκετά αναρχίζοντα» δρόμο του Καστοριάδη.

Τέλος, πρέπει να θυμόμαστε τη σημαντική συμβολή του Καστοριάδη στην κριτική της ψυχαναλυτικής παράδοσης και στη δομική σκέψη, με ένα ιδιαίτερα προσεκτικό μάτι στο ζήτημα της υποκειμενικότητας. Ο Αλκουάτι γράφει πάλι στο προαναφερθέν κείμενο: «Ο Καστοριάδης ήταν ψυχαναλυτής στο επάγγελμα, και γνώριζε καλά μια ολόκληρη σειρά από στοχαστές και φιλόσοφους, όχι μόνο γάλλους, οι οποίοι έβαλαν στο τραπέζι όχι μόνο την αντικειμενική έρευνα για την υποκειμενικότητα των άλλων, αλλά τον μεγάλο κόμβο της υπέρβασης, και επαναστατικής, ή κυρίως επαναστατικής, του αντικειμενισμού και του αντικειμενικού ορθολογισμού”.

https://www.infoaut.org/storia-di-classe/11-marzo-1922-cornelius-castoriadis

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s