θεωρία, teoria

Το πραξικόπημα που δεν ήταν τέτοιο

Δημοσιεύτηκε στις  · in Interventi · στις Παρεμβάσεις

του Paul Mattick

[Μεταφράζουμε και δημοσιεύουμε, με την άδεια του συγγραφέα, ορισμένες εκτιμήσεις σχετικά με τα αίτια και τις πιθανές αναγνώσεις της «επίθεσης» στο Κάπιτολ Χιλ, στις 6 ιανουαρίου του τρέχοντος έτους, από τους υποστηρικτές του Ντόναλντ Τραμπ. Το άρθρο δημοσιεύθηκε προηγουμένως στο τεύχος φεβρουαρίου του αμερικανικού περιοδικού The Brooklyn Trail, αφιερωμένο στην πολιτική, καλλιτεχνική και πολιτιστική κριτική.]

Θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί ότι η έξοδος του Τραμπ από τον Λευκό Οίκο θα έδινε τέλος στη συνεχή ανησυχία – και όχι μόνο από την πλευρά των αριστερών – για την απειλή μιας αναβίωσης του φασισμού που εκπροσωπούσε αυτός 1. Ωστόσο, ο τυπικά χολερικός τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισε την εκλογική του ήττα προκάλεσε για άλλη μια φορά ένα κύμα ανησυχίας για την επιστροφή του φαντάσματος με το μαύρο ή καφετί πουκάμισο του παρελθόντος..

Ο ιστορικός Timothy Snyder, γράφοντας για το περιοδικό New York Times, είναι τρομοκρατημένος με την Αμερικανική Άβυσσο που θα ανοίξει λόγω της περιφρόνησης του Trump για την εκλογική δημοκρατία: «Ήταν σαφές για μένα τον οκτώβριο», έγραψε ο Snyder, «πως η συμπεριφορά του Τραμπ θα προκαλούσε ένα πραξικόπημα …»2. Η συμπεριφορά που είχε στο μυαλό του ήταν πάνω απ’ όλα η τάση του Τραμπ να λέει ψέματα, και η επακόλουθη περιγραφή του ως «κάλπικου, ψεύτη» από πηγές ειδήσεων που σκοπεύουν να τον αντικρούσουν. Στην αφήγηση του, η καρδιά του φασισμού είναι το «Μεγάλο ψέμα», (Big Lie): «Όσο ο Τραμπ δεν μπόρεσε να επιβάλει ένα ψέμα πραγματικά μεγάλο, κάποια φαντασία που δημιούργησε μια εναλλακτική πραγματικότητα στην οποία οι άνθρωποι μπορούσαν να ζήσουν ή να πεθάνουν, ο προ-φασισμός του δεν υπήρξε στο ύψος αυτής της υπόθεσης». Για τον Snyder, αυτή η γέφυρα διασχίστηκε με την επιμονή του προέδρου πως είχε σαρώνει τις εκλογές και το αίτημά του προς τους υποστηρικτές να διαδηλώσουν, να πορευτούν στο Καπιτώλιο για να αποτρέψουν την πιστοποίηση της ψευδούς νίκης του αντιπάλου του.

Είναι δύσκολο να αντιμετωπίσουμε το ανόητο αυτών των ιδεών. Ο φασισμός, μια πολιτική που στοχεύει στην εκμετάλλευση των εθνικών ενεργειών στον αγώνα για την πολιτική-οικονομική εξουσία, περιορίζεται σε μια τάση να αφηγείται τεράστια μυθεύματα. η ιδέα πως «όταν παρέχουμε στον εαυτό μας την αλήθεια, παραχωρούμε τη δύναμη σε εκείνους που έχουν τον πλούτο και το χάρισμα να δημιουργούν θέαμα στη θέση του» 3, προσποιείται ότι η εξουσία της άρχουσας τάξης βασίζεται πράγματι στην συγκατάθεση των κυβερνώμενων. Στο τέλος, ωστόσο, ακόμη και ο Snyder πρέπει να αποδεχτεί το γεγονός ότι δεν υπήρξε ένα πραξικόπημα και συνεπώς να αναβάλει τον πραγματικό κίνδυνο του στις επόμενες εκλογές. Ωστόσο, είναι εύκολο να καταλάβουμε γιατί αυτοί που πραγματικά διαχειρίζονται τα πράγματα – οι εταιρικοί διευθύνοντες σύμβουλοι που μειώνουν τη συνεισφορά τους στα Ρεπουμπλικανικά PACs προς το παρόν, οι «δύο δισεκατομμυριούχοι της Καλιφόρνια» που «πέτυχαν όσα λεγεώνες πολιτικών, εισαγγελέων και μεσιτών ισχύος, προσπάθησαν να κάνουν επί χρόνια, και πάντα αποτύγχαναν», επιβάλλοντας σιγή στον Trump αποκλείοντας τους λογαριασμούς του στο Facebook και στο Twitter 4 – τρομοκρατήθηκαν μπροστά στη διαδήλωση στο Καπιτώλιο. Η δυσαρέσκεια από την κοινωνική σταθερότητα που ορίζεται από τους κανόνες της αμερικανικής εκλογικής δημοκρατίας είναι εξίσου ανησυχητική για τους επίσημους χειριστές της ιδεολογίας, του Τύπου και του ακαδημαϊκού κόσμου, που ανακαλύπτουν σε ποιο βαθμό έχει φτάσει η περιφρόνηση για την εννοιολογική τους εξουσία, για το αξιακό τους κύρος..

Περίπου 70 εκατομμύρια άνθρωποι ψήφισαν τον Ντόναλντ Τραμπ, αφού τον είδαν σε δράση για τέσσερα χρόνια (και αδράνεια, σχετικά με την κρίση covid-19, έτσι όπως και για πολλές άλλες ανεκπλήρωτες υποσχέσεις). Δεδομένου ότι, στην πραγματικότητα, δεν πέτυχε κανέναν από τους στόχους που οι περισσότεροι από αυτούς φέρονται να τον ψήφισαν – από τη χρηματοδότηση θέσεων εργασίας στις υποδομές έως την αναζωογόνηση της βιομηχανίας άνθρακα, τον τερματισμό της πολιτικής διαφθοράς ή ακόμη και την κατασκευή ενός μεγάλου «όμορφου» τείχους για να κρατήσει έξω τους μετανάστες – σαφώς αυτό το επίπεδο πολιτικής υποστήριξης είναι μια απάντηση σε κάτι που απορρίπτεται έντονα σε συμβολικό επίπεδο. Οι μικρές ομάδες υπερασπιστών της λευκής ανωτερότητας και η παρουσία της σημαίας μάχης της συνομοσπονδίας, μαζί με το γενικό χρώμα και την κατανομή φύλου του πλήθους που εισέβαλε στο Καπιτώλιο, υποδηλώνουν τη σημασία μεταξύ των τραμπιστών του καλά καταναλωθέντος συναισθήματος πως η πιο θυματοποιημένη ομάδα στην Αμερική αποτελείται από λευκά αρσενικά. Και αυτοί είναι σίγουρα οι όροι με τους οποίους ο Τραμπ εκπροσωπούσε πάντα τον εαυτό του.

Σίγουρα, σε αντίθεση με τον Τραμπ, οι οπαδοί του στην πραγματικότητα αντιμετωπίζονται μάλλον άσχημα: οι ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων τόσο εξέχοντες στις τάξεις των ψηφοφόρων του Τραμπ και οι διαδηλωτές του «Σταματήστε την Κλοπή», “Stop the Steal (fermare il furto)” απομακρύνονται από τις business λόγω της οικονομικής στασιμότητας, που τώρα επιταχύνεται από την πανδημία, η οποία μεταφέρει αδιάκοπα όλο και περισσότερο πλούτο σε λιγότερα άτομα και τις μεγαλύτερες εταιρείες. η «λευκή εργατική τάξη» ζει μια φθίνουσα πορεία των μισθών για τουλάχιστον μια γενιά, μαζί με μια ολοένα και μεγαλύτερη επισφαλειοποίηση των θέσεων εργασίας, όταν ακόμη καταφέρνει να τις διατηρήσει. Ο Joe Biden, παλιός σύμμαχος του Dixiecrat (δημοκρατικοί του Νότου των Ηνωμένων Πολιτειών) και κάθε άλλο παρά καλά διατεθειμένος, αντιθέτως, απέναντι σε εκείνους που εκτελούν τις πιο ταπεινές εργασίες, ο άνθρωπος που είπε στην Anita Hill5 ότι «λυπάται γι’ αυτήν», αισθάνθηκε απαραίτητο να επιλέξει μια μαύρη γυναίκα ως σύντροφο του στην κούρσα – λες και ένας μαύρος πρόεδρος δεν υπήρξε ήδη μια φρίκη αρκετά μεγάλη που επιβλήθηκε στο λευκό αρσενικό – ενώ είναι δύσκολο να βρεις μια διαφήμιση σήμερα, από τα δημητριακά πρωινού έως τη διαχείριση περιουσίας, των οποίων οι πρωταγωνιστές δεν είναι μαύρα μοντέλα, άνδρες ή γυναίκες. Η αλήθεια είναι ότι, ακόμη και αν ο πλούτος και η δύναμη όλων των ειδών παραμένουν σταθερά σε (λίγα) λευκά χέρια, η Εποχή του Λευκού Άνθρωπου τελείωσε. Όχι μόνο οι ευρωπαίοι-αμερικανοί σύντομα θα είναι μια δημογραφική μειονότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά η Αμερική – παρόλο που παραμένει η πρώτη δύναμη – έχει εισέλθει στην παγκόσμια σκηνή οικονομικά και στρατιωτικά σε παρακμή. Η εθνική οικονομία, με τις μη κερδοφόρες εταιρείες ζόμπι, τη φούσκα των τεχνολογικών μετοχών και το αυξανόμενο προσωπικό, εταιρικό και κυβερνητικό χρέος, απαιτεί τη γενική εισαγωγή χαμηλότερων παραγγελιών.

Η Αμερική χτίστηκε πάνω στο ρατσισμό: στη δουλεία και τη γενοκτονία. Η επέκτασή της διαμέσου της ηπείρου και στη συνέχεια στον κόσμο δικαιολογήθηκε από την ιδέα ότι οι «αγγλοσάξονες», ως εκπρόσωποι της προόδου και του πολιτισμού, είχαν το δικαίωμα να εξοντώσουν τους άβολους λαούς και να αναγκάσουν αυτούς που υποδούλωσαν να εργάζονται γι’ αυτούς. Ο θρίαμβος του βιομηχανικού καπιταλισμού επί της δουλείας στις φυτείες το 1865 σφραγίστηκε από μια συμφωνία μεταξύ των ελίτ του Βορρά και του Νότου που επέβαλε τη λευκή κυριαρχία παρά την κατάργηση της δουλείας. Όμως, κατά τη διάρκεια του 20ο αιώνα, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεπερνούσαν την Μεγάλη Βρετανία από οικονομική, στρατιωτική και πολιτική σημασία, η ανάπτυξη και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας – ωθώντας τους αφροαμερικανούς εργαζόμενους από το νότο στη βόρεια βιομηχανία και τα αμερικανικά στελέχη, πολιτικούς και στρατηγούς στη Μέση Ανατολή, Αφρική και Ασία, καθώς και στην Ευρώπη, όχι ως κατακτητές αλλά ως εταίρους κυρίαρχους ακόμη και με τοπικά πραξικοπήματα – κατέληξαν να καθιστούν τα ιδεολογικά θεμέλια της λευκής υπεροχής όλο και λιγότερο βιώσιμα. Εάν η στρατηγική του Νίξον απευθυνόμενη στη «νοοτροπία του νότου» σηματοδότησε την υιοθέτηση του ρατσισμού από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ως βάση για έναν εκλογικό συνασπισμό στην εξυπηρέτηση της ανησυχίας του επιχειρηματικού κόσμου για την εκμηδένιση των πενιχρών μεταρρυθμίσεων του New Deal, η ψεύτικη αφοσίωση στη «διαφορετικότητα» έγινε το σήμα κατατεθέν των νεοφιλελεύθερων δυνάμεων που επιδίωκαν να μεταφέρουν τον αμερικανικό καπιταλισμό στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία του 21ου αιώνα Η τρέχουσα αναταραχή-αταξία στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα είναι το αποτέλεσμα της σύγκρουσης μεταξύ των δύο αρχών, της λευκής υπεροχής για τις κατώτερες τάξεις και των υπερεθνικών επιχειρήσεων και συμφωνιών για τους λίγους της ανώτερης τάξης. Αυτό που τους έχει κρατήσει μαζί μέχρι τώρα είναι το κυρίαρχο λευκό της κορυφής, της ανώτερης πλευράς, και η υπάκουη αποδοχή του status quo από εκείνους που βρίσκονται στο κάτω μέρος, στο βάθος της κοινωνικοπολιτικής ιεραρχίας του.

Είναι απογοητευτικό να βλέπουμε πόσο μακριά μπορούν οι άνθρωποι να βρίσκονται από το να καταλάβουν τι πραγματικά τους συμβαίνει και τι μπορούν να κάνουν γι’ αυτό. Από την άλλη πλευρά, παρά τους αριθμούς που παίρνουν μέρος ιδεολογικά στη σημαία της μάχης του, τα πλήθη που παρατάχθηκαν για τον Τραμπ στην Ουάσινγκτον (για να μην αναφέρουμε τη Φλόριντα, όπου ελάχιστοι τον υποδέχτηκαν) ήταν λιγοστά σε σύγκριση με τις μάζες που διαδήλωσαν για μήνες και μήνες για την αρχή ότι οι μαύρες ζωές έχουν σημασία (Black Lives Matter). ο βανδαλισμός του Καπιτωλίου ήταν λιγότερο σημαντικός από το κάψιμο αστυνομικών τμημάτων και αστυνομικών οχημάτων κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων που έλαβαν χώρα σε όλη τη χώρα κατά το προηγούμενο έτος. Ένας μικρός αριθμός διαδηλωτών υπέρ του Τραμπ θα μπορούσε να έχει χρησιμοποιήσει αυτόματα όπλα, αλλά στην πραγματικότητα δεν το έκανε. Ενώ θα μπορούσαμε να περιμένουμε πως ένας ένοπλος τρελός να σκοτώσει ανθρώπους εδώ ή εκεί, ή να ανατινάξει κάτι τις – μαζικοί πυροβολισμοί και επιθέσεις δεν είναι σίγουρα ένα νέο φαινόμενο, που εξαρτάται από τον Τραμπ – αυτές δεν είναι καλά οργανωμένες παραστρατιωτικές ομάδες και δεν υπάρχει μια σοβαρή πολιτική δύναμη που θέλει να τους εκπαιδεύσει με αυτή την έννοια. Οι διαδηλωτές υπέρ του Τραμπ βρώμισαν τις δημοκρατικές τουαλέτες του Καπιτώλιου: δεν πήραν τον έλεγχο των τηλεοπτικών σταθμών και των οπλοστασίων. Πραγματοποιημένη από μια συμμορία στρατευμένων κατά της μάσκας, αυτή ήταν περισσότερο μια εκδήλωση για selfies και ευρεία διασπορά εικόνων παρά μια σημαντική επιλογή ισχύος. Ο αντισημιτισμός, ειπώθηκε, είναι ο σοσιαλισμός των ανόητων και ο τραμπισμός είναι, στην καλύτερη περίπτωση, ο πρωτο-φασισμός των ανόητων: η Αμερική, απλά, δεν μπορεί να είναι και πάλι μεγάλη.

Οι λάτρεις της συνωμοσίας, οι μίνι-πολιτοφυλακές, οι στρατευμένοι για το δικαίωμα να ξανανοίξουν οι μικρές επιχειρήσεις και να επιδείξουν την ατομική τους ελευθερία φλερτάροντας τις ασθένειες, αντιπροσωπεύουν αντιδράσεις στην πιο σημαντική άβυσσο που έχει ανοίξει μπροστά στην Αμερική και τον κόσμο: την άβυσσο μιας οικονομικής στασιμότητας τέτοιου βάθους και διάρκειας που υποδηλώνει μια επιτάχυνση της καπιταλιστικής παρακμής. Καθώς οι κυβερνήσεις πρέπει να αντλήσουν τους πόρους τους από την οικονομία, αυτή η ίδια παρακμή εμποδίζει την ικανότητα των Κρατών να τη διαχειρίζονται, να περιορίζουν τη ζημιά και να σταθεροποιούν την κοινωνία. Μπορούν να αντληθούν περισσότερα φανταστικά τρισεκατομμύρια στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, αλλά αυτό δεν θα αποκαταστήσει την κερδοφορία των ιδιωτικών επιχειρήσεων. οι εξώσεις μπορούν να αναβληθούν, αλλά το πρόβλημα των απλήρωτων ενοικίων και υποθηκών, τόσο για τους ενοικιαστές όσο και για τους ιδιοκτήτες, δεν θα εξαφανιστεί. Οι χαρακτηριστικοί θεσμοί της σημερινής κοινωνίας, όπως η εκλογική δημοκρατία, καταρρέουν μαζί με τα θεμέλια αυτής της κοινωνίας. Ούτε η αναδρομική γιορτή της ατομικής πρωτοβουλίας, ανεμίζοντας τη σημαία του Gadsden του 1775 6, ούτε η εξίσου καθυστερημένη αναβίωση του αντιφασισμού, που αναζητά μια αναβίωση της Νέας Συμφωνίας-New Deal, θα οδηγήσουν σε μια διέξοδο από αυτή την άβυσσο.

Αντίθετα, οι διαδηλώσεις την περασμένη άνοιξη, οι οποίες απαιτούσαν κάτι καινούργιο – τον τερματισμό της συστηματικής καταπίεσης ορισμένων ανθρώπων από πλευράς άλλων ανθρώπων και τον τερματισμό της κρατικής αστυνομικής υπεράσπισης του status quo, της καθεστηκυίας τάξης – έδειξαν επίσης τη δυνατότητα να ακολουθηθεί ένας δρόμος, καθώς και τις απόπειρες των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο, με τις προσπάθειές τους, να αντιμετωπίσουν την πρόκληση του COVID-19, μπροστά στις ανικανότητες των κυβερνήσεων. Τώρα προφανώς δοκιμασμένο όχι μόνο από την ασθένεια και το θάνατο, αλλά και από την αδυναμία του Black Lives Matter να σημειώσει περαιτέρω πρόοδο απέναντι στις δυνάμεις επιβολής της τάξης, το κίνημα αυτό θα πρέπει να αναβιώσει και να αναδιαμορφωθεί ως ένας αγώνας για την μαζική επιβίωση εάν θέλει να διαπεράσει την άβυσσο. Στο τρέχον χάος της πληροφόρησης, της παραπληροφόρησης, του φόβου της καταστροφής και της επιθυμίας για ζωή, πρέπει να επικεντρωθούμε στις προσπάθειες δημιουργίας ενός νέου μοντέλου ζωής, όχι να διατηρήσουμε ή να αναβιώσουμε ένα παλαιό. Δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω, αλλά μόνο να προχωρήσουμε μπροστά, στην άβυσσο ή διαμέσου αυτής.

δευτέρα 20 ιανουαρίου 2021


  1. Για να στοχαστείτε σχετικά με αυτή την ερώτηση “The Brooklyn Trail”, δείτε Michael Mann, Is Donald Trump a Fascist? Field Notes, μάϊος 2017, e Editor’s Note: End Times Politics, Field Notes, απρίλιος 2020  
  2. T. Snyder, The American Abyss, «New York Times Magazine», 17 ιανουαρίου 2021, σελ. 33  
  3. Ibid., σελ. 32.  
  4. Kevin Roose, Nel sottrarre il megafono a Trump, Twitter mostra dove si trovi ora il potere-Παίρνοντας το μεγάφωνο από τον Trump, το Twitter δείχνει πού βρίσκεται τώρα η δύναμη , «New York Times», 9 ιανουαρίου 2021.  
  5. Η Anita Faye Hill, είναι μια αμερικανίδα δικηγόρος και καθηγήτρια. Έγινε γνωστή σε εθνικό επίπεδο το 1991, όταν κατηγόρησε τον υποψήφιο του ανώτατου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών Clarence Thomas, τον επόπτη της στο Υπουργείο Παιδείας των Ηνωμένων Πολιτειών και την Επιτροπή ίσης δυνατότητας στην απασχόληση, για σεξουαλική παρενόχληση – N.d.T.  
  6. Ο Christopher Gadsden ήταν ένας αμερικανός στρατηγός ο οποίος, κατά τη διάρκεια του πολέμου της ανεξαρτησίας, ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε τη σημαία με τον κροταλία σε κίτρινο φόντο με τις λέξεις «Μην πατάς πάνω μου», “Don’t tread on me”. Η σημαία του Gadsden ήταν εκ των πραγμάτων μια από τις πρώτες σημαίες των νεογέννητων Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Σήμερα χρησιμοποιείται συχνά από εκείνους που διεκδικούν την ελεύθερη κατοχή όπλων – N.d.T.  

https://www.carmillaonline.com/2021/03/29/il-colpo-di-stato-che-non-fu/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s