μεγαλείο χαρακτήρα!, grandezza carattere !

Eduardo Galeano: η ιστορία που καθίσταται ποίηση

13 AΠΡΙΛΙΟΥ 2021 | IN CULTURE. ΣΤΙΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΕΣ

Στις 13 απριλίου 2015, πέθαινε ο Eduardo Hughes Galeano, δημοσιογράφος, συγγραφέας και δοκιμιογράφος ουρουγουανός, μια από τις πιο σημαντικές φωνές της λατινοαμερικανικής ηπείρου.Eduardo Galeano: la storia che diventa poesia

της Maria Teresa Messidoro (*)

“Ο διεθνής καταμερισμός εργασίας συνίσταται στο γεγονός ότι ορισμένες Χώρες ειδικεύονται στο να νικούν, ενώ άλλες στο να χάνουν. Η περιοχή μας, την οποία σήμερα ονομάζουμε Λατινική Αμερική, βρίσκονταν στο πολύ πρώιμο στάδιο της ανάπτυξης της και ειδικεύτηκε να χάνει….”.

Έτσι ξεκινάει το Οι ανοιχτές φλέβες της Λατινικής Αμερικής, το βιβλίο που ο Galeano δημοσίευσε ακριβώς πριν από πενήντα χρόνια, όταν ήταν τριάντα ενός χρόνων. Ήξερε ότι ένα ενημερωτικό εγχειρίδιο πολιτικής οικονομίας με στυλ μυθιστορήματος αγάπης ή πειρατικών ιστοριών θα μπορούσε να φαίνεται μια ιεροσυλία.

Αλλά αυτή ακριβώς η ασέβεια είναι το κλειδί της γοητείας του βιβλίου του για αρκετές γενιές λατινοαμερικάνων και όχι μόνο.

Ένα σημαντικό βιβλίο, που γεννήθηκε χάρη στις εκλεκτικές πηγές που χρησιμοποίησε ο συγγραφέας: πράγματι υπάρχουν αναφορές των Alexander Von Humboldt, Domingo F. Sarmiento, Bartolomé Miter, José María Rosa, Tulio Halperin Donghi, Celso Furtado, Fernando Ortiz, Gregorio Selser , José Carlos Mariátegui, José Luis Busaniche, Darcy Ribeiro, Dardo Cúneo, Raúl Scalabrini Ortiz, Jorge Abelardo Ramos, José Hernández, Rodolfo Ortega Peña, Rogelio García Lupo και Karl Marx. Η λατινοαμερικάνικη λογοτεχνία είναι προφανώς παρούσα, με τους Miguel Barnet, Alejo Carpentier, Mario Vargas Llosa, Miguel Ángel Asturias και πολλούς άλλους συγγραφείς, λιγότερο ή περισσότερο διάσημους.

Ρώτησα μερικούς ιταλούς και λατινοαμερικανούς τι αντιπροσώπευσε ο Γκαλεάνο και εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει γι’ αυτούς.

Να κάποιες από τις απαντήσεις:

“Είναι ένας μεγάλος”

“Η ιστορία που γίνεται ποίηση”

“Το βιβλίο Οι ανοικτές φλέβες της Λατινικής Αμερικής,  Le vene aperte dell’America Latina και άλλα έργα του Galeano είχαν μεγάλη επιρροή στα νεανικά μου χρόνια, κάνοντάς μας να γνωρίζουμε την ιστορική ανισότητα που έχει επηρεάσει τους λαούς της Λατινικής Αμερικής»”

“Αυτό το βιβλίο ήταν σαν ένα χαστούκι που έριξε στο πρόσωπο μου την ιστορία της λατινοαμερικανικής ηπείρου, παράγοντας νούμερο ένα πριν και ένα μετά για μένα. Το στυλ γραφής του, απλό αλλά βαθύ, φωτίζει και δίνει βεβαιότητες…”

Ο Galeano συνήθιζε να λέει ότι αυτό το βιβλίο γράφτηκε «για να συνομιλήσει με τους ανθρώπους», για να αποκαλύψει τα πράγματα που η επίσημη ιστορία, αυτή που διηγείται από τους νικητές, κρύβει ή παρερμηνεύει. Αυτός ο ίδιος, στον επίλογο που πρόσθεσε επτά χρόνια αργότερα, θυμάται κάποια επεισόδια που συνέβησαν στους δρόμους της λατινοαμερικανικής ηπείρου: το κορίτσι που διάβαζε το βιβλίο για την συντρόφισσα της που κάθονταν δίπλα σε ένα λεωφορείο το οποίο διέσχιζε τους δρόμους της Μπογκοτά και βρέθηκε να το διαβάζει όρθια για όλους τους άλλους επιβάτες. ή το κορίτσι που διέφυγε από την χιλιανή δικτατορία με το βιβλίο τυλιγμένο σε πάνες για το μωρό της. ή τον σπουδαστή που σε μια εβδομάδα πέρασε από βιβλιοπωλείο σε βιβλιοπωλείο στο Μπουένος Άιρες, για να το διαβάσει σε κομμάτια, γιατί δεν είχε χρήματα ώστε να το αγοράσει…

Υπάρχουν μέρη του βιβλίου που φαίνεται να είναι γραμμένα σήμερα, το 2021, επειδή το παρελθόν καλείται από το παρόν. Ο Eduardo είπε: «Αυτό το βιβλίο είναι μια αναζήτηση για κλειδιά της ιστορίας του παρελθόντος που χρησιμεύουν για να εξηγούν το παρόν”.

Ένα βιβλίο που συνεχίζει να πωλείται: τον απρίλιο του 2009, κατά τη διάρκεια της Πέμπτης Συνόδου Κορυφής της Αμερικής, Quinta Cumbre de las Américas, ο τότε πρόεδρος της Βενεζουέλα Ούγκο Τσάβες έδωσε ένα αντίγραφο των ανοιχτών φλεβών της Λατινικής Αμερικής στον αμερικανό συνάδελφό του Μπαράκ Ομπάμα. Σε μόλις είκοσι τέσσερις ώρες, στον ιστότοπο της Amazon, το βιβλίο έφτασε από την θέση 60,280 στην δέκατη μεταξύ των βιβλίων με τις μεγαλύτερες πωλήσεις.

Για να γιορτάσει την 50ή επέτειο του βιβλίου, και να θυμίσει την επέτειο του θανάτου του Galeano, ο λατινοαμερικανός εκδότης Siglo XXI αποφάσισε να δώσει μια ειδική έκδοση του κειμένου, εμπλουτισμένου με κάποια σκίτσα-κινούμενα σχέδια του αργεντινού σχεδιαστή Tute (1).

Διότι «ανοίγονται καιροί της εξέγερσης και της αλλαγής, επειδή δεν είναι αλήθεια ότι το πεπρωμένο αναπαύεται ανάμεσα στα γόνατα των θεών, αλλά λειτουργεί ως μια φλογερή πρόκληση στις συνειδήσεις των ανθρώπων”

Και δεδομένου ότι ο Galeano έχει δίκιο, οι αγώνες μας, οι καθημερινές μας αντιστάσεις χρειάζεται ακόμη να διαβάσουν και να στοχαστούν επάνω σε όλα τα βιβλία του (2).

Εδώ στην “bottega”, όπου οι αναφορές των κειμένων και των στοχασμών του είναι του σπιτιού, παίζουν εντός έδρας δηλαδή, θέλουμε να τον θυμόμαστε με τα τελευταία λόγια του επιλόγου του βιβλίου Siete años después, Επτά χρόνια αργότερα:

“Το σύστημα έχει πόδια από πηλό.

Ορίζει τον εαυτό του ως πεπρωμένο και θα ήθελε να συγχέεται με την αιωνιότητα.

Οποιαδήποτε μνήμη είναι ανατρεπτική, διότι είναι διαφορετική,

και έτσι είναι οποιοδήποτε σχέδιο για το μέλλον.

Το σύστημα βρίσκει το παράδειγμά του στην αμετάβλητη κοινωνία των μυρμηγκιών.

Δεν συμφωνεί με την ιστορία των ανθρώπων,

γιατί αυτή είναι μια συνεχής αλλαγή.

Και διότι στην ιστορία των ανθρώπων

Κάθε πράξη καταστροφής βρίσκει, αργά ή γρήγορα,

μια απάντηση σε μια πράξη δημιουργίας. (3)

https://desinformemonos.org/lanzan-edicion-especial-de-las-venas-abiertas-de-america-latina/

2 Εκτός από τις ανοιχτές φλέβες της Λατινικής Αμερικής, δεν μπορούμε να ξεχάσουμε τη μνημειακή Μνήμη της φωτιάς, τρεις τόμους, Εκδόσεις Sansoni, 1990, το ασεβές και συναρπαστικό Λάμψεις και μιζέριες του ποδοσφαιρικού παιχνιδιού, Εκδόσεις Sperling & Kupler, 1997, ή το πολύ γλυκό τα παιδιά των ημερών, Sperling & Kupler Editori, 2012, και ακόμη το βιβλίο των αγκαλιών, Sansoni Editori 1992, και πολλά άλλα πάντα όμορφα…

3 Πάρθηκε από τις ανοιχτές φλέβες της Λατινικής Αμερικής, Eduardo Galeano, Sperling & Kupler Editori, 1997, έκδοση με πρόλογο της Isabel Allende, σχεδόν αδύνατο να βρεθεί.

(*) Αντιπρόεδρος της Ένωσης Lisangà κουλτούρες σε κίνηση OdV, www.lisanga.org

Από La Bottega del Barbieri

https://www.infoaut.org/culture/eduardo-galeano-la-storia-che-diventa-poesia

Σχόλιο του Bái Qiú’ēn12 Aπριλίου 2021 10:28

αυτή η ανάμνηση του Galeano μου θύμισε κάποιες από τις σκέψεις του από τα τελευταία χρόνια της ζωής (ο αγαπητός παλιός herrn Alzheimer μου τις έβαλε στο spam):

“El Partido Conservador gobernaba Nicaragua cuando en este día de 1837 se reconoció a las mujeres el derecho de abortar si su vida corría peligro. Ciento setenta años después, en ese mismo país, los legisladores que decían ser revolucionarios sandinistas prohibieron el aborto en cualquier circunstancia, y así condenaron a las mujeres pobres a la cárcel o al cementerio” (“Las vueltas de la vida” en “Los hijos de los días”)

“Por supuesto que soy un hombre de izquierda, claro que sí. Si mañana se me ocurre decir que pasé a la derecha nadie me va a creer. Soy de izquierda, pero eso no significa que yo confunda, como muchos compañeros, por cierto muy queridos por mí, la religión con la política… En el año 1830 y pico Nicaragua fue uno de los primeros países que legalizó el aborto en los casos en que corriera peligro la salud de la mujer y la vida de la mujer. En ese momento gobernaba en Nicaragua el partido conservador, un partido de derecha, que fue el que promulgó la ley. Pasó un siglo y medio más o menos y un gobierno de izquierda, sandinista, anuló la ley… Bajo esos parámetros, que me aclaren qué es izquierda y qué es derecha, porque si izquierdista es el gobierno que ilegalizó el aborto que había sido legalizado por un gobierno de derecha entonces estamos todos locos. Habría que recuperar el sentido de las palabras, que es en definitiva la función primordial de un escritor, contribuir a limpiar el diccionario” (“Punto final”, Santiago de Chile, febrero 2013)

no comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s