αυτονομία, autonomia

Βρισκόμαστε στην Rojava γιατί θέλουμε την επανάσταση

03 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2017 | ΣΤΙΣ CONFLITTI GLOBALI. ΠΑΓΚΟΣΜΙΕΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ

«Σαν στρατευμένοι αυτόνομοι αγωνιστές βρισκόμαστε εδώ διότι θέλουμε ν’ αγγίξουμε με το χέρι αυτό το πολιτικό πείραμα ριζικής μεταμόρφωσης της κοινωνίας, θέλουμε να αντιληφθούμε την μέθοδο και την προσέγγιση της συνεχούς κατάρτισης τόσο των αγωνιστών όσο και ολόκληρης της κοινωνίας.» Μια μεγάλη αντιπροσωπεία συντροφισσών και συντρόφων της σύνταξης του InfoAut διαφόρων ιταλικών πόλεων εδώ και κάποιες ημέρες έφτασε στην Rojava και στην Maxmur: «βρισκόμαστε εδώ για να συντομεύσουμε τις αποστάσεις ανάμεσα σε μιαν επανάσταση που βρίσκετε σε εξέλιξη και εκείνη που δεσμευόμαστε να χτίσουμε, να οικοδομήσουμε στη χώρα μας.»

 

Siamo in Rojava perché vogliamo la rivoluzione [IT/EN] Βρισκόμαστε στη Ροζάβα γιατί θέλουμε την επανάσταση

Pubblichiamo di seguito integralmente la prima corrispondenza della delegazione. Δημοσιεύουμε στη συνέχεια πλήρως την πρώτη ανταπόκριση της αντιπροσωπείας μας στα ελληνικά [ENGLISH VERSION]
Raqqa, ottobre 2017. οκτώβριος 2017
Στην συριακή πρωτεύουσα του ISIS, le Forze Siriane Democratiche (SDF), οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις μάχονται νικηφόρα για την απελευθέρωση της πόλης, σημειώνοντας ένα αποφασιστικό βήμα στον πόλεμο που διαρκεί εδώ και έξι χρόνια. Εν τω μεταξύ και στο Deir el-zor το ISIS χάνει το τελευταίο το προπύργιο και η συνοσπονδική επανάσταση έφτασε στην άμεση σύγκρουση και με το συριακό κράτος που κυβερνάται από το δικτατορικό καθεστώς του Bashar al-Assad. Στις 22 σεπτεμβρίου έλαβαν χώρα οι πρώτες ελεύθερες εκλογές στην Ομοσπονδία της Βορείου Συρίας για την εκλογή προέδρων και συμπροέδρων των οργανισμών λαϊκής εξουσίας. Τις ίδιες ημέρες μια αντιπροσωπεία της σύνταξης του Infoaut, που συμπεριλάμβανε συντρόφισσες και συντρόφους πολλών ιταλικών πόλεων, βρίσκεται στις Rojava και Maxmur: η πρώτη, στην Βόρεια Συρία, είναι το μοναδικό νικηφόρο μέτωπο της συριακής επανάστασης, η δεύτερη, στο Ιράκ, είναι η ξεχασμένη επαναστατική εμπειρία, το πρώτο εργαστήρι κοινωνικής δημοκρατικής οργάνωσης. Θα ερωτηθούμε γιατί να αντιμετωπίσουμε ένα τέτοιο ταξίδι για να πάμε σε μια χώρα που μοιάζει πολύ μακρινή και πολύ διαφορετική από τη δική μας.
Πολλοί από εμάς έχουμε έρθει μέχρι εδώ για να φέρουμε αλληλεγγύη ή να πολεμήσουμε. Εμείς είμαστε μόνο στην αρχή. Θα προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε τους λόγους που μας ώθησαν μέχρι εδώ, χωρίς να γνωρίζουμε ακόμη πώς θα μπορέσουν να αλλάξουν οι ιδέες μας κατά τη διάρκεια αυτής της εμπειρίας. Σε αυτή τη χώρα υπάρχει μια επανάσταση που αλλάζει την κοινωνία και είναι η μόνη δύναμη ικανή να καταπολεμήσει αποτελεσματικά το ISIS, το ισλαμικό κράτος.

Ποιος πολεμά το ISIS;
Ποιος πολεμά σήμερα στην πρώτη γραμμή το ISIS δεν είναι οι διάφοροι πρωθυπουργοί σαν τους  Salvini, Minniti ή την Le Pen, ούτε οTrump και ο Renzi, μα είναι οι χιλιάδες νέων γυναικών και ανδρών κούρδων, αράβων, ασσυρίων, τουρκομάνων και διεθνών που θέτουν σε κίνδυνο και ρισκάρουν τις ζωές τους καθημερινά και για εμάς. Πιθανότατα κανείς να μην ήξερε για ποιο πράγμα μιλάμε αυτή τη στιγμή εάν το Daesh (ISIS) δεν είχε τελέσει τις βομβιστικές επιθέσεις που χτύπησαν την Ευρώπη τα τελευταία χρόνια ή εάν η πόλη της  Kobane δεν είχε αντισταθεί ηρωικά στην πολιορκία του  2014. Πριν από τότε η προσοχή της κοινής γνώμης για όλα όσα συνέβαιναν σε αυτή την περιοχή της Μέσης Ανατολής πρακτικά ήταν ανύπαρκτη , παρά το ότι σε αυτές ακριβώς εδώ τις χώρες υπήρχε ο μεγαλύτερος αριθμός βομβιστικών επιθέσεων και θυμάτων από πλευράς του ισλαμικού κράτους, του ISIS. Χώρες μακρινές, ιστορίες που δεν μας αγγίζουν. Δεν συμφωνούμε, θεωρούμε πως δεν μπορούμε να στεκόμαστε παθητικοί και αδιάφοροι.

Ποιος από εμάς δεν είχε έναν φίλο στο Bataclan, στους δρόμους του Παρισιού, στη Ramblas ή στους δρόμους του Βερολίνου και της Νίκαιας; Σε εκείνους τους τόπους και σε εκείνους τους νέους αναγνωρίζουμε τους ομοίους μας και στο ISIS έναν εχθρό. Στις χώρες μας η συλλογική συνειδητοποίηση της ύπαρξης του Daesh και της επικινδυνότητας του μεταφράστηκε σε παράνοια ασφάλειας, κατάσταση έκτακτης ανάγκης, εκλογική καταλήστευση από πλευράς ξενοφοβικών κομμάτων ενάντια σε μουσουλμάνους και μετανάστες. Αυτή είναι η αντίδραση που δυναμώνει το ISIS, του οποίου στόχος είναι να σκάψει ένα αυλάκι μίσους ανάμεσα σε μουσουλμάνους και τον υπόλοιπο κόσμο. Γιατί, αξίζει τον κόπο να το θυμίσουμε, δεν πρόκειται μοναχά για μια θεσμική προσπάθεια που εκτείνεται γεωγραφικά σε προσπάθεια εδαφικής επέκτασης μεταξύ Ιράκ και Συρίας, αλλά για μια πολιτική πρόταση σε εκατομμύρια μουσουλμάνους. Τόσο σε εκείνους που ζουν σε χώρες μονίμως ασταθείς και στο χείλος καταστροφικών πολέμων, εξ αιτίας και των δυτικών συμφερόντων, όσο και σε εκείνους που ζουν σε μια ξενοφοβική Ευρώπη.

Δεν γίνετε να καταστραφεί το ISIS δίχως να καταστραφεί το σύστημα του οποίου είναι μέρος.
Αυτό όμως δεν είναι εφικτό χωρίς μια βαθιά αλλαγή της νοοτροπίας, των κοινωνικών σχέσεων και της ζωής ολόκληρης. Πράγματι, επί του παρόντος, η μόνη αποτελεσματική λύση ενάντια στο ISIS είναι αυτή της συνομοσπονδιακής επανάστασης, η οποία εξερράγη με την εκδίωξη του καθεστώτος του Assad το 2012 και ήταν το αποτέλεσμα σχεδόν 40 ετών πολιτικής δουλειάς που ξεκίνησε με την ίδρυση του Κόμματος των εργατών του Κουρδιστάν (PKK) το 1978. Οι και τώρα υπάρχουσες κοινότητες του Maxmur αποτέλεσαν το κύριο σημείο, τον κόμβο της ιστορίας αυτής, δημιουργώντας από το 1995 μια τεράστια κομμουνιστική εμπειρία στην ιρακινή έρημο νότια της Mosul. Αυτή η κοινωνική δύναμη μπόρεσε να καταπολεμήσει στρατιωτικά το ISIS, και να προσφέρει επίσης μια εναλλακτική πρόταση πολιτικής που να ισχύει για όλη τη Μέση Ανατολή και ενδεχομένως για όλη την ανθρωπότητα: τον δημοκρατικό συνομοσπονδισμό.

Το PYD και οι YPG / YPJ έχουν μετατρέψει την τραγωδία του πολέμου στην Συρία στην ευκαιρία να δώσουν δύναμη και ορθότητα στην πρόταση του δημοκρατικού συνομοσπονδισμού. Στη Βόρεια Συρία, ο πόλεμος κατά του ισλαμικού κράτους δεν αποσυνδέεται από τις ριζικές κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές. Στη βάση της μετατροπής των κοινωνικών, οικονομικών σχέσεων και του ρόλου των γυναικών, των νέων και της εγκαθίδρυσης της λαϊκής εξουσίας, έχει διαμορφωθεί η πρόταση μιας ζωής που θέλει να ξεπεράσει το κράτος και τα τεχνητά όρια που επιβάλλονται από τις αποικιακές δυνάμεις και που προβλέπει τη συνύπαρξη πολλών λαών στην αμοιβαία φιλία.

Υποστηρίζοντας και γνωρίζοντας την επανάσταση.
Σε πόσους έτυχε να δουν μια επανάσταση; Να παρακολουθήσουν και να συνδράμουν σε μια κατάσταση ριζικής μεταμόρφωσης μιας κοινωνίας, την καθιέρωση κοινοτήτων και άλλων μορφών λαϊκής εξουσίας; Θεωρούμε ότι είναι ακριβώς το καθήκον κάθε επαναστάτη να υποστηρίζει και να γνωρίζει τις επαναστάσεις της ιστορικής εποχής του. Είναι σημαντικό να σπάσουμε την απομόνωση στην οποία διατηρείται η συνομοσπονδιακή επανάσταση, να αμφισβητηθεί και να αντιμετωπιστεί το τουρκικό εμπάργκο, συνεργού του ISIS και του καθεστώτος του Massoud Barzani προέδρου του ιρακινού Κουρδιστάν. Και πάνω απ ‘όλα, θέλουμε να συμβάλουμε στην άρση της πολιτικής απομόνωσης και της σιωπής των μέσων ενημέρωσης επάνω σε αυτή την επανάσταση. Είναι ακόμη πιο αναγκαίο από τη στιγμή που τα κράτη της περιοχής, πρώτα απ ‘όλα η Τουρκία, την οποίαν σέβεται και η οποία θεωρείται οικονομικός εταίρος της Ιταλίας και της Ευρώπης, αναζητούν κάθε μέσο για να περιορίσουν την επανάσταση, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής δράσης και των βομβαρδισμών στη Συρία στο Ιράκ και στο Μπακούρ. Ειδικότερα, η σκέψη μας πηγαίνει σε εκείνους τους άνδρες και τις γυναίκες που ήρθαν εδώ από την Ιταλία και άλλες χώρες για να πολεμήσουν για την επανάσταση.

Σαν αυτόνομοι αγωνιστές είμαστε εδώ επειδή θέλουμε να αγγίξουμε με τα χέρια αυτό το ριζοσπαστικό πολιτικό εγχείρημα μετασχηματισμό της ριζικής μεταμόρφωσης της κοινωνίας, θέλουμε να κατανοήσουμε τη μέθοδο και την προσέγγιση της συνεχούς κατάρτισης και των αγωνιστών και της κοινωνίας στο σύνολό της. Αυτή η επανάσταση έχει κάτι να μας διδάξει επίσης και σε εμάς; Σίγουρα. Με ποιους όρους; Πόσο αποφασιστικές είναι οι διαφορές μεταξύ της ιταλικής κοινωνίας και του τρόπου σκέψης του δικού μας; Αυτό δεν το γνωρίζουμε ακόμα. Δεν επιδιώκουμε την εξωτική γοητεία μιας επανάστασης, ελλείψει εναλλακτικών δυνατοτήτων στις χώρες μας. Αντ ‘αυτού, είμαστε εδώ για να συντομεύσουμε την απόσταση ανάμεσα σε μια συνεχιζόμενη επανάσταση και σε αυτό που έχουμε αναλάβει να οικοδομήσουμε στη χώρα μας

Βλέποντας τη μοναδική αντικαπιταλιστική επανάσταση του αιώνα μας δεν είναι ούτε ένα φετίχ ούτε ένα μετάλλιο. Ο ριζοσπαστικός μετασχηματισμός μιας ολόκληρης κοινωνίας είναι μια εξαιρετικά πολύπλοκη και μακρά διαδικασία, όπου οι αντιφάσεις αλληλεπικαλύπτονται και οι στιγμές επιτάχυνσης εναλλάσσονται με στιγμές δυσκολίας και αντοχής, αντίστασης. Στη βάση υπάρχει μια πολιτική πρακτική που χρησιμοποιεί τις δυνατότητες που ανοίγονται από τις αντιφάσεις του πλαισίου εντός του οποίου λειτουργεί, σχεδιάζοντας την κατασκευή διαφορετικών οργανώσεων για να επιτύχει διαφορετικούς σκοπούς, συσφίγγει συμμαχίες που επιτρέπουν την ενίσχυση της επανάστασης, δίχως να χάνει απ’ τη ματιά της τον τελικό στόχο.

Το να ζούμε αυτή την πραγματικότητα μας κάνει να αντιλαμβανόμαστε την ακρίβεια, την υλική υπόσταση της λέξης hevalti, την πολιτική φιλία. Μια πολύ σημαντική ιδέα, έννοια για αυτή την επανάσταση και πολύ ισχυρή, την οποία θέλουμε να εμβαθύνουμε και στη ζωή, στη καθημερινότητα. Μιλάμε για τις σχέσεις που συναντάμε σε όσους διανύουν μαζί ένα κομμάτι του ταξιδιού και συμβάλλουν στην επανάσταση στις πιο ποικίλες μορφές. Hevalti είναι η συνεχής αναφορά με την πολυπλοκότητα των κοινωνικών σχέσεων, τη αμφισημία και την ασάφεια της κοινωνίας και όχι μόνο με αυτόν που είναι ίσος με εμάς. Αλλά δεν σημαίνει να δεχόμαστε αυτό που βρίσκετε μπροστά μας έτσι όπως είναι. Στην πραγματικότητα, δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στην perwerde, την εκπαίδευση και την συνεχή μετατροπή του τρόπου να βλέπουμε τον κόσμο. Εξίσου θεμελιώδης είναι η επανάσταση των γυναικών με βάση το jineoloji. Η ανατροπή του κοινωνικού και πολιτικού ρόλου των γυναικών είναι πραγματική και δύσκολη. Ξεκινώντας από διαφορετικές προϋποθέσεις από τους δυτικούς φεμινισμούς, αυτή η επανάσταση είναι ικανή να επιφέρει συγκεκριμένες αλλαγές δίνοντας νέα πνοή στις προοπτικές των γυναικών στη Μέση Ανατολή και όχι μόνο.

Από αυτή την εμπειρία πρέπει να φέρουμε μαζί μας πίσω όσο το δυνατόν περισσότερα μαθήματα, τον θησαυρό μας, να αυξήσουμε τα θεωρητικά και πρακτικά εργαλεία που έχουμε στην κατοχή μας για να επανεξετάσουμε την κοινωνία μας και τις ζωές μας επίσης και να φέρουμε την επανάσταση εκεί μέσα, στα πάντα. Γιατί το να κάνουμε την επανάσταση σημαίνει επίσης να μεταμορφώνουμε τον εαυτό μας, τον τρόπο σκέψης και διαβίωσης μας. Το οφείλουμε σε αυτήν την επανάσταση και σε όλους τους ανθρώπους που έχουν δώσει τη ζωή τους, ώστε να είναι δυνατή μια καλύτερη κοινωνία.

 

 

 https://www.infoaut.org/seminari/infoaut-in-rojava-reportage-ottobre-20
 https://www.infoaut.org/conflitti-globali/siamo-in-rojava-perche-vogliamo-la-rivoluzione
διεθνισμός, internazionalismo

Ζ όπως Ζαπατισμός. Το χρώμα της γης – Z come Zapatismo. Il colore della terra

 

Δημοσιεύτηκε στις  · in Testi ·στα  Κείμενα

του Fabrizio Lorusso

[Το απόσπασμα ανακτήθηκε από το περιοδικό Nuova Rivista Letteraria (Εξαμηνιαίο Κοινωνικής Λογοτεχνίας που ιδρύθηκε από τον  Stefano Tassinari) n. 15 (n. 5 Νέα σειρά) του μαίου 2017. Το νούμερο του περιοδικού έχει  21 λογοτεχνικά κείμενα, ένα για κάθε γράμμα του αλφαβήτου, αφιερωμένα σε διάφορες επαναστατικές προσπάθειες και κοινωνικής μετατροπής-μετασχηματισμού της ιστορίας ]

Είναι το πρώτο από τα πολλά βήματα των ζαπατίστας στην Πόλη του Μεξικού

και σε όλους τους τόπους του Μεξικού. Ας ελπίσουμε πως όλοι εσείς θα περπατήσετε μαζί μας.

Comandanta Ramona (1959-2006), EZLN, 1996 διοικητής Ραμόνα

Città del Messico, 30 ιουνίου 2018 Πόλη του Μεξικού

Εικοσιτέσσερις ώρες πριν από τις εκλογές της κυριακής πρώτης ιουλίου στο γενικό επιτελείο του υποψηφίου AMLO, αρκτικόλεξο που αποστάζει το μακρύ του πλήρες όνομα, Andrés Manuel López Obrador, ήδη αισθάνεσαι στον αέρα το άρωμα της νίκης. Θα είναι η πρώτη φορά στην ιστορία για ένα κόμμα της αριστεράς σε εθνικό επίπεδο. Οι σημαίες του Κινήματος Εθνικής Αναγέννησης ή MoReNa, το κόμμα δημιούργημα του ηγέτη, κυματίζουν λίγο οπουδήποτε στην μεξικανική πρωτεύουσα η οποία, από πάντα, είναι το προπύργιο των διαφόρων ψυχών της κεντροαριστεράς.

Στα αυτάρεσκα χαμόγελα των αγωνιστών εντυπώνεται η χαρά, η κάθαρση έπειτα από σχεδόν είκοσι χρόνια εκλογικών ηττών και απογοητεύσεων. Στα μάτια που λάμπουν κάποιων στενών συνεργατών του πιθανού μελλοντικού προέδρου, που δίδεται επικεφαλής από όλες τις δημοσκοπήσεις και υποστηρίζεται από μεγάλες εθνικές τηλεοπτικές αλυσίδες ακόμη και από ένα διακριτικό αριθμό μεγιστάνων, προοδευτικών της τελευταίας στιγμής, διακρίνονται, ανάμεσα σε δάκρυα χαράς και έντασης, οι αρχέτυπες προεικονίσεις υπουργικών πολυθρόνων και κοινοβουλευτικών εδρών. Υπάρχει θέληση για αλλαγή.

Επιτέλους, όπως πολλές φορές επανέλαβε το AMLO στα συλλαλητήρια της προεκλογικής εκστρατείας , “η τρίτη είναι εκείνη η καλή”, συνεπώς ύστερα από την ήττα την πρώτη φορά το 2006 από τον καθο-συντηρητικό Felipe Calderón και τις εκλογικές απάτες του κόμματος του, Acción Nazional(PAN), και στη συνέχεια το 2012 από τον τηλε-υποψήφιο που ηλιθιοποιήθηκε, τον Enrique Peña Nieto, ήρθε η στιγμή της λύτρωσης.

Να ανοικοδομήσουμε την Χώρα, να νικήσουμε την διαφθορά και να αντιστρέψουμε την πορεία που πάρθηκε το 1982 με την αρχή των άγριων νεοφιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων και την αποσυναρμολόγηση του Κράτους: αυτή, σε ένα tweet, η περίληψη του προγράμματος, ή καλύτερα των συνθημάτων, της αριστεράς που έχει σημείο αναφοράς το MoReNa.

Η άλλη κοινοβουλευτική αριστερά, δηλαδή μια πρώην αριστερά που σύμφωνα με κάποιες δημοσκοπήσεις θα γίνει και πρώην κοινοβουλευτική, μιας και κινδυνεύει να εξαφανιστεί από τον εκλογικό χάρτη, είναι εκείνη του PRD, του Partido de la Revolución Democrática, του Κόμματος της Δημοκρατικής Επαναστάσεως. Το 1997 τα κατάφερε στην επιχείρηση να κατακτήσει την Πόλη του Μεξικού, προπύργιο του PRI (Κόμμα Επαναστατικό Θεσμικό, Partido Revolucionario Institucional), ηγεμονικό σε όλο το Μεξικό και στην πρωτεύουσα για 70 χρόνια τον εικοστό αιώνα XX, και από τότε το διαχειρίζεται. Ο Andrés Manuel υπήρξε δήμαρχος της μεγαλούπολης από το 2000 έως το 2005 και στη συνέχεια υπήρξε ο υποψήφιος του PRD στις προεδρικές για δυο συνεχείς φορές, αμφότερες χαμένες. Αυτή την φορά, όμως, τα πράγματα πηγαίνουν διαφορετικά, ο leader κάνει για τον εαυτό του και είναι σίγουρος πως θα κερδίσει.

 

 

Είμαστε στοχασμός και κραυγές

Subcomandante Marcos, Πόλη του Μεξικού, 11 μαρτίου 2001 Υποδιοικητής Μάρκος

Marzo 2001, Colore della Terra e Autonomia Μάρτιος 2001, Χρώμα της Γης και Αυτονομία

“Ξεκινάει αυτή η πορεία σήμερα, τώρα που είναι νέα η σελήνη, έτσι ώστε ή γη να δώσει τελικά τους καρπούς της δικαιοσύνης για εκείνους που είναι το χρώμα της γης. Ξεκινά η πορεία της αξιοπρέπειας των ιθαγενών, η πορεία του χρώματος της γης”. Το ανακοινωθέν, που στάλθηκε από τα βουνά του νοτιοανατολικού Μεξικού στις 24 φεβρουαρίου, είναι υπογεγραμμένο από την Γενική Διοίκηση του Ζαπατιστικού Στρατού, Comando Generale dell’Esercito Zapatista di Liberazione Nazionale (EZLN), και ανακοινώνει μια πορεία αναχώρησης από το νότιο κράτος των Chiapas. “Έτσι ώστε ο κόσμος να είναι επιτέλους ο τόπος όλων και όχι η ατομική ιδιοκτησία αυτού που κατέχει του χρήματος το χρώμα και τη βρώμα, το σκουπίδι. Ένας κόσμος με το χρώμα της ανθρωπότητας”, συνεχίζει.

Το EZLN έρχεται από το Νότο για να μιλήσει στον κόσμο στις πλατείες και στους κοινοβουλευτικούς που συζητούν την Ley Cocopa, που στάλθηκε από τον πρόεδρο στις Camere. O κανόνας, ο νόμος θα πρέπει να ενσωματώσει σε Σύνταγμα τις Συμφωνίες του San Andrés  1996, που παρέχουν νομική προσωπικότητα στους ιθαγενείς πληθυσμούς, τους αυτόχθονες λαούς, και να ανοίξει μια χαραμάδα για την επίλυση της σύγκρουσης που ξεκίνησε το 1994, όταν οι ζαπατίστας στα όπλα κατέλαβαν πέντε πόλεις, κάνοντας τη φωνή τους ν’ ακουστεί παγκοσμίως, κραυγή άξια θυμού και εξέγερσης: “¡Ya Basta!”, adesso basta, φτάνει πια!.

Η φτώχεια στη γη των Αζτέκων εκρήγνυται κυκλικά και επιμένει. Και οι ανισότητες επίσης αυξάνονται, το Μεξικό στα χρόνια ’90 έχει “παγκοσμιοποιηθεί” αλλά έχει εξομοιωθεί σε πεντηκοστό κράτος της Αμερικανικής Ένωσης. Ο νεοφιλελεύθερος πρόεδρος Carlos Salinas μιλούσε αντιθέτως για μια Χώρα που εισέρχονταν στον  “πρώτο κόσμο”. “Αξίζει την προσπάθεια, συμπατριώτες μου, για το καλό του μεγάλου μας έθνους, είναι για το Μεξικό”, είχε πει εορτάζοντας την έναρξη ισχύος, την 1 ιανουαρίου 1994, της NAFTA, συνθήκης ελεύθερου εμπορίου της Βορείου Αμερικής. Μα δεν σκέφτονταν όλοι και όλες όπως αυτός.

Παρά την στρατιωτικοποίηση, τις παραστρατιωτικές επιθέσεις και τον πόλεμο χαμηλής έντασης της κυβέρνησης, επτά χρόνια μετά την εξέγερση, οι ζαπατίστας εξακολουθούν να αγωνίζονται. Στις 11 μαρτίου 2001 η πιο μεγάλη πλατεία και πολιτική καρδιά της Χώρας, η zocalo, τους υποδέχεται, γεμάτη ασφυκτικά με κόσμο όπως ποτέ νωρίτερα για να συνοδεύσουν από κοντά τα αιτήματα της αναγνώρισης των δικαιωμάτων τους και του πολιτισμού τους από την κυβέρνηση Fox.

“Αδερφέ, αδερφή αυτόχθονη. Αδερφέ, αδελφή μη αυτόχθονη. Εδώ ήρθαμε για να πούμε πως βρισκόμαστε εδώ. Και όταν λέμε ‘εδώ είμαστε’, ονομάζουμε επίσης το διαφορετικό. Αδελφέ αδελφή είτε είσαι μεξικάνος είτε δεν είσαι. Με σένα λέμε  ‘είμαστε εδώ’ και με εσένα είμαστε. Αδελφέ αδελφή αυτόχθονη και μη αυτόχθονη. Ένας καθρέφτης είμαστε”, τα λόγια του Marcos έχουν σπάσει τη σιωπή και ο δριμύς ήλιος προμηνύει την αιώνια άνοιξη του οροπεδίου. “Δεν είμαστε εκείνοι που, αφελείς, περιμένουν πως απ’ τα ψηλά θα έρθει η δικαιοσύνη που αναπτύσσεται μόνο απ’ τα χαμηλά, η ελευθερία που κατακτάται μοναχά με όλους, η δημοκρατία που πάντα πρέπει να πολεμήσεις γι αυτήν και σε όλα τα επίπεδα. Δεν θα είμαστε”. Ένα πλήθος προσεκτικό και σιωπηλό ακούει τα λόγια των εξεγερμένων.

Avenida Universidad, η μεγάλη αρτηρία λεωφόρος που συνδέει το κέντρο της πρωτεύουσας με την πανεπιστημιούπολη, έδρα του μεγαλύτερου ateneo της Αμερικής, βρίσκεται σε κίνηση και βράζει. Οι ζαπατίστας διανυκτερεύουν στα islas, στα νησιά δηλαδή από χορτάρι, γκαζόν και πλατείες του Αυτόνομου Εθνικού Πανεπιστημίου  που εξωτερικά κλείνονται από τα κτίρια των σχολών, από το κτίριο της Πρυτανείας και της κεντρικής βιβλιοθήκης, επιβλητικής με τους δώδεκα ορόφους τα ψηλά ταβάνια και την εξωτερική πρόσοψη διακοσμημένη από ένα μωσαϊκό του muralista O’Gorman. Κι εδώ, μια ημέρα μετά την διαδήλωση της zocalo, οι ζαπατίστας μαζεύουν γύρω τους χιλιάδες υποστηριχτές.

Ένας γάλλος φοιτητής, στο Μεξικό για μια ανταλλαγή και για να προσπαθήσει να κάνει μια διατριβή, διαβάζει το ανακοινωθέν της πορείας σε ένα φυλλάδιο που διανέμεται από τους συντρόφους του πανεπιστημίου. Αντιγράφει κάποια αποσπάσματα και τα μεταφέρει σε μεγάλους χαρακτήρες επάνω σε ένα μεγάλο χαρτόνι. Το τοποθετεί σε ένα τραπέζι στη μέση της αυλής του συγκροτήματος και αρχίζει να μοιράζει αντίγραφα στους περαστικούς. Επίσης ενώνει και μια πρόσκληση γραμμένη επάνω σε ένα ορθογώνιο πανί που πάρθηκε από ένα σεντόνι: “Συλλογή τροφίμων σε αλληλεγγύη με τους ζαπατίστας: ρούχα, ρύζι, και φασόλια είναι καλοδεχούμενα”.

Οι ιθαγενείς που αγωνίζονταν διέσχισαν τη χώρα, κάνοντας περισσότερα από έξι χιλιάδες χιλιόμετρα, και έφτασαν στην Πόλη του Μεξικού μετά από τρεις εβδομάδες ταξιδιού. Έχουν ανάγκη τροφής και ρουχισμού.

Μια ηλικιωμένη κυρία πλησιάζει τον νεαρό φοιτητή, τον εξετάζει προσεκτικά και αρχίζει να τον χλευάζει: “Μας έλειπε μοναχά κόσμος από έξω να μπερδευτούν στα πολιτικά ζητήματα της Χώρας, θυμήσου πως μπορούμε να ζητήσουμε την απέλαση για εκείνους σαν κι εσάς, το λέει το Σύνταγμα!”.

“Γιατί δεν απομακρύνετε το ξενοφοβικό τσιπάκι απ’ το κεφάλι σας;”, απαντά ο νεαρός που, αλλαγμένος λίγο στην συμπεριφορά του αλλά όχι τρομαγμένος δεν γίνεται κατανοητός και σε αντάλλαγμα λαμβάνει μια γκριμάτσα. Μέχρι πριν λίγα λεπτά βρίσκονταν στη συντροφιά δυο μεξικάνων compas οι οποίοι, με κάποιο τρόπο, κάλυπταν την παρουσία του, αλλά στη συνέχεια παρέμεινε μόνος στο έλεος ενοχλημένων βλεμμάτων κάποιων δεξιόστροφων και των αναθεμάτων μιας γριάς αντιζαπατίστα.

Εν τω μεταξύ οι zapatisti, την ώρα που στο κοινοβούλιο διαπληκτίζονταν για το τι να κάνουν, είχαν επιστρέψει στα Chiapas. Στις 28 μαρτίου μια αντιπροσωπεία είκοσι τριών διοικητών επιστρέφει στην πρωτεύουσα. Μια γυναίκα λαμβάνει τον λόγο μπροστά σε ολόκληρη την Χώρα, στο κτίριο της νομοθετικής εξουσίας: “Υποφέρουμε τρεις φορές διότι είμαστε γυναίκες, είμαστε αυτόχθονες και είμαστε φτωχές”, εγκαλεί. “Ερχόμαστε εδώ για να μας ακούσετε και για να ακούσουμε και για να κάνουμε διάλογο”, επαναλαμβάνει. Είναι η comandanta Esther. Ο Marcos δεν εισέρχεται, μιλούν οι άλλοι. Είναι στρατηγικής σημασίας η απουσία του, έξυπνη κίνηση. Το διάστημα που είναι αφιερωμένο στην ποίηση και στις ανακοινώσεις καταλαμβάνεται από τις αιτιάσεις του αγώνα και της πορείας και ο Υποδιοικητής μοναχά εξηγεί πως “σήμερα ο πόλεμος είναι λίγο μακρύτερα και η ειρήνη με δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια λιγάκι κοντύτερα”.

Ένα μήνα αργότερα τα κόμματα που έχουν την πλειοψηφία των δυο τρίτων στο κοινοβούλιο, με την οποίαν έχουν τη δυνατότητα να μετατρέψουν το Σύνταγμα, είναι ο δεινόσαυρος PRI και το PAN, που έφτασε στο σημείο να κερδίσει την προεδρία με τον Vicente Fox τον προηγούμενο χρόνο, και ψηφίζουν μια αντιμεταρρύθμιση που προδίδει το γράμμα και τις προθέσεις των συμφωνιών. Ένα PRD διαιρεμένο και σχιζοφρενικό ψηφίζει ενάντια στην Camera και υπέρ στο Senato, μα η μεταρρύθμιση περνά έτσι κι αλλιώς. Τότε οι zapatisti κλείνουν με τις πολιτικές των συνεννοήσεων με τους γραφειοκράτες των σαλονιών, οι Βάσεις Στήριξης τους σφίγγουν γύρω από την Comandancia, την Διοίκηση για να  συγκεκριμενοποιήσουν εκ των πραγμάτων, όχι πλέον μέσω νόμων, την αυτονομία και να ιδρύσουν τις κοινότητες των caracoles.

Περνούν τα χρόνια, το 2006 ο πρόεδρος Calderón εξαπολύσει μια αυτοκτονική εκστρατεία  “πολέμου στο ναρκοεμπόριο” και αφήνει στον »αγωνιστικό χώρο», μέσα σε μια δεκαετία,  200 χιλιάδες νεκρούς και 31 χιλιάδες desaparecidos, αγνοούμενους. Μα στα Chiapas μια νέα γενιά zapatista είναι έτοιμη. Ο subcomandante Marcos αποφασίζει να βγει από την σκηνή, ανακοινώνει το θάνατο του και μεταμορφώνεται σε Galeano τον μάϊο του 2014, λίγες μέρες μετά την άγρια δολοφονία, που διέπραξαν παραστρατιωτικοί, του δασκάλου και συντρόφου José Solís López, γνωστού ακριβώς σαν Galeano. “Πιστεύουμε πως είναι απαραίτητο ένας από εμάς να πεθάνει ούτως ώστε να ζήσει ο Galeano”, είναι η εξήγηση που δίδει ο Marcos. Ο subcomandante Moisés γίνεται ο νέος εκπρόσωπος. Ο Marcos ανακοινώνει την “αντικατάσταση” του και, μιλώντας για την καταγωγή της δημόσιας φιγούρας του, γράφει: “Ξεκινά με αυτό τον τρόπο μια πολύπλοκη μανούβρα αντιπερισπασμού, ένα τέχνασμα μαγείας τρομερό και θαυμάσιο, ένα άτακτο τέχνασμα της αυτόχθονης καρδιάς μας, η αυτόχθονη σοφία προκαλούσε τη νεωτερικότητα σε ένα από τα προπύργια της: τα μέσα ενημέρωσης. Ξεκίνησε τότε η δημιουργία της προσωπικότητας, του χαρακτήρα που ονομάζεται Marcos”. Τώρα δεν υπάρχει άλλο,  »ανοίγουμε το χώρο» στις νέες γενιές.

 

 

Καλούμε όλους και όλες να μην ονειρεύονται, αλλά να κάνουν κάτι απλούστερο και οριστικό: σας ζητούμε να ξυπνήσετε εκ νέου.

Subcomandante Marcos, ιανουάριος 1999

San Cristóbal de las Casas, Universidad de la Tierra, 14 οκτωβρίου 2016 Πανεπιστήμιο της Γης

“Να τρέμει στα κέντρα της η Γη”, το ανακοινωθέν ταξιδεύει διαγαλαξιακά από την  selva lacandona του Chiapas στο διάστημα. “Δηλώνουμε πως βρισκόμαστε σε διαρκή συνέλευση και διαβουλευόμαστε σε καθεμιά από τις γεωγραφίες μας, τα εδάφη μας και τις διοικήσεις μας την συμφωνία αυτού του Πέμπτου CNI, για να ορίσουμε ένα αυτόχθονο συμβούλιο κυβέρνησης της οποίας ο λόγος θα ενσωματώνεται από μια γυναίκα ιθαγενή”. Το Congresso Nazionale Indigeno (CNI), το Εθνικό Αυτόχθονο Συνέδριο, χώρος συνάντησης και οργάνωσης του ιθαγενούς κινήματος σε εθνικό επίπεδο που ιδρύθηκε το 1996 και σύμμαχος του EZLN, ταράζει τα νερά προτείνοντας γυναίκα και ιθαγενή για την προεδρία. “Επιβεβαιώνουμε πως ο αγώνας μας δεν είναι για την εξουσία, δεν την επιζητούμε, αλλά να καλέσουμε τους αυτόχθονες λαούς και την κοινωνία των πολιτών να οργανωθούν για να μπλοκάρουμε αυτή την καταστροφή, να ενδυναμώσουμε τις αντιστάσεις μας και τις εξεγέρσεις μας, δηλαδή την υπεράσπιση της ζωής κάθε ανθρώπου, κάθε οικογένειας, κάθε κολλεκτίβας, κοινότητας ή συνοικίας. Να χτίσουμε την ειρήνη και την δικαιοσύνη καταλήγοντας από κάτω, απ’ όπου είμαστε αυτό που είμαστε”.

“Ciao, μα έχεις ακούσει; διάβασες; το CNI για να καταπολεμήσει την λεηλασία των εδαφών και των κοινοτήτων προσπαθεί, το » ζήτημα των ιθαγενών’’ επιστρέφει στο κέντρο”, ο τόνος της φωνής είναι διεγερμένος. Ο φοιτητής, ο οποίος εν τω μεταξύ έχει τελειώσει την διατριβή του και παρακολουθεί ένα διδακτορικό, ακούει και κλείνει τα μάτια για να συγκεντρωθεί. Μόλις που αντιλαμβάνεται ποιος είναι ο φίλος από την άλλη πλευρά της συσκευής ο οποίος παίρνει αμέσως φόρα και αρχίζει να τον παροτρύνει: “Τώρα υπάρχει μια εναλλακτική στο κυρίαρχο πολιτικό σύστημα!”. Μετά την ρήξη των zapatisti με το πολιτικό σύστημα και τους θεσμούς ο γάλλος, που παρέμεινε στο Messico για να ζήσει, δεν ξέρει τι να σκεφτεί και η απαισιοδοξία του είναι σχεδόν κοσμική: “Ναι, ok, μα εσύ πως είσαι; Είδα λιγάκι τα νέα, όντως, για πρώτη φορά στην ιστορία εδώ μπορούν να παρουσιαστούν υποψήφιοι ανεξάρτητοι έξω από τα κόμματα, αλλά πρέπει να τραβήξουν κοντά τους 800 χιλιάδες υπογραφές, αλλά στη συνέχεια με ποιους θα κυβερνήσουν χωρίς κόσμο στο κοινοβούλιο;”. “Εντάξει, μα είναι έτσι κι αλλιώς κάτι ιστορικό, δεν το έχουμε ξαναδεί, εμπρός”, επιμένει ο φίλος στο τηλέφωνο. “Το ξέρω, θα δούμε, ήδη υπάρχουν αυτοί που λεν πως θέλουμε να φτιάξουμε μια σκιώδη κυβέρνηση ή κάτι τέτοιο, δεν έχω καταλάβει”, αναστενάζει ο φοιτητής. “Θα τα πούμε καλύτερα αργότερα, να κάνουμε μια συνέλευση, κάτι…”, καταλήγει ο καλέσας. “Claro, claro, εντάξει, εντάξει, μια αγκαλιά σύντομα!”, αποδεσμεύεται ο φοιτητής. Δυσκολεύεται να πιστέψει το νέο, είναι έκπληκτος, κι ευτυχισμένος, μα μπερδεμένος. Η μεξικάνικη πολιτική κάνει να χάνουν εύκολα την πυξίδα ακόμη και αυτοί που την μασούν από καιρό.

Αμέσως είναι άγριες οι αντιδράσεις της προοδευτικής intellighenzia και κομμάτων όπως το  PRD και το MoReNa που φοβούνται πως θα χάσουν ψήφους από τα αριστερά τους και ήδη παροτρύνουν “το λαό” στην “χρήσιμη ψήφο” για να μπλοκάρουν τις δεξιές. Από την άλλη πλευρά αντιθέτως υπάρχει αυτός που διεκδικεί το δικαίωμα στον οποιονδήποτε να διεκδικεί την υποψηφιότητα, ειδικότερα όταν μάλιστα πρόκειται για οργανώσεις ιστορικά αποκλεισμένες. Ο στόχος τους είναι να διοικούν υπακούοντας μέσα από ένα συμβούλιο αυτόχθονο κυβέρνησης και μιαν προεδρεύουσα-εκπρόσωπο εκλεγμένη από τις βάσεις. Οι εφημερίδες του καθεστώτος κατηγορούν τους ζαπατίστας και το CNI πως είναι προβοκάτορες και πως δεν έχουν ελπίδες. Η συζήτηση ανάβει, και είναι ένα πρώτο σημαντικό αποτέλεσμα για τους αυτόχθονες οργανωμένους λαούς.

Εγώ αγωνίζομαι για ιδανικά και προσπαθώ την μετατροπή του Μεξικού με ειρηνικό τρόπο

Η ψήφος είναι το μοναδικό όπλο που έχει ο λαός ώστε να αλλάξει τα πράγματα

Andrés Manuel López Obrador

Città del Messico, 2 ιουλίου 2018 Πόλις του Μεξικού

Είναι νύχτα, σχεδόν μεσάνυχτα. Βρέχει με τη σέσουλα. Ο leader είναι μόνος του. Βλέπει στην οθόνη τα αποτελέσματα. Γελά, τα μάτια του γυαλίζουν και σκέφτεται αυτά που θα κάνει. Του είπαν να μείνει ήρεμος, μετά το έμφραγμα πριν πέντε χρόνια η καρδιά του έχει ανάγκη διαλογισμού. Δεκάξι ώρες δουλειάς, τρία συλλαλητήρια την ημέρα, ριπές συναισθημάτων και μια εκλογική εκστρατεία διαρκής που διαρκεί εδώ και περισσότερα από δέκα χρόνια θα έριχνε κάτω οποιονδήποτε. Το AMLO έχει κάνει ολόκληρη την tour σε όλους τους δήμους του Μεξικού, η εμπειρία του στην επικράτεια είναι πολύτιμη και η ομάδα του έχει πολλά ταλέντα, κυρίως στον χώρο του πολιτισμού και των κοινωνικών πολιτικών.

Ο leader ζήτησε από όλους να βγουν από το δωμάτιο. Ακόμη δεν το πιστεύει. Συγκαλεί τους συνεργάτες τους σε μια επείγουσα reunión για να χειριστούν το καλύτερο δυνατόν τις πρώτες δηλώσεις στον τύπο. Σε 89 εκατομμύρια έχοντες δικαίωμα, χθες ψήφισαν τα δυο τρίτα υπήρξε μια εκλογή η πιο συμμετοχική της ιστορίας. Μα ο Andrés Manuel δεν νίκησε. Κανένα κόμμα δεν νίκησε.

Το εκλογικό ινστιτούτο επικοινώνησε τα αποτελέσματα της προκαταρκτικής καταμέτρησης: το AMLO πήρε το 25%, η Margarita Zavala, σύζυγος του πολεμοκάπηλου Calderón, το 17%, ο Osorio Chong, του PRI, το 13%, οι ανεξάρτητοι το 1% και ο Mancera, του PRD, το 9%. Η υποψήφια του  EZLN και του CNI νίκησε τους υποψηφίους και εδραιώνει την προεδρία με το 35% των ψήφων. Το συμβούλιο της αυτόχθονης κυβέρνησης την συνοδεύει, θα εγκατασταθεί την πρώτη δεκεμβρίου. Κανένα προγνωστικό, καμία εικασία, δεν το είχαν φανταστεί. Στο κοινοβούλιο, μοναχά το MoReNa είχε φτάσει σε μια πλειοψηφία που, αν και ευάλωτη, μπορεί να αποφασίσει εάν θα υποστηρίξει την presidenta ή θα βυθίσει την Χώρα στο χάος.

Αφήνουν τον τύπο να εισέλθει. Ο AMLO είναι κουρασμένος αλλά ήρεμος. “Τι έχετε σκοπό να κάνετε;”, ένας reporter της La Jornada τον ρωτά. Ο πολιτικός είχε υποσχεθεί πως θα αποσύρονταν σε ιδιωτική ζωή σε περίπτωση ήττας. “Νικήσαμε – εξηγεί – αλλά κυρίως χάσαμε, διότι ήμουν μοναχά εγώ το κέντρο, το κόμμα, μα τώρα για το MoReNa ήρθε η ώρα να διοικήσει υπακούοντας  και  να υποστηρίξει την αλλαγή”.

Εν τω μεταξύ ένα αυθόρμητο πλήθος, τεράστιο και εορτάζων κατακλύζει τις Insurgentes και Reforma, τις μεγαλοπρεπείς avenidas λεωφόρους που κόβουν σε σταυρό την μεξικανική πρωτεύουσα από βορά προς νότο και από ανατολή προς δύση. Το τελετουργικό είναι εντυπωσιακό. Ένας αιώνιος φοιτητής περπατά στο κέντρο, δεν μοιάζει ούτε καν ένας ξένος ύστερα από τόσα χρόνια, με την αχτένιστη γενειάδα του και το χάλκινο δέρμα του στην αιώνια μεξικάνικη άνοιξη. Έχει δει τόσα πολλά χρώματα της γης αυτά τα χρόνια,  έχει δει τη σκόνη του Μεξικού να βάφεται με αίμα και την ελπίδα να γκριζάρει από σφαίρες και μακάβριες καταμετρήσεις θυμάτων. Mα σήμερα, όπως και το ενενήντα τέσσερα, είναι πολύχρωμες και αντάρτισσες οι κραυγές που μουσκεύουν απ’ τη βροχή μες τη χαρά. Βλέπει τα σύννεφα ν’ ανοίγουν, κάθεται, παρατηρεί τον ομφαλό της σελήνης και ξέρει πως δεν είναι πια μόνος ενώ περιμένει την αυγή της αλήθειας και της δικαιοσύνης.

https://www.carmillaonline.com/2017/09/20/z-zapatismo-colore-della-terra/

διεθνισμός, internazionalismo

Rojava, το λουλούδι της ερήμου. Συνέντευξη με τον Davide Grasso, μαχητή YPG στην Siria

του Fabrizio Lorusso

Ο Davide Grasso, αγωνιστής  και e blogger τριαντάρης, είναι ένας ιταλός μαχητής που το  2016 ενώθηκε στις γραμμές των Unità di Protezione del Popolo (YPG) Μονάδων Προστασίας του Λαού στα βόρεια της Συρίας για να αγωνιστεί ενάντια στο Ισλαμικό Κράτος, (ISIS) και να υπερασπιστεί τον δημοκρατικό συνοσπονδισμό που οι κούρδοι επιτελούν στα τρία καντόνια (Kobane, Jazira e Afrin) που ελέγχουν στα σύνορα με την Τουρκία. Ο Abdullah Öcalan, ο τούρκος leader του Κόμματος των Κούρδων Εργατών, Partito dei Lavoratori Curdi (PKK) στην φυλακή από το 1999, διατύπωσε το 2005 αυτό το πολιτικό μοντέλο που βασίζεται στην αυτονομία, στον διαπολιτισμικό σεβασμό, στον κοσμικό χαρακτήρα και στο δικαίωμα στην αυτοάμυνα των κοινοτήτων και όπως, εξηγεί στο βιβλίο του “Δημοκρατικός συνοσπονδισμός” (link), είναι “ανοικτό προς άλλες ομάδες και πολιτικές παρατάξεις” καθώς και “ευέλικτο, πολυπολιτισμικό, αντιμονοπωλιακό και βασισμένο στη συναίνεση”. “Στη διάρκεια της μακράς του φυλάκισης στο νησί του İmralı, ο Öcalan εμβάθυνε την μελέτη της ελευθεριακής σκέψης , οικολογικής και του κοινοτισμού, αντιμετωπίζοντας και συγκρίνοντας ιδιαίτερα τις θεωρίες του αμερικανού αναρχικού Murray Bookchin (1921 – 2006). Προήλθε ένα θεωρητικό “σημείο καμπής” του κινήματος, που σήμερα πλέον δεν φιλοδοξεί να οικοδομήσει ένα κράτος-έθνος κουρδικό μα να διευρύνει ζώνες αυτονομίας και αυτοκυβέρνησης. Το όνομα που έχει δοθεί σε αυτή την ρύθμιση είναι “δημοκρατικός συνοσπονδισμός”. Τα  πρώτα σημαντικά πειράματα από αυτή την άποψη δεν λαμβάνουν χώρα στο »τουρκικό» Κουρδιστάν μα στο »συριακό» Κουρδιστάν, στην Rojava (που στα κουρδικά απλά σημαίνει Δύση)” (fonte: storify.com Wu Ming Foundation). Μετά την απελευθέρωση της Kobane από τον ISIS το 2015, μέσα στο πλαίσιο του καταστροφικού συριακού πολέμου, το επαναστατικό κουρδικό πείραμα στα βόρεια της Συρίας είναι ένα “λουλούδι της ερήμου” που δημιούργησε ένα ισχυρό φαντασιακό και έσπρωξε πολλούς ξένους να το υποστηρίξουν και με τα όπλα. Επιστρέφοντας στην Torino όπου γεννήθηκε ο Davide Grasso σκιαγραφεί έναν απολογισμό της προσωπικής του εμπειρίας και της πολιτικής -κοινωνικής κατάστασης στην συριακή σκακιέρα (Syria Live Map link) [F. L.].

F.L. – Ποια είναι η ιστορία σου; τι έκανες πριν ξεκινήσεις για την Συρία;

D.G. – Δεν έκανα ποτέ μια μοναδική εργασία, πρώτα υπήρξα φοιτητής και μετά έκανα το διδακτορικό μου. Εργάστηκα με κοινωνικούς συνεταιρισμούς και της διαφήμισης, όπως επίσης έκανα part-time συνεργασίες με το πανεπιστήμιο. Πριν φύγω ήμουν κοινωνικός λειτουργός στο Τορίνο με τους δίχως στέγη και τα άτομα με αναπηρία και όταν επέστρεψα αυτούς τους τελευταίους μήνες καταπιάστηκα βασικά με την ενημέρωση γύρω από αυτό που συμβαίνει στην Μέση Ανατολή.

– Και σαν στρατευμένος;

– Πάντα ενδιαφερόμουν για τα κοινωνικά και τα πολιτικά ζητήματα . Όσον αφορά την Ιταλία πήρα μέρος στα φοιτητικά κινήματα όπως η Onda Anomala, το κίνημα No-Tav και όσον αφορά την Μέση Ανατολή στο πανεπιστήμιο ασχολήθηκα συχνά σε δραστηριότητες σχετικές με την εμβάθυνση του παλαιστινιακού ζητήματος, σεμινάρια ενάντια στον πόλεμο στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, συνεπώς πάντοτε έδρασα με αυτό τον τρόπο, υπό αυτή την έννοια.

– Πως γεννήθηκε η εμπειρία στην Συρία;

– Στην πραγματικότητα γεννήθηκε ήδη το 2014 όταν έμαθα για τα γεγονότα της Sinjar [4 αυγούστου 2014, το ISIS σφαγιάζει ή σκλαβώνει χιλιάδες yezidi, γιαζίντι, θρησκευτική κοινότητα κουρδικής γλώσσας στο Ιράκ, link p. 3-4] του οποίου γεγονότος ακριβώς σήμερα είναι η επέτειος, η τρίτη. Ενώ η επίσημη πληροφόρηση έδινε μια κάποια εκδοχή, ανακάλυψα χάρη σε ένα σάϊτ του οποίου ήμουν κι εγώ συντάκτης, Infoaut, όπως στη συνέχεια και στο Wu Ming, πως υπήρχε μια διαφορετική εκδοχή των γεγονότων, δηλαδή πως αυτοί που προσπαθούσαν να αντισταθούν σε αυτές τις σφαγές που διεξήγαγε το ISIS 2014 Iraq δεν ήταν οι κουρδικές φατρίες των peshmerga [κούρδοι-ιρακινοί στρατιωτικοί φιλοαμερικανοί , filo USA] που υποστηρίζονταν από την ιταλική κυβέρνηση. Ήταν αντιθέτως μια παράταξη της αριστεράς που η κυβέρνηση θεωρούσε τρομοκρατική. Οπότε από εκεί και στη συνέχεια ξεκίνησα να παρακολουθώ από πολύ κοντά εκείνο που συνέβαινε στο Ιράκ και τη Συρία, μα γενικότερα, όπως όλοι απ’ όταν εμφανίστηκε το φαινόμενο του Ισλαμικού Κράτους, αναθερμάνθηκε το ενδιαφέρον μου για την Μέση Ανατολή που το τελευταίο διάστημα είχε λιγάκι χαλαρώσει. Στη συνέχεια όλα άρχισαν να εξελίσσονται. Υπήρξαν οι σφαγές που έλαβαν χώρα από την τουρκική κυβέρνηση εις βάρος των κούρδων στην Cizre, governo turco a Cizre [ai danni dei curdi], για τις οποίες έμαθα τον σεπτέμβρη του 2015, συνεπώς, μιας και έληγε το συμβόλαιο μου ακριβώς εκείνες τις ημέρες, χρησιμοποίησα την αποζημίωση για να πάω στην Τουρκία και να επισκεφτώ την Cizre. Εκεί γνώρισα πολλούς νεαρούς που πολεμούσαν, κάποιοι από αυτούς σκοτώθηκαν μετά από λίγο. Οπότε όταν γύρισα στην Ιταλία, ήδη ήμουν επιρρεπής στο να γυρίσω, όμως, μιας και αμέσως με την επιστροφή μου συνέβησαν οι βομβιστικές επιθέσεις στο Παρίσι, attentati del Bataclan [13 νοεμβρίου 2015], εκείνες υπήρξαν αποφασιστικές. Συνειδητοποίησα πως εκείνη την στιγμή αυτή η οργάνωση [ISIS, DAESH ή Ισλαμικό Κράτος] κυριολεκτικά έρχονταν να ψάξουν δρόμο προς δρόμο εκείνους σαν εμένα, σαν εμάς, δηλαδή έναν ορισμένο τύπο νέων ευρωπαίων, με ένα συγκεκριμένο τρόπο ζωής, συνεπώς σκέφτηκα πως ήταν απαραίτητο να επιστρέψω εκεί για να κάνω διαφορετική πληροφόρηση και για να πολεμήσω, αν έβρισκα το κουράγιο, ανάμεσα στα άλλα.

– Πως ακριβώς έφθασες στους κούρδους της Συρίας;

– Πήγα στο Ιράκ. Οργάνωσα ένα reportage οπότε υπήρξε μια αυτοχρηματοδότηση με συναυλίες στην Ιταλία το φθινόπωρο του 2015. Τον φεβρουάριο του 2016 αναχώρησα, βρέθηκα πρώτα στην Παλαιστίνη μετά στο Ιράκ, περνώντας από Ιορδανία. Σε όλες αυτές τις χώρες μιλούσα γι αυτά που έβλεπα, έκανα συνεντεύξεις με τελικό στόχο να φτάσω στην βόρεια Συρία. Εκεί όμως οι ιρακινοί peshmerga δεν επέτρεπαν στους δημοσιογράφους, όπως συμβαίνει και τώρα, να εισέλθουν στη Συρία, και είναι κάτι σοβαρότατο. Μια σοβαρότατη παραβίαση του διεθνούς δικαίου πληροφόρησης. Γι αυτό χρειάστηκε να εισέλθω με ένα τέχνασμα και, μόλις τα κατάφερα, ήλθα σε επαφή με την πολιτική κοινωνία, τους θεσμούς και τα κέντρα μέσων ενημέρωσης της Rojava e i media center del Rojava. Έτσι γεννήθηκε η επαφή, δεν είχα καμία άλλη πριν φθάσω εκεί.

– Πότε μπήκες στη Συρία και πόσο έμεινες εκεί;

– Στη Συρία έμεινα επτά μήνες. Από αρχές μαρτίου μέχρι αρχές οκτώβρη  2016.

– Είχες σκοπό να πολεμήσεις ευθύς εξ αρχής;

– Είχα την πρόθεση, αλλά δεν ήμουν σίγουρος πως θα έβρισκα το κουράγια να το κάνω. Πίστευα πως ήταν σωστό κάποιος που κατά τύχη δεν βρίσκονταν στο Bataclan ή στα άλλα μαγαζιά που χτυπήθηκαν στο Παρίσι, που έτσι κι αλλιώς είναι τόποι και συνοικίες που εγώ γνωρίζω, όπως πολλοί από εμάς, δηλαδή κάποιος που δεν βρέθηκε εκεί άοπλος, στο έδαφος, να σφαγιάζεται από αυτά τα άτομα, θα έπρεπε να πάει εκεί αυτοπροσώπως να πάρει τα όπλα να πολεμήσει ενάντια σε αυτά τα υποκείμενα. Πάνω απ’ όλα για να μην αναθέσει στις κυβερνήσεις μας να το κάνουν και ιδιαίτερα στην γαλλική, σε αυτή την περίπτωση, διότι όποιος είναι λιγάκι συνειδητοποιημένος γι αυτά που συμβαίνουν σήμερα στον κόσμο γνωρίζει πως οι κυβερνήσεις μας είναι οι πρώτοι υπεύθυνοι γι αυτή την κατάσταση και πως το μόνο που μπορούν είναι να την χειροτερεύσουν με τις πολιτικές τους  και τα συμφέροντα τους. Συνεπώς είχα ήδη την πρόθεση, μόνο που μέχρι την τελευταία στιγμή βρισκόμουν σε δίλημμα διότι το να μπεις στον συριακό εμφύλιο πόλεμο σαν μαχητής, δίχως προηγούμενη στρατιωτική εμπειρία, όντας δηλαδή πάντοτε πολίτης, ήταν μια πράξη που σήμαινε πως ήταν εύκολο να μην επιστρέψω πίσω οπότε ας πούμε πως η οριστική απόφαση ωρίμασε όταν ήμουν ήδη στη Συρία.

– Πως ήταν λοιπόν αυτό το βήμα; Με τι ανθρώπους σχετίστηκες;

– Γνώρισα ανθρώπους διαφόρων τύπων. Κατοίκων της Rojava, τόσο κούρδους όσο και άραβες, που ζουν τις συνθήκες του πολέμου και της επανάστασης, ο καθένας με τον τρόπο του. Γνώρισα πολιτικούς αγωνιστές κούρδους και διεθνείς ακτιβιστές, κυρίως ευρωπαίους, που βρίσκονταν εκεί για να γνωρίσουν αυτή την επανάσταση και να την υποστηρίξουν. Αυτοί υπήρξαν καθοριστικοί διότι σίγουρα με ώθησαν, το να βλέπεις το παράδειγμα άλλου είναι πάντοτε σημαντικό και μετά γνώρισα επίσης διεθνείς μαχητές των YPG combattenti internazionali delle YPG (Unità di Protezione del Popolo curdο) [κουρδικών Μονάδων Προστασίας του Λαού] που ήταν νεότατοι στην ηλικία και δεν ήταν απολύτως πολιτικοποιημένοι, αντιθέτως ζούσαν στα μέρη τους μια ζωή τελείως απολιτική και είχαν πάει εκεί για να διακινδυνεύσουν τη ζωή τους επειδή ήταν αγανακτισμένοι από εκείνο που συμβαίνει σε μια Χώρα μακρινή από τη δική τους. Συνεπώς μπροστά σε όλα αυτά καθίσταται δύσκολο να μην πάρεις τα όπλα με την σειρά σου.

– Πως ενώθηκες με τις Μονάδες Προστασίας του κουρδικού Λαού (YPG);

– Γίνεται μια εκπαίδευση, μερικές εβδομάδες κατάρτισης στη διάρκεια των οποίων έλαβα πολλά μαθήματα κουρδικής γλώσσας, συνομοσπονδιακής ιδεολογίας, δηλαδή της μορφής σοσιαλισμού που προωθείται από τις YPG, όπως επίσης και μαθήματα ιστορίας της Μέσης Ανατολής και του Κουρδιστάν. Και στη συνέχεια η τεχνική κατάρτιση για τη χρήση των όπλων, σκίτσα με τακτικές επίσης. Θα πρέπει επίσης να λάβουμε υπ όψιν πως ο εμφύλιος πόλεμος στην Συρία είναι ένα τόσο τραγικό και χαοτικό γεγονός για το οποίο όμως αυτές οι πολιτοφυλακές δεν έχουν την δυνατότητα να ξεφύγουν από το είδος της εκπαίδευσης στην οποίαν υπόκεινται οι τακτικοί στρατοί.

– Τι όπλα είχατε στην κατοχή σας;

– Οι λεπτομέρειες δεν μπορούν να ειπωθούν για στρατιωτικούς λόγους, όμως μπορούμε να πούμε πως το πρόβλημα των κουρδικών πολιτοφυλακών και των συριακών δημοκρατικών δυνάμεων είναι πως έχουν κυρίως, στο 99%, ελαφρά όπλα και αυτό δεν είναι ένα μυστήριο. Εκ των πραγμάτων η μεγάλη πλειοψηφία των μαχητών έχει στη διάθεση της ένα kalashnikov και ευτυχώς δεν μου φάνηκε πως υπήρχε μεγάλη έλλειψη πυρομαχικών γιατί μου φαίνεται πως τουλάχιστον σε αυτό συνέβαλε ο συνασπισμός, οι Ηνωμένες Πολιτείες, συνέβαλαν και η Ρωσία επίσης έδωσε κάτι. Αυτά για τα πυρομαχικά, όσον αφορά τα όπλα, μιλάμε για ελαφρά όπλα, παλιά, σίγουρα ξεπερασμένα σε ένα γενικότερο πλαίσιο. Μετά στην πραγματικότητα στην Συρία δεν είναι έτσι γιατί το μεγαλύτερο μέρος των ένοπλων συγκρούσεων στη μάχη, εκεί που δεν παίρνει μέρος ο τακτικός στρατός, γίνεται με αυτόματα όπλα σοβιετικής προέλευσης και κατασκευής, δηλαδή πολυβόλα τύπου Pkm και Pks, το Dushka ή Dshk ή το Kalashnikov. Αυτά είναι τα όπλα που χρησιμοποιούνται περισσότερο.

– Μίλησες για  “Επανάσταση, Rivoluzione”. Τι συμβαίνει στον Βορά της Συρίας;

–  Στην Βόρεια Συρία και γενικότερα σε όλη τη Χώρα από το 2011 βρίσκεται σε εξέλιξη μια επανάσταση. Η συριακή επανάσταση αναπτύχθηκε σε δύο μεγάλες αντιτιθέμενες τάσεις. Η μία πήγε πολύ άσχημα διότι πήρε μια ισλαμική εξέλιξη και μια αντίθετα πήγε πολύ καλά διότι πήρε μια κατεύθυνση σοσιαλιστική φεμινιστική και διαφωτισμένη. Αυτή η τελευταία είναι η συνομοσπονδιακή επανάσταση που καταγράφηκε αρχικά στα κουρδικά εδάφη αλλά τώρα σε ολόκληρο τον Βορά της Συρίας σε ζώνες κυρίως αραβικές ή χριστιανικές. Αντιθέτως η ισλαμική πλευρά στη συνέχεια διασπάστηκε σε διάφορα κομμάτια: το ISIS κατά μήκος του Ευφράτη και οι διαφορετικές από το ισλαμικό κράτος ισλαμικές ομάδες ήδη στην επαρχεία της Idlib αυτή την στιγμή. Συνεπώς η συριακή επανάσταση εξελίχθηκε σε δυο διαφορετικές επαναστάσεις που αντιμάχονται μεταξύ τους και αμφότερες μάχονται επίσης ενάντια στο καθεστώς του Bashar al-Assad.

– Τι αποστολές και δραστηριότητες ανέλαβες;

– Στην αρχή ήμουν στο μέτωπο της Ain Issa που εκείνο τον καιρό ήταν το μέτωπο της Raqqa, ενώ σήμερα αυτό το μέτωπο, ευτυχώς, είναι μέσα στην ίδια την Raqqa διότι κατέβηκε μέχρι μέσα την πόλη, όμως ένα χρόνο πριν βρίσκονταν 63 km βόρεια της Raqqa. Κι εκεί βρίσκονταν η πόλη της Ain Issa όπου στάθμευε η μονάδα μου και καθήκον μας ήταν εκείνο να προστατεύουμε το καντόνι της Kobane από το ISIS, ενώ την ίδια στιγμή υπήρχε η επίθεση στα βόρεια του Χαλεπιού από πλευράς των συριακών δημοκρατικών δυνάμεων στα δυτικά του Ευφράτη που κέρδιζε όλες τις εκστρατείες γύρω από μια στρατηγική πόλη που ονομάζεται Mambij: ήταν να πάμε να τις ελευθερώσουμε για να να κόψουμε τις επικοινωνίες ανάμεσα στην Raqqa και την Turchia. Εκείνη η πόλη ήταν η τελευταία επικοινωνία ανάμεσα στην Raqqa και την Turchia, στην περίπτωση αυτή μεταξύ Raqqa και του έξω κόσμου. Στο ξεκίνημα δεν πήρα μέρος σε αυτή την επίθεση, κυρίως καθήκον μου ήταν να υπερασπίζομαι το καντόνι την ώρα που προχωρούσαν οι εχθροπραξίες. Μετά στα τέλη ιουνίου η μονάδα μου στάλθηκε στην Mambij οπότε τον ιούλιο κι εμείς μπήκαμε στη μάχη σε αυτή την επιχείρηση για την απελευθέρωση της πόλης.

– Υπήρχαν άλλοι ξένοι και ιταλοί;

– Υπήρχαν πολλοί ξένοι όταν εγώ ήμουν εκεί, μα όχι ιταλοί. Ήμουν ο μοναδικός. Γνωρίζαμε πως υπήρχαν και άλλοι ιταλοί, ιδιαίτερα εγώ ρωτούσα πάντα για τον Karim Franceschi γιατί είχα διαβάσει το βιβλίο του. Όμως εκείνη της στιγμή δεν υπήρχε κανείς άλλος. Υπήρχαν πολλοί ξένοι που έρχονταν κυρίως από την Ευρώπη, από την Βόρεια Αμερική, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, από τα Βαλκάνια. Γνώρισα και ένα αγόρι χιλιανής καταγωγής και ξέρω πως βρίσκονταν εκεί και κάποιοι νοτιοαμερικάνοι στις YPG.

– Ταυτίζεσαι με τον όρο foreign fighter?

– Αυτή την στιγμή πρακτικά υπάρχουν εκφράσεις που δεν μπορούν να απαντηθούν μόνο με ένα »ναι» ή ένα »όχι». Θα αποκαλούσα τον εαυτό μου  foreign fighter, αν και η χρήση που κάνουν τα Μέσα έχουν αλλάξει το νόημα του όρου, όμως υπάρχει μια πρωτότυπη αίσθηση, ένα νόημα πρωτότυπο που είναι διαφορετικό. Με την έννοια των μέσων ενημέρωσης του όρου, δεν ταυτίζομαι διότι οι mass media έχουν πετάξει ένα άσχημο φως επάνω στον όρο, διότι μονομερώς έχουν συνδέσει με αυτόν και αυτούς που μάχονται για το ισλαμικό κράτος. Όσον όμως αφορά το αυθεντικό νόημα ναι, νομίζω πως πρόκειται για την πιο όμορφη έκφραση που μπορούμε να φανταστούμε. Οπότε σίγουρα με τη στενή σημασία αυτού που σημαίνει, εξ άλλου είναι αρκετά ταυτολογικό πως εγώ υπήρξα. Και νομίζω πως η αντίφαση στη χρήση των μέσων ενημέρωσης φαίνεται επίσης στο γεγονός πως εγώ και οι άλλοι διεθνείς που πολεμήσαμε στη Mambij, κόβοντας εκείνη την τελευταία οδό επικοινωνίας με την Τουρκία του ISIS, μηδενίσαμε οριστικά την εισροή foreign fighters του ISIS στην Siria που προηγουμένως ήταν πολύ μεγάλη. Απ όταν ακριβώς ένα χρόνο πριν η πόλη ελευθερώθηκε un anno fa la città è stata liberata, έγινε μηδενική αυτή η εισροή. Συνεπώς foreign fighters ναι, μα εξαρτάται από πια πλευρά στέκονται.

– Να μιλήσουμε ίσως για »διεθνιστές»;

– Λοιπόν, αναγκαστικά. Αν και στις YPG στις συζητήσεις λέμε πως ήμαστε επίσης και »διεθνιστές», είναι επίσης αλήθεια πως η πολιτική θεωρία που εμπνέει τις YPG στην πραγματικότητα περισσότερο από την έννοια του »διεθνισμού» μιλά για την έννοια της »παγκοσμιότητας». Γιατί; Λόγω ενός ίσως περίπλοκου αλλά σημαντικού συλλογισμού σύμφωνα με τον οποίον η εποχή του διεθνισμού, εκείνη στην οποίαν θεωρήθηκε ότι η αναφορά ήταν τα έθνη κράτη και για τους σοσιαλιστές , παρήλθε οπότε διεθνισμός ήταν η αλληλεγγύη του περασμένου αιώνα και αντιθέτως οι YPG προτιμούν “παγκοσμιότητα, universalismo” διότι σήμερα βρισκόμαστε σε μια παγκόσμια κατάσταση όπου όντως όλος ο κόσμος είναι μια μητρόπολη συνεπώς, εάν θέλουμε, ακόμη περισσότερο διεθνισμό απ’ ότι πριν.

– Σύμφωνα με την εμπειρία σου ενάντια στο ISIS τι μπορείς να πεις για τον μύθο γύρω από το αήττητο τους στο πεδίο των μαχών; 

– Στο πεδίο έχω να πω, δίχως να θέλω να κάνω προπαγάνδα, ειλικρινά έχω δει την ασυναγώνιστη κατάσταση των YPG, ενώ για το ISIS έχω δει το γεγονός πως ηττήθηκαν όταν ήμουν εκεί το περασμένο καλοκαίρι. Υπήρξε δύσκολο, μα θα σου εξηγήσω γιατί. Μου το επιβεβαίωσαν επίσης αμερικανοί μαχητές που είχαν μακρά εμπειρία στον στρατό τους, είχαν πολεμήσει και στο Iraq και έλεγαν πως, συγκρίνοντας τον αγώνα ενάντια στο ISIS με άλλες πολύ σκληρές φάσεις του ιρακινού πολέμου και αυτών των τύπων συγκρούσεων, το ISIS είναι μια δύναμη στρατιωτικά πολύ ικανή και οργανωμένη όπου πραγματικά βλέπεις ότι υπάρχουν μυαλά αρκετά υψηλού στρατηγικού επιπέδου στα σύγχρονα πρότυπα. Στρατηγική τους είναι να προκαλέσουν το μεγαλύτερο αριθμό νεκρών στις εχθρικές γραμμές με τον μικρότερο αριθμό νεκρών στις δικές τους. Συνεπώς θεμελιώδης είναι η χρήση από την πλευρά τους των ναρκών, των εκρηκτικών παγίδων, των ελεύθερων σκοπευτών που έχουν επίσης μια θρησκευτική ιδεολογία που δίνει τη δυνατότητα και προκαλεί εκατοντάδες ανθρώπους να προστρέχουν στις γραμμές τους με την ελπίδα πως θα πεθάνουν το συντομότερο δυνατό πεπεισμένοι πως θα γευματίσουν με τον Θεό και θα έχουν κι εγώ δεν ξέρω πόσες παρθένους στην διάθεση τους. Το ISIS μπορεί να χρησιμοποιεί με μια σταθερή συχνότητα ανθρώπους που τινάζονται στον αέρα, καμιόνια βόμβες και αυτοκίνητα βόμβες που οδηγούνται με όλη την ταχύτητα τους ενάντια στον εχθρό.

Αυτό είναι ένα πλεονέκτημα, όμως αυτός ο μύθος που έχουν δημιουργήσει τα media είναι τελείως λανθασμένος όπως πολλά πράγματα που δημιουργούν τα Μέσα διότι είναι ένα φαινόμενο που αναλύεται πλήρως με τα όρια και τις δυνατότητες του. Σίγουρα υπάρχουν πολλοί του ISIS που αυτοκτονούν, όμως πρέπει επίσης να πούμε πως για παράδειγμα στο μέτωπο μας της Ain Issa υπήρξαν επιθέσεις αυτοκτονίας από την πλευρά αυτών που τις έκαναν αλλά και στρατιωτικές επιθέσεις, με την έννοια πως όταν ένας στέλνει 30 πολιτοφύλακες να επιτεθούν τελείως σποραδικά δίχως καμία απολύτως έννοια στην οικονομία του πολέμου, στην οποία επίθεση και οι τριάντα σκοτώνονται με μοναχά ένα νεκρό από τους δικούς μας των YPG, είναι ξεκάθαρο πως αυτά τα πρόσωπα βρίσκονταν στη λίστα για να σταλούν στο μαρτύριο διότι θα έχουν και τα προβλήματα τους με τους  “υποψήφιους προς το μαρτύριο” που θέλουν να παν εκεί… Αλλά πρέπει να δούμε πως αυτό στρατιωτικά είναι μια τρέλα. Υπάρχουν εξάλλου και αντιφατικές πτυχές που όλες μαζί βγάζουν προς τα έξω την εικόνα μιας δύναμης που, όπως όλες, έχει τα ελαττώματα της και τα πλεονεκτήματα της από την οπτική του πολέμου.

– Πολλοί αναρωτιούνται με ποιoν τρόπο θα νικηθεί το ISIS. Υπήρξε μια έλλειψη πολιτικής ή στρατιωτικής βούλησης ή είναι κάτι πιο πολύπλοκο;

– Είναι δύσκολο αλλά όχι στρατιωτικά. Είναι δύσκολο πολιτικά. Στρατιωτικά πρέπει να σημειώσουμε πως ουσιαστικά τα εδάφη που είχε κατακτήσει μεταξύ Συρίας και Ιράκ σχεδόν εξαντλήθηκαν, ήτοι μέσα σε τρία χρόνια, που έτσι κι αλλιώς είναι πάντα ένα χρονικό διάστημα πολύ μικρότερο εκείνου που υπήρξε η κατοχή του Ιράκ ή είναι ακόμη και σήμερα ο συριακός εμφύλιος πόλεμος , αυτό το φαινόμενο σε στρατιωτικό επίπεδο έχει κατασταλεί. Εκείνο που είναι δύσκολο όμως είναι η πολιτική πτυχή. Πρώτον επειδή υπάρχουν πολιτικές πτυχές που επιβραδύνουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις γιατί ούτως ή άλλως, θέλεις δεν θέλεις, βρίσκω ότι σε πολλές συγκρούσεις, αν και όλο και λιγότερο με το πέρασμα του χρόνου, υπάρχει μια ελάχιστη αναφορά στους κανόνες του πολέμου, σε ένα διεθνές δίκαιο του πολέμου και σε συμβάσεις.

Αυτό το ισλαμικό κράτος δεν το αναγνωρίζει με κανένα τρόπο διότι όλοι αυτοί οι νόμοι είναι καρποί μιας λαϊκής δημοκρατικής ή φιλελεύθερης κυριαρχίας που γι αυτούς είναι αμαρτία , με την έννοια πως ο μοναδικός νόμος που υπάρχει είναι εκείνος του Θεού. Συνεπώς δεν σέβονται καμία ηθική του πολέμου και χρησιμοποιούν τους πολίτες σαν ανθρώπινες ασπίδες. Λέγω, θα μπορούσαμε να κατηγορήσουμε οποιαδήποτε παρτιζάνικη δύναμη που κρύβεται μέσα στον πληθυσμό όμως άλλο είναι να κρύβεσαι μέσα στον κόσμο σαν παρτιζάνικη δύναμη και άλλο είναι να κάνεις τον κόσμο κρέας για σφαγείο με το ζόρι, εκεί όπου μάλιστα κυριαρχεί μια λογική του τύπου “το χειρότερο, τόσο το καλύτερο” πάνω στο οποίο στοχεύει το ISIS. Οπότε αυτή είναι η πρώτη πολιτική δυσκολία. Την είδα με τα μάτια μου, όταν προσπαθούσαμε να προωθηθούμε μέσα σε μια πόλη στην οποίαν το ISIS εμπόδιζε τους πολίτες να αφήσουν τα σπίτια τους. Αυτό σημαίνει πως πρακτικά χρειάζεται να φρενάρουμε τις επιχειρήσεις για να καταφέρουμε χειρουργικά να κυκλώσουμε τα κτίρια, να τα υπερασπιστούμε, να βγάλουμε έξω τους πολίτες και να τους διώξουμε μακριά και στη συνέχεια να προχωρήσουμε για να ξετρυπώσουμε τους πολιτοφύλακες απ’ όπου κι αν βρίσκονται. Κι απ’ την οπτική του πολέμου απ’ τον αέρα αυτή είναι μια τεράστια επιπλοκή διότι πάντα ζητείται η εκκένωση πολιτών όταν υπάρχει η γνώση πως ξεκινά ένας πόλεμος ή μια μάχη με αεροπορικές επιχειρήσεις και, εάν μια πραγματικότητα όπως το ISIS δεν το κάνει, μπορείτε να φανταστείτε τις συνέπειες μα και την επιβράδυνση των επιχειρήσεων.

Η άλλη πολιτική δυσκολία είναι πως υπάρχει ένα εκ των πραγμάτων πρόβλημα που δεν είναι μόνον του Ιράκ ή της Συρίας μα του κόσμου ολόκληρου: υπάρχουν ανισορροπίες πλούτου, εξουσίας, πολιτιστικής ηγεμονίας στον κόσμο και υπάρχουν προβλήματα φτώχειας από πολλές απόψεις, δηλαδή υπάρχουν εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι, κυρίως στην Αφρική και την Ασία και χρειάζονται, που έχουν ανάγκη μιας λογικής, μιας ιδεολογίας λύτρωσης και κάποιες φορές εκδίκησης και έκφρασης του θυμού. Έτσι το Ισλαμικό Κράτος είναι στην πραγματικότητα, δυστυχώς, μια παγκόσμια εξέγερση που έρχεται να γεμίσει το κενό του τέλους των κομουνισμών, των σοσιαλισμών, και συνεπώς, μέχρι να εξαλειφθούν οι κοινωνικές αντιθέσεις ή αντιφάσεις ή δεν είναι δυνατόν να δημιουργηθεί μια εναλλακτική πολιτική σε αυτό το είδος εξεγέρσεων, μια εναλλακτική κατά την οποίαν υπάρχει μια μορφή εξέγερσης ορθολογική και όχι ανορθολογιστική, θα μπορεί να νικηθεί στρατιωτικά αλλά θα επιστρέψει σε μορφές ολοένα χειρότερες.

– Πρόσφατα έχουν αυξηθεί οι καταπατήσεις του τουρκικού στρατού και στα κουρδικά καντόνια. Ποιος είναι ο ρόλος  της Τουρκίας στα σύνορα με την Συρία; 

– Όταν βρισκόμουν στην Kobane, τον σεπτέμβρη του 2016, όντως υπήρξε μια από τις χειρότερες στιγμές διότι η Τουρκία παρενέβη με την δικαιολογία πως έχτιζε ένα πολύ μεγάλο τοίχο μεταξύ επαναστατημένης Συρίας του βορά και των εδαφών της, που στο μεγαλύτερο τους μέρος είναι περιοχές κοινοτήτων που έχουν και μια δική τους αυτονομία, μεταξύ των οποίων υπάρχουν κούρδοι. Με αυτή την δικαιολογία προκαλούσαν πολύ στην περιφέρεια της Kobane, ακριβώς επάνω στο σύνορο, με τα τεθωρακισμένα. Προκάλεσαν εννέα ημέρες εξέγερσης του πληθυσμού της Kobane στα σύνορα που κόστισαν και δυο νεκρούς και πολλούς τραυματίες. Αυτό υπήρξε ήδη ένα πρώτο επεισόδιο. Τώρα υπήρξε ένα ακόμη το οποίο ευτυχώς διήρκησε μόνο μια βραδιά κατά την οποία τα τουρκικά μέσα εκ νέου καταπάτησαν κοντά στην Kobane καταλαμβάνοντας δυο χωριά και εκδιώχθηκαν πίσω από τις YPG. Όμως η Kobane, και για την συμβολική της αξία, είναι στην πραγματικότητα η πόλη που έχει υποστεί τα λιγότερα από πλευράς Τουρκίας διότι υπάρχουν άλλες πόλεις όπως για παράδειγμα η Tel Abyad, που πολυβολείται κάθε ημέρα κάθε 10 λεπτά εδώ και ενάμιση χρόνο πλέον και συχνά δέχεται επίσης και χτυπήματα όλμου από την Τουρκία, και σαν την Tel Abyad (Gire Spi για τους κούρδους), και οι Qamisho, Amude, Serekani (Ras al-Ayn για τους άραβες), στις οποίες ρίχτηκαν πολλές φορές ρουκέτες όταν βρισκόμουν εγώ εκεί κάτω.

Και μετά πάνω απ’ όλα η πιο σοβαρή περίπτωση είναι εκείνη της Afrin, που είναι το πιο απομονωμένο καντόνι διότι είναι απομακρυσμένη από την Kobane και συνορεύει με την Turchia ή με περιοχές της Συρίας που ελέγχουν οι ισλαμιστές. Και είναι η Afrin που υφίσταται τς χειρότερες επιδρομές. Είναι πλέον τρεις μήνες τώρα που η Τουρκία βομβαρδίζει την Afrin δίχως σταματημό, λοιπόν, υπάρχουν εκατοντάδες νεκροί μεταξύ των αμάχων, των μαχόμενων και των μονάδων ασφαλείας μέσα στην πληρέστερη διεθνή σιγή. Και ο Erdogan απειλεί επίσης πως θα εισβάλει πλήρως σε αυτό το καντόνι έτσι θα ήθελε να εισβάλει στη Συρία και να αντιμετωπίσει την κουρδική αριστερά και στη Συρία όπως και στην Τουρκία.

Μόνο που είναι δύσκολο. Εκτός από το ότι ήδη προσπάθησε να το κάνει πρόσφατα στο Ιράκ και αυτό δεν έγινε γνωστό: λιγότερο από ένα μήνα πριν προσπάθησε μια εισβολή μεγάλης κλίμακας η Τουρκία στα βουνά  του Ιράκ  όπου υπάρχει το PKK (Partito dei Lavoratori Curdi, Κόμμα των Κούρδων Εργαζομένων) και αναγκάστηκε να αποσυρθεί εγκαταλείποντας δεκάδες νεκρούς στο πεδίο των μαχών στις γραμμές της. Το πρόβλημα γι αυτούς είναι πως οι Ηνωμένες Πολιτείες προστατεύουν την Rojava και, σε μια πολύ πιο διφορούμενη μορφή, το κάνει με κάποιο μέτρο και η Ρωσία, που τείνει να μην εγκρίνει αυτές τις παρεμβάσεις της Τουρκίας. Αυτός είναι ο μοναδικός λόγος για τον οποίον δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής ένα λουτρό αίματος διότι έτσι κι αλλιώς η τουρκική κυβέρνηση είναι εξτρεμιστική από πολιτική άποψη  και το κλίμα στην τουρκική κοινωνία είναι ιδιαίτερα εκφυλισμένο οπότε η πιθανότητα μιας αποφασιστικής εισβολής είναι πάντοτε παρούσα

– Η Kobane χαρακτηρίζεται σαν ένα “λουλούδι της ερήμου”, γιατί;

–  Στη σύγχρονη εποχή όλα μοιάζουν να πηγαίνουν προς το χειρότερο. Μια χώρα σαν το Μεξικό το γνωρίζει καλά σε ορισμένα σημεία, έτσι όπως χώρες σαν την Συρία ή την Τουρκία, μα και στην Ευρώπη φαίνεται πως η κοινή λογική μετακινείται ολοένα προς θέσεις συντηρητικές και σε όλο τον κόσμο κυριαρχούν οι πιο αντιδραστικές, αυτές που περιχαρακώνονται στην ταυτότητα, στους εθνικισμούς, στους σεχταριστικούς και θρησκευτικούς φανατισμούς. Ωστόσο η εξουσία χάρη σε όλα αυτά παραμένει σταθερή στα χέρια μιας πλουσιότατης μειοψηφίας εις βάρος της συντριπτικής πλειοψηφίας. Έτσι έχει κάνει σε όλους εντύπωση, έχουν όλοι επηρεαστεί από το γεγονός πως μια επανάσταση αναδύεται με την έννοια πως η εξουσία λαμβάνεται πραγματικά και συγκεκριμένα σε μια περιοχή από τις δυνάμεις που ακολουθούν μια εντελώς αντίθετη λογική, διότι η δική τους είναι κοσμοπολίτικη, κοινωνικής ισότητας, αμοιβαίου σεβασμού και θρησκευτικής ανοχής, και πάνω απ’ όλα της κεντρικής θέσης που κατέχει η γυναίκα και της λύτρωσης αυτής σε μια από τις περιοχές όπου οι γυναίκες υποφέρουν περισσότερο την πατριαρχία. Κανείς δεν το περίμενε και είναι μια αμφισβήτηση του δόγματος σύμφωνα με το οποίο σε αυτό τον αιώνα οι επαναστάσεις δεν είναι πλέον δυνατές και για αυτό πιστεύω πως χρησιμοποιήθηκε αυτή η έκφραση.

– Δημοκρατικός συνοσπονδισμός, αυτονομία, διαπολιτισμικότητα είναι λέξεις που συνδέονται με την κουρδική επανάσταση. Ψάχνουν για ανεξαρτησία από την Συρία;

– Λοιπόν πρέπει να πούμε πως οι κούρδοι είναι χωρισμένοι ανάμεσα σε μια κουρδική δεξιά και μια αριστερά. Η εθνικιστική δεξιά θέλει όντως ένα κουρδικό κράτος, το θέλει τόσο στο Iraq και στη Siria, στο Iran και στην Turchia. Η κουρδική αριστερά, με δυνάμεις όπως οι YPG, οι YPJ (Unità di Protezione delle Donne, Μονάδες Προστασίας των Γυναικών) ή το PKK, δεν θέλουν ένα κουρδικό κράτος διότι είναι πεπεισμένες πως είναι απαραίτητη μια επανάσταση που να πάει πέρα από τον καπιταλισμό και θεωρούν πως αυτό δεν είναι δυνατό μέσα από  “το Κράτος – lo Stato”, και πως το Κράτος είναι κάτι το αρνητικό αυτό καθεαυτό και είναι αντιφατικό να αναζητούμε ένα τέτοιο. Έτσι αυτοί τείνουν να αναπτύσσουν μορφές αυτονομίας που είναι και κοινωνικές, με την μετατροπή των κοινωνικών σχέσεων και των σχέσεων των φύλων, μέσα στα κράτη όπου βρίσκονται για να μπορέσουν να επηρεάσουν τους μη κουρδικούς πληθυσμούς και να υπερβούν την “κουρδική διάσταση” της επανάστασης. Αυτό συμβαίνει στη Συρία.

Πρέπει να πούμε πως σχετικά με τη κουρδική εθνικιστική δεξιά, με την οποίαν εγώ είμαι αντίθετος για πολλούς λόγους, πάντως ένας κούρδος ή μια κούρδη την σήμερον ημέραν είτε θέλουν ένα κουρδικό κράτος είτε όχι, που, επαναλαμβάνω, δεν είναι η θέση για την οποίαν ξοδεύω τον χρόνο μου εγώ, δεν μπορούν να καταδικαστούν διότι το Κουρδιστάν γεωγραφικά υπάρχει. Για παράδειγμα ένα κράτος όπως η Συρία ή το Ιράκ δημιουργήθηκαν από τις αποικιακές δυνάμεις δίχως κανένα σεβασμό για την κοινωνική γεωγραφία της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας συνεπώς σε κάθε περίπτωση λέγω αυτό για εκείνους που νομίζουν ότι μπορούν να στρέψουν τον δείκτη ενάντια στους κούρδους ή σε άλλους πληθυσμούς, όπως για παράδειγμα τους βερβέρους amazigh [berberi] στο Μαρόκο, ή άλλους στον κόσμο που  θέλουν ανεξαρτησία ή αυτονομία: σε κάθε περίπτωση πιστεύω πως δεν μπορούν να τους το αρνηθούν.

– Οι κούρδοι υιοθέτησαν επίσης ένα Σύνταγμα στα βόρεια της Συρίας που είναι πολύ προχωρημένο και δημοκρατικό. Ποια είναι η γνώμη σου; Λειτουργεί;

–  Στην καθομιλουμένη λέγεται Σύνταγμα. Στην πραγματικότητα ονομάζεται Κοινωνικό Συμβόλαιο ακριβώς διότι το “Σύνταγμα” θα όριζε την δημιουργία ενός Κράτους. Όμως σίγουρα εκείνο το κείμενο είναι πολύ προχωρημένο όπως κι αν το δεις, απ’ όλες τις απόψεις. Πρέπει να λάβουμε υπ όψη την υλική διαδικασία αυτής της επανάστασης. Ο στόχος είναι μια μορφή κομουνισμού και εξάλειψης του Κράτους, που ονομάζουν δημοκρατικό συνοσπονδισμό διότι γι αυτούς η δημοκρατία είναι κομουνιστική δίχως Κράτος ή δεν είναι, και είναι συνομοσπονδιακή διότι είναι βασισμένη στην αυτονομία όλων των κοινοτήτων που πρέπει να συνδέονται οικειοθελώς μεταξύ τους και όχι αυτό να επιβάλλεται από τα επάνω.

Οπότε στοχεύουν σε αυτό αλλά έχουν επίγνωση ότι δεν μπορούν να προσεγγίσουν σε αυτό από την μια ημέρα στην άλλη συνεπώς σφυρηλάτησαν την έννοια της δημοκρατικής αυτονομίας, που είναι ο τρόπος με τον οποίο το κίνημα του δημοκρατικού συνοσπονδισμού συμβαδίζει κάθε φορά με το υπάρχον Κράτος. Για παράδειγμα αυτά τα καντόνια και τα συμβούλια των καντονιών που διατηρούν τον διαχωρισμό των εξουσιών, και με κάποιο τρόπο μοιάζουν με ένα Κράτος, είναι η δημοκρατική αυτονομία, δηλαδή είναι μια πρόταση για την Συρία για μια θεσμική διευθέτηση που θα θέσει τέλος στον πόλεμο και, όμως, δεν θα ακυρώσει την επανάσταση.

Αυτή είναι η έννοια των θεσμών που δημιουργήθηκαν που δεν είναι  “ο δημοκρατικός συνοσπονδισμός” αλλά “η δημοκρατική αυτονομία” διότι ο συνοσπονδισμός στον Βορά της Συρίας είναι εκείνος που εκπροσωπείται από τις κοινότητες, από τις αγροτικές και οικονομικές κοινότητες, από τις αστικές, από την αντεξουσία που ασκείται και σε ένοπλο επίπεδο από αυτούς τους θεσμούς, από τους συνεταιρισμούς, από τη νέα σχέση που υπάρχει μεταξύ γυναικών και κοινωνίας. Αυτή είναι η επανάσταση. Δεν μπορεί να βρει μια οριστική διέξοδο, γι αυτό αυτοί, μη θέλοντας να διατρέξουν το μοντέλο των μπολσεβίκων διότι τελικά απέτυχε, δεν αντιλαμβάνονται την “κατάκτηση της εξουσίας” με την έννοια της “δημιουργίας ενός σοσιαλιστικού Κράτους ” που στη συνέχεια θα σβήσει. Αντιθέτως είναι μέρος ενός κινήματος που κάθε φορά δημιουργεί θεσμούς για να συμφιλιωθεί με το Κράτος στο οποίο προέκυψε το οποίο προφανώς εκ νέου να θέσει πάντα σε αμφισβήτηση και να συνεχίσει  αυτή τη διαδικασία.

– Μιλώντας για αυτονομία στο Μεξικό βλέποντας τους ζαπατίστας και το EZLN έδειξε συμπάθεια για την επανάσταση και τους σύρους κούρδους.

– Ξέρω πως γενικά ο ζαπατισμός και τα Τσιάπας θεωρούνται σημείο αναφοράς στην Rojava και σε ολόκληρο το Kurdistan διότι το κουρδικό κίνημα ξεκίνησε την θεωρητική του μεταμόρφωση τα χρόνια 2000 όταν πλέον ήδη από διάφορα χρόνια στο Μεξικό υπήρξε μια εργασία συζήτησης και η επεξεργασία μιας προοπτικής. Επιπλέον σε πολλές περιπτώσεις στο Μεξικό έχουν επιτευχθεί συγκεκριμένα αποτελέσματα. Εκεί έχω δει πως εκείνο είναι ένα σημείο αναφοράς. Θα σου μιλήσω λιγάκι κάπως σαν »κουτσομπολιό» και με απολύτως κανέναν επίσημο τρόπο, με κάπως τυχαίο και διακριτικό τρόπο, είχε φθάσει η φήμη πως στην πραγματικότητα υπήρξαν προσπάθειες επικοινωνίας, να δημιουργηθεί μια πιο συγκεκριμένη σχέση μα είχαν πέσει στο κενό. Κάποιος προσπάθησε να μου εξηγήσει πως αυτό ίσως συμβαίνει διότι υπάρχει μεγάλη απόσταση μεταξύ αυτών των δύο λαών, ανάμεσα στη Rojava και τα Chiapas, για να διαβάσεις τα mail ποιος ξέρει πόσος χρόνος πρέπει να περάσει, και ο ρυθμός της ζωής είναι διαφορετικός από αυτόν που ήμαστε συνηθισμένοι εμείς στην Ευρώπη. Έτσι λέγαμε λιγάκι για να το διασκεδάσουμε… Εάν αυτές οι σχέσεις μεγάλωναν, νομίζω θα ήταν θετικό. Όταν κάποιους μήνες πριν στο Αμβούργο πραγματοποιήθηκε το διεθνές συνέδριο που διοργανώθηκε από την Rojava φιλοξενήθηκε μια στρογγυλή τράπεζα και για το Μεξικό και τα καρτέλ των ναρκωτικών διότι ακριβώς υπάρχει ιδιαίτερη προσοχή από πλευράς της Rojava για την Λατινική Αμερική, την Κεντρική Αμερική, το Μεξικό.

– Κάποια ιδιαίτερα ανέκδοτα που μπορείτε να μας πείτε γι αυτή την περίοδο που μαχόσασταν;

– Είναι πολλά. Για παράδειγμα μια μεγάλη απογοήτευση… Είχα γνωρίσει μια κοπέλα κούρδα που είχα συμπαθήσει πολύ και με την οποία βρισκόμουν σε επαφή για κάποιο διάστημα. Στη συνέχεια όταν πήγα να τη βρω στην οικογένεια της κάποια γιορτή των μουσουλμάνων που εορτάζεται τον σεπτέμβρη, συζητώντας μαζί τους, ανακάλυψα πως υποστήριζε τους κούρδους εθνικιστές, της κουρδικής δεξιάς, συνεπώς αφέθηκε σε σχόλια τελείως απαράδεκτα επί των αράβων, για παράδειγμα. Και κυρίως για τους κούρδους συντρόφους και για τον ίδιο τον Οτσαλάν. Ήταν μια πολύ άσχημη στιγμή για εμένα, πάνω απ’ όλα όμως δίνει πολύ καλά την εικόνα της κατάστασης στην Rojava. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που βρίσκονται στην σκιά ή στέκονται στην σιωπή μα που εργάζονται ενάντια στην επανάσταση, που προσπαθούν να την σαμποτάρουν ή να αδυνατίσουν το ηθικό των ανθρώπων ακριβώς διότι έχουν ισλαμιστικές ιδέες ή εθνικιστικές. Οπότε στην πραγματικότητα την επανάσταση, όπως πάντοτε στην ιστορία, την οδηγούν και την προωθούν άνθρωποι αποφασισμένοι ή παθιασμένοι που πρέπει να λογαριαστούν με ένα φόντο με ένα πλαίσιο και με μια συγκυρία όλα αυτά μαζί πολύ δύσκολα.

– Μια εμπειρία γεμάτη ελπίδες;

– Υπάρχουν πολλές και σε αυτή την περίπτωση. Μπορώ να αντιπαραθέσω έναν άλλο άνθρωπο που γνώρισα που είναι ένα αγόρι από την Raqqa, άραβας. Αυτός θεληματικά επέλεξε να αφήσει την Raqqa. Ήταν εργάτης σε συνεργείο, ήταν 15 χρονών, και, ενώ δούλευε, τον είχε πλησιάσει ένας από εκείνους τους πολιτοφύλακες, που σε πολλές πόλεις της Συρίας κυκλοφορούν σαν άρχοντες και κάνουν ότι θέλουν, ο οποίος του είπε: “Δείξε μου πως προσεύχεσαι”. Και αφού εκείνος προσευχήθηκε, ο άλλος του είπε: “Είσαι ψεύτικος, δεν πιστεύεις, δεν προσεύχεσαι με τον σωστό τρόπο”. Με το λοιπόν απαντά το αγόρι: “Εγώ είμαι εδώ στην πόλη μου, δουλεύω, κι έρχεται εδώ κάποιος που δεν είναι καν από την Raqqa να μ’ ενοχλήσει και να μου πει πως δεν ξέρω να προσευχηθώ”. Και με αυτά αποφάσισε να φύγει και να μεταναστεύσει προς τον βορά. Στο τέλος μπήκε στις YPG γιατί είδε τους κούρδους σαν ανθρώπους που συμπεριφέρονταν αντίθετα απ’ ότι είχε ζήσει ο ίδιος .

Υπήρξε ένας από τους πρώτους πρώτους άραβες που μπήκαν σε μια δύναμη που αρχικά ήταν κουρδική στο 100%. Τον γνώρισα, έναν χρόνο αφότου αυτό συνέβη, και ήμασταν στην ίδια Μονάδα. Είναι ένα εντυπωσιακό πρόσωπο. Πέρα από το γεγονός πως μου εξήγησε το σχέδιο του, που ήταν εκείνο να συμμετάσχει στην απελευθέρωση της Rojava που στη συνέχεια θα πρέπει να γίνει η απελευθέρωση όλης της Συρίας. Και ήθελε να πάει να πολεμήσει και στην Τουρκία, στο Ιράν και στο Ιράκ. “Επιτέλους στη συνέχεια θα μπορέσουμε να πάμε να ελευθερώσουμε την Παλαιστίνη κι έτσι και τον Λίβανο”, έλεγε. Κι αν υπήρχε ανάγκη και στην Ιταλία, θα έρχονταν κι εδώ να πολεμήσει. Είναι ένας άνθρωπος σχεδόν αναλφάβητος, που έξω από την Ράκκα δεν είδε ποτέ τίποτα άλλο, το Κομπάνι και κάτι λίγο ακόμη, όμως έχει μια γνήσια θέληση και οπτική, αυθεντική. Μιλώ στον ενεστώτα αν και δυστυχώς δεν μπορώ να είμαι σίγουρος πως είναι ακόμη ζωντανός διότι τον άφησα στον σεπτέμβρη και στην Συρία η ελπίδα για ζωή είναι αρκετά σύντομη. Πολέμησα στο πλευρό του και σαν μαχητής είναι απλά εντυπωσιακός, απερίγραπτος. Συγκεκριμένες σκηνές σε κάποιον δυτικό όπως εγώ δεν μπορούσαν παρά να τον κάνουν να σκεφτεί πως μπορούσαν να υπάρχουν μόνο σε ταινία, ένας άνθρωπος που μάχεται με αυτό τον τρόπο. Σαν προλετάριος και άνθρωπος χωρίς εκπαίδευση, αγράμματος, καταδικασμένος απ’ τη ζωή του εκ των πραγμάτων σε μια περιορισμένη πραγματικότητα, είναι ένας επαναστάτης στα πιο υψηλά επίπεδα της ιστορίας που μπορεί κανείς να φανταστεί. Έτσι ξέρω πως στα βόρεια της Συρίας υπάρχουν χιλιάδες και αυτό έχει μιαν αξία ανεκτίμητη.

– Πως ονομάζεται;

– Μπορώ να σας πως το πολεμικό του όνομα, Zagros Raqqa, γιατί κανείς στη Rojava χρησιμοποιεί το πραγματικό του όνομα.

– Ποιο ήταν το δικό σου;

– Ήταν Tiresh Gabar.

– Unità di Protezione delle Donne (YPJ), Μονάδες Προστασίας των Γυναικών, ποιες είναι οι σχέσεις τους με τις YPG?

– Η μονάδα μου ήταν ανάμικτη οπότε υπήρχαν τόσο YPJ όσο και YPG. Το μεγαλύτερο μέρος των μονάδων είναι ανάμικτες. Όπως όλα αυτά που αφορούν τις γυναίκες στην επανάσταση, έτσι και οι κοινότητες και τα συνέδρια των γυναικών, έχουν πάντα μιαν αυτονομία τους. Διαθέτουν αλυσίδες διοίκησης, συντονισμού και αποφάσεων αυτόνομες, έτσι όπως σε κάθε κοινότητα ή συνέλευση γειτονιά συναντιέται πάντα ξεχωριστά η κοινότητα των γυναικών. Έτσι η μονάδα μας για παράδειγμα ήταν μοναδική μα οι γυναίκες πραγματοποιούσαν τα σεμινάρια τους και τις συναντήσεις πριν έρθουν στις δικές μας συνελεύσεις, οπότε υπάρχει μια μορφή αυτονομίας των γυναικών που δεν είναι μια μορφή αποσχιστική αλλά ένα έξυπνο σύστημα και ισορροπημένο. Μου φαίνεται πως εναρμονίζει με καλό τρόπο το ζήτημα της γυναικείας απελευθέρωσης με αυτό της απελευθέρωσης όλων. Φυσικά δίδοντας προτεραιότητα στην γυναικεία απελευθέρωση, και αυτό φαίνεται ήδη σε αυτή την αυτονομία και στην ιδεολογία τους και συνίσταται στην αναγνώριση στις γυναίκες του ρόλου πολιτικής πρωτοπορίας στην παγκόσμια επανάσταση.

– Πως είναι οι σχέσεις με τον τοπικό άμαχο πληθυσμό;

– Τα πράγματα είναι πάντοτε διαφορετικά ανάλογα με το ποιος είναι ο τοπικός πληθυσμός. Υπάρχουν άνθρωποι που υποστηρίζουν και άνθρωποι που αντιτίθενται. Υπάρχουν αντίπαλοι οι οποίο, ας πούμε, »διαλέγονται» μαζί σου και άλλοι οι οποίοι θέλουν να »τα πούνε» με τα όπλα ή υποστηρίζουν δυνάμεις εξωτερικές. Η σχέση με τον πληθυσμό είναι εκείνη που έχει οποιαδήποτε δύναμη που κυβερνά μια επικράτεια, όμως μέσα σε μια περίοδο εμφυλίου πολέμου και μιας επανάστασης. Όμως μεταξύ άλλων υπάρχουν πολλές δυνάμεις που κατάφεραν να τον μετατρέψουν σε έναν σεκταριστικό πόλεμο, φυλετικό και γλωσσικό και είναι αυτά τα εγκλήματα που παράγουν μνησικακίες και δεν ξέρω πότε θα μπορέσουν να κατευναστούν. Για παράδειγμα, αν, όπως οι YPG, περπατάτε στους δρόμους της  Kobane ή της Qamishli, ο πληθυσμός σας αγαπά με τρόπο τεράστιο. Για τους διεθνείς μαχητές υπάρχει μια μορφή λατρείας από πλευράς των πολιτών. Ενώ αντιθέτως σε μια πόλη όπως η Tel Abyad εγώ πέρασα στην αγορά με τη στολή, γιατί έπρεπε να συνοδεύσουμε ένα σύντροφο στον γιατρό, και η αίσθηση εκεί είναι εκείνη που μπορεί να νιώθει ένας αστυνομικός όταν τριγυρνά σε μια γειτονιά του Palermo πάνω κάτω. Η παρουσία σου δεν είναι ευπρόσδεκτη διότι εκεί υπάρχει μια πλειοψηφία αραβική και στο εσωτερικό της υπάρχει μια πλειοψηφία υποστηριχτών του ISIS και μια μειοψηφία υποστηριχτών της επανάστασης, συνεπώς σαν πόλη έχει ανάγκη, όπως και άλλες, να αναπτυχθεί κυρίως στους νέους ή ανάμεσα στις γυναίκες μια πολιτική συνείδηση που είναι πολύ μικρότερη απ’ ότι σε άλλες ζώνες.

– Σκέφτεσαι να επιστρέψεις;

– Ναι, σίγουρα, το σκέφτηκα. Δεν πιστεύω πως μπορώ να μην ξαναγυρίσω ποτέ πίσω στην Rojava.

– Τι μαθήματα έφερες πίσω μαζί σου στην Ιταλία;

– Τα μεγαλύτερα μαθήματα είναι δυο. Το πρώτο είναι πως υπάρχει μια ανισότητα, ένα χάσμα, και ήδη το εγνώριζα, μεταξύ Δύσης και Μέσης Ανατολής, ή ίσως μεταξύ Δύσης και του υπολοίπου κόσμου. Είναι τόσο τρομερό που δεν μπορείτε να το φανταστείτε, δεν περιγράφεται, και δυστυχώς δεν είναι ούτε αρκετό να πάει κάποιος εκεί να πολεμήσει για την πλήρωση του, με την έννοια πως είναι ένα χάσμα μεταξύ αυτών που έχουν τα πάντα και αυτών που δεν έχουν τίποτα, ανάμεσα σε αυτόν που είναι καλά και σε αυτόν που υποφέρει. Αυτή είναι μια συνειδητοποίηση της σοβαρότητας αυτής της κατάστασης που έχει κυρίως αυτός που πηγαίνει σε εκείνες τις ζώνες σε ορισμένες καταστάσεις πολέμου.

Ένα άλλο είναι πως η επανάσταση είναι δίκαιη και απαραίτητη, όμως όταν λέμε  “επανάσταση, rivoluzione” πρέπει να ήμαστε συνειδητοποιημένοι για το βάρος αυτής της λέξης από την άποψη του πόνου, της τραγωδίας και του πόνου που προκαλεί γιατί μια επανάσταση εξακολουθεί να αποτελεί ένα σημείο καμπής της κοινωνίας, είναι μια αναταραχή της κοινωνίας που δεν συμβαίνει με ειρηνικό τρόπο, αν και είναι απαραίτητη, συνεπώς δεν πρέπει αυτό τον όρο να τον χρησιμοποιούμε με ελαφρότητα. Δεν χρειάζεται απλά να φανταζόμαστε πως είναι  “ένα όμορφο πράγμα”. Αυτοί που σκέφτονται έτσι καλύτερα να εγκαταλείψουν την πολιτική και να κάνουν κάτι άλλο, ενώ θα ήταν χρήσιμο να υπάρχουν άνθρωποι που θα αντιλαμβάνονταν πόσο άσχημο είναι το να πρέπει να κάνουν μια επανάσταση αλλά πρέπει να συνεχίσουν να σκέφτονται πως είναι απαραίτητη. .

Κλείνοντας θα ήθελα να καταγγείλω πως υπάρχουν δυο παιδιά, ένα ζευγάρι, από την Δημοκρατία της Τσεχίας, della Repubblica Ceca, σε μια τουρκική φυλακή: αυτή ονομάζεται  lei si chiama Marketa   αυτός  lui Miroslav .  Υπήρξαν πολλές φορές στην Συρία, στο Iraq και στην Turchia για ανθρωπιστικούς λόγους και καταδικάστηκαν στην Turchia σε 6 χρόνια και 3 μήνες φυλάκισης ο καθένας σαν μέλη των YPG και YPJ. Είναι κάτι σκανδαλώδες. Η Marketa είναι μια φίλη, την γνωρίζω, δεν υπήρξε ποτέ στις YPJ, οι κατηγορίες είναι απολύτως ψευδείς. Είναι ένα ακόμη έγκλημα της Τουρκίας, να μην αφήσουμε αυτούς τους δυο ανθρώπους μονάχους που τώρα αντιμετωπίζουν μια πολύ σκληρή προοπτική.

– Πως μπορούμε να πλησιάσουμε σε αυτό που συμβαίνει στους κούρδους στην Συρία;

– Μπορούμε να πληροφορηθούμε σε διάφορα ιντερνετικά σάϊτς, Ci si può informare su vari siti internet, και κυρίως , e soprattutto si può donare alla, μπορούμε να προσφέρουμε στην κουρδική Ημισέληνο Τριαντάφυλλο Mezzaluna Rosa Curda che sta a Livorno, που βρίσκεται στο Λιβόρνο. Και μπορούμε να πάμε στην Rojava να μεταφέρουμε ενεργή αλληλεγγύη και δίχως να πολεμήσουμε. Τα πιο σημαντικά πράγματα είναι οι ιατρικές βοήθειες και για την εκπαίδευση. Παρά τις δυσκολίες εάν περισσότεροι νέοι από την Ευρώπη πάνε στη Μέση Ανατολή, και αυτό το χάσμα για το οποίο μίλησα νωρίτερα θα άρχιζε τουλάχιστον να υποχωρεί. Λέγω πάντα πως σαν πρώτο πράγμα και καλύτερο απ’ όλα είναι να πάτε εκεί εάν μπορείτε, εάν όχι τότε εντάξει, δωρίστε κάτι, και ενημερωθείτε. Αυτά τα τρία πράγματα.

https://www.carmillaonline.com/2017/09/05/rojava-fiore-nel-deserto-intervista-davide-grasso-combattente-ypg-guerra-siria-rivoluzione/

https://www.infoaut.org/approfondimenti/rojava-il-fiore-del-deserto-intervista-a-davide-grasso-combattente-ypg-in-siria

σκόρπιες σκέψεις...

για την Ηριάννα και τον Περικλή

20170709_215830 (1)

Προχθές Παρασκευή βράδυ πήγαμε να δούμε κι εμείς Το ταξίδι στον Σταυρό του Νότου. Ήταν μια εξαιρετική εμπειρία απ’ όλες τις πλευρές, νιώθω γεμάτος ακόμη,

από το βιβλίο για την παράσταση θα αντιγράψω δυο λόγια του σκηνοθέτη Θέμη Μουμουλίδη, που με εκφράζουν απόλυτα, μιας και η ζωής μας, όλων ημών που απεχθανόμαστε την κατεστημένη τάξη μια καθημερινή παράσταση είναι:

Υπάρχουν στιγμές στη ζωή που σημαδεύουν το παρόν και καθορίζουν το μέλλον. Σε μια εποχή που ελλοχεύει ο κίνδυνος ο λόγος του μέλλοντος να γίνει η σιωπή, αισθάνεσαι τυχερός που μπορείς ακόμη να ονειρεύεσαι, να ενεργείς και να ελπίζεις. Σαν ένας φυγάς της πραγματικότητας, μιας χώρας που σφαδάζει, βιώνω την εμπειρία αυτής της παράστασης. Γιατί κάθε παράσταση όπως και κάθε πράξη πολιτική είναι μονάχα η αφορμή για να υψώσεις το ποτήρι στο ανέφικτο.

Σίγουρος πως θα έχουμε ξανά τα παιδιά ανάμεσα μας  πολύ σύντομα, να ταξιδέψουν ελεύθερα στο φεγγαρόφωτο, στέλνω τη συμπαράσταση μου

Μιχάλης

2017-07-10 13.43.36

 

διεθνισμός, internazionalismo

Συνέντευξη στον Emory Douglas: τέχνη, Black Panthers και ζαπατισμός

των Martino Sacchi και Alessandro Peregalli

zapantera-neraΣήμερα, 15 oκτωβρίου 2016, είναι η επέτειος των 50 χρόνων από την γέννηση, στο Oakland, California, του Κόμματος των Μαύρων Πανθήρων, del Partito delle Pantere Nere.

Τον Δεκέμβρη του 2013 είχαμε συναντήσει στο San Cristobal de las Casas, Chiapas, τον Emory Douglas, Υπουργό Πολιτισμού του Black Panther Party μέχρι την διάλυση του κινήματος. Όπως κι εμείς, ο Douglas ήταν ένας από τους πέντε χιλιάδες φοιτητές που θα είχαν πάρει μέρος στο ζαπατιστικό σχολείο, στην escuelita zapatista: στιγμή κατά την οποίαν οι ζαπατιστικές κοινότητες του νοτιοανατολικού Μεξικού άνοιξαν τα σπίτια τους για να φιλοξενήσουν ακτιβίστριες και ακτιβιστές απ’ όλο τον κόσμο και να παρουσιάσουν τις διαδρομές αυτονομίας που προωθούσαν μέσα στα πάνω από είκοσι χρόνια αγώνα. Λίγους μήνες αργότερα είχαμε την δυνατότητα να τον συναντήσουμε εκ νέου στο σπίτι του στην περιφέρεια του San Francisco, και του κάναμε αυτή την συνέντευξη, που υπήρξε κυρίως μια κουβεντούλα γύρω από την βιογραφία του σαν αγωνιστή, καλλιτέχνη, διεθνιστή. Σαν καλός σύντροφος, αφροαμερικανός, κληρονόμος μιας παράδοσης αγώνα που περισσότερο από ποτέ είχε αναπτυχθεί μέσα από γραμμές μετακινήσεων και φευγιού, μετατοπίσεις, εκτοπίσεις και εξόδους (από το μεσαίο πέρασμα του Ατλαντικού, dal middle passage atlantico στις εμπειρίες ενάντια στην δουλεία της ξενοφοβίας ), δεν μας εξέπληξε η φυσική ικανότητά του να συσχετίσει διαφορετικές αντιστάσεις και αγώνες σε διαφορετικά θέματα και συγκυρίες όπως του Όκλαντ στη δεκαετία του ’60 και του ’70, και τα βουνά και το αυτόχθονο δάσος του νοτιοανατολικού Μεξικού σήμερα. Από τις άμεσες περιγραφές ενός καλλιτέχνη του δρόμου όπως ο Emory Douglas, μπορούμε να εντοπίσουμε εκείνα τα επαναστατικά πολιτικά κυκλώματα που συνέδεσαν τους Μαύρους Πάνθηρες στην Κίνα του Μάο, τις σελίδες του Φανόν και τα απελευθερωτικά κινήματα στην Αγκόλα. Στην τέχνη του Douglas τέμνονται αυτές οι διεθνικές τροχιές, από την τέχνη της Πολιτιστικής Επανάστασης, στις αφίσες για τη Διάσκεψη Tricontinental της Κούβας το 1966, μέχρι το έργο «Zapantera Negra» που ξεκίνησε το 2012 για τη στήριξη του αγώνα στην Τσιάπας.

Mάϊος 2014, San Francisco: Είσαι πρώτα απ ‘όλα ένας καλλιτέχνης όσο και ένας πολιτικός ακτιβιστής. Κανένα από αυτά τα συστατικά μπορεί να θεωρηθεί ως χωριστό από τα άλλα. Ξεκινώντας από την προσωπική σου πορεία μέσα από τα κοινωνικά κινήματα της δεκαετίας του ’60 και του ’70, με τι τρόπο αυτές οι δύο όψεις της τέχνης και του πολιτικού ακτιβισμού διασταυρώθηκαν;

Αυτές οι δυο συνιστώσες συναντήθηκαν στην συμμετοχή μου στο Black Arts Movement, πριν από τους Μαύρους Πάνθηρες. Ήταν ένα ευρύτατο κίνημα στην Δυτική Ακτή, nella West Coast, στην Ανατολική Ακτή και λιγάκι στο Νότο, όπου συνάντησα τον Amiri Baraka (LeRoi Jones) κι άρχισα να κάνω τον υποβολέα για τα θεατρικά έργα του ενώ παρακολουθούσα το San Francisco Community College. Την ίδια περίοδο – ήταν ο ιανουάριος του 1967 – κάποιοι νεαροί ακτιβιστές οργάνωναν μια συνάντηση με ευκαιρία την άφιξη του Malcom X στην Bay Area: αυτοί ήξεραν πως ήμουν μέρος του Black Arts Movement και μου ζήτησαν να κάνω τα γραφικά για την πρωτοβουλία. Όταν στη συνέχεια βρέθηκα στην συνάντηση μου είπαν πως κάποιοι αδελφοί έφταναν για να οργανώσουν μια συνέλευση γύρω από την αυτοάμυνα και την ασφάλεια. Πήγα εκεί και βρέθηκα για πρώτη φορά με τον Bobby Seale; αυτό λοιπόν συνέβη πολύ πριν αυτός μου ζητήσει να ενωθώ στο Black Panther Party. Έβαλε στο χέρι μου ένα εισιτήριο λεωφορείου – δεν είχα αυτοκίνητο – και με προσκάλεσε σπίτι του όπου πολύς κόσμος ζούσε σε κοινότητα. Τέλος πάντων η γραφική εργασία για τον Malcom X υπήρξε η πρώτη μου πολιτική συμμετοχή σαν καλλιτέχνης. Τον Μάϊο πάντα του ’67 έκανα το πρώτο εξώφυλλο ενός tabloid, εργαζόμενος πολύ επάνω στα γραφικά για τα περιοδικά. Ήταν μια περίοδος  κατά την οποίαν η τέχνη άρχιζε να γίνεται αντιληπτή σαν μια αντανάκλαση της πολιτικής, μα ήταν επίσης και κάτι ξεχωριστό από το Black Panther Party. Πρακτικά σε εκείνη την δουλειά τοποθέτησα μια σειρά από τεχνικές που απέκτησα όταν βρισκόμουν στο City College βασισμένες στο εμπορικό στυλ που συνήθως χρησιμοποιείται για τους χαρτοφύλακες, εκείνους που χρησιμοποιείς όταν ψάχνεις δουλειά. Όταν μετά μπήκα στους Μαύρους Πάνθηρες ανέπτυξα ένα πιο ελεύθερο στυλ, εμπνευσμένο από τα Δέκα Σημεία του προγράμματος και απ’ την γραμμή μας, και οι Bobby Seale και Huey Newton μου άφησαν πλήρη αυτονομία. Ήταν εκεί που η τέχνη έγινε για εμένα μια αντανάκλαση αυτού που συνέβαινε στον κόσμο σε ένα επίπεδο τοπικό, εθνικό και διεθνές.

Ποιες καλλιτεχνικές και πολιτικές εμπειρίες έχουν συμβάλει στην ανάπτυξη αυτού του νέου στυλ για το οποίο μιλάς;

Μεγάλο μέρος από τις πολιτικές επιρροές προέρχονταν από την Κούβα. Οι OSPAAAL [Organization of Solidarity for People of Asia, Africa and Latin America], παρήγαγαν πάρα πολλά poster σε αλληλεγγύη με τους παγκόσμιους αγώνες. Μπορείτε να τα βρείτε online σήμερα, είναι χιλιάδες poster, και βρίσκονταν στη ρίζα μέρους της καλλιτεχνικής δουλειάς που έφτιαξα. Στην συνέχεια επηρεάστηκα πολύ από την τέχνη που έρχονταν από το Vietnam, από την κινεζική και ρωσική κάθε τόσο, έτσι όπως και από τις δουλειές που προήλθαν από το κίνημα ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ εδώ, στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ποιος ήταν ο ρόλος σου μέσα στο Black Panther Party; Πως συνδέονταν οι καλλιτεχνικές στρατηγικές με την μαχητική στράτευση στο κόμμα;

Αρχικά μου δόθηκε ο τίτλος του “revolutionary artist” κι εργαζόμουν κυρίως στην εφημερίδα. Χέρι χέρι που το κόμμα άρχισε να μεγαλώνει προικίστηκε με μια δομή για να συγκεντρώσει τα άτομα που ενώνονταν και ήθελαν να συνεισφέρουν. Έτσι σχηματίστηκαν τα υπουργεία κι εγώ έγινα Υπουργός πολιτισμού, με το καθήκον να συντονίζω όλες τις πρωτοβουλίες που έλκονταν γύρω από αυτό τον τομέα, από πανό και αφίσες, στις επαφές για την συγκέντρωση κεφαλαίων. ο Santana για παράδειγμα ήταν ο πρώτος που συμμετείχε, πολύ πριν γίνει γνωστός, μετά οι Jerry Garcia, The Greatful Dead, John Lee Hooker, άνθρωποι όλων των ειδών στη διάρκεια των χρόνων. Να, εκείνα ήταν μέρος των ευθυνών μας. Ήταν ουσιαστικά να διδάξουμε πράγματα ο ένας στον άλλον, να μοιραστούμε ικανότητες, να υποδεχθούμε νέα μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, υπήρχαν και μαθήματα πολιτικών επιστημών, πολιτικής έρευνας όσο εξελισσόμασταν σε διάφορες συλλογικότητες και κολεκτίβες.

Εκτός από αυτά υπήρχε η πολιτική καθημερινή δουλειά: να πουλάμε εφημερίδες, να συμμετέχουμε επαγρυπνώντας για την αστυνομία (copwatching) με τις ομάδες αυτοάμυνας στις γειτονιές, και πάει λέγοντας.

Υπό το φως μιας εμπειρίας όπως εκείνη της αυτονομίας Zapatista, στην οποίαν πλησίασες πρόσφατα, μπορείς να μας περιγράψεις τα κύρια χαρακτηριστικά της πολιτικής πρακτικής του Κόμματος των Μαύρων Πανθήρων;

Υπάρχουν σίγουρα δυνατές διαφορές σε επίπεδο πλαισίου, σε επίπεδο συγκυρίας. Oakland είναι μια πόλη στην οποίαν προσπαθούσαμε να αμυνθούμε και να οδηγήσουμε έναν αγώνα αυτοδιάθεσης. Στο δάσος είναι όλα διαφορετικά, ένα άλλο πράγμα, είναι ένα έδαφος, ένα διαφορετικό επίπεδο.

Σε ιδεολογικό επίπεδο το Black Panther Party εμπνέονταν από τον μαρξισμό και τον λενινισμό, αν και επεξεργαστήκαμε μια δική μας ιδεολογία, ψάχνοντας αυθεντικούς τρόπους σύνδεσης με τους παγκόσμιους αγώνες. Βέβαια διαβάζαμε τα πάντα, μας είχε ζητηθεί, και κάποιοι στο κόμμα ήταν μαρξιστές, μα άλλοι, όπως εγώ για παράδειγμα, δεν είχαμε απολύτως καμία ιδέα για οτιδήποτε όταν μπήκαμε. Οπότε δεν ήταν τόσο απαραίτητο να αντιμετωπίσουμε θέματα πνευματικά, διανοητικής φύσεως, αλλά να τα αποσυνθέσουμε, να τα διασπάσουμε σε μια κοινή γλώσσα. Αυτή ήταν η ιδιοφυία των Μαύρων Πανθήρων, ειδικότερα του Bobby Seale που ήταν ο πιο διανοούμενος, ένας μεγάλος επικοινωνιακός, ενώ ο Eldridge Cleaver ήταν περισσότερο επικεντρωμένος στην καθημερινή στράτευση, αν και ήταν και οι δυο πολύ σεβαστοί, ήταν ικανοί να επικοινωνούν και μέσα στο ίδιο το κόμμα. Πολλοί Πάνθηρες ήταν νεότατοι, εγώ μπήκα στα 21 μου χρόνια αλλά υπήρχαν στελέχη ανάμεσα στα 16 και τα 19 χρόνια. ο Bobby Seale ήταν 30 χρονών και θεωρούνταν μεγάλος, γέρος. Ο Fred Hampton ήταν 21 χρόνων, αλλά δραστηριοποιούνταν ήδη στους youngster πριν εισέλθει στις Pantere Nere. Σκοτώθηκε το 1969 όταν η καταστολή έγινε βαρύτερη κι όταν άλλοι δυο πάνθηρες, ο Bunchy Carter και ο John Huggins, δολοφονήθηκαν στο campus του πανεπιστημίου του Los Angeles. Λίγο μετά την δολοφονία του Fred Hampton υπήρξε μια ανταλλαγή πυροβολισμών επί πολλές ώρες μεταξύ της αστυνομίας και της ενότητας του Los Angeles του Black Panther Party. Άρχισαν να διεισδύουν πράκτορες προβοκάτορες στις Pantere Nere, πραγματικές παραστρατιωτικές επιθέσεις, όπως περίπου κάνουν σήμερα με τους ζαπατίστας. Το COINTELPRO [programma di controspionaggio, πρόγραμμα αντικατασκοπίας του FBI] διέδιδε και κυκλοφορούσε ψευδείς δηλώσεις για να θέσει τους μεν ενάντια στους άλλους, για να μαλώνουμε μεταξύ μας δηλαδή.

Όσον αφορά την πολιτική πρακτική, προωθούσαμε την αυτοοργάνωση ξεκινώντας από τις πρωταρχικές ανάγκες, όπως η ιατρική φροντίδα ή το breakfast program: δείχναμε τις αντιθέσεις σχετικά με όσα η κυβέρνηση δεν έκανε. Το πρώτο breakfast program έγινε στην εκκλησία του West Oakland και σύντομα το σχέδιο διαδόθηκε σε πολλές πόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών: Πάνθηρες που σηκώνονταν στις 4 το πρωί για να ετοιμάσουν το πρωινό στα παιδάκια της συνοικίας πριν πάνε στο σχολείο. Γύρω από εμάς υπήρχε αλληλεγγύη για παράδειγμα από πλευράς πολλών καταστηματαρχών, αλλά και μεγάλος εκφοβισμός και διάφορες υποσχέσεις διευκολύνσεων σε όσους δεν συνεργάζονταν μαζί μας. Μια φορά, για παράδειγμα, η αστυνομία έστειλε ένα ψεύτικο γράμμα απειλητικό, που φαινομενικά υπογράφονταν από τον Huey Newton, σε έναν επιχειρηματία που χρηματοδοτούσε το σχέδιο.

Είσαι ανάμεσα στους πρωταγωνιστές αυτής της μακράς πολιτικής αφροαμερικανικής διαδρομής και πιο πρόσφατα πήρες μέρος στα δίκτυα αλληλεγγύης με το ζαπατιστικό μεξικάνικο κίνημα. Ποια πολιτική και βιογραφική σύνδεση υπάρχει ανάμεσα σε αυτές τις δυο  εμπειρίες;

Εμείς πάντοτε υπήρξαμε διεθνιστές. Είχαμε συντρόφους στο βόρειο Βιετνάμ. Είχαμε συντρόφους στην Βόρεια Κορέα, συντρόφους που βρήκαν άσυλο στην Αλγερία το 1969. Ήμασταν καλεσμένοι να μιλήσουμε σε ολόκληρο τον κόσμο σε υποστήριξη των κινημάτων αλληλεγγύης και αντίστασης ενάντια στους πολέμους. Ο Bobby Seale και οι άλλοι Πάνθηρες ταξίδευαν πολύ. Κι εδώ στις USA βρισκόμασταν σε επαφή με διάφορους αγώνες επάνω στην ράτσα: υπήρχαν οι Young Lords πορτορικάνοι, οι ασιάτες Red Guards, τα κινήματα τσικάνος. Ήμασταν σε επαφή με τους συνεχείς αγώνες στην Λατινική Αμερική, θυμηθείτε την Ολυμπιάδα της Πόλης του Μεξικού του 1968 όταν υπήρξε η σφαγή των φοιτητών στο Tlatelolco. Γι αυτό όταν ο Caleb Duarte, ένας νεαρός καλλιτέχνης που είχα συναντήσει πέντε ή έξι χρόνια νωρίτερα και είχε ανοίξει ένα καλλιτεχνικό κέντρο στο San Cristobal, στα Chiapas, μου ζήτησε να πάω στα νότια του Μεξικού σαν artist in residency, ανταποκρίθηκα, η ιδέα ήταν να δείξει πως οι αισθητικές στρατηγικές είχαν εμπνεύσει τις διαδρομές αυτοδιάθεσης αμφοτέρων των κινημάτων, ζαπατιστικού και αφροαμερικανικού. Έτσι γεννήθηκε ο σχεδιασμός του έργου Zapantera Negra, που δρα ακόμη και σήμερα. Ο Caleb γνώριζε διάφορους ζαπατίστας και είχε επαφές στα Caracoles και κατάφερε να οργανώσει την συνεισφορά μας στις κοινότητες υπό μορφήν murales, τοιχογραφιών και ζωγραφικής. Ήταν πολύ όμορφο, πολλοί νέοι από την περιοχή πήραν μέρος δραστικά, εγώ δυστυχώς δεν μιλώ ισπανικά αλλά μπορούσα να αισθανθώ τις δονήσεις και τον ενθουσιασμό. Στην αρχή πρόθεση μας ήταν να πάμε εκεί κάτω να συναντήσουμε ανθρώπους, και κατά  μια έννοια ήταν να κάνουμε κάτι του οποίου πάντοτε ήμουν κομμάτι, δηλαδή να μεταφέρουμε αλληλεγγύη. Το 2012 μου ζήτησαν να κάνω μια παρουσίαση του τόμου μου με τους Μαύρους Πάνθηρες, και ήταν παρούσες ομάδες αλληλέγγυες απ’ όλο τον κόσμο. Έμεινα εκεί ένα μήνα, ήταν τιμή μου να πάω εκεί να γνωρίσω εκείνη την πραγματικότητα με τα μάτια μου. Από την Bay Area πολύς κόσμος κατέβηκε στα Chiapas στην διάρκεια των χρόνων, μα εκείνη την περίοδο έξω από κάποιες επιτροπές αλληλεγγύης λίγοι άνθρωποι ακολουθούσαν αυτό που συνέβαινε στο Μεξικό. Και τέλος επέστρεψα αυτή την χρονιά [Δεκέμβρης 2013] για την ζαπατιστική Escuelita, το ζαπατιστικό Σχολείο όταν και συναντηθήκαμε.

Μίλησε μας για την εμπειρία σου στην escuelita…

Εγώ βρισκόμουν στο Caracol της Morelia. Ο votàn μου [φύλακας, προσωπικός οδηγός του καθενός μαθητού ή μαθήτριας της escuelita στην διάρκεια της παραμονής στις κοινότητες] ήταν ένας νεαρός zapatista δεκατριών ετών. Εγώ δεν μιλούσα ισπανικά κι αυτός δεν μιλούσε αγγλικά, αλλά μας είπαν πως θα τα καταφέρναμε. Φθάσαμε στο Caracol ύστερα από 7 ώρες στο πούλμαν κι όλοι οι ζαπατίστες ήταν εκεί για να μας υποδεχτούν. Η συλλογικότητα όπου βρισκόμασταν εμείς απείχε μισή ώρα δρόμου από το Caracol και ήταν μικτή, κάποιο ήταν ζαπατίστες και άλλοι όχι. Εμείς δουλεύαμε κάθε μέρα στα κοινά εδάφη. Ήταν κάτι απλό, με το χωμάτινο πάτωμα και το ντους έξω, στην πλευρά του κοντινού βουνού κι όπου μεγάλωνε τμήμα του σιταριού. Το νους σχηματίζονταν από ένα σωλήνα που αντλούσε νερό και πλενόσουν μες τη λάσπη, έξω [γελά], με ένα πλαστικό φύλλο τεντωμένο μεταξύ των δένδρων. Και όταν έπρεπε να πας στο μπάνιο έπρεπε να κάνεις τον γύρο του λόφου προσέχοντας να μην γλιστρήσεις στη λάσπη. Τρώγαμε κυρίως φασόλια και ρύζι κι εκείνο το ποτό από καλαμπόκι ζεσταμένο [αυτό που στο Μεξικό ονομάζουν pozole]. Βροχή τη νύχτα και ήλιος την μέρα, αυτοί βάδιζαν ήσυχα, εγώ θα έπεσα έξι φορές [γελάride] ή για να υπερπηδήσω ένα ποταμάκι έπρεπε να συγκεντρωθώ πάρα πολύ [γελά]. Oh… είναι ένας κόσμος διαφορετικός, φιλικός.

https://www.carmillaonline.com/2016/10/15/intervista-emory-douglas-arte-black-panthers-zapatismo/

ένοπλη πάλη, lotta armata

Ένα βιβλίο: Pasquale Abatangelo -Correvo pensando ad Anna, Έτρεχα σκεπτόμενος την Άννα, του Salvatore Ricciardi

Ciao Pasquale,

ευχαριστώ για το βιβλίο σου: Pasquale Abatangelo, Correvo pensando ad Anna. Una storia degli anni settanta, Μια ιστορία των χρόνων εβδομήντα, Edizioni Dea, Firenze 2017, σελ. 325, € 16,00

Σε ευχαριστώ για το γεγονός ότι μας έφερες ξανά, με την προσεκτική και πιστή διήγηση σου, στα χρόνια με τις ισχυρότερες αγάπες μας, τα χρόνια του μεγάλου πάθους, εκείνα τα πάθη και εκείνο το ζήλο που μας επέτρεψαν να επιφέρουμε μια πρόκληση στην καπιταλιστική τάξη σε μια κοινωνία με ένα σύστημα οικονομικό και στρατιωτικό που την τοποθετούν στην έβδομη θέση μεταξύ των δυνάμεων . Eκείνη τη δυνατή φλόγα και την ζέση που αντιτίθεται για τα καλά στην σημερινή εποχή που είναι γεμάτη αδύναμο και θλιβερό ζήλο, μηδέν πάθος, εποχή δίχως φλόγα που θα ήθελε να αποτελέσει παγίδα για τις νέες γενιές, καθιστώντας τες υπάκουες. Ατονία, νωθρότητα, αποχαύνωση που δεν διασπάστηκε ούτε για λίγο από τα υπερβολικά αναμνηστικού τύπου τελετουργικά των 40 χρόνων από το κίνημα του ’77.

Διαβάζοντας σε ένιωσα στο πλευρό μου, μαζί με πολλούς άλλους, να πηγαινοερχόμαστε ξανά εκείνα τα σκονισμένα βήματα στο πλακόστρωτο από τραχύ τσιμέντο, τραχύ σαν την ατμόσφαιρα που αναπνέαμε στις «ειδικές». Ξανά στα κελιά, να ξυπνάμε την αυγή απ’ τα ψαξίματα και τους ελέγχους (perquise) ή από τις ξαφνικές αναχωρήσεις (sballi), στις συγκρούσεις με τους φρουρούς, στα σχέδια απόδρασης, στους συνεχείς ιδεασμούς γι απόπειρες απόδρασης συχνά αποτυχημένες ή που κατέρρευσαν την τελευταία στιγμή ή, μερικές φορές, στις πετυχημένες απόπειρες, να κρύψουμε στις πιο απροσδόκητες θέσεις όλα εκείνα που θα προσπαθούσαμε να ανακτήσουμε αργότερα και που μας έρχονταν απ’ έξω, επινοώντας ευφάνταστους τρόπους. Στις επιστολές που γράφαμε κουρνιασμένοι στην κούνια και  σε εκείνες τις αναμονές περπατώντας πέρα δώθε την ώρα του προαυλισμού, όταν στη φωνή του φρουρού «ταχυδρομείο» ορμούσαμε προς την πόρτα όπου μας μοίραζαν τα γράμματα ήδη σε μεγάλο βαθμό λογοκριμένα. Στα βιβλία, στις ομάδες μελέτης, στις σημειώσεις που γράφαμε με χαρακτήρες πολύ μικρούς  σε ξεχαρβαλωμένα τετράδια από τις συνεχείς μετακινήσεις και έρευνες, ή και στα μηνύματα τα γραμμένα στα χαρτάκια των τσιγάρων για να τα κάνουμε αόρατα στους φρουρούς. Στην ακατανίκητη επιθυμία να μάθουμε, με την πεποίθηση ότι θα έπρεπε να υπάρχει ένας τρόπος κι ένας δρόμος που να αντιστοιχεί στην επιθυμία μας να πραγματοποιήσουμε μια κοινωνία διαφορετική από εκείνη που μας είχε αναγκάσει να την μισούμε τόσο πολύ ώστε να θέλουμε να την ανατρέψουμε.

Εκείνα τα ισχυρά πάθη, στην κορυφή η αλληλεγγύη, είναι το κόκκινο νήμα της αφήγησης σου, επειδή ήταν η ταυτότητά μας εκείνα τα χρόνια, μέσα και έξω. Τέτοια η ισχύς τους που κατάφεραν να μολύνουν οποιονδήποτε ήρθε εντός εμβέλειας, με την προϋπόθεση από την ίδια πλευρά του ταξικού οδοφράγματος.

Όλες και όλοι εμείς προερχόμασταν από διαφορετικά περιβάλλοντα και η αφήγηση σου εμφανίζει με τον καλύτερο τρόπο εκείνα τα κοινά χαρακτηριστικά που έφεραν τόσο κοντά διαφορετικά κοινωνικά υποκείμενα ώστε να μοιάζουν με μια αδελφοσύνη. Αλλά δεν είναι, όπως λένε σε ορισμένα μέρη, μια συνάντηση μεταξύ «απογόνων του ’68» μικροαστών διανοούμενων και «ληστών» κακοποιών του δρόμου, που ξεπήδησε για να ικανοποιήσει την περιέργεια, σχεδόν νοσηρή, ανάμεσα σε αντιτιθέμενα άκρα. Φυσικά και όχι! Εάν ένα χαρακτηριστικό έχει εξέχουσα θέση στα κινήματα της δεκαετίας του εβδομήντα ήταν ότι δεν χρειάστηκαν ποτέ, μέσα στην ανάπτυξη της σύγκρουσης τους μικροαστούς διανοούμενους, δεν είχαν την ανάγκη τους ούτε για μια στιγμή. Σίγουρα, υπήρξαν και προσπάθησαν να κατευθύνουν εκείνα τα θυελλώδη κινήματα, αλλά, δίχως να τα καταφέρουν, λίγο αργότερα εγκατέλειψαν, ή είχαν ένα τελείως περιθωριακό ρόλο. Εκείνοι που συνέχισαν, με αυτή την αδρότητα που χαρακτηρίζει την τάξη απ’ όπου προέρχονται, ήταν οι εργάτες, η νεολαία των προλεταριακών συνοικιών, οι εργαζόμενοι στις υπηρεσίες, και επίσης φοιτητές που προέρχονταν από προλεταριακές πραγματικότητες, κάνοντας και λάθη, αλλά σίγουρα όχι για να ακολουθήσουν τις οδηγίες του ιδεολόγου της βάρδιας. Ως εκ τούτου η συνάντηση με το παράνομο προλεταριάτο δεν υπήρξε η δελεαστική ανακάλυψη των βαρεμένων παιδιών-του-μπαμπά σε αναζήτηση περιπετειωδών συγκινήσεων και ανατριχίλας, αλλά η αναπαραγωγή αυτού που συνέβαινε στις γειτονιές, στα προάστια. Έχω ήδη μιλήσει για το πως στους Σιδηροδρόμους, στις αρχές της δεκαετίας του Εξήντα, ήταν ευρέως διαδεδομένες παράνομες πρακτικές για τη στήριξη των εργαζομένων συναδέλφων που είχαν υποστεί ατύχημα, το ίδιο και στα εργοτάξια των κατασκευών, μα ήταν πρακτική διαδεδομένη και σε άλλους εργατικούς τομείς απασχόλησης. Περίεργα που σπάνια συμβαίνουν σε κοινωνίες κατακερματισμένες στις οποίες κάθε κοινωνική ομάδα, σήμερα όλο και περισσότερο, κλείνεται στον μικρόκοσμο του συγκεκριμένου επαγγέλματος. Περίεργα που όταν εμφανίζονται, μας λένε ότι βρισκόμαστε στην παρουσία πιθανότητας μεγάλων αλλαγών που θα αφήσουν εποχή. Και εμείς, αυτό το ασυνήθιστο μείγμα της διαφορετικότητας, δεν αφήσαμε να μας επηρεάσει ο «μύθος» της νομιμότητας, όπως κινδυνεύουν οι άνθρωποι να επηρεάζονται σήμερα.

Δεν είχαμε βεβαιότητες, εκτός από εκείνη του να θέλουμε να φέρουμε την επανάσταση, να φέρουμε τα πάνω κάτω στην παρούσα κατάσταση των πραγμάτων, δεν είχαμε προεπιλεγμένες διαδρομές, ούτε προγραμματισμένα στάδια, φάσεις. Ούτε άκαμπτες και προκατασκευασμένες θεωρίες που να μας καθοδηγούν μηχανικά στη δράση, μάλλον το αντίθετο, ήταν η δράση που υπαγόρευε τις θεωρητικές επιλογές. Τουλάχιστον όσο κράτησε η επίθεση! Το σκοτάδι ήρθε όταν άλλαξε πρόσημο, όταν η επίθεση εξόκειλε, όταν η προέλαση προσάραξε. Εκείνη την εποχή υπήρξε μια εξάπλωση των θεωριών που χτίστηκαν επάνω σε πραγματικότητες που φανταστήκαμε, εκεί ήταν η αρχή της ήττας. Εμείς, όπως και όλα τα κινήματα εκείνων των χρόνων, κινήματα που πίστευαν ακράδαντα πως δάγκωναν απτά την πραγματικότητα, θελήσαμε να ξεκινήσουμε ένα ταξίδι σκληρό χωρίς να έχουμε βεβαιότητες των αποτελεσμάτων του, ούτε συγκεκριμένα σημεία άφιξης. Θέλαμε να αλλάξουμε το υπάρχον που τρέφονταν με εκμετάλλευση και καταπίεση, που παρήγαγε πολέμους και καταστροφές, που ταμπουρώνονταν περιτριγυριζόμενο από τείχη, φυλακές, ψυχιατρεία και αποξένωση, αλλοτρίωση.

Όλα αυτά για εμάς ήταν ο κομουνισμός, ένας κομουνισμός σε κίνηση, ένας κομουνισμός σαν κίνημα που μεταμορφώνει το παρόν. Η διαδρομή εκείνου του κινήματος στόχευε στην ριζική αλλαγή του παρόντος, στην κατάργηση του καπιταλιστικού συστήματος και του Κράτους του όπως επίσης και του νομικού οπλοστασίου του. Σκεφτείτε πόσο θα μπορούσαν να μας ενδιαφέρουν οι φράχτες που ήταν χτισμένοι πάνω στο μύθο της νομιμότητας; Ο στόχος μας ήταν το χτίσιμο μιας άλλης κοινωνίας που έπρεπε να εφεύρουμε, να την επινοήσουμε απ’ την αρχή, βασισμένη όμως στην άμεση δημοκρατία του προλεταριάτου. Αυτή την διαδρομή ονομάζαμε κομουνισμό.

Έκανες μια εξαιρετική δουλειά, Pasquale, επιστρέφοντας μας με ειλικρίνεια την αλληλεγγύη η οποία έφτανε μέχρι τη συνενοχή, που μας χαρακτήριζε, φαίνονταν, πολλές φορές, σε εκείνο το είδος αγώνα που γίνονταν για την ανάληψη της ευθύνης, μπροστά στον επικεφαλής της φρουράς που παρατάσσονταν για τον ξυλοδαρμό μας ή τιμωρία σοβαρή, απέναντι σε ένα γεγονότος που είχε παραβιάσει την αυστηρή τάξη του εγκλεισμού.  Μια αλληλεγγύη που συνοδεύονταν από μια ακραία εμπιστοσύνη, του ενός προς τον άλλο και όλων προς όλους. Εμπιστοσύνη τόσο σημαντική που, στο αντίθετο της εξέφρασε, κατά τη λήξη του επιθετικού κύκλου, έναν καταστροφικό θυμό προς όλους εκείνους που πρόδιδαν την εμπιστοσύνη αυτή. Και συνέβη, δυστυχώς συνέβη στιγμές θυμού καταστροφικού εξερράγησαν μέσα μας. Αυτό έγινε ανοίγοντας τεράστια ερωτήματα. Συνέβη με αποτελέσματα εμπαθούς θρυμματισμού και αγριότητας απέναντι σε αδύναμους συντρόφους μας μπροστά στις πιέσεις του εχθρού. Έγιναν τα πάντα και κατά πάσα πιθανότητα δεν θα ήταν δυνατόν να μην είχαν συμβεί όταν ξεκινά μια διαδικασία και τίθενται στόχοι, όπως αυτοί που θέσαμε, να έρθουμε αντιμέτωποι και να συγκρουστούμε με τις πιο ισχυρές δυνάμεις που η ανθρωπότητα έχει δει ποτέ, για να τους νικήσουμε, να τους καταρρίψουμε και να μετατρέψουμε τον κόσμο στον οποίο ζούμε.

Ειδική φυλακή του Trani, η εξέγερση, οι Gis των καραμπινιέρων με τα ελικόπτερα και οι ριπές με τ’ αυτόματα, ο ολοκληρωτικός ξυλοδαρμός, στη συνέχεια η επανέναρξη του αγώνα αν και μαύροι απ’ το ξύλο, η αναχώρηση για Nuoro, η τιμωρητική Badu ‘e Carros,και η συνέχεια… Όμορφες στιγμές! Έτσι κι αλλιώς οι μπουνιές ξεχνιούνται, κάποιες μελανιές, ουλές εδώ κι εκεί που ούτε φαίνονται, αλλά οι όμορφες σχέσεις δεν ξεχνιούνται, τις θυμάσαι, και πως! Και είναι το αλάτι της ζωής.

Ένα τελευταίο πράγμα που θα ήθελα να προσθέσω, και αφορά από πλησιέστερα την ενδιαφέρουσα εμπειρία σου: από περιθωριοποιημένο παράνομο σε κομμουνιστή μαχητή. Θα είναι δυνατό κάτι τέτοιο σήμερα; Πρέπει να Είναι! Φυσικά, σήμερα οι ληστές, οι παράνομοι δεν είναι εκείνοι οι αντάρτες των νεανικών σου χρόνων, το ξέρουμε, αλλά σήμερα, οι εργατικές δυσκολίες και κυρίως μισθολογικές, αναγκάζουν πολλούς εργαζόμενους, σε διάφορους τομείς, να πρέπει να στρογγυλέψουν το κοκαλιάρικο εισόδημα τους με μια δεύτερη δουλειά, εκείνη που καταφέρνουν να βρουν. Τι βρίσκουμε σήμερα; Μπορεί να συμβεί, και συμβαίνει πολύ συχνά, οι εργάτες και οι προλετάριοι πρέπει να «στρογγυλεύουν» τους πενιχρούς μισθούς με παράνομες δραστηριότητες, γιατί αυτές βρίσκονται, κάποιες άλλες όχι. Είναι προϋπόθεση της ύπαρξής τους, ετούτων και αυτών που εξαρτώνται από αυτούς, και δεν μπορούν να περιμένουν. Από εδώ επαναλαμβάνω αυτό που έχω προτείνει εδώ και αρκετό καιρό, μέχρι τώρα δεν μ’ έχουν ακούσει: να απαλλαγούμε από τη συνήθεια της νομιμότητας, να την πετάξουμε μακριά και να αντιμετωπίσουμε μαζί με αυτούς τους προλετάριους το πρόβλημα του πώς να οργανώσουμε όλους και όλες όσους εργάζονται σε κάθε τομέα – ακόμη και η παρανομία είναι ένας παραγωγικός τομέας – και οι οποίοι θα έχουν να κερδίσουν ανατρέποντας αυτή την κοινωνία, επαναστατώντας εναντίον της.

Ένα βιβλίο πολύ χρήσιμο ειδικά για τα κορίτσια και τα αγόρια, στα οποία συστήνω την ανάγνωση. Ένα βιβλίο το οποίο, επαναλαμβάνω, με ενθουσίασε. Λιγότερο ενθουσιασμό ένιωσα όταν είδα να επιχειρούν να χρησιμοποιήσουν την ιστορία σου / μας για να στηρίξουν τις τρέχουσες πολιτικές θέσεις. Κάθε πολιτική άποψη μπορεί να εκφραστεί ελεύθερα και να επαληθευτεί στην πραγματική ζωή, αλλά αυτό γίνεται, βάζοντας το πρόσωπο μπροστά και όλα τα άλλα, διακινδυνεύοντας. Αυτή είναι η επαλήθευση. Αυτό είναι το δίδαγμα της δεκαετίας του Εβδομήντα!

Γεια σου Pasquale, a presto, σύντομα μαζί

Salvatore Ricciardi