θεωρία, teoria

Ανάμεσα στον κλιματικό αρνητισμό και την green economy- πράσινη οικονομία. Παρέμβαση του Massimo De Angelis

Ακολουθεί μια σειρά από σκέψεις του Massimo De Angelis, καθηγητή της «Πολιτικής Οικονομίας και Κοινωνικής Αλλαγής»-“Political Economy and Social Change” στο Πανεπιστήμιο του East London.Τα επιχειρήματά του σχετίζονται με το ευρύ θέμα της πολιτικής οικολογίας, ξεκινώντας από τη σχέση ανάμεσα στη φύση, το κεφάλαιο και το ανθρώπινο υποκείμενο, περνώντας μέσα από την τρέχουσα πολιτική συζήτηση για τις κλιματικές αλλαγές ανάμεσα στον αρνητισμό και τις «πράσινες» προοπτικές υπαγωγής, φτάνοντας τη συζήτηση σε γενικές υποθέσεις για το θέμα του επαναπροσδιορισμού της οργάνωσης της κοινωνικής αναπαραγωγής από μια οπτική μαρξιστική. Το κείμενο είναι μια μεταγραφή της ομιλίας του De Angelis στη δεύτερη συνάντηση του «Μέχρι την επανάσταση – Εργαστήριο κριτικής και πολιτικής οικολογίας»- «Until the Revolution – Laboratorio di critica ed ecologia politica» που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Μπολόνια. Συνάντηση με τίτλο «Μεταξύ κλιματικού αρνητισμού και πράσινης οικονομίας»-“Tra negazionismo cimatico e green economy”.

Tra negazionismo climatico e green economy. Intervento di Massimo De Angelis

Ξεκινώ προσπαθώντας να διευκρινίσω δύο πράγματα. Μιλάμε για τον Μαρξ και την ανάλυσή του για το εμπόρευμα. Ο Μαρξ αντιμετώπιζε μαζί με αυτό το πρόβλημα του εμπορεύματος, της εμπορευματοποίησης και του φετιχισμού, και εκείνο της αλλοτρίωσης, που συνδέεται με αυτές τις θεματικές που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Λέγεται ότι σε σχέση με την καπιταλιστική εκμετάλλευση υπάρχει και η αλλοτρίωση του ανθρώπου, η οποία διαρθρώνεται σε διάφορες στιγμές. Η άρθρωση του ανθρώπου ως παραγωγού, σε σχέση με το εμπόρευμα που παράγει. Αυτό το βλέπουμε σε όσους εργάζονται σε ένα εργοστάσιο υπό τον κύριο-το αφεντικό. Παράγεις κάτι επάνω στο οποίο δεν έχεις κάποια αυτόνομη ενέργεια-δύναμη-input σχετικά με το πού, πώς, πόσο ή γιατί. Μετά υπάρχει η αποξένωση, η αλλοτρίωση του παραγωγού σε σχέση με τους συμ-παραγωγούς του, επειδή σε ένα καπιταλιστικό πλαίσιο έχεις ισχυρούς περιορισμούς στην αυτονομία του τρόπου παραγωγής αυτού που παράγεις, του τρόπου με τον οποίο συσχετίζεσαι και συνεργάζεσαι με τους άλλους. Η αλλοτρίωση-αποξένωση του παραγωγού, το εννοούμε με την ευρεία έννοια, όχι μόνο στο εργοστάσιο, αλλά και στην οικιακή εργασία, είναι επίσης σε σχέση με τη φύση, στη σχέση με αυτήν. Με τη φύση εννοούμε λοιπόν, τη φύση έξω από τους ανθρώπους, επειδή και εμείς κατά τα άλλα είμαστε φύση. Η φύση δεν είναι έξω από εμάς, είναι και μέσα μας. Όταν μιλάμε για τη φύση μιλάμε και για τους εαυτούς μας, σε σχέση με το περιβάλλον μέσα στο οποίο υπάρχουμε και στο οποίο συσχετιζόμαστε με διάφορες μορφές. Η ανάλυση της μορφής αυτής της σχέσης ανθρώπου-φύσης έξω από εμάς, είναι ένα πολιτικό ζήτημα. Στον καπιταλισμό, σύμφωνα με τον Μαρξ, αυτή η αλλοτρίωση-αποξένωση εκφράζεται ακριβώς με τη φύση. Φτάνει να σκεφτούμε την δραματική λίστα που προκύπτει κάθε χρόνο σε σχέση με τα εργατικά ατυχήματα, με θανάτους, άγχος, σημειώνουμε το κακό που μας κάνει ένα συγκεκριμένο οικονομικό και κοινωνικό σύστημα.

Μετά υπάρχει η τελευταία αλλοτρίωση για την οποία μιλάει ο Μαρξ που είναι η αποξένωση από το ίδιο το δικό του είδος. Το ανθρώπινο είδος διακρίνεται από τα άλλα είδη για την ικανότητά του να επεξεργάζεται, να σκέπτεται και να αυτοπροσδιορίζεται μέσω μιας γνώσης που αναπτύσσεται. Ας ξεκινήσουμε από αυτή την αλλοτρίωση διότι αυτή είναι και σήμερα παρούσα με δραματικό τρόπο. Αγγίζει τα μεγάλα τρέχοντα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής αλλά όχι μόνο, επειδή όταν βλέπουμε αυτούς τους αγώνες να εκφράζονται με αναβρασμό όπως στο Λονδίνο με την εμφάνιση του Extinction Rebellion (που υπήρξε μια μεγάλη στιγμή έκφρασης αυτής της τεράστιας αγωνίας, αυτού του φόβου) βλέπουμε πως συσσωρεύονται με άλλες ανησυχίες-αγωνίες. Μέχρι προχθές συζητούσαμε για επισφάλεια, για υλική ασφάλεια, για το πώς θα τα βγάλουμε εις πέρας, τώρα υπάρχει ένα νέο άγχος, αυτό της κλιματικής αλλαγής, για το οποίο δεν υπάρχει μέτρο σύγκρισης.

Μαζί με αυτήν υπάρχουν και πολλές άλλες θεματικές, εκείνες που έχουν καθορίσει μελετητές όπως ο Steffen σε σχέση με τη λέξη Anthropocene -1]. Μιλάμε για μια προσπάθεια συγκέντρωσης όλων των περιβαλλοντικών ζητημάτων που δεν περιλαμβάνουν μόνο την κλιματική αλλαγή αλλά και την απώλεια βιοποικιλότητας, σχεδόν 60% από τη δεκαετία του ’50, με τη διάβρωση των ακτών λόγω της μαζικής παραγωγής αγαθών όπως οι κανονικές γαρίδες που καταστρέφουν γαίες και κοινωνικές οργανώσεις όπως αυτές των αγροτών, θέτοντας σε κίνδυνο και τα υπόγεια ύδατα. Ή την εκπομπή μεθανίου λόγω της μαζικής παραγωγής κρέατος εξ αιτίας του αυξανόμενου αστικού πληθυσμού ολοένα και πιο πεινασμένου που υποκινείται από τις αγρο-business. Υπάρχουν μεταξύ άλλων πολλά περισσότερα από αυτά τα πράγματα, με το έργο του ίδιου του Steffen ο οποίος, μέσω δεκάδων και δεκάδων γραφημάτων περιγράφει πως ξεκινώντας από τη Βιομηχανική Επανάσταση υπήρξε μια αλλαγή πορείας στις εκπομπές ανυδρίτη, η οποία σταδιακά πήρε την πάνω βόλτα.

Με την παγκόσμια επιτάχυνση του καπιταλισμού υπάρχει μια επιτάχυνση και όλων των άλλων αρνητικών δεικτών της οικολογικής κατάστασης του κόσμου, ακόμη και πέρα από το ζήτημα των εκπομπών. Βρισκόμαστε σε μια τεράστια περιβαλλοντική κρίση, η οποία δεν είναι ότι καταστρέφει τη φύση (γι αυτό θέλει πολύ ακόμη). Μάλλον καταστρέφει τις συνθήκες ζωής που είναι απαραίτητες στην ανθρώπινη αναπαραγωγή, στην ανθρώπινη ζωή σε αρμονία με τη φύση. Ο καπιταλισμός έχει πραγματοποιήσει ένα είδος πειρατείας μιας περιόδου, μιας γεωλογικής εποχής που ονομάζεται Οlocene-Ολόκαινο-2] στην οποία αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε θεωρητική γραμμή, που είναι μια εποχή που θεωρητικά θα έπρεπε να διαρκέσει χιλιάδες και χιλιάδες χρόνια, όπου οι κλιματικές διακυμάνσεις είναι πολύ περιορισμένες, χρήσιμες για μια σταθερή ανάπτυξη των ανθρώπινων πολιτισμών. Ο καπιταλισμός κατάφερε να τερματίσει αυτή την εποχή, όπου όλες οι αξίες που αποτελούσαν το όραμα-την έννοια της Olocene είναι ξεπερασμένες και συνεχίζουν να ξεπερνιούνται..

Φαίνεται ότι δεν υπάρχει όριο σε αυτήν την τρέλα του καπιταλισμού. Ο κίνδυνος είναι αυτός, και είναι τεράστιος. Γινόταν λόγος περί αρνητισμού, και πράσινης οικονομίας. Οι αρνητιστές είναι για λόγους που πολύ συχνά έχουν να κάνουν με τους ευαγγελιστές όπως στις ΗΠΑ. Πολλοί από τους αρνητιστές ωστόσο γνωρίζουν πολύ καλά ποιο είναι το πρόβλημα, μόνο που σκέφτονται από την οπτική της νοοτροπίας των οικονομολόγων. Η κυρίαρχη οικονομία έχει τεράστια ευθύνη για αυτά τα φαινόμενα και την κατανόησή τους. Μια λέξη κλειδί μέσα σε αυτή τη συζήτηση είναι η λέξη «αειφορία-βιωσιμότητα». Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για το κενό αυτής της λέξης, που εφαρμόζεται τόσο στο περιβάλλον όσο και στις business. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, γίνεται λόγος να καταστούν οι business συνεχείς, δίχως τέλος. Η περιβαλλοντολογική είναι αντιθέτως ικανότητα της φύσης να απολαμβάνεται με τον ίδιο τρόπο και από τις επόμενες γενιές. Αυτή η ιδέα προέρχεται από την μεγάλη διορατικότητα των εσκιμώων πληθυσμών για τους οποίους κάθε απόφαση που πρέπει να ληφθεί μέσα στην κοινότητα πρέπει να είναι μακρόπνοη, λαμβάνοντας υπόψη τις συνέπειες και τις επιδράσεις αυτής της απόφασης στις επτά μελλοντικές γενιές. Κάθε απόφαση θεωρούνταν από τις αυτόχθονες κοινότητες ως μια σημαντική απόφαση, είχε μεγάλη βαρύτητα γι αυτές. Εκείνοι που θα έπρεπε να πληρώσουν τις συνέπειες συγκεκριμένων αποφάσεων έπρεπε να ληφθούν υπόψη.

Στην τρέχουσα συζήτηση υπάρχουν δύο τρόποι κατανόησης της λέξης βιωσιμότητα-αειφορία. Υπάρχουν επιστήμονες, όπως οι επιστήμονες του κλίματος, που διαβάζουν τις οικολογικές διεργασίες και σκιαγραφούν μια ισχυρή αντίληψη της βιωσιμότητας. Δεν μπορείτε να συνεχίσετε να εκπέμπετε αέρια θερμοκηπίου πάνω από 380 μέρη ανά εκατομμύριο, διότι διαφορετικά το κλίμα αναστατώνεται. Απλό, ξεκάθαρο, βασισμένο στη βάση ότι η βιόσφαιρα έχει τελειώσει. Κάθε φράση των κυβερνήσεων που αρνείται αυτό το λόγο είναι ένα μεγάλο ψέμα. Κάθε οικονομίστικη, νεο-φιλελεύθερη ή κεϋνσιανή τάση, βασίζεται επάνω σε μια οικονομική ανάπτυξη που δεν αγκαλιάζει το όριο που θέτουν οι επιστήμονες. Δεν μπορούμε να εκπέμπουμε περισσότερο, αντιθέτως πρέπει να πάμε προς τα πίσω, να μειώσουμε με κάποιο τρόπο, ακόμα κι αν πρόκειται για μια ευρεία συζήτηση.

Υπάρχει επίσης μια άλλη ιδέα της αδύναμης βιωσιμότητας, όπως την ονομάζουν αυτοί. Για αυτή τη γραμμή σκέψης υπάρχει το υλικό κεφάλαιο (μηχανές, κτίρια, πρώτες ύλες) και στη συνέχεια υπάρχει το φυσικό κεφάλαιο. Για το ρεύμα αυτό, είναι δυνατόν να καταστρέφεται το φυσικό κεφάλαιο, αρκεί να μπορούμε να το αντικαταστήσουμε με υλικό κεφάλαιο. Γι αυτούς, είναι δυνατό να αντικαταστήσουμε στο φυσικό κεφάλαιο το κεφάλαιο που δημιουργείται από τα οικονομικά συστήματα. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα, όπως να βάλουμε ανακλαστικές ουσίες γύρω από την ατμόσφαιρα ώστε να αντανακλούν τον ήλιο, έτσι ώστε να μειωθεί η θερμοκρασία και να συνεχίσουμε να αναπτύσσουμε και να εκπέμπουμε αδιάκοπα διασφαλίζοντας την ισορροπία.

Από αυτή την άποψη εδώ πρέπει επίσης να αναρωτηθούμε για την ιδέα σύμφωνα με την οποία αναρωτιόμαστε σχετικά με το τι φαντάζεται για το μέλλον ο καπιταλισμός. Τι είδους ύπαρξη προτείνει; Μια στην οποία όλοι εξαρτώνται από τις τεχνολογίες επάνω στις οποίες κερδίζονται δισεκατομμύρια, για παράδειγμα για να σταματήσουν τις ακτίνες του ήλιου όπως αναφέρθηκε προηγουμένως; Δεν ξέρω αν έχετε δει ποτέ την ταινία «Total Recall» του Schwarzenegger, μια ταινία από τη δεκαετία του ’80 στην οποία ο Schwarzenegger πηγαίνει στον Άρη, μια ανθρώπινη αποικία, στην οποία ο καπιταλιστής μονοπωλεί τον αέρα ως προϋπόθεση της ζωής όπου μπορεί να εκβιάσει τους πάντες. Το κεφάλαιο, δηλαδή ο αέρας, βρίσκεται στα χέρια εκείνων που διαχειρίζονται την αποικία. Αν υπάρχει κάποια ομάδα που επαναστατεί, απλώς αφαιρούν τον αέρα, αυτό φτάνει. Το πρόβλημα αντιμετωπίζεται στη βάση της αναπαραγωγής. Αυτή είναι μια από τις ευκαιρίες των αρνητιστών, μία προς την οποία τείνουν.

Πρόσφατα, ο κ. Mike Pompeo, υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, είπε σε μια πολύ σαφή δήλωση ότι πράγματι, ναι, ίσως υπάρχει ένα κλιματικό πρόβλημα. Αλλά ταυτόχρονα είπε ότι με το λιώσιμο των πάγων υπάρχουν τεράστιες οικονομικές ευκαιρίες, τόσο για τις διαδρομές logistics μεταξύ της Ασίας και της Αμερικής, αλλά και για την εξερεύνηση πετρελαιοπηγών για παράδειγμα. Η ιδέα τους πρέπει να διαβαστεί μέσα σε αυτό το πλαίσιο, να συνεχιστεί η ανάπτυξη ως έχει, και μάλιστα να επιταχυνθεί χάρη και σε αυτές τις φυσικές μεταβολές. Εσύ σκέφτεσαι, δεν είναι πως επηρεάζει και εκείνους αυτή η διαδικασία; Λοιπόν, έχουν υπάρξει πολλά έργα για το πώς το 1% επιθυμεί και μπορεί να προστατευθεί από αυτές τις καταστροφές. Στην αγορά των ιδιοκτησιών τα διάφορα bunker κατά της κλιματικής αλλαγής εκτινάσσονται όσον αφορά την αγορά. Υπάρχουν βίλες εξοπλισμένες για να διατηρήσουν την ασφάλεια όσων ζουν εκεί από οποιαδήποτε εκδήλωση, από πυρηνικούς πολέμους έως κλιματικές καταστροφές. Εάν υπάρχει πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί τότε, η τεχνολογία θα το κάνει, η οποία με τη σειρά της θα προσφέρει και άλλες δυνατότητες για κερδοφορία και συνεχή ανάπτυξη. Θα στήσουν δεξιά κι αριστερά βάσεις για το ηλιακό σύστημα.

Η άλλη δυνατότητα, η πράσινη, είναι λίγο πιο λοξή. Πηγαίνει μεταξύ εκπροσώπων στυλ Ocasio-Cortez, αυτοαποκαλούμενης σοσιαλίστριας ΗΠΑ, του αποκαλούμενου Green New Deal, μέχρι τμημάτων του Εργατικού Κόμματος στη Μεγάλη Βρετανία κοντινών στην ίδια Ocasio, μέχρι οικονομολόγους ευνοϊκούς α λα Stiglitz. Πρέπει να πούμε ότι αυτή η πρόταση δεν αλλάζει πολύ τα χαρτιά στο τραπέζι. Μιλούν για ανάπτυξη και πράσινη ανάπτυξη, για τεχνολογική μετατροπή. Πράσινη ανάπτυξη, είναι λιγάκι ένας κόμπος που πρέπει να αντιμετωπίσουμε. Οι ειδικοί της κυκλικής οικονομίας, οι οποίοι ασχολούνται με την ανακύκλωση των αγαθών, λένε ότι το μέγιστο που μπορεί να επιτευχθεί είναι γύρω στο 30% των πρώτων υλών που χρησιμοποιήθηκαν αρχικά. Και είναι ένα ποσοστό προοπτικής, το σημερινό εξακολουθεί να είναι ακόμη μικρότερο.

Ωστόσο, η οικονομική ανάπτυξη, έστω και πράσινη, έχει περιβαλλοντικές επιπτώσεις, μιλάμε για αφαίρεση υλικών, ρύπανση και ούτω καθεξής. Υπάρχει το πρόβλημα της αντικατάστασης των ορυκτών καυσίμων με ηλιακούς συλλέκτες και άλλες μορφές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Απλά σκεφτείτε αυτό που σημαίνει από υλικής πλευράς η εξόρυξη μετάλλων, σπάνιων γαιών για να φτιαχτούν πάνελ και αιολικά πάρκα ικανά να αντικαταστήσουν όλη την ενέργεια που παράγεται σήμερα. Μια κατεύθυνση προς τις ανανεώσιμες θα σήμαινε μέσα στον καπιταλισμό να πρέπει να παράγει τουλάχιστον την ίδια τρέχουσα ενέργεια, αν όχι περισσότερο. Θα σήμαινε ότι ο κόσμος θα ήταν ένα ανοιχτό ορυχείο για να επιτρέψει αυτή τη μετάβαση. Το θέμα της land grabbing-αρπαγής της γης ενάντια στην οποία έχουν εφορμήσει κοινωνικά κινήματα σε διάφορα μέρη του κόσμου, και εν όψει μιας οικολογικής μετάβασης, θα θέτονταν ακόμα πιο έντονα. Πολλές από τις γαίες που κλάπηκαν από τις διάφορες κυβερνήσεις στις κοινότητες είχαν μέσα τους ορυκτά απαραίτητα για τη μετάβαση.

Αυτά είναι μόνο μερικές απόψεις, υπάρχει μετά το κοινωνικό ζήτημα, του είδους των κοινωνικών σχέσεων που μπορούν να παραχθούν. Δεν πιστεύω ότι υπάρχει μια εναλλακτική λύση πέρα από τους δύο αυτούς πόλους. Όσον αφορά αυτό τον τελευταίο, τον πράσινο, του Πράσινου Νέου Συμβολαίου-Green New Deal δεν γίνεται αντιληπτό ποιος ωφελείται και ποιος χάνει. Πόσο πράσινο και πόσο «κόκκινο» είναι αυτό το νέο συμβόλαιο με όρους κοινωνικών νικών; Αν αυξήσουμε το βλέμμα μας, εάν το ρίξουμε σε ολόκληρη την σφαίρα, βλέπουμε πως ζούμε επάνω σε έναν πλανήτη που έχει και άλλες προκλήσεις, ξεκινώντας από το ζήτημα της πείνας για παράδειγμα, το οποίο έχει αυξηθεί. Οι συνθήκες του πλανήτη στο σύνολό του είναι τρομερές από την άποψη των προβλημάτων που δημιουργούνται από την καπιταλιστική ανάπτυξη. Τι να κάνουμε λοιπόν; Και τι θέλουμε, πέρα από αυτό που μπορούμε να κάνουμε; Ποιος είναι ο ορίζοντας μας;

Ο πρώτος ορίζοντας είναι να απορρίψουμε εκείνο των συντηρητικών α λα Trump και Bolsonaro, εκείνων που σπρώχνουν προς την αγρο-business, μοντέλο γεωργίας που έχει ένα τεράστιο κόστος επί του πλανήτη. Αν σκεφτείτε καθέναν από τους τομείς που είναι υπεύθυνοι γι αυτές τις διαδικασίες, όλοι πρέπει να αλλάξουν. Αλλά πολλές ουτοπίες ακόμη και των «παλαιών κομμουνιστών» επάνω στην κοινωνική οργάνωση καταρρέουν απέναντι σε αυτό το είδος κεφαλαίου. Η αγρο-business με ελκυστήρες-τρακτέρ, λιπάσματα, μεγάλες παραγωγές και ούτω καθεξής πρέπει να εξαλειφθεί. Πώς μπορούμε να ξανασκεφτούμε τη γεωργία; Από εδώ πρέπει να περάσουμε. Σε μια φάση προηγμένου καπιταλισμού όπως είναι ο δικός μας πρέπει να αναρωτηθούμε ξανά σχετικά με τη γεωργία. Αυτή απασχολεί πλέον ένα πολύ μικρό ποσοστό εργαζομένων σε χώρες όπως η δική μας ή η Αγγλία. Δεν το σκεπτόμαστε σχεδόν ποτέ όταν κάνουμε πολιτική, αλλά είναι ένας τομέας κλειδί στον οποίο ένα διαφορετικό γεωργικό μοντέλο είναι ένα από τα κλειδιά για να κατανοήσουμε πως να οικοδομήσουμε ένα νέο κόσμο.

Πιστεύω ότι αυτό το γενικό πρόβλημα δημιουργεί άριστα το κάδρο του προβλήματος των «κοινών»-“commons” που παρακμάζουν α λα αγγλικά. Στην Ιταλία μιλάμε πολύ για τα κοινά αγαθά. Το νερό, τη γη, μια ατελείωτη λίστα. Δεν υπάρχει όριο, είναι όλα κοινά αγαθά πλέον. Μέρος της λογοτεχνίας έχει παραχθεί τώρα δημιουργώντας μεγάλη σύγχυση. Για παράδειγμα το κοινό αγαθό δεν είναι αγαθό για όλους. Ποια είναι η διαφορά τότε με το δημόσιο αγαθό; Είναι διαφορετικά. Το δημόσιο αγαθό είναι προσβάσιμο σε όλους, αλλά διαχειρίζεται από το Κράτος, από το ιεραρχικό του σύστημα, με τις προτεραιότητές του. Αντίθετα, εγώ πιστεύω, εμπνευσμένος πολύ από τις αυτόχθονες κοινότητες, ότι το κοινό αγαθό πρέπει να είναι ένα αγαθό το οποίο μια πληθώρα υποκειμένων αξιώνει-διεκδικεί ως τέτοιο, φροντίζοντας το. Το κοινό αγαθό, για παράδειγμα, είναι η γη του Mondeggi, μια συλλογική διαδρομή στην οποία οικειοποιηθήκαμε περίπου 200 εκτάρια γης που είχαν αφεθεί να καταστραφούν για να δημιουργηθεί μια κοινότητα η οποία, μέσα από την κοινή δράση, άρχισε να δημιουργεί σύστημα.

I commons-τα κοινά είναι για μένα εκείνο το σύστημα, εκείνα τα συστήματα που γεννιούνται από μια κοινότητα, από μια πλειάδα που απαιτεί ένα ή περισσότερα κοινά αγαθά και στη συνέχεια κάνοντας-δημιουργώντας κοινώς (commoning) προχωρεί. Εδώ δημιουργούνται τρόποι ζωής και παραγωγής αξίας που είναι εναλλακτικοί από αυτούς του κεφαλαίου. Η σχέση με τη φύση έξω από μας είναι εκεί μια συμβιωτική σχέση. Υπάρχει μια σχέση αξίας, την οποία αποκαλώ αγρο-οικολογική στην οποία η γη είναι υποκείμενο, και όχι ένας πόρος που πρέπει να χρησιμοποιηθεί και τέλος. Στη συνέχεια, υπάρχει μια σχέση αμοιβαίας βοήθειας, η αλλοτρίωση-αποξένωση μεταξύ παραγωγού και προϊόντος, χάνεται, εξαφανίζεται, καθώς και η αποξένωση μεταξύ παραγωγού και συμπαραγωγών μου, αφού αποφασίζουμε από κοινού, δεν υπάρχει ένας ηγέτης. Υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις, άλλα παραδείγματα, όπως εκείνο ορισμένων στο Rosarno. Αυτό του Mondeggi είναι ένα από τα πολλά παραδείγματα του συστήματος, να κάνουμε από κοινού που είναι ένα σύνορο του αγώνα. Υπάρχει ένας αγώνας που διεξάγεται εδώ και μερικά χρόνια, με τον Δήμο να θέλει να κλείσει αυτή την εμπειρία για να έχει κέρδος, να κερδοσκοπήσει. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν εκείνοι που ακολουθούν αυτήν την εμπειρία που αγωνίζονται να δημιουργήσουν νομιμοποίηση για διαφορετικές κοινωνικές αξίες και μηχανισμούς. Δίνοντας πηγές ζωής σε όσους εργάζονται και πειραματίζονται με νέες, αγρο-οικολογικές μεθόδους. Προσπαθώντας να ακυρώσουν την μαρξιάνα αποξένωση-αλλοτρίωση και δημιουργώντας μια υπεραξία που δεν βασίζεται στην εκμετάλλευση, αλλά ανακατανέμεται σε όλους.

Υπάρχουν καταστάσεις αυτού του είδους σε πολλά μέρη. Δεν υπάρχει μόνο το ζήτημα της γης. Κατά τη διάρκεια της ελληνικής κρίσης, από το 2008 και μετά, γεννήθηκαν ως μανιτάρια αυτοδιαχειριζόμενες κλινικές, γεννημένες εξ ανάγκης λόγω των περικοπών στην υγειονομική υπηρεσία. Ωστόσο, ανακαλύφθηκε ότι υπήρχε η οργανωτική εφικτότητα ενός εναλλακτικού μοντέλου. Σκεφτείτε να χρηματοδοτούνταν. Αυτά τα μοντέλα μας δείχνουν έναν ορίζοντα, πολιτικό. Το κεντρικό πολιτικό ερώτημα-ζήτημα σήμερα σύμφωνα με εμένα σε αυτή την περιβαλλοντική και οικονομική κρίση είναι ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί η διαχείριση των υλικών συνθηκών της κοινωνικής αναπαραγωγής υπό την ευρεία έννοια. Τα κοινά-commons ως οργανωτικό μοντέλο, οριζόντια, συναινετικά, συνδεδεμένα μεταξύ τους σε διευρυμένη κλίμακα, με στόχο να ανακτήσουν κομμάτι με κομμάτι, σε διαφορετικούς τομείς, την κοινωνική αναπαραγωγή στο σύνολό της. Στην Ιταλία, ο αριθμός των νέων που επιθυμούν να παραμείνουν στη γεωργία έχει αυξηθεί, όπως σε όλη την Ευρώπη, και στη Μεγάλη Βρετανία, επειδή η επιστροφή στην ύπαιθρο επιτρέπει περισσότερες παραγωγικές δυνατότητες, επιτρέπει τη δημιουργία νέων μοντέλων, και για να είμαστε αυτόνομοι, για να αυξήσουμε την αυτονομία από το κεφάλαιο. Σε αυτή την περίπτωση σημαίνει να αυξήσουμε την πρόσβαση στις συνθήκες κοινωνικής αναπαραγωγής.

1] Antropocene: Ο όρος δηλώνει την τρέχουσα γεωλογική εποχή στην οποία οι κύριες αιτίες των εδαφικών, διαρθρωτικών και κλιματικών αλλαγών αποδίδονται στους ανθρώπους και τις δραστηριότητές τους

2] Οlocene-Ολόκαινο:  Γεωλογική περίοδος, η τελευταία της τεταρτοταγούς εποχής, η αρχή της οποίας υπολογίζεται μεταξύ 12.000 και 9.000 ετών.

 

https://www.infoaut.org/no-tavbeni-comuni/tra-negazionismo-climatico-e-green-economy-intervento-di-massimo-de-angelis

φιλοσοφία, filosofia

Ανάμεσα στα ερείπια του παλιού κόσμου και τα σκιρτήματα ενός νέου πολιτισμού. (Πρώτο μέρος) – Tra le rovine del vecchio mondo e i vagiti di una nuova civiltà. (Prima parte)

Ακολουθούν μερικές γραπτές συνεντεύξεις με τις οποίες ο Raoul Vaneigem απάντησε στις ερωτήσεις ενός γαλλικού τύπου σε μεγάλη σύγχυση και ελλειπή ως προς τα σημεία αναφοράς τόσο για να τα κατανοήσει όσο και για να τα ανακτήσει. Διάφοροι προβληματισμοί προκύπτουν χρήσιμοι για την αυθεντική συζήτηση – και όχι για εκείνη την θεαματική και πατερναλιστική που διοργανώνεται εδώ και μήνες από τη εξουσία – που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη στη Γαλλία μέσα, επάνω και πέρα από τα Gilets jaunes-κίτρινα Γιλέκα.

Sergio Ghirardi (μεταφραστής)

Συνέντευξη στον Raoul Vaneigem για το Ballast

1) Γράψατε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 πως οι λέξεις «κομμουνισμός», «σοσιαλισμός» και «αναρχισμός» δεν είναι πλέον τίποτα περισσότερο από «κενά και οριστικά ξεπερασμένα περιτυλίγματα». Ωστόσο αυτές οι τρεις λέξεις επέτρεψαν στα ανθρώπινα όντα να καταστήσουν δυνατή τη χειραφέτηση και το τέλος της εκμετάλλευσης. Πώς να τις αντικαταστήσουμε;

Μέχρι το 2000 ήταν ήδη από πολύ καιρό που η ιδεολογία, της οποίας ο Μαρξ είχε καταγγείλει τον ψευδή-αναληθή χαρακτήρα, είχε αδειάσει από την ουσία τους έννοιες που, αφού εξορίστηκαν από τη συνείδηση των προλετάριων και σφυρηλατήθηκαν από τη βούληση για χειραφέτηση, δεν ήταν παρά τα περιτυλίγματα που ανεμίζονταν από τους πρωταγωνιστές μιας συνδικαλιστικής και πολιτικής γραφειοκρατίας. Οι αγώνες εξουσίας είχαν αντικαταστήσει γρήγορα την υπεράσπιση του εργατικού κόσμου. Ξέρουμε πως ο αγώνας για το προλεταριάτο έχει καταλήξει σε μια δικτατορία στο όνομά του εναντίον του. Ο κομμουνισμός και ο σοσιαλισμός ήταν η απόδειξη. Ο αναρχισμός της ισπανικής επανάστασης δεν πήγε πίσω – σκέφτομαι τις φράξιες της CNT και της FAI συνενόχων της καταλανικής Generalità-Γενικότητας-Ασάφειας.

Κομμουνισμός, σοσιαλισμός, αναρχισμός ήταν έννοιες ήδη αρκετά κατεστραμμένες όταν ο καταναλωτισμός κατέστησε μηδενική μέχρι και την ιδεολογική τους περικάλυψη. Η πολιτική δραστηριότητα κατέστη πελατειακή σχέση, οι ιδέες έχουν γίνει άρθρα των οποίων τα φυλλάδια σούπερ μάρκετ τονώνουν την προωθητική πώληση. Οι τεχνικές διαφήμισης νίκησαν την πολιτική ορολογία ανακατεύοντας όπως γνωρίζουμε, δεξιά και αριστερά. Όταν βλέπουμε αφενός την γελοιότητα εκλογών να καπαρώνονται από μια ολοκληρωτική δημοκρατία που περνάει τους ανθρώπους για χαζούς και από την άλλη το Κίνημα των κίτρινων Γιλέκων- Gilets jaunes που χλευάζει τις ιδεολογικές ετικέτες, θρησκευτικές και πολιτικές και απορρίπτει ηγέτες και εκπροσώπους που δεν κατονομάστηκαν από την άμεση δημοκρατία των συνελεύσεων επιβεβαιώνοντας την αποφασιστικότητά του να προωθήσει έναν ανθρώπινο τρόπο, έχουμε λόγο να λέμε ότι για όλο αυτό το ιδεολογικό χάος που έχει προκαλέσει τόσο πολύ αίμα χυμένο, αποκομίζοντας το πολύ κοινωνικές κατακτήσεις που έχουν εξαφανιστεί πλέον, μηδενιστεί, τώρα πια δεν μας νοιάζει τίποτα!

2) Το τελευταίο σας βιβλίο αφορά τα gilets jaunes-κίτρινα γιλέκα. Αυτό το κίνημα φάνηκε σε εσάς σαν μια «χαρά» και μια «τεράστια παρηγοριά». Τι υποδηλώνει αυτός ο ενθουσιασμός;

Δεν εκφράζει τίποτε περισσότερο ή λιγότερο από αυτό που αναφέρω επακριβώς στην Έκκληση προς τη ζωή – Appello alla vita [1]: ”Είναι από το Κίνημα των καταλήψεων του μάη 1968 που φαίνομαι στα μάτια και των φίλων μου σαν έναν ανίατο αισιόδοξο του οποίου οι στοχασμοί έχουν ζαλίσει το κεφάλι του. Κάντε μου τη χάρη να πιστέψετε πως δεν με νοιάζει καθόλου να έχω δίκιο όταν ένα κίνημα εξέγερσης (και όχι ακόμα επανάστασης, μακριά από εμένα) επιβεβαιώνει την εμπιστοσύνη που πάντα έδινα στη λέξη ελευθερία τόσο κακοποιημένη, διεφθαρμένη και ουσιαστικά σάπια. Γιατί η παθιασμένη μου προσκόλληση στην ελευθερία θα έπρεπε να φορτώνεται με σωστό και λάθος, με νίκες και ήττες, με ελπίδες και απογοητεύσεις όταν πρόκειται  ανά πάσα στιγμή να την σύρω μακριά από τις ελευθερίες του εμπορίου και της αρπαγής που την σκοτώνουν και να την επιστρέψω στη ζωή από την οποία τρέφεται;

Ονειρεύομαι αυτή τη στιγμή από τότε που ήμουν έφηβος. Πάνω από 50 χρόνια πριν, ενέπνευσε, τη Συνθήκη της γνώσης για ζωή προς χρήση των νέων γενεών – il Trattato del saper vivere a uso delle giovani generazioni [2]. Δεν θα μου αφαιρέσετε την ευχαρίστηση να χαιρετίσω αυτά τα Gilets jaunes που πραγματικά δεν χρειάστηκαν να διαβάσουν τη Συνθήκη για να απεικονίσουν την ποιητική της εφαρμογή. Πώς μπορούμε να μην τα ευχαριστήσουμε στο όνομα της ανθρωπότητας που αποφάσισαν να απελευθερωθούν από κάθε βαρβαρότητα;

3)Εσείς αντιπαραθέτετε στην κοινοβουλευτική δημοκρατία την άμεση δημοκρατία βασισμένη σε οργανωμένες συνελεύσεις. Αυτό προφανώς μας κάνει να σκεφτόμαστε τον Murray Bookchin – αν και η Καταστασιακή Διεθνής- IS [3] τον περιέγραφε ως «ανόητο μπερδεψάκια-κονφουζιονιστή» το 1967! Ωστόσο τουλάχιστον δύο σημεία σας χωρίζουν: η αρχή και η έννοια της εξουσίας που εσείς απορρίπτετε ολοκληρωτικά. Ο Bookchin δήλωνε, αντιθέτως, ότι μόνο ο νόμος της πλειοψηφίας επιτρέπει την δημοκρατία και ότι η αναζήτηση της συναίνεσης οδηγεί σε έναν «ύπουλο αυταρχισμό» και σε «εξόφθαλμες χειριστικές καταστάσεις-μεθοδεύσεις». θεωρούσε επίσης ότι η προσπάθεια κατάργησης της εξουσίας είναι εξίσου «παράλογη» όπως το να θέλεις να τελειώνεις με την βαρύτητα: «Απλά πρέπει να της δώσουμε μια συγκεκριμένη θεσμική μορφή χειραφέτησης». Πώς εξηγείτε την άρνησή του;

Ήταν λάθος να υποτιμήσουμε τον Bookchin και τη σημασία της οικολογίας. Δεν υπήρξε το μοναδικό μου λάθος ούτε το μοναδικό της IS. Ωστόσο το σφάλμα αυτό έχει μια αιτία. Αυτή βρίσκεται στη σύγχυση (της οποίας η Συνθήκη δεν εξαιρείται) μεταξύ της πνευματικότητας και της συνειδητοποίησης του Εγώ και του κόσμου, μεταξύ της νοημοσύνης της κεφαλής και της ευαίσθητης νοημοσύνης του σώματος. Τα πρόσφατα γεγονότα συμβάλλουν στην αποσαφήνιση της έννοιας της πνευματικότητας.

Τα Gilets jaunes-κίτρινα Γιλέκα που φωνάζουν εν χορώ πεισματικά στο πρόσωπο του Κράτους «είμαστε εδώ, είμαστε εδώ» κάνουν τις πνευματικές ελίτ όλων των χρωμάτων να τρέμουν, εκείνες που, προοδευτικές ή συντηρητικές, αποδίδουν στους εαυτούς τους την αποστολή να σκέφτονται για τους άλλους. Δεν μας εκπλήσσει το γεγονός ότι οι ακόλουθοι του gauchismo-αριστερισμού και της κριτικής- κριτικής έχουν δεσμευτεί να τους χλευάζουν από την κορυφή της αυτάρκειας τους!

Ποια είναι τέλος πάντων αυτά τα ζωντόβολα που κτυπούν το πεζοδρόμιο; κουφιοκέφαλοι, δίχως σχέδια ούτε ιδέες. Γεια σας! Αυτοί οι εργάτες, αγρότες, μικροέμποροι, τεχνίτες, επιχειρηματίες, συνταξιούχοι, δάσκαλοι, άνεργοι, εργαζόμενοι εξουθενωμένοι από την αναζήτηση ενός μισθού, φτωχοί χωρίς στέγη, σπουδαστές χωρίς σχολείο, αυτοκινητιστές για φορολόγηση που τους βάζουν να πληρώνουν τα διόδια, δικηγόροι, επιστημονικοί ερευνητές. με λίγα λόγια, όλοι αυτοί και όλες εκείνες που είναι απλά αηδιασμένοι από την αδικία και την αλαζονεία των ζωντανών νεκρών που μας κυβερνούν. Άνδρες και γυναίκες κάθε ηλικίας έχουν σταματήσει απότομα να στριμώχνονται σε μια αγελαία μάζα, έχουν εγκαταλείψει τα βελάζοντα σμήνη της σιωπηλής πλειοψηφίας. Δεν είναι άνθρωποι δίχως σημασία, είναι άνθρωποι που τους κατάντησαν ένα τίποτα και το συνειδητοποιούν και έχουν ένα σχέδιο: να καθιερώσουν την υπεροχή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας καταστρέφοντας το σύστημα του κέρδους που καταστρέφει τη ζωή και τον πλανήτη.

Το έδαφος τους είναι η ζωντανή πραγματικότητα, αυτή ενός μισθού, μιας πενιχρής κοινωνικής προσφοράς, μιας ανεπαρκούς σύνταξης, μιας ολοένα και πιο επισφαλούς ύπαρξης στην οποία το μέρος της πραγματικής ζωής γίνεται σπάνιο. Μια τέτοια πραγματικότητα συγκρούεται με μια γυμναστική των αριθμών που ασκείται στις υψηλές σφαίρες. Εάν η λεπτότητα των υπολογισμών πρέπει να μας κάνει να χάσουμε το νόημα, το τελικό αποτέλεσμα είναι αντιθέτως μιας υποδειγματικής και ανησυχητικής απλότητας: αρκεστείτε με την ελεημοσύνη που παρέχεται από τις δημόσιες εξουσίες (που χρηματοδοτούνται από εσάς) και βιαστείτε να πεθάνετε σαν πολίτες που σέβονται τα στατιστικά στοιχεία που λαμβάνουν υπόψη τον υπερβολικό αριθμό γριών, γέρων και άλλων κρίκων που καθιστούν την αλυσίδα της κερδοφορίας εύθραυστη.

Αυτό το χάσμα μεταξύ της ζωής και της αφηρημένης εκπροσώπησης της μας επιτρέπει να κατανοήσουμε καλύτερα ποια είναι η πνευματικότητα σήμερα, η διανόηση. Αντί να αποτελεί στοιχείο εγγενές στη φύση του ανθρώπινου όντος αυτή είναι αποτέλεσμα της αλλοίωσης του, της μετουσίωσης του. Απορρέει από ένα ιστορικό φαινόμενο, το πέρασμα από μια κοινωνία βασισμένη σε μια οικονομία συλλογής σε ένα κυρίως αγροτικό σύστημα που ασκεί την εκμετάλλευση της φύσης και του ανθρώπου από τον άνθρωπο.

Η εμφάνιση των Πόλεων- Κρατών και η ανάπτυξη κοινωνιών δομημένων σε κυρίαρχες και κυριαρχούμενες τάξεις υπέβαλαν το σώμα στην ίδια διαίρεση. Ο ιεραρχικός χαρακτήρας του κοινωνικού σώματος, αποτελούμενος από άρχοντες και σκλάβους, διατηρείται, με την ακολουθία των αιώνων, με μια κατάτμηση που προσβάλλει το σώμα του άνδρα και της γυναίκας. Η κεφαλή – ο ηγέτης – καλείται να κυβερνά το υπόλοιπο σώμα. Το Πνεύμα, ουράνιο και χερσαίο, εξημερώνει, ελέγχει και καταστέλλει τις ζωτικές παρορμήσεις-ένστικτα έτσι όπως ο ιερέας και ο πρίγκιπας επιβάλλουν την εξουσία τους στον σκλάβο. Το κεφάλι αναλαμβάνει την πνευματική λειτουργία – προνόμιο των αρχόντων – που υπαγορεύει τους νόμους της στη χειρωνακτική λειτουργία, δραστηριότητα που προορίζεται για τους δούλους. Εξακολουθούμε να πληρώνουμε τους φόρους τιμής αυτής της χαμένης ενότητας, αυτής της ρήξης που παραδίδει το ατομικό και σαρκικό σώμα σε έναν πόλεμο ενδημικό στον εαυτό του.

Κανείς δεν διαφεύγει από αυτή την αλλοτρίωση. Από όταν η φύση, που έχει καταντήσει ένα εμπορικό αντικείμενο, έχει γίνει (όπως και η γυναίκα) ένα εχθρικό, τρομακτικό, περιφρονητικό στοιχείο, είμαστε όλοι θύματα αυτής της κατάρας που μπορεί να εξαλειφθεί μόνο από μία αποκαταστατική εξέλιξη της φύσης, από μιαν ανθρωπότητα σε συμβίωση με όλες τις μορφές ζωής. Μήνυμα για εκείνους και εκείνες που έχουν βαρεθεί από τις ανοησίες του οικολογισμού!

Εξαφανίστηκαν, σε ένα πρόσφατο παρελθόν, εργατιστές αρκετά ηλίθιοι και στρεβλοί ώστε να δοξάζουν το καθεστώς του προλετάριου σαν να μην χαρακτηρίζονταν αυτό από το σημάδι μιας ανεπάρκειας από την οποία μόνο μια αταξική κοινωνία θα καθιστούσε δυνατή την χειραφέτηση τους.

Ποιους βλέπουμε σήμερα να γελοιοποιούνται με αυτή την πνευματική λειτουργία [την λειτουργία του διανοούμενου] που είναι ένας από τους κύριους λόγους για την υπαρξιακή μιζέρια δυστυχία και παρανόηση του εαυτού τους και του κόσμου; Τα λαγωνικά, τα κυνηγόσκυλα που έχουν στήσει ενέδρα για μια εξουσία που θέλουν να ασκήσουν, τους υποψήφιους για το ρόλο του ηγετίσκου, τους υποψήφιους για το ρόλο του γκουρού.

Όταν ένα κίνημα διεκδικεί μια ριζοσπαστική απόρριψη των ηγετών και των εκπροσώπων που δεν έχουν επιλεγεί από τα άτομα που συγκροτούν μια συνέλευση άμεσης δημοκρατίας, δεν ξέρει τι να κάνει με αυτούς τους διανοούμενους που είναι περήφανοι για τη διανοητικότητα τους. Δεν πέφτει στην παγίδα του αντι-πνευματισμού που διακηρύσσουν οι διανοούμενοι του λαϊκισμού φασιστικής στάμπας (το «όταν σκέφτομαι τη λέξη κουλτούρα, βγάζω το πιστόλι» δεν κάνει τίποτα άλλο από το να αποκρυπτογραφεί το διανοούμενο κόμμα του σκοταδισμού και της μαχητικής άγνοιας, τόσο πολύ αγαπημένα στον θρησκευτικό φονταμενταλισμό και τους νεοναζί στρατευμένους).

Δεν υπάρχει λόγος να καταγγείλουμε τους ηγέτες που μηχανεύονται στις συνελεύσεις αυτοδιαχείρισης, αλλά να εναρμονιστούμε με τον εξέχοντα ρόλο στην αλληλεγγύη, στο ανθρώπινο συναίσθημα, στην συνειδητοποίηση της δυνητικής μας δύναμης και της δημιουργικής μας φαντασίας. Φυσικά, η σκόπιμη υλοποίηση ενός μεγαλύτερου σχεδίου εξακολουθεί να είναι αβέβαιη και συγκεχυμένη αλλά τουλάχιστον είναι ήδη η έκφραση ενός υγιούς και ήρεμου θυμού που διατάζει: πλέον κανείς δεν θα μου δίνει εντολές, κανείς πλέον δεν θα γαβγίζει εναντίον μου!

Όσον αφορά το ζήτημα της πλειοψηφίας και της μειοψηφίας έχω εξηγηθεί πολλές φορές σχετικά με αυτό το θέμα. Κατά τη γνώμη μου, η ψηφοφορία σε μια αυτοδιαχειριζόμενη συνέλευση δεν μπορεί να περιοριστεί στην ποσότητα, στον μηχανικό. Ο νόμος των αριθμών δεν συμφωνεί με την ποιότητα της επιλογής. Γιατί θα έπρεπε μια μειοψηφία να γονατίσει μπροστά σε μια πλειοψηφία; Δεν σημαίνει ίσως ότι θα πέσουμε πίσω στον παλιό δυϊσμό της δύναμης και της αδυναμίας; Βήματα για καταστάσεις στις οποίες το επείγον ορίζει την αποφυγή ατελείωτων συζητήσεων και υπεκφυγών, αλλά ακόμη και εάν πρόκειται να αποφασίσουμε για μια ασήμαντη υπόθεση χωρίς σοβαρές συνέπειες, η διαβούλευση, η συνεννόηση, ο διάλογος, η συμφιλίωση, η εναρμόνιση των απόψεων, να το πούμε διαφορετικά η υπέρβαση των αντιθέτων, είναι σίγουρα προτιμότερη από τη σχέση εξουσίας που συνεπάγεται η δικτατορία των αριθμών. Ας προσπαθήσουμε να μην πρέπει να «δουλέψουμε επειγόντως».

Πολύ περισσότερο, ακόμη και αν υιοθετηθεί με μεγάλη πλειοψηφία, θεωρώ απαράδεκτη μια απάνθρωπη απόφαση – μια τιμωρία, μια θανατική ποινή, για παράδειγμα. Δεν είναι τα ανθρώπινα όντα που πρέπει να τεθούν σε θέση να μην βλάψουν, αλλά ένα σύστημα, οι μηχανές της εκμετάλλευσης και του κέρδους. Η ανθρώπινη αίσθηση-λογική ενός ατόμου θα έχει πάντα το πάνω χέρι επί της βαρβαρότητας πολλών.

4) Ο καθένας αναγνωρίζει τον εαυτό του, αυτοπροσδιορίζεται με μια επικράτεια ή μια γλώσσα, Εσείς γράψατε, απογδύνεται από τη ζωτικότητα και την ανθρωπιά του. Ωστόσο, να είσαι χωρίς ρίζες και δίχως μητρική γλώσσα, δεν είναι ίσως μόνο η μοίρα των ρομπότ;

Περίεργη εναλλακτική λύση να πρέπει να επιλέξεις ανάμεσα στο ανήκειν σε μια γεωγραφική οντότητα και τις περιπλανήσεις του εξορίστου. Από την πλευρά μου, η πατρίδα μου είναι η γη. Να ταυτοποιούμαι με το ανθρώπινο ον στα σκαριά – εκείνο που προσπαθώ να είμαι – με απαλλάσσει από το να χυθώ μέσα στον εθνικισμό, τον τοπικισμό, τον εθνοτικό κοινοτισμό, τον θρησκευτικό, τον ιδεολογικό, από το να υποκύπτω σε εκείνες τις αρχαϊκές και νοσηρές προκαταλήψεις που ο παραδοσιακός ρομποτισμός των συμπεριφορών διαιωνίζει. Εσείς επικαλείστε τον μαφιόζικο διεθνισμό της παγκοσμιοποίησης. Στοιχηματίζω σε μια διεθνή του ανθρώπινου είδους και έχω μπροστά στα μάτια μου την επιμονή μιας ειρηνικής εξέγερσης που να την συγκεκριμενοποιεί.

5) Καλείτε τον κόσμο να μην συνεργάζεται πλέον με το Κράτος γιατί δεν είναι παρά ο υπηρέτης «των τραπεζών και των πολυεθνικών εταιρειών». Για να το πω ξεκάθαρα: να μην πληρώνουν πλέον τους φόρους. Πολλοί εξακολουθούν να σκέπτονται, μέσα στο αντικαπιταλιστικό κίνημα, ότι αυτό που ο Bourdieu ονόμαζε «αριστερό χέρι» του κράτους – δημόσιες υπηρεσίες, για παράδειγμα – αξίζει ακόμη να σωθεί. Πρέπει λοιπόν να κόψουμε τα δύο χέρια δίχως πλέον να διστάζουμε;

Να διασώσουμε τις κοινωνικές κατακτήσεις; Έχουν ήδη χαθεί. Τα τρένα, τα σχολεία, τα νοσοκομεία, οι συντάξεις οδηγούνται στην κατεδάφιση από την Κρατική μπουλντόζα. Η εκκαθάριση συνεχίζεται, το ξεπούλημα. Το μηχάνημα κέρδους του οποίου το Κράτος δεν είναι παρά ένα ασήμαντο γρανάζι, δεν θα κάνει μπρος πίσω. Οι ιδεώδεις συνθήκες θα ήταν για το Κράτος να διατηρήσει ένα κλίμα εμφυλίου πολέμου με το οποίο να τρομάζει τα πνεύματα και να καταστήσει το χάος κερδοφόρο. Τα χέρια του κράτους χειρίζονται μόνο τα χρήματα, το γκλομπ και το ψέμα. Πώς να μην εμπιστευόμαστε περισσότερο τα χέρια που στα σταυροδρόμια, στα σπίτια του λαού, στις συνελεύσεις άμεσης δημοκρατίας, ενεργοποιούνται για να ανοικοδομήσουν το δημόσιο αγαθό;

6) Εσείς είστε υπέρ μιας «μηνιαίας συνεισφοράς» – αυτό που άλλοι ονομάζουν βασικό εισόδημα ή καθολικό εισόδημα. Χωρίς το Κράτος πώς θα θεσπιστεί αυτό;

Η αρχή να χορηγηθεί κάτι τις σε όλους και όλες για να μην βυθιστούν κάτω από το όριο της φτώχειας ξεκινούσε από μια καλή πρόθεση. Την εγκατέλειψα μπροστά στο προφανές. Ήταν ένας τρόπος για να εξαπατήσουμε τον εαυτό μας σχετικά με τη νοημοσύνη που ίσως δεν είχε ακόμη εγκαταλείψει εντελώς τα κεφάλια των κυβερνώντων. Ένας κάποιος Tobin είχε προτείνει να πραγματοποιήσει στην οικονομική φούσκα, που απειλούνταν με αποπληξία, μια εξυγιαντική ανάληψη περίπου 0,001 τοις εκατό που θα επέτρεπε την αποφυγή της οικονομικής κατάρρευσης και να επενδύσει το ποσό του φόρου για την προστασία των κοινωνικών κατακτήσεων. Η επιταχυνόμενη αποσύνθεση των εγκεφάλων των κρατικών ελίτ αποκλείει πλέον ένα μέτρο το οποίο εξάλλου ούτε τα τελευταία απομεινάρια του σοσιαλισμού δεν είχαν τολμήσει να υιοθετήσουν.

Το Κράτος τώρα δεν είναι παρά ένας Λεβιάθαν που κατάντησε να λειτουργεί μακάβρια σαν χωροφύλακας. Όλα ξεκινούν από τη βάση. Εκεί θα πάμε να μάθουμε να προστατεύουμε τους εαυτούς μας από τις επιπτώσεις της μεγάλης κρατικής Αγυρτίας και από τον σχεδιασμό να μας εμπλέξει στην κατάρρευση της. Αν βλέπετε τόσους πολλούς κοινωνιολόγους, πολιτικούς επιστήμονες και φιλοσοφικά μηδενικά να βγαίνουν από τα λαγούμια τους, δεν είναι μήπως επειδή το σκάφος βυθίζεται;

Όλα πρέπει να ξαναχτιστούν, αν θέλεις να τα επινοήσουμε από την αρχή: διδασκαλία, θεραπείες, επιστήμες, πολιτισμό, ενέργεια, permaculture-«permanent culture», μεταφορές. Η συζήτηση, ο διάλογος, οι προβληματισμοί βρίσκονται σε αυτό το έδαφος, όχι στις αιθέριες σφαίρες της οικονομικής, ιδεολογικής πνευματικής κερδοσκοπίας!

Δεν εναπόκειται σε εμάς να ανακαλύψουμε ένα νόμισμα ανταλλαγής και μια αλληλέγγυα τράπεζα που προετοιμάζοντας την εξαφάνιση των χρημάτων θα επέτρεπε σε όλους και σε όλες να έχουν ένα αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο;

7) Εσείς προβάλλετε το ζαπατίστικο Τσιάπας και την Rojava του κομουναλισμού. Αυτές οι δυο εμπειρίες βασίζονται, εν μέρει, επάνω σε έναν στρατό: το EZLN και τις YPG / J. Με ποιον τρόπο η έκκληση σας να «εδραιώσετε εδάφη» απελευθερωμένα από την κεντρική εξουσία και την παγκόσμια αγορά τοποθετείται επάνω στο κρίσιμο ζήτημα της αυτοάμυνας, δεδομένου ότι το Κράτος θα καταλήξει, αργά ή γρήγορα, να στείλει τους χωροφύλακες ή το στρατό του;

Είναι αυτονόητο ότι κάθε κατάσταση παρουσιάζει μια ιδιαιτερότητα που απαιτεί κατάλληλη αντιμετώπιση, που να ανταποκρίνεται στις περιστάσεις. Η Notre Dame des Landes δεν είναι Ροζάβα. Ο ELZN δεν είναι ένα προϊόν εξαγωγής. Σε κάθε έδαφος που βρίσκεται στη διαδικασία της απελευθέρωσης αντιστοιχούν οι ιδιαίτερες μορφές αγώνα. Οι αποφάσεις ανήκουν σε εκείνες και εκείνους που βρίσκονται στο επίκεντρο.

Ωστόσο, είναι καλό να το επαναλάβουμε: ο τρόπος αντιμετώπισης των όντων και των πραγμάτων ποικίλλει ανάλογα με την προοπτική που υιοθετήθηκε. Ο προσανατολισμός που δίνεται στον αγώνα έχει σημαντική επίδραση στη φύση και τις συνέπειές του. Η συμπεριφορά ποικίλλει εντελώς εάν μαχόμαστε στρατιωτικά την βαρβαρότητα με τα όπλα ή αν της αντιτάσσουμε σαν τετελεσμένο γεγονός εκείνο το απεριόριστο δικαίωμα στη ζωή που μερικές φορές υποχωρεί-παλινδρομεί αλλά ποτέ δεν ηττάται και ξεκινά πάλι ασταμάτητα.

Η πρώτη επιλογή είναι αυτή του ανταρτοπόλεμου. Ο παραστρατιωτικός αριστερισμός έδειξε με τις ήττες του ότι κατεβαίνοντας στο έδαφος του εχθρού σήμαινε να υποκύπτουμε στη στρατηγική του και να υποκείμεθα στο νόμο του. Η νίκη των συγκρούσεων με την απαίτηση της χειραφέτησης έχει κάνει ακόμη χειρότερα. Η εξεγερσιακή εξουσία γύρισε τα όπλα της εναντίον εκείνων που της είχαν επιτρέψει να θριαμβεύσει.

Στο βιβλίο το Κράτος δεν είναι πλέον τίποτα, εξαρτάται από εμάς να είμαστε τα πάντα [4], αποτόλμησα τη φόρμουλα «ούτε πολεμιστές ούτε μάρτυρες». Αυτή δεν δίνει καμία απάντηση αλλά εγείρει απλά το ερώτημα: πώς να κάνουμε τη θέληση να ζήσουμε και την ανθρώπινη συνείδηση ένα όπλο που δεν σκοτώνει, ένα απόλυτο όπλο;

Δεν θα μπορούσε η ενέργεια που σπαταλούν οι casseurs αγωνιστές σε εμπρησμούς σκουπιδιών και στις σπασμένες τζαμαρίες να ήταν ίσως πιο ορθολογική στην υπεράσπιση των ZAD (χώρων προς υπεράσπιση) σε αγώνα ενάντια στην βλαβερή παραγωγή και την άχρηστη κερδοφορία; Παρόμοια ερώτηση ισχύει και για τους διαδηλωτές οι οποίοι μερικές φορές κουβαλούν δεξιά κι αριστερά την ψευδαίσθηση πως θα μπορέσουν να κερδίσουν την λήψη μέτρων υπέρ του κλίματος. Τι να περιμένουμε από Κράτη που είναι οι πλανόδιοι πωλητές της ρυπογόνου οικονομίας; Η μαζική παρουσία των διαδηλωτών θα ήταν πιο επιθυμητή εκεί όπου αυτή η οικονομία δηλητηριάζει μια περιοχή, μια επικράτεια. Η συνάντηση μιας τυφλής βίας με την ήρεμη αλλά αποφασισμένη θέληση δεν θα είχε ίσως κάποια ελπίδα να δημιουργήσει ένα είδος εξεγερσιακού πασιφισμού του οποίου η επιμονή θα μπορούσε να σπάσει σταδιακά το ζυγό του Κράτους των κερδών;

8) Έχετε επανειλημμένα υποδείξει ότι «η παράβαση είναι φόρος τιμής στην απαγόρευση». Ότι η καταστροφή (στα γαλλικά, la casse) δεν εξυπηρετεί την χειραφέτηση. χειρότερα, πως αυτή «αποκαθιστά» τη τάξη. Η ανταρσία των Gilets jaunes έχει μετατρέψει πολυάριθμους «μη βίαιους» σε συμπαθούντες των Black Bloc. μόνο η βία (στα γαλλικά, le casse), λένε ουσιαστικά, έκανε την εξουσία να αντιδράσει. μόνο η φωτιά πέτυχε να κάνει τον Macron να τρέμει. Είναι ψέμα;

Τι όμορφη νίκη να κάνεις ένα τεχνοκράτη που έχει τον εγκέφαλο μιας ταμειακής μηχανής να τρέμει! Το Κράτος δεν υποχώρησε σε τίποτα, δεν μπορεί, δεν το θέλει. Η μόνη του αντίδραση ήταν να υπερεκτιμήσει τη βία προσφεύγοντας στον σωματικό και επικοινωνιακό ξυλοδαρμό για να εκτρέψει την προσοχή από τους πραγματικούς casseurs-χούλιγκανς, εκείνους που καταστρέφουν το δημόσιο αγαθό. Όπως έχω ήδη πει, οι θρυμματισμένες βιτρίνες τόσο αγαπητές στους δημοσιογράφους, είναι η έκφραση μιας τυφλής οργής. Ο θυμός είναι δικαιολογημένος, η τύφλωση δεν είναι! Το βαλς των χιλίων χρόνων του λιθόστρωτου-pavé και των δακρυγόνων κάνει surplace. Τα όργανα της κυβέρνησης βρίσκουν εκεί το λογαριασμό τους.

Αυτό που είναι νικηφόρο είναι η ανάπτυξη της ανθρώπινης συνείδησης, η όλο και πιο σταθερή απόφαση, παρά την κόπωση και τις αμφιβολίες που λαμβάνονται υπόψη από το φόβο και την επικοινωνιακή μικροπρέπεια. Η δύναμη αυτής της αποφασιστικότητας δεν θα σταματήσει να αυξάνεται επειδή δεν ενδιαφέρεται ούτε για τη νίκη ούτε για την ήττα. Διότι χωρίς ηγέτες ούτε αντιπρόσωπους αυτή είναι εκεί, παρούσα, και αναλαμβάνει από μόνη της – για όλες και για όλους – την ελευθερία πρόσβασης σε μια αυθεντική ζωή.

Να είστε σίγουροι: η δημοκρατία βρίσκεται στην πλατεία, στους δρόμους, όχι στις κάλπες.

9) Το 2003, με το «Le Chevalier, la Dame, le Diable et la mort», Εσείς αφιερώσατε όμορφες σελίδες στο ζήτημα των ζώων που στη συνέχεια επιβλήθηκε σχεδόν καθημερινά στη δημόσια συζήτηση. Μιλήσατε πρόσφατα για έναν «νέο πολιτισμό» που πρέπει να δημιουργηθεί. θα είναι αυτός σε θέση να γυρίσει τη σελίδα στις καθημερινές σφαγές θηρίων οι οποίες εξακολουθούν να αυξάνονται στις κοινωνίες μας;

Οι κατεστραμμένοι βιότοποι, τα φυτοφάρμακα, οι σφαγές των μελισσών, των πουλιών, των εντόμων, η θαλάσσια πανίδα που πνίγεται από την έκχυση πλαστικών στη θάλασσα, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης αναπαραγωγής των θηρίων, η δηλητηρίαση της γης, του αέρα, του νερού όπως πολλά εγκλήματα που η κερδοσκοπική οικονομία διαιωνίζεται με ατιμωρησία, με κάθε προκατασκευασμένη νομιμότητα. Στους αγανακτισμένους που φωνάζουν πως «η ανθρωπότητα πρέπει να σωθεί από την καταστροφή», τα πτώματα που μας κυβερνούν αντιπαραθέτουν το θέαμα απαράδεκτων και μη τηρούμενων υποσχέσεων. Θα επαναλάβουν κυνικά την αμετάκλητη φύση του διατάγματος τους: πρέπει να σώσουμε την οικονομία, την κερδοφορία, το χρήμα και να πληρώσουμε, για αυτό το ευγενικό ιδεώδες, το αντίτιμο της φτώχειας και του αίματος.

Ο κόσμος τους δεν είναι ο δικός μας: το ξέρουν και δεν τους νοιάζει. Είναι στο χέρι μας να αποφασίσουμε για τη ζωή και το περιβάλλον μας. Στο χέρι μας να κοροϊδέψουμε τις γραφειοκρατικές, νομικές, αστυνομικές υποχρεώσεις συμμόρφωσης τους σπάζοντας αυτή την απόπειρα στη βάση, όπου και αν βρισκόμαστε, εκεί όπου μας πνίγει. Όπως έλεγαν οι αβράκωτοι το 1789: «Μας βαρεθήκατε;» Δεν θα βαριέστε για πολύ ακόμη! »

Κινούμαστε προς έναν τρόπο ζωής που βασίζεται σε μια νέα συμμαχία με το φυσικό περιβάλλον. Είναι μέσα σε μια τέτοια προοπτική που η μοίρα των ζώων θα προσεγγιστεί, όχι με ένα φιλανθρωπικό ή συμπονετικό πνεύμα αλλά υπό τη γωνία μιας επανένταξης-αποκατάστασης: εκείνη της ζωτικότητας που μας συγκροτεί και εκμεταλλευόμαστε, βασανίζουμε, καταπιέζουμε με τον ίδιο τρόπο όπως κακομεταχειριζόμαστε, καταπιέζουμε, κακοποιούμε εκείνους τους κατώτερους αδελφούς μας που είναι και οι εσωτερικοί αδελφοί μας.

10) Στο τελευταίο σας γραπτό, ωστόσο, εσείς καλείτε να «αποκαταστήσουμε την υπεροχή του ανθρώπου». Πώς να υιοθετήσουμε τη μοναδικότητα του Homo Sapiens υπενθυμίζοντας του στην εποχή του ανθρωπόκαινου ότι θα πρέπει να γίνει μικρότερος καθώς αντιπροσωπεύει μόνο το 0,01% της βιομάζας;

Ήρθε η ώρα τα ya basta, βαρεθήκαμε, μας πρήξατε, φτάνει πια! να εφαρμοστούν σε εκείνο το δόγμα που κατασκευάζεται από ένα σύστημα εκμετάλλευσης το οποίο, κάνοντας το κομμάτι του στους κυρίους διέδιδε την πίστη στην ανοησία και την έμφυτη αδυναμία του ανθρώπου. Δεν σταματήσαμε ποτέ να χαμηλώνουμε αυτό τον φτωχοδιάβολο. Δεν πέρασε καιρός από τότε που ένας θάνατος των Θεών, αλέστηκε σύμφωνα με τη γεύση των ιδιοτροπιών τους. Τον φορτώσαμε με μια οντολογική κατάρα, μια φυσική δυσπλασία, μια παιδαριώδη μόνιμη κατάσταση που καθιστούσε αναγκαία την προστασία ενός κυρίου. Σήμερα τελειώνει σε ένα σκουπιδότοπο μέσα στον οποίο μειώνεται σε ένα αντικείμενο, σε μια τζίφρα, σε μια στατιστική, σε μια εμπορική αξία.

Όλα εκτός από το να του αναγνωρίσουμε μια δημιουργικότητα, έναν δυναμικό πλούτο, μια υποκειμενικότητα που φιλοδοξεί και εκφράζεται ελεύθερα. Συνεχίστε εσείς να κηρύττεται την αγωνία των απεριόριστων χώρων του γιανσενιστή Pascal, ενώ μια επανάσταση της καθημερινής ζωής ωφελεί τον άνθρωπο και τον ξεκινά σε μια αλληλεγγύη ικανή να τον απελευθερώσει από τον εγωιστικό υπολογισμό και από τον ατομικισμό στον οποίο τον κλείδωνε η αγελαία κοινωνία. Όταν άνδρες και γυναίκες βάζουν τα θεμέλια μιας ισότιμης και αδελφικής κοινωνίας, το κήρυγμα που αναμασιέται αδιάλειπτα από τους προπαγανδιστές της εθελοντικής δουλείας εξακολουθεί να βρίσκει εκπρόσωπους!

Οι μόνοι άπειροι χώροι που με διεγείρουν είναι εκείνοι που ανοίγει μπροστά μας η τεράστια έκταση μιας ζωής που έχουμε να ανακαλύψουμε και να δημιουργήσουμε. Φωνάζαμε χθες «Κάτω οι υποκινητές βασιλιάδων και βικάριων!» Είναι οι ίδιοι σήμερα, αναπροσαρμόστηκαν. Κάτω οι προαγωγοί της αγοράς.

 

[1] L’Appel à la vie Η Έκκληση στη ζωή είναι μια σύντομη σύνθεση που μόλις δημοσιεύτηκε στην Γαλλία σε συνέχεια του Για την αυτοδιαχείριση της καθημερινής ζωής – συνεισφορά στην επείγουσα ανάγκη απελευθερωμένων περιοχών από την εμπορική και κρατική επιχείριση Sull’autogestione della vita quotidiana  contributo all’emergenza di territori liberati dall’’impresa statale e mercantile, Derive Approdi, Roma 2019.

[2] R. Vaneigem, Trattato del saper vivere ad uso delle giovani generazioni – Πραγματεία-Συνθήκη της γνώσης για το πώς να ζήσουν προς χρήση των νέων γενεών, Castelvecchi, Roma 2006.

[3] Internazionale situazionista –  Καταστασιακή Διεθνής στην οποίαν ο Vaneigem συνεισέφερε σε μεγάλο βαθμό.

[4] R. Vaneigem, Lo Stato non è più niente, sta a noi essere tutto – Το Κράτος δεν είναι πλέον τίποτα, εξαρτάται από εμάς-είναι στο χέρι μας να είμαστε τα πάντα, Nautilus Torino 2010.

 

Tra le rovine del vecchio mondo e i vagiti di una nuova civiltà. (Prima parte)

θεωρία, teoria

Να ελευθερώσουμε το είδος, να πραγματώσουμε τη ζωή

του Sandro Moiso

Raoul Vaneigem, Για την αυτοδιαχείριση της καθημερινής ζωής. Συμβολή στην επείγουσα ανάγκη απελευθερωμένων εδαφών από την κρατική και εμπορική επιχείρηση – Sull’autogestione della vita quotidiana. Contributo all’emergenza dei territori liberati dall’impresa statale e mercantile, DeriveApprodi, Roma 2019, σελ. 140, Euro 12,00

Αυτό που βρίσκεται σε εξέλιξη κάτω από τα μάτια μας δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια αλλαγή πολιτισμού

Ο Raoul Vaneigem, γεννημένος το 1934, τελευταίος και ίσως σημαντικότερος εκπρόσωπος (μετά τον Guy Debord, που απουσιάζει από τον κόσμο των ζωντανών από το 1994) της εμπειρίας της Internazionale Situazionista-Situationist International-Καταστασιακής Διεθνούς (από την οποία απομακρύνθηκε οικειοθελώς το 1970) δείχνει για άλλη μια φορά, στο κείμενο που μόλις δημοσίευσε το DeriveApprodi, πως δεν είναι μόνο η αναγραφική ηλικία που καθορίζει τη νεότητα και την επικαιρότητα μιας σκέψης, αλλά και πως η ριζοσπαστική κριτική εξακολουθεί να είναι ένα έγκυρο αξιόπιστο αναγκαίο και απαραίτητο εργαλείο για να κατανοηθούν οι τάσεις που εμπεριέχονται στα τρέχοντα πραγματικά κινήματα και για να καθοριστεί μια αυθεντική πορεία απελευθέρωσης του είδους από τα δεσμά και τους περιορισμούς που επιβάλλει ο κυρίαρχος τρόπος παραγωγής.

Αυτή η νεανικότητα και εγκυρότητα των σχημάτων-διατυπώσεων που περιέχονται στο έργο (άπειρη και δύσκολα να αναφερθεί σε μια βιβλιογραφία που θα έπρεπε να περιλαμβάνει και έναν τεράστιο αριθμό γραπτών που έμειναν ανώνυμα ή αποδίδονται σε συγγραφείς με ονόματα που επινοήθηκαν από τον ίδιο) του στρατευμένου, στοχαστή και μελετητή αναρχο-καταστασιακού (όμως δεν είμαι εξ ολοκλήρου βέβαιος ότι αυτός ο ορισμός θα άρεσε στον συγγραφέα) αποκαλύπτεται αμέσως από τη συνέχεια μεταξύ αυτού του τελευταίου γραπτού και εκείνου του Avis aux civilisés relativement à l’autogestion généralisée, που περιέχεται στον αριθμό 12 του 1969 της «Internationale Situationniste».

Έχουν περάσει ακριβώς πενήντα χρόνια και η επικαιρότητα των προβληματισμών του Vaneigem δεν είναι δεδομένη λόγω της βούλησης να υπερασπιστούμε και να επαναλαμβάνουμε ως μάντρα την προσφορά και τα σχήματα μιας εποχής που έχει περάσει εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα (όπως δυστυχώς εξακολουθεί να συμβαίνει πολύ συχνά για πολλά σχήματα που αναφέρονται ταλμουδικά από τις διάφορες μαρξιστικές και ελευθεριακές αιρέσεις, απομακρυσμένες από το παρόν και αγνοώντας το αδυσώπητο ξεδίπλωμα μιας Ιστορίας που πάντοτε αποδεικνύεται κάτι άλλο παρά γραμμικό), αλλά ακριβώς λόγω της χρησιμότητας τους ώστε να κατανοήσουμε και να αναλύσουμε τα μονοπάτια της απελευθέρωσης που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη μέσα στην κοινωνία. Πάνω απ’ όλα εκείνα που ανάγονται λιγότερο στο παλαιότερο και ορθόδοξο φαντασιακό της αριστεράς και συνδικαλιστικό.

Από την άλλη πλευρά το γεγονός ότι αυτά τα κινήματα, που σχεδόν ποτέ δεν μνημονεύονται άμεσα αλλά συνοψίζονται προφανώς σε εκείνο από τα απελευθερωμένα εδάφη που περιλαμβάνεται στον τίτλο, είναι κατά κάποιον τρόπο η φυσική και ζωντανή αναπαράσταση της ζωντάνιας εκείνης της σκέψης που επιβεβαιώνει επίσης ότι υπήρξε η πρακτική δράση των ζωντανών που πηγαίνει προς την κατεύθυνση που υποδεικνύει εδώ και καιρό ο βέλγος αγωνιστής και θεωρητικός και αντιθέτως δεν οφείλεται με τίποτα σε κάποιο τέχνασμα του ίδιου για να αναπροσαρμοστεί ή να την αναπροσαρμόσει στις εποχές.

Θα αρκούσε η αφιέρωση που περιέχεται in esergo [1] για να συνοψίσουμε την κατευθυντήρια αρχή ολόκληρου του κειμένου και του συνόλου του έργου του Vaneigem: Σε όλους εκείνους που προτιμούν να αγωνίζονται για να ζήσουν παρά να μάχονται για να επιβιώσουν.
Ο αγώνας δεν μπορεί ποτέ να είναι για έναν μακρινό στόχο, για ένα στόχο που αναβάλλεται.
Ο αγώνας δεν μπορεί να αποτελεί στόχο από μόνος του. Ακόμη περισσότερο σε καθαρά πολιτικό-στρατιωτικό επίπεδο.

Αλλά μέσα στην αμεσότητα του αγώνα, ειδικά όταν αυτός θέτει στον εαυτό του το καθήκον να απελευθερώσει τάξεις και είδος από την υποταγή στην εργασία και την κοινωνική υπαγωγή-εξάρτηση στους στόχους της κρατικής και εμπορικής επιχείρησης, ήτοι του Κεφαλαίου, πρέπει πλέον να υλοποιηθούν οι κύριοι στόχοι του ίδιου : η ατομική και συλλογική ευτυχία και η απελευθέρωση του μεμονωμένου υποκειμένου και των συλλογικών υποκειμένων από τα ερείπια, τα απομεινάρια μιας πατριαρχικής, καταναλωτικής και καταπιεστικής κοινωνίας που τώρα προορίζεται να εξαφανιστεί, αλλά σαν τέλειο ζόμπι συνεχίζει να τροφοδοτείται με τα σώματα και τα μυαλά των θυμάτων της.

Τέλος μου φαίνεται χρήσιμο να παραθέσουμε, εδώ στη συνέχεια, ένα απόσπασμα από το κείμενο που συνοψίζει τέλεια τον προσανατολισμό που έχει μέχρι εδώ αναφερθεί.

Εγώ δεν αντιλαμβάνομαι άλλο κίνητρο για τον επαναστατικό αγώνα παρά τη καθιέρωση μιας καθολικής ευτυχίας.
Υπάρχει μια απόλαυση που είναι εγγενής στην αναζήτηση των ζωντανών. Αυτό που την κατατάσσει δικαιωματικά ως εξεγερτική απόλαυση είναι το γεγονός πως είναι δωρεά και απόλυτα ασυμβίβαστη με ένα σύστημα που βασίζεται στο κέρδος. Δεν θα σταματήσουμε ποτέ να το λέμε: η εμπορική οικονομία είναι ένα έγκλημα κατά της ζωής.
Η απόλαυση των όντων και των πραγμάτων ακυρώνει την οικειοποίηση τους. Η αναζήτηση των ζωντανών είναι η τέχνη να έχουν κατακτηθεί από τα δώρα της καρδιάς και της γης. Η εκτροπή- ανωμαλία που παρέδωσε τις έννοιες του Μαρξ στην ιδεολογία (την οποίαν εξάλλου, δεν εμπιστεύονταν), υπήρξε εκείνη πως δεν είδε την αιτία της αλλοτρίωσης μας στο έργο της εκμετάλλευσης της φύσης. πιο δραματικά ακόμη, πως ταυτοποίησε την εργασία με μια διαδικασία εξανθρωπισμού του άνδρα και της γυναίκας.

[…] Συμβαίνει το Κράτος να κάνει ελεημοσύνη μιας μεταρρύθμισης, να καταργεί έναν νόμο, δείχνει ότι είναι συμφιλιωτικό με τα επίμονα, τα πεισματάρικα κινήματα διαμαρτυρίας. Ωστόσο, οι φαινομενικά προς τα πίσω κινήσεις του είναι μόνο πονηράδες και δισταγμοί. Όταν διστάζει, το άγχος του είναι ένα προοίμιο για νέες προσβολές, για μια νέα επιθετικότητα που έρχεται. Αφήνει τον μιλιταρισμό να εκθειάζει τις δράσεις του για μια φαινομενική στρατιωτική νίκη διότι για το Κράτος κάθε πεδίο μάχης είναι ένα έδαφος κατάκτησης.
Ο αγωνιστής θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία για να διακρίνει μέσα του το σύνορο που χωρίζει το παιχνίδι για να ζήσει από εκείνο στο οποίο ο θάνατος οδηγεί το παιχνίδι του σκακιού. Δεν του προτείνω να χυθεί στην ενδοσκόπηση για να ξακαθαρίσει πώς η κίνηση της ζωής υπόκειται σε αιφνιδιαστικές μεταστροφές. Ευελπιστώ μόνο σε έναν προβληματισμό σχετικά με το θέμα: η στρατιωτικοποίηση δεν εγγράφεται ίσως σε μια προοπτική θανάτου;
Από τη στιγμή κατά την οποίαν η αλληλεγγύη ακυρώνει το πνεύμα της θυσίας, ο ριζοσπαστισμός γίνεται μέρα. Αυτή εκδηλώνεται στους στρατευμένους που αγωνίζονται κατά του αποκλεισμού των μεταναστών, κατά της εκδίωξης των καταληψιών μιας περιοχής που υπερασπίζονται (ZAD), κατά της καταστροφής των τοπίων, κατά της ρύπανσης του αέρα, του νερού, της γης, των τροφών. Ακόμη κι αν πολλές από αυτές τις δεσμεύσεις ανακτηθούν από τον αριστερισμό-gauchismo, από τον ριζοσπαστισμό των ελευθεριακών προθέσεων, από τον πολιτικό ανθρωπισμό και από την αγορά της φιλανθρωπίας, αυτές διατηρούν τη ζύμωση ενός ριζοσπαστισμού ικανού να διασπείρει τους σπόρους του πολύ πέρα από την αρχική χειρονομία και κίνητρο.
Κάθε συλλογικότητα κινούμενη από τη βούληση να κυριαρχήσει ο άνθρωπος πάνω στην οικονομία εγκαινιάζει μια γη όπου η βαρβαρότητα έχει απαγορευτεί, μια γη που λιπαίνει τη χαρά της ζωής.
Ακόμη και αν προορίζεται να εξασθενίσει, να ηρεμήσει, ο θυμός έχει από μόνος του κάτι να ξεπεράσει την εκπλήρωση ενός ξεσπάσματος, μιας εκτόνωσης, μιας δυσαρέσκειας που εκσπερμάτωσε πρόωρα. Η ύβρις αποπνέεται από μια κίνηση ζωής ανυπόμονη να συντρίψει τα εμπόδια. Κάτω από την ηλιθιότητα του πολίτη που πιστεύει σε ένα πιο δίκαιο και πιο συμπονετικό Κράτος ξεπροβάλει η μυστική επιθυμία να τελειώνουμε με όλες οι μορφές διακυβέρνησης-governance και εξουσίας.
Το Κράτος ενεργεί μέσω μιας πολιτικής του τετελεσμένου γεγονότος. Είναι ένα προνόμιο των αρχών που στέφθηκαν δημοκρατικά. Όταν ο αγωνιστής είναι κυρίως ένας ψηφοφόρος, δίνει την εγγύηση του σε εκείνο που μάχεται και συγκαταβαίνει να τον γρονθοκοπήσουν στη μύτη δύο φορές.

[…] Το να δημιουργήσουμε τρύπες στον ιστό της αράχνης στον οποίο μας παγιδεύει ο παρασιτικός καπιταλισμός, δεν αρκεί. Για να εξαλείψουμε την βλαπτικότητα του, δεν υπάρχει τίποτα άλλο παρά η ποίηση που φτιάχθηκε από όλους, η συνείδηση και το πάθος να διεργαστούμε μια κοινωνία στην οποία η ζωή ακυρώνει, μηδενίζει όλες τις μορφές καταπίεσης.1

R. Vaneigem, Sull’autogestione della vita quotidiana, pp. 50-53  Για την αυτοδιαχείριση της καθημερινής ζωής

TAGGED WITH →  •  •  •  •  •  •  •  • 

[1] in esergo: Επιγραφή, σύνθημα.

 

Liberare la specie, realizzare la vita

μεγαλείο χαρακτήρα!, grandezza carattere !

Τιμή σε έναν επαναστάτη. Η κηδεία του Orso είναι και ο αγώνας μας

Την Παρασκευή 31 Μαΐου το σώμα του Lorenzo Orsetti επέστρεψε στην Ιταλία. Περίπου τρεις μήνες έχουν περάσει από εκείνη την 18η Μαρτίου 2019, όταν ακούσαμε για τον θάνατο του Orso στη μάχη ενάντια στο τελευταίο προπύργιο του Ισλαμικού Κράτους στη Baghouz, της Συρίας. Το φέρετρο πέρασε από μια δευτερεύουσα έξοδο για να αποφύγει την συγκέντρωση χαιρετισμού και οδηγήθηκε εσπευσμένα στο Verano, θωρακισμένο και από το οποίο οι δημοσιογράφοι κρατήθηκαν σε απόσταση.

O Lorenzo, με την επιλογή να πολεμήσει στις Ypg και με το μαρτύριο του, ξέσκισε το πέπλο της σιωπής της mainstream πληροφόρησης σχετικά με την επανάσταση στη Βόρεια Συρία και γι αυτούς που πολεμούσαν το ISIS. Ξαφνικά, μετά από χρόνια σιωπής, στην Ιταλία εκατομμύρια άνθρωποι άκουσαν να γίνεται λόγος για αυτοκυβέρνηση, επανάσταση των γυναικών, για τη συνεχιζόμενη προσπάθεια να μεταμορφώσουν ριζικά το καπιταλιστικό και πατριαρχικό σύστημα στο όνομα της ανθρωπιάς, της ελευθερίας και της ισότητας. Ξαφνικά, πολλοί άνθρωποι αναρωτήθηκαν τι οδηγεί έναν νεαρό ιταλό να διακινδυνεύσει τη ζωή του στη Συρία μαζί με ανθρώπους τόσο διαφορετικούς από αυτόν από την άποψη του πολιτισμού, της γλώσσας και της ιστορίας.

O Orso είχε βαρεθεί τις δουλειές που αλλοτριώνουν και ευνουχίζουν, τον εγωισμό που η κοινωνία στην οποία ζούμε επιβάλλει ως κανόνα επιβίωσης, να δίνει το χρόνο της ζωής του σε αυτό το σύστημα, βασισμένο στην κυριαρχία. Αλλά τα λόγια δεν ήταν αρκετά γι αυτόν και έκανε μια δύσκολη επιλογή: εκείνη να ακολουθήσει τις λέξεις ακόμα και με κόστος της ζωής του. Ενσωμάτωσε τη φιλία μεταξύ επαναστατών, η οποία ξεπερνά όλα τα εμπόδια, τη φιλία που βασίζεται σε ένα κοινό όνειρο: τον αγώνα για την ελευθερία. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το μαρτύριο του Orso διέρρηξε τα αναχώματα των γνωστών και των αγαπημένων. Ωστόσο, το γραφείο του εισαγγελέα της Ρώμης διέταξε να κρατηθεί το σώμα του Lorenzo για «εξακριβώσεις». Δεν είναι σαφές σε ποιο χρονικό σημείο θα το επιστρέψουν στην οικογένεια του και η ενέργεια αυτή δείχνει έλλειψη σεβασμού, η οποία αντικειμενικά έρχεται σε αντίθεση με τη διοργάνωση δημόσιου και συμμετοχικού εορτασμού.

Από την άλλη πλευρά σε αυτή τη χώρα έξι άτομα που έχουν πολεμήσει με τις Ypg και Ypj εναντίον του ISIS θα μπορούσαν να θεωρηθούν «κοινωνικά επικίνδυνα» και να δουν την προσωπική τους ελευθερία πολύ περιορισμένη με ένα Ειδικό μέτρο Επιτήρησης. Χωρίς καμιά κατηγορία, χωρίς μια δίκη. Αυτές που κρίνονται, στην πραγματικότητα, είναι οι ιδέες που υποστήριξαν και για τις οποίες μιλούν στην Ιταλία. Τις ίδιες που υποστήριξε ο Orso.

Χάρη στον Orso, σε εκατομμύρια αυτιά στην Ιταλία έχουν φτάσει εκείνα τα λόγια που φοβίζουν τις κυρίαρχες δυνάμεις: το όνειρο της ελευθερίας, η πάλη για να την επιτύχουν, η επανάσταση. Το φάντασμα και πάλι είναι εδώ με μια δύναμη που αγγίζει τις καρδιές χιλιάδων ανθρώπων. Στην Ιταλία της συναίνεσης στον Salvini, όπου η κοινωνική ταλαιπωρία ρίχνεται επάνω στις πλάτες των από κάτω-των υφιστάμενων ενισχύοντας τις κοινωνικές πατριαρχικές δομές, ρατσιστικές, κυριαρχίας και καταστολής, το μήνυμα του Orso παραβιάζει και υπονομεύει τον κυρίαρχο λόγο. Εάν μόνο οι αγώνες μπορούν να μετατρέψουν την ουσιαστικότητα των υφιστάμενων κοινωνικών σχέσεων, έτσι ώστε αυτό να μην συμβεί αποκλειστικά ως εσωτερική μεταμόρφωση σε αυτή τη λογική του συστήματος είναι απαραίτητο να ενισχυθεί η δυνατότητα να σκεφτούμε την εναλλακτική λύση. Αυτό είναι το πεδίο της μάχης όπου τοποθετείται η κηδεία του Orso.

Ο σεβασμός για ένα σύντροφο, την οικογένειά του και τους φίλους του, ο πόνος της απώλειάς του, για μας είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τη βαθύτερη ανθρωπιά του, με την ηθική και πολιτική του αξία, ενσωματωμένη και από την επιλογή του να πολεμήσει στις Ypg. Ο Orso ήταν ένας φίλος μας και ένας σύντροφος μας, είμαστε βαθιά ενωμένοι με αυτόν από την επιθυμία για ελευθερία και από τον αγώνα για να την κατακτήσουμε. Αφού νίκησαν στρατιωτικά το Ισλαμικό Κράτος, το δώρο που μας δίνουν οι επαναστάτες στη Βόρεια Συρία, το δώρο που μας δίνει ο Lorenzo με το θάνατο του, είναι ακριβώς το συγκεκριμένο παράδειγμα ότι ο σεξισμός, ο ρατσισμός, ο εγωισμός, η εκμετάλλευση δεν είναι οι μόνες δυνατές αρχές για την κοινωνία, αλλά μπορεί κανείς να φανταστεί και να οικοδομήσει μια ελεύθερη ζωή. Η κηδεία του Orso είναι μέρος αυτού του αγώνα και το ότι τον συνεχίζουμε μας δένει με αυτόν για όλη τη ζωή, γιατί κάθε σταγόνα αίματος που χύθηκε από τους συντρόφους μας είναι μέρος της καταιγίδας μας.

Στη μνήμη το παράδειγμα στον αγώνα η πρακτική

Οι μάρτυρες δεν πεθαίνουν

https://www.infoaut.org/editoriale/onore-a-un-rivoluzionario-i-funerali-di-orso-sono-anche-la-nostra-lotta

64344570 113948539861365 8716890500965072896 n

https://www.infoaut.org/conflitti-globali/orso-torna-a-casa-23-24-giugno-gli-appuntamenti-per-salutarlo

αθλητισμός, sport

Αθλητισμός και το περιβάλλον του – Επεισόδια μιας συζήτησης για την μπάλα, τον καλύτερο ιδεολογικό μηχανισμό στην υπηρεσία του κεφαλαίου

του Gioacchino Toni

Luca Pisapia, Uccidi Paul Breitner. Frammenti di un discorso sul pallone, Σκότωσε τον Paul Breitner. Επεισόδια μιας κουβέντας για την μπάλα. Edizioni Alegre, Roma, 2018, pp. 285, € 16,00

«[Στην Ιταλία της δεκαετίας του εβδομήντα] ενώ η πολιτική στράτευση από τα κάτω αρχίζει να καταλαμβάνει τις κερκίδες των σταδίων, η ακραία πνευματική αριστερά, πέρα από πολύ σπάνιες εξαιρέσεις, δεν κατανοεί τη στιγμή για να εισέλθει στους μηχανισμούς εκείνης που είναι ήδη η σημαντικότερη πολιτιστική βιομηχανία της χώρας, αφήνοντάς την στα χέρια των αφεντικών που μπορούν, μέσω αυτής, να παράγουν τον κυρίαρχο λόγο. Ακριβώς όταν γεννιέται η στρατευμένη κριτική στον κινηματογράφο, και η εκ νέου γκραμσική ανακάλυψη επιτρέπει να εντοπίζουμε στην τέχνη και τον πολιτισμό ένα ισχυρό ιδεολογικό όπλο ικανό να επηρεάσει και να καταπνίξει την επιθυμία, κανείς δεν κάνει τον κόπο να αποικοδομήσει τη βιομηχανία της μπάλας που γεννιέται, η οποία προορίζεται μέσα σε λίγα χρόνια να υποκαταστήσει τον κινηματογράφο λόγω ευκολίας παραγωγής και κατανάλωσης. […] Κανείς δεν ασχολείται να γκρεμίσει τον τέταρτο τοίχο μεταξύ της ποδοσφαιρικής σκηνής και του θεατή, με τον τρόπο του Bertold Brecht, και η μπάλα παραμένει η πιο ισχυρή ιδεολογική συσκευή στα χέρια του κεφαλαίου: το μεγαλειώδες εργοστάσιο της αλλοτρίωσης»

Αυτό δεν είναι το βιβλίο τους, να το πούμε αμέσως σε όλους τους παθιασμένους του ποδοσφαίρου που έχουν γίνει θηράματα εκείνου του είδους νοσταλγίας της μπάλας για ένα άθλημα που μοιάζει να έχει εξαφανιστεί μαζί με την παιδική τους ηλικία, νοσταλγίας με την οποίαν, και κατά τρόπο απίστευτο, θεωρούν πως έχουν συμβληθεί και πολλοί ανήκοντες σε γενιές που εκείνου του ποδοσφαίρου έχουν μοναχά ακούσει τόσο αξιόπιστες ιστορίες όσο οι καλοκαιρινές περιπέτειες για τις οποίες γίνεται λόγος σε ένα κουρείο του παρελθόντος. Στα Επεισόδια μιας κουβέντας για την μπάλα του Luca Pisapia αυτός που αισθάνεται ορφανός ενός ποδοσφαίρου προηγούμενου του σύγχρονου δεν θα βρει κανένα ίχνος νοσταλγίας σχετικά με ένα άθλημα που ασκείται απ’ όταν οι μύλοι ήταν ακόμα λευκοί, όταν παίζονταν με γυμνά πόδια στα λιβάδια των πολλών via Gluck πριν το χόρτο μετατραπεί σε πόλη, ή όταν ακόμη τις ώρες των ντέρμπι δεν τις αποφάσιζαν οι pay tv. Κατά κάποιον τρόπο το βιβλίο αυτό μας θυμίζει ότι οι εκείνοι οι μύλοι ήταν κάθε άλλο παρά λευκοί, πως σε αυτά τα προαστιακά λιβάδια στην πραγματικότητα σπάζαμε την πλάτη χωρίς πολλή ποιητικότητα και πως στα παιχνίδια που βλέπαμε ασπρόμαυρα με μια Brionvega Algol 11 ιντσών φορητή με απόκλιση ενενήντα βαθμούς γερμένη για να διευκολύνεται η ορατότητα δεν κρύβονταν ρομαντικά ανάμεσα στα τρανζίστορ ένα ποδόσφαιρο και ένας κόσμος πολύ καλύτεροι από εκείνους που είναι κρυμμένοι μεταξύ των επεξεργαστών των σημερινών εκατό ιντσών υψηλής ευκρίνειας έξυπνων τηλεοράσεων.

Πεπεισμένος για την τρέχουσα αδυναμία ενός οργανικού λόγου για την μπάλα, είναι μέσω μιας σειράς επεισοδίων επάνω στην κουβέντα που ο Pisapia προσπαθεί να αποκαταστήσει την πολυπλοκότητά της περιορίζοντας ταυτόχρονα οποιαδήποτε πρόθεση συστηματοποίησης με ένα βιβλίο προικισμένο με αφηγηματική δομή στην οποία οι πραγματικοί και φανταστικοί χαρακτήρες είναι αλληλένδετοι, μυθοπλασία και τεκμηριωμένα γεγονότα, ποδόσφαιρο και πολιτική, οικονομία και μέσα ενημέρωσης. Προσπαθώντας να καταστήσει εύλογο το αληθινό και το αντίστροφο ο συγγραφέας σκοπεύει να εκφράσει την παρουσία του μακρού χεριού του κεφαλαίου στο άθλημα που ακολουθείται περισσότερο στον κόσμο, χέρι που κινεί τα νήματα των μεγάλων θεαματικών γεγονότων σε παγκόσμια θέαση για τον διπλό σκοπό να δημιουργήσει κέρδος και να πλαστογραφήσει φαντασιακά καθιστώντας αυτά που υπάρχουν πίσω από τα παρασκήνια απρόσωπα, μη παρουσιάσιμα.

Το άνοιγμα ανήκει στο αργεντίνικο Mundial του 1978, εκείνο που παίχτηκε στο δέρμα εκείνων των εξαφανισμένων-desaparecidos που βασανίστηκαν και δολοφονήθηκαν κατά τη διάρκεια του Proceso de Reorganización Nacional που τέθηκε σε εφαρμογή από το διαβόητο στρατιωτικό καθεστώς του Jorge Rafael Videla και κρατήθηκαν στο σκοτάδι από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης καθ όλη τη διάρκεια των αναμετρήσεων εν μέρη στο όνομα μιας αξιολύπητης ουδετερότητας του αθλητισμού και εν μέρει στο όνομα του κέρδους. Στην Ιταλία της πτωτικής πορείας των κινημάτων και της εθνικής αλληλεγγύης δεν είναι λίγα τα όργανα πληροφόρησης που εμφανίζονται όχι πολύ εχθρικά προς το αργεντίνικο καθεστώς και γενναιόδωρα στην τέχνη της ελαχιστοποίησης της άγριας καταστολής που διεξάγεται στη χώρα. Σε αυτό το μερίδιο του λέοντος ανήκει στην «Corriere della sera» που έχει έναν ιδιοκτήτη της εκδοτικής ομάδας και έναν διευθύνοντα σύμβουλο οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στην P2 μασονική Στοά, την ίδια στην οποία ανήκουν αρκετοί εξέχοντες στρατιωτικοί της Αργεντινής, όπως ο στρατηγός Suárez Mason και ο ναύαρχος Massera, που δεν φείδεται, αυτός ο τελευταίος, να υποστηρίζει την ομάδα της οδού Solferino στην απόκτηση σε τιμές ευκαιρίας εγκαταστάσεων του μεγαλύτερου εκδοτικού οίκου της Αργεντινής που απαλλοτριώθηκε από το καθεστώς.

«Ενώ η καταστολή το 1978 φθάνει στο αποκορύφωμα της απέχθειας, στο Estadio Monumental του Μπουένος Άιρες οι Ολλανδοί και η Αργεντινή παίζουν τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ο στόχος του καθεστώτος είναι το μεγάλο γεγονός να αποσπάσει την προσοχή από το λουτρό αίματος στο οποίο βυθίζεται η Χώρα. Μάταια προσπαθεί να εξαφανίσει ακόμα και τον Arcadio Lopez, μια μυστηριώδη φιγούρα που αναγκάζεται μέσα σε ένα bunker να παρακολουθεί τον τελικό από μια μικρή τηλεόραση, υποφέροντας από σπαραξικάρδιες κραυγές και εσωτερικές φωνές».

Νάμαστε σε εκείνη την 25η ιουλίου 1978, εκείνη την κυριακή το απόγευμα, που μεταδίδεται παγκοσμίως, στην οποία παίζεται ο τελικός του Παγκοσμίου Κυπέλλου μεταξύ Αργεντινής και Ολλανδίας. Και πάλι ένας τελικός για την Ολλανδία, μετά από αυτόν που έπαιξε το 1974 εναντίον της Δυτικής Γερμανίας όπου, παρά την ήττα, έδειξε στον κόσμο την ουσία του «ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου», δηλαδή, για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια του Sandro Modeo, «ένα στυλ παιχνιδιού που βασίζεται στη συνεργασία και τη συλλογική σκέψη, ένα στυλ του οποίου ο ρυθμός βασισμένος στην προσοχή στο χρόνο και το χώρο προσανατολίζει την ομάδα ανεξάρτητα από τον αντίπαλο».

Αυτή του 1974 είναι η Ολλανδία που καθοδηγείται από τον Rinus Michels που έχει πειραματιστεί με τον Ajax ένα συλλογικό ποδόσφαιρο με γεωμετρική ακρίβεια και που στην διήγηση προσδιορίζεται με την «depilastrizzazione που στη δεκαετία του Eξήντα έδωσε τη θέση της στην κατεδάφιση των ιερών πυλώνων στους οποίους ήταν κάθετα χωρισμένη η ολλανδική κοινωνία στο όνομα μιας πιο δυναμικής και λειτουργικής κοινωνικής συνοχής», στις γεωμετρικές τοπικές καλλιέργειες και στον πολεοδομικό σχεδιασμό του Άμστερνταμ »όπου τα εξπρεσιονιστικά κτίρια με τις επικλινείς στέγες και τις εκκεντρικές προσόψεις συνδιαλέγονται με τον λειτουργικό πολεοδομικό σχεδιασμό της κυψέλης, συμβάλλοντας στην κατασκευή μονάδων πολλαπλών χρήσεων όπου κάθε στοιχείο είναι πλήρες μόνο σε σχέση με τα στοιχεία που το περιβάλλουν». Ο Michels, που μοιάζει πραγματικά να ενσαρκώνει την προτεσταντική-καπιταλιστική ηθική, επιβάλλει στις ομάδες του μια σιδερένια πειθαρχία και εξαντλητικές προπονητικές πρακτικές, τόσο πολύ ώστε να αποκαλείται «ο Στρατηγός» από τους παίκτες του. «Όπως ο Ėjzenštejn, έτσι και αυτός σχεδιάζει σκίτσα αμιγούς αφαίρεσης σε λευκά φύλλα, δυναμικές γραμμές που στοχεύουν στην κατάληψη κάθε πιθανού χώρου», πυκνούς ιστούς περασμάτων που επιτίθενται στον χώρο και τον μειώνουν σε ενότητες.

Στα ίδια χρόνια κατά τα οποία η Ολλανδία αφιερώνεται στο totaalvoetbal, στο γήπεδο της Liverpool επιβάλλεται το passing game του William “Bill” Shankly: το ποδόσφαιρο δύο αγγιγμάτων, συλλογική εργασία και τρέξιμο, με την μπάλα που πρέπει να εξημερωθεί και να διανεμηθεί γρήγορα. «Είναι το loop της γραμμής συναρμολόγησης και της εξόρυξης. Είναι η κομμουνιστική πειθαρχία, ο μυστικισμός της μηχανικής […], όπως στο ορυχείο έτσι και στο γήπεδο ποδοσφαίρου παίζουν μαζί, ο καθένας πρέπει να είναι σε θέση να εκπληρώσει το καθήκον του καθενός, να δώσει εκείνο που είναι σε θέση να δώσει για να λάβει αυτό που χρειάζεται να λάβει».

Οι Michels και Shankly, όπως λέει στο βιβλίο, μπορούν να θεωρηθούν ως απόγονοι του ούγγρου Béla Guttmann, «όνομα πολλών συστατικών και λειτουργικών στοιχείων ενός μύστη της μηχανικής που υπάρχει από και για πάντα, το οντολογικό έμφυτο σχέδιο στο οποίο βρίσκουν οι Rinus Michels και Bill Shankly έμπνευση για να θέσουν τα θεμέλια του ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου ». Είναι ακριβώς ο Guttmann, μετά τον πόλεμο, που θέτει στη σκηνή ένα παιχνίδι στο οποίο η πειθαρχία και η φαντασία αναμειγνύονται, η νεωτερικότητα και η παρακμή, με βάση το «δώσε την μπάλα-ξαναδώστην και σούταρε», όπου ενώνονται η προσωπική και αντάρτικη έλλειψη δυναμισμού ενός καλλιεργημένου και χαμένου γιου μιας παρηκμασμένης αυτοκρατορίας και η αυστηρότητα του κομμουνιστικού ποδοσφαίρου του Gusztáv Sebes που κάνει μεγάλη την Aranycsapat, την “ομάδα από χρυσάφι”», της Ουγγαρίας των χρόνων Πενήντα.

Ο Ajax του Michels και η Liveroppol του Shankly συναντώνται στο Champions Cup γύρω στα μέσα της δεκαετίας του ’60 που σηματοδοτήθηκε από μια ευρεία επιθυμία συλλογικής χειραφέτησης. «Στα οδοφράγματα που σηκώθηκαν στους δρόμους, στις πορείες που πλημμύριζαν τις πλατείες, στις καταλήψεις που ξαναγράφουν την καθημερινή λειτουργία των τόπων μελέτης και εργασίας και διασκέδασης, οι άνεμοι των ελευθεριακών περιστάσεων πνέουν στην ήπειρο από διαφορετικές κατευθύνσεις. Έτσι και στο ποδόσφαιρο. Το ολοκληρωτικό ποδόσφαιρο του Rinus Michels είναι η καπιταλιστική σοσιαλδημοκρατία κόρη του καλβινισμού. Το ολοκληρωτικό ποδόσφαιρο του Bill Shankly είναι η αμοιβαία κομμουνιστική συνεργασία κόρη των αγώνων των εργατών. Και οι δύο είναι τέτοιες σαν αποτέλεσμα αλλαγής των σχέσεων παραγωγής σε μια δεδομένη ιστορική εποχή και σε ένα δεδομένο γεωγραφικό πλαίσιο, όπως φαίνεται από έναν από τους σημαντικότερους επιγόνους τους: τον ρώσο συνταγματάρχη Valerij Lobanovs’kvj […] την υψηλότερη έκφραση της ακαμψίας του επιστημονικού σοσιαλισμού που εφαρμόζεται στο ποδόσφαιρο […] Απόφοιτος της μηχανολογίας και πιστός στη γραμμή του κόμματος, ο Valerij Lobanovs’kvj γνωρίζει ότι πρέπει να μεταφράσει τη νέα κυβερνητική πορεία του υπαρκτού σοσιαλισμού στα γήπεδα ποδοσφαίρου». Και εδώ ανοίγει μια άλλη ιστορία, όλη να την διαβάσουμε.

Επιστρέφοντας σε εκείνη την 25 ιουλίου του 1978 με εκείνη τη θλιβερή φιγούρα του Arcadio Lopez που αρχίσαμε να γνωρίζουμε στις πρώτες σελίδες του βιβλίου προσπαθώντας να βουλώσει τα αυτιά του μάταια για να μην ακούει τις φωνές που βουίζουν στο κεφάλι του και «τις ελπιδοφόρες διεκδικήσεις για έναν καλύτερο κόσμο να υπόκεινται σε ηλεκτρικές εκκενώσεις που παραμορφώνουν τα γυμνά σώματα που με δυσκολία τις ανέχονται»με τις οποίες βρίσκεται να μοιράζεται το bunker των βασανιστηρίων, εκείνη είναι η ημέρα που η Ολλανδία, προπονούμενη αυτή τη φορά από τον Ernst Happel, βγαίνει ξανά νικημένη από έναν τελικό του Κυπέλλου του κόσμου. Κάτω από τα μάτια του Videla στο Estadio Monumental του Μπουένος Άιρες και των πολλών Arcadio Lopez μπροστά στις τηλεοράσεις, η Αργεντινή που προπονείται από τον σοσιαλιστή César Luis Menotti ο οποίος επιμένει να μας λέει ότι έχει οδηγήσει την ομάδα για τον λαό και όχι για το καθεστώς, γιορτάζει, και μαζί της η στρατιωτική δικτατορία. Σε κάποιους ιταλούς δημοσιογράφους απεσταλμένους στην Αργεντινή δεν απομένει παρά να επιμείνουν στην οργανωτική αποτελεσματικότητα, την ευγένεια των οδηγών ταξί και την νοστιμιά που έχουν οι μπριζόλες που σερβίρονται στο Μπουένος Άιρες. Ούτε οι επίμονες μητέρες της Plaza de Mayo καταστρέφουν την όρεξη και την παράσταση σε μεγάλο μέρος από τους φημισμένους γραφιάδες της δημοσιογραφίας μας (αθλητικής και όχι).

Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου η ιστορία μετακινείται στη Βραζιλία, σχεδόν σαράντα χρόνια μετά το Mundial της ντροπής του 1978. Αργεντίνικη ντροπή, φυσικά, αλλά και του υπόλοιπου εκείνου κόσμου που σκέφτηκε, στην καλύτερη περίπτωση, να αναστείλει για τη διάρκεια της παράστασης την κρίση και να εστιάσει την προσοχή μόνο στα πράσινα ορθογώνια που προβάλλονται από τις καθοδικές λυχνίες, σεβόμενος αυστηρά τον κανόνα του θεατή που λέει πως πρέπει να προσποιούμαστε ότι δεν υπάρχει τίποτα έξω από τον αγωνιστικό χώρο, αποφεύγοντας έτσι να σκεφτεί τι απομένει έξω από τα ορθογώνια του παιχνιδιού, έξω από τα τηλεοπτικά πλάνα και από τις διηγήσεις των περισσότερων απεσταλμένων.

Περνάμε λοιπόν σε εκείνα τα Παγκόσμια Κύπελλα του 2014 όπου «τα μέσα μαζικής ενημέρωσης επικεντρώνουν τα φώτα τους στα γήπεδα ποδοσφαίρου της Βραζιλίας, αφήνοντας στη σκιά τις διαμαρτυρίες ενάντια στις σπατάλες και τις βάρβαρες επιχειρήσεις « ευπρεπισμού» της κυβέρνησης. Εδώ συναντάμε, μεταξύ των υψηλότερων κτιρίων στο Ρίο ντε Τζανέιρο τον »κ. Μ., έναν βρώμικο σούπερ αστυνομικό που σκοπεύει να καλύψει τις ίντριγκες της FIFA.» Τα βραζιλιάνικα γεγονότα διασχίζονται από επεισόδια που προέρχονται από την εποχή των σφιγμένων γροθιών στον αθλητισμό: από εκείνες που υψώνονται στον ουρανό από τους αφροαμερικανούς Tommie Smith και John Carlos στους ολυμπιακούς αγώνες του Μεξικού του 1968, που γνωρίζουν καλά πώς να ανάψουν φωτιές και να μείνουν στην ιστορία, σε εκείνες ικανές να προκαλέσουν μοναχά μια σπίθα του Paolo Sollier, του ιταλού ποδοσφαιριστή της Avanguardia operaia που καταγγέλλει δημοσίως τις παραμορφώσεις και υποκρισίες εκείνου του ποδοσφαιρικού κόσμου που θέλει να μείνει έξω από οτιδήποτε άλλο.

Έπειτα, υπάρχει χώρος για την αλληλοσύνδεση του αθλητισμού και της πολιτικής σε εκείνη τη Χιλή η οποία ανακηρύσσει τον στρατηγό Pinochet με κανονιές στις 11 σεπτεμβρίου 1973 με την μη ασήμαντη βοήθεια με αστέρια και ρίγες. Στη συνέχεια πέφτουμε επάνω στην άρνηση της σοβιετικής Ένωσης να παίξει στη Χιλή ένα παιχνίδι για τα προκριματικά του παγκοσμίου κυπέλλου του 1974 στη Γερμανία, άρνηση που αναγκάζει τη χιλιανή στρατιωτική χούντα να υπερβεί τα όρια του γελοίου παρουσιάζοντας την ομάδα της στον αγωνιστικό χώρο απουσία του αντιπάλου και σκοράροντας με τον αρχηγό Francisco Valdés το γκολ της πρόκρισης. Εάν η ΕΣΣΔ διατηρεί την ίδια αδιαλλαξία προς τη χιλιανή δικτατορία και το 1976, όταν αρνείται να αντιμετωπίσει την ομάδα του τένις στον ημιτελικό του Κυπέλλου Davis, αντιθέτως χωρίς πολλούς ενδοιασμούς συμμετέχει κανονικά στο παγκόσμιο κύπελλο ποδοσφαίρου του 1978 στην Αργεντινή των στρατιωτικών.

Άλλα επεισόδια της κουβέντας για την μπάλα είναι αφιερωμένα στον ποδοσφαιριστή Rachid Mekhloufi που εγκαταλείπει τη φανέλα της εθνικής ομάδας της Γαλλίας για να φορέσει εκείνη του αλγερινού Front de Libération nationale, πεπεισμένος ότι αυτό που έχει καταφέρει να κάνει για τους κολασμένους της γης, το έκανε με την μπάλα ανάμεσα στα πόδια, παίζοντας για την επανάσταση. Με ένα άλμα στο Αμβούργο το βιβλίο εστιάζει στον Volker Ippig, τερματοφύλακα της St. Pauli που ζει μεταξύ των καταληψιών της γειτονιάς και που γύρω από τα μέσα της δεκαετίας του Ογδόντα αποφασίζει να μετακινηθεί προς τη Νικαράγουα για έξι μήνες για να διδάξει το ποδόσφαιρο στα παιδιά στα σχολεία του Frente Sandinista de Liberación Nacional, για να επιστρέψει κατόπιν στο Αμβούργο να υπερασπιστεί ξανά την εστία της St. Pauli μέχρι το τέλος της αγωνιστικής δραστηριότητας όταν, μη μπορώντας να ανακυκλωθεί μέσα στον κόσμο του ποδοσφαίρου, τελικά βρίσκει εργασία στο λιμάνι. Σχετικά με τη γερμανική πόλη της Βόρειας Θάλασσας, κάποιες σελίδες του βιβλίου δεν μπορούσαν παρά να είναι αφιερωμένες στην διαπλοκή αθλητισμού- πολιτικής που χαρακτηρίζει την περιοχή μεταξύ της Hafenstrasse και του Millerntor-Stadion της St. Pauli.

Επιστρέφοντας στο Παγκόσμιο Κύπελλο Βραζιλίας του 2014, σε αυτούς η ιταλική εθνική ομάδα φτάνει μετά την κάκιστη φιγούρα τέσσερα χρόνια νωρίτερα στη Νότια Αφρική. Σε εκείνη την περίπτωση ζητήθηκαν οι αιτιολογίες της καταστροφής στην αποβολή του Marchisio, «του μέσου της Γιουβέντους ο οποίος στην πατρίδα απολαμβάνει της ασυλίας που κατοχυρώνεται στους bianconeri από το πρώτο άρθρο του ποδοσφαιρικού Συντάγματος». Ο αποδιοπομπαίος τράγος, φθάνει να μην παραδεχτούν την ήττα ολόκληρου του έθνους, πρέπει να βρεθεί. «Γι αυτό αθλητικοί δημοσιογράφοι, ειδικοί της επικοινωνίας των πρακτορείων μάρκετινγκ που χρησιμοποιεί η ιταλική ομοσπονδία ποδοσφαίρου, πρώην πολιτιστικοί αντάρτες κατά τη διάρκεια του πανεπιστημίου που κεραυνοβολήθηκαν επάνω στην οδό της εξουσίας, θέτουν ήδη σε κίνηση το εργοστάσιο συναίνεσης. Το θύμα, προκειμένου να επαναληφθεί η απόλυτη αθωότητά του, χρειάζεται έναν αποδιοπομπαίο τράγο καταδικασμένο να περιπλανιέται στην έρημο κουβαλώντας επάνω του τις αμαρτίες του έθνους. Για τη Βραζιλία του 2014 επιλέχθηκε ο Mario Balotelli: ο νέγρος».

Το Επεισόδια… Frammenti di un discorso sul pallone μεταφέρει αυτούς που διαβάζουν στο Παγκόσμιο Κύπελλο των ΗΠΑ το 1994, «όταν το ποδόσφαιρο υπέστη την οριστική μετατροπή σε ένα τηλεοπτικό προϊόν, το οποίο παρακολουθούμε μέσα από τα μάτια ενός παιδιού που κοιτάζει μια οθόνη μέσα σε ένα τεράστιο εμπορικό κέντρο με δυστοπική και ballardiana ατμόσφαιρα».

Υποστηρίζει ένας χαρακτήρας στο βιβλίο ότι εάν και το ποδόσφαιρο γνωρίζει την πρώτη βιομηχανική επανάσταση στο τέλος του δέκατου ένατου αιώνα με την κωδικοποίησή του σε «πολιτιστική βιομηχανία που μπορεί να εισαχθεί σε μια καπιταλιστική οικονομία οικογενειακής μήτρας, όπως ο τομέας της κλωστοϋφαντουργίας ή της μεταποίησης», η δεύτερη βιομηχανική επανάσταση θα ξεκινούσε με την έλευση της τηλεόρασης στο ποδόσφαιρο μέσα στη δεκαετία του Εξήντα για να φτάσει στη συνέχεια στο αποκορύφωμά της τις μέρες μας. Η τρίτη επανάσταση αντιθέτως θα έπρεπε να έχει σχέση με τη δυνατότητα που προσφέρεται στο χρήστη από τις νέες τεχνολογίες για την «εξαγωγή εξατομικευμένων προγραμμάτων κατανάλωσης». Πέρα από τους μελλοντικούς μετασχηματισμούς, σίγουρα η εμφάνιση της τηλεόρασης, και όχι μόνο στο ποδόσφαιρο, αποτέλεσε ένα σημαντικό σημείο καμπής, και όταν υπάρχουν στη μέση οι τηλεοράσεις η λέξη κλειδί είναι «the show must go on – η παράσταση πρέπει να συνεχιστεί», και λίγες ιστορίες, και από αυτή την άποψη ούτε οι νεκροί μπορούν να σταματήσουν την μηχανή του θεάματος και των επιχειρηματικών υποθέσεων.

Η επανάσταση της τηλεόρασης έχει συνδυαστεί με εκείνη των «ατομικών καθισμάτων» στα στάδια, δομές που, χάρη στις ολοένα και υψηλότερες τιμές, πρέπει να γίνουν μέρη προσβάσιμα σε περιορισμένο αριθμό θεατών που βρίσκονται υπό έλεγχο ενώ οι άλλοι θα πρέπει να προσφύγουν στη συνδρομητική τηλεόραση. Οι τραγωδίες του Haysel στις Βρυξέλλες στις 29 μαΐου 1985 και του Hillsborough στο Σέφιλντ στις 15 απριλίου 1989, αποδείχτηκαν από αυτή την άποψη ευκαιρίες που δεν πρέπει να χαθούν για να πιεστεί περαιτέρω ο επιταχυντής του μετασχηματισμού που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Για να τα πούμε όλα, στην περίπτωση του Σέφιλντ η κυβέρνηση της Μάργκαρετ Θάτσερ προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποκρύψει τις οργανωτικές ευθύνες που σχετίζονται με τους χώρους που έχουν δεσμευτεί για τους οπαδούς και την λανθασμένη συμπεριφορά των αστυνομικών δυνάμεων που, μαζί με την ισχυρή περίφραξη ενάντια στις εισβολές που εισήγαγε η κυβέρνηση μετά την τραγωδία του Heysel, βοήθησαν να παγιδευτούν οι παρόντες σε ένα πολύ μικρό χώρο. Η κυβέρνηση της Σιδηρής Κυρίας έφτασε μάλιστα στο σημείο να εκμεταλλευτεί τον εξυπηρετικό προς αυτήν Τύπο για να διαδώσει ψευδείς και παρεκκλίνουσες έρευνες σχετικά με τις ευθύνες για το περιστατικό. “The show must go on”, σίγουρα, και μαζί με το θέαμα πρέπει να γίνουν τα πάντα ώστε να προωθηθεί κάθε προσπάθεια να καταστεί ακόμα πιο κερδοφόρο, με οποιοδήποτε απαραίτητο μέσο. Αλίμονο, ο κόσμος των επιχειρήσεων δεν διστάζει, δεν αμφιταλαντεύεται ποτέ μπροστά στους νεκρούς.

Μερικά αποσπάσματα μπαλαδορικής κουβέντας είναι επίσης αφιερωμένα στον Éric Cantona, έναν μαρσεγιέζο στον οποίο ο ρόλος του απλού ποδοσφαιριστή, αν και εξαιρετικού, του ήταν πάντα σφιχτός και που, πάνω απ ‘όλα, ποτέ δεν απέφυγε να λέει και να κάνει εκείνο που περνούσε απ’ το κεφάλι του: από το πάθος για την ζωγραφική στο να δηλώνει ότι προσελκύεται από την άρνηση της εξουσίας που ασκούσαν οι γάλλοι ληστές της δεκαετίας του ’70 Mesrine και Spaggiari, από τις εκστρατείες για να καταρρεύσει το τραπεζικό σύστημα στο να προσφέρεται για τη διαφήμιση μεγάλων εμπορικών σημάτων, από τη στάση του εναντίον γάλλων πολιτικών στη μόδα μέχρι τις κινηματογραφικές του συμμετοχές.

Αφού άνοιξε με το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1978 στην Αργεντινή, το βιβλίο κλείνει με μια ιστορία επικεντρωμένη σε εκείνο τον Paul Breitner που βρίσκουμε στον τίτλο του τόμου, εκείνου του γερμανού ποδοσφαιριστή που συνήθιζε να παρουσιάζεται στις προπονήσεις της Μπάγερν Μονάχου με το Μικρό Κόκκινο Βιβλίο του Μάο πεπεισμένου πως μπορούσε να συμβιώνει τον κομμουνιστικό του λόγο με τα χρήματα που κέρδιζε στην Ρεάλ Μαδρίτης, την ομάδα του Φρανσίσκο Φράνκο, και που γι αυτές του τις αντιφάσεις καταλήγει, σε αυτές τις σελίδες, στόχος ορισμένων μελών της Rote Armee Fraction.

«Ποια σχολή παιχνιδιού, σημαία ή αντίληψη της μπάλας κατάφερε να ξεφύγει από τις λογικές του κεφαλαίου; Όλες, καμία. Επειδή το παιχνίδι της μπάλας γεννιέται ήδη σύγχρονο. Είναι ένα εμπόρευμα, μια συσκευή του θεάματος και ένας μηχανισμός εξουσίας ». Ο Luca Pisapia καταπίνεται βαριά. Οι παθιασμένοι του ποδοσφαίρου αιχμάλωτοι της ρομαντικής νοσταλγίας για το ποδόσφαιρο των αναμνήσεων προειδοποιήθηκαν στην αρχή: το Uccidi Paul Breitner. Frammenti di un discorso sul pallone πραγματικά δεν είναι το βιβλίο τους.

 

https://www.carmillaonline.com/2019/01/22/sport-e-dintorni-frammenti-di-un-discorso-sul-pallone-il-miglior-apparato-ideologico-al-servizio-del-capitale/

τα βιβλία του μιχάλη, i libri di michele

ΩΩ. στη χώρα του ποτέ…ή 14

Έχουμε και τον Επίλογο μας :
Ψάχνοντας ανάμεσα σε παλιά χαρτιά βρήκα μια μικρή ατζέντα που κρατούσα το 1980 στις φυλακές Κομοτηνής. Είχα γραμμένα αποσπάσματα από γράμματα που έστελνα στην Ροσσάνα. Σημειώσεις.
Σας μεταφέρω λοιπόν κάποια ενδιαφέροντα σημεία από τις σκέψεις εκείνου ακριβώς του καιρού για τον οποίο μιλάμε.
Νομίζω πως δεν θα μπορούσαμε να έχουμε καλύτερο επίλογο :

HIGH ON EMOTION … Chris de Burgh

‘Από χθες είναι εδώ ένας αυθεντικός Cipputi, [ήρωας από κόμιξ του Αλτάν], που τον άρπαξαν στα ελληνοτουρκικά σύνορα, πολύ συμπαθητικός. Στην πράξη έχουμε φτιάξει την μικρή μας παροικία σε ένα κελί με 10 άλλους έλληνες. Στο σύνολο είμαστε 14.
Δεν είναι και τόσο ευχάριστα ανάμεσα σε ανθρώπους τραχείς, άξεστους,με τους οποίους στην πράξη δεν υπάρχει δυνατότητα συνεννόησης.
Δυο φορές φυλακισμένοι!

Σε παρατηρούν σχολιάζοντας οποιαδήποτε κίνηση, όταν γράφω και γιατί γράφω τόσο πολύ, όταν λιάζομαι με τις ώρες, όταν κοιμάμαι δίχως σλιπάκι, όταν τρώω, γιατί κάνω ντους κάθε μέρα κλπ.
Και μισούν θανάσιμα αυτούς που μιλάνε άλλες γλώσσες. Ζηλεύουν πολύ. Είναι τρελό.
Πάλι καλά που είναι εδώ ένα μεγάλος στην ηλικία κύριος από τη νότια Ιταλία και ένας αργεντίνος με τους οποίους περνούμε το μεγαλύτερο μέρος της μέρας. Υπήρχε και ένας πολύ συμπαθητικός Έλληνας, μα έχει φύγει και αυτός.
Κάνουμε καλή παρέα, αστειευόμαστε συχνά μεταξύ μας προσπαθώντας να κάνουμε τη γκρίζα μας μέρα όσο το δυνατόν ‘ευχάριστη’.

Κάθε απόγευμα παίζουμε βόλεϋ και είναι η μοναδική όμορφη στιγμή της μέρας. Πηδώ, φωνάζω, τρέχω, καρφώνω κι έτσι ξεσπάω αρκετά και ξεχνιέμαι. Είναι μια διέξοδος.
Διαφορετικά, τα υπόλοιπα : βαρεμάρα και οι υπέροχες αναμνήσεις μιας ζωής μαζί σου.
Στη διάρκεια της μέρας, τις περισσότερες ώρες έξω στο προαύλιο, καπνίζοντας τσιγάρο ή ξαπλωμένος στο κρεβάτι με κλειστά τα μάτια, σε νιώθω δυνατά και το μυαλό μου να πετά πάνω από τους τοίχους.’
‘Αυτή τη στιγμή η τηλεόραση μεταδίδει ένα πρόγραμμα μουσικό, από εκείνο το μαγαζί στην Πλάκα της Αθήνας όπου βρεθήκαμε ένα βράδυ,μετά το παιχνίδι του Ολυμπιακού στον Πειραιά που παρακολουθήσαμε μαζί με τον Παύλο. Με τους τρεις τραγουδιστές και τα δυο κορίτσια, θυμάσαι; Άσε που μούρχεται έντονα στο μυαλό η στιγμή που μας άφησαν να καθίσουμε λιγάκι μαζί κάτω από την κερασιά, έξω από τη φυλακή, τη μέρα της δίκης σου, στο διάλειμμα
και δακρύζω.
Πέρασε η ώρα, έπεσε ησυχία, απ’ το ραδιοφωνάκι του διπλανού ακούγεται σιγανά η Πάτι Σμίθ να τραγουδά πως ‘η νύχτα ανήκει στους εραστές’
τη μια στιγμή πηδώ στον ουρανό απ’ τη χαρά να επικοινωνώ μαζί σου και την αμέσως επόμενη πέφτω στη μεγαλύτερη απογοήτευση. Τη μία στιγμή ηρεμώ και την άλλη πέφτω στην πιο μαύρη απελπισία
με ένα θυμό μεγάλο κι ένα αίσθημα αδυναμίας να με τυλίγει.
Θυμάμαι που τρέχαμε στους δρόμους της Φλωρεντίας με την βέσπα τραγουδώντας την ‘κουκαράτσα’
κάνω τα πάντα για να ελέγχω αυτά τα σκαμπανεβάσματα στην διάθεσή μου, και τα συναισθήματα
να μη με πιάσει τρέλα!
να κρατήσω ισορροπία
αυτή η αίσθηση της αδυναμίας είναι καταστροφική.’

27-06-’80
Έφυγαν οι φίλοι μου, ήρθαν δύο καινούρια παιδιά, είναι όμως λίγο απόμακροι, κρυόκωλοι
έμεινε όμως ο Λίνο, ο καημένος είναι μπαμπάς και μητέρα μαζί, μας πλένει, μας μαγειρεύει κι εμείς του κάνουμε χαδάκια και χαρούλες γιατί νιώθει τόσο μόνος, είναι μεγάλος, τον τυλίγει συχνά η απελπισία, καταφεύγει στην αγκαλιά μου ξεσπώντας σε λυγμούς.
Το θετικό στην υπόθεση είναι πως μου επιστρέφει η διάθεση, όσο κι αν φαίνεται παράξενο.
Η επιστροφή στις ρίζες
στις ρίζες του παντοτινού Μιχάλη
που τον τελευταίο καιρό είχε καταντήσει ένα αυτόματο
προσωπικότητα αυτοματοποιημένη από την συνήθεια στην οποία είχαμε εγκλωβιστεί λόγω της δικής μας καθημερινής επανάληψης,
καταλαβαίνεις τι εννοώ

μιας και η ζωή μας είχε καταντήσει ‘μηχανική’.
εκείνη η φοβερή επιθετικότητα, η συντριπτική όρεξη να κάνω πράγματα, με όλη τη σημασία της λέξης, με τις αισθήσεις στην τσίτα.
Η συνήθεια μας είχε σπάσει τα νεύρα
μ’ εκείνο τον παράλογο εκβιασμό που μας είχε καταντήσει αυτόματα, ρομποτάκια άριστα προγραμματισμένα
δίχως συναισθήματα
με τη δημιουργικότητα πνιγμένη και την φαντασία, αν εξαιρέσεις………
σε οτιδήποτε δεν ήταν στο κανάλι που είχε μία μοναδική κατεύθυνση….

Άρνηση λοιπόν της εξουσίας,ολοκληρωτική άρνηση οποιασδήποτε μορφής εξουσίας
γιατί δεν υπάρχει εξουσία δίχως περιορισμό,
δίχως άρνηση της κριτικής δυνατότητας, δίχως εμπόδια στην αναζήτηση δρόμων καινούργιων για τα πρόσωπα και όχι προκατασκευασμένων,
χωρίς περιορισμό στον αυθορμητισμό του ατόμου.
Για να είναι η καθημερινότητα δημιουργία.
Η ύπαρξή μας μέσα σε ένα κανάλι, μοναδικό. Όχι, φτάνει.
Προγραμματισμένη σε ένα και το αυτό κανάλι. Όχι άλλο.
Μια δυνατότητα, μοναδική
ιστορικά ηττημένη
παλιά, γηρασμένη
μουμιοποιημένη, μπαγιάτικη όπως η Βίβλος
άλλο τόσο λοιπόν μουχλιασμένος και ο Λενινισμός.

Τον είχαμε ήδη απορρίψει εδώ και πάνω από πέντε χρόνια, τότε που ακόμη όλοι ήθελαν ‘να τον τηρούν κατά γράμμα’, ενώ εμείς προτιμήσαμε την θαυμάσια-υπερηχητική δημιουργικότητα με όλες μας τις αισθήσεις.
Και μετά πέσαμε στην παγίδα
ίσως γιατί ελπίζαμε πως τα πράγματα θα πήγαιναν διαφορετικά, θα έπαιρναν άλλη τροπή, και θα φτιάχναμε τα πράγματα αλλιώς.
Αντίθετα, ‘κέρδισαν’ οι ‘πολέμαρχοι’
και τα αποτελέσματα φαίνονται σήμερα δια γυμνού οφθαλμού!
Φτάνει! Μπούχτισα!
Ναι, ο κομμουνισμός είμαστε εμείς,
η εικόνα, η φαντασία ενός καλύτερου μέλλοντος, διαφορετικού από την ασχήμια που μας περικυκλώνει σήμερα
δίχως περιορισμούς

χωρίς φυλακές
χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο και επιπλέον μάλιστα του ανθρώπου από την μηχανή και τους υπολογιστές, όπως συμβαίνει σήμερα.
όταν η ζωή θα είναι η εξασφάλιση των αναγκών των ανθρώπων και όχι ο έλεγχος και οι εντολές του κεφαλαίου και του κράτους
με αμοιβή τα ενδιαφέροντα, τα συμφέροντα του κεφαλαίου και των κομμάτων. Στην Δύση όπως και στην Ανατολή.
Ακριβώς την ίδια απογοήτευση, την πίεση στις ανάγκες των ανθρώπων, την καταπίεση, την ματαίωση της ελευθερίας του ατόμου.
Τι κατάλαβε ή τι αισθάνθηκε απ’ όλα αυτά η μεγάλη πλειοψηφία των ‘προλετάριων’, που βλέπουν απαθείς να κλείνονται στις φυλακές οι πιο ‘ανθρώπινες’ και ευαίσθητες ψυχές ;

Που βλέπουν να πεθαίνουν σαν τις μύγες τα παιδιά τους, χιλιάδες νέοι που δεν έχουν τη δύναμη ν’ αντισταθούν και πνίγονται στη μέγγενη της ηρωίνης και των ναρκωτικών ;
Που θανατώνονται στην απομόνωση. Εκατοντάδες μέρες φυλακής για την μικρότερη κλοπή.
Μέσα σε αυτή τη βασανιστική βρωμιά που έχει καταντήσει η σύγχρονη καθημερινότητα, ‘η μοντέρνα κοινωνία’, ‘η μοντέρνα ζωή’, η μοντέρνα μητρόπολη, η σύγχρονη πόλη ;
Η κούρσα στους εξοπλισμούς, οι αιώνιες θυσίες
για περισσότερη δουλειά
κι ακόμα πιο πολύ,
για αύξηση των ρυθμών
για βρώμικη, άσχημη εργασία, μονότονη
που κυβερνά τη ζωή και τη μέρα μας αντί να είναι δημιουργία,
όπως και όλα τα ενδιαφέροντα ανθρώπων γεμάτων ζωή, όχι αλλοτριωμένων από την Τι Βι,
από τις διαφημίσεις, από το φρικτό κομματικό σύστημα ;

Area, η διεθνής

Όλα αυτά σκέφτομαι και γεμίζω οργή αλλά και επίγνωση γι αυτό που συμβαίνει αλλά επίσης και για το ποιος είμαι εγώ
χαρούμενος για τον τρόπο με τον οποίο σκέφτομαι,
μια ανάσα ελευθερίας,
γιατί η επίγνωση φέρνει ελευθερία, γεμίζει συναισθήματα τον άνθρωπο, τον ανεβάζει ψηλά.
Έτσι εξελίσσεται, ψάχνεται, προχωρεί
έξω απ’ την ενσωμάτωση στο σύστημα, μακριά απ’ τα γερασμένα συνθήματα και τις απαρχαιωμένες κινήσεις.
Ο άνθρωπος σήμερα, στην Ευρώπη και παντού, χρειάζεται πολύ περισσότερα από αυτά που μπορεί να προσφέρει ο λενινισμός, ο κομμουνισμός που γνωρίσαμε, ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός.

Εμείς γινόμαστε ακόμη πιο ελεύθεροι……
Αισθάνομαι ν’ απομακρύνομαι όλο και περισσότερο από αυτή τη τρομαγμένη σιωπηλή πλειοψηφία, από αυτούς τους άλλους…..
Όλοι εμείς που νιώθουμε κοντά θα τα τολμήσουμε αυτά τα πράγματα, τα δοκιμάσαμε. Αυτές τις καταστάσεις τις διαφορετικές…..
Φτιάξαμε και θα ξαναφτιάξουμε ένα σωρό τέτοιες καταστάσεις, γιατί η εξέλιξη μέσα στην αυθόρμητη ωριμότητα, στον ώριμο αυθορμητισμό της καθημερινότητάς μας, με φαντασία και επικοινωνία μέσα στις συλλογικότητες
των ενστίκτων και των φυσικών και πνευματικών αναγκών,
της ακαταμάχητης ανάγκης για ελευθερία και απελευθέρωση είναι συνεχής,
και της συνειδητής χειραφέτησης καθημερινή…..
για ανεξάντλητη αγάπη και υποκειμενική συνειδητότητα που εάν και όταν γίνεται συλλογική θα μας ξαναβρεί να παίρνουμε μέρος,
θα μας βρει να συμμετέχουμε ξανά

δίχως παρωπίδες και σχήματα καθορισμένα από τα πριν, προσυμφωνημένα
αρχαία, πεπαλαιωμένα και μακρινά σχήματα σε σχέση με την σημερινή πραγματικότητα που μας περιτριγυρίζει,
της ανάγκης για απελευθέρωση του ανθρώπου από την σκλαβιά της μισθωτής εργασίας που πνίγει, της εργασίας που αποξενώνει
έτσι όπως κυριαρχεί στην καθημερινότητά μας στο σύγχρονο παγκόσμιο χωριό, στα συστήματα που γνωρίζουμε και υπάρχουν.
Νιώθω απομονωμένος γιατί γεμάτος από όμορφα πράγματα, να κατακλύζομαι από φωτιά
φλογερά, συντριπτικά συναισθήματα που με κατέλαβαν, με κατάκτησαν για πάντα, για μια ζωή, και δεν θα πεθάνουν ποτέ, δεν θα χάσουν σε όγκο και ταχύτητα
ανάμεσα σε μετριότητες.

Όσο αναπνέω θα είναι εδώ, ζωντανά και συναρπαστικά.
Εδώ στην απομόνωση, μέρα με την μέρα, βρίσκω εκείνο το λίγο απόθεμα δύναμης που χρειάζεται, κουράγιου, για να τραβώ μπροστά
για άλλη μια μέρα…
μια μέρα ακόμη………
και ξανά….
Όχι, δεν αντέχεται η εξουσία επάνω μου, πάνω μας
να παίρνεις εντολές από ανθρώπους που νιώθεις κατώτερους, απομακρυσμένους,
από ανθρώπους που δεν έχουν καταλάβει τίποτα από ζωή, που δεν αντιλαμβάνονται την τύφλα τους
τι είναι η ζωή, τι σημαίνει να ζεις πραγματικά!
να μας υποχρεώνουν να κάνουμε αυτό που θέλουνε αυτοί.
Την υποχρέωση να είμαστε στην μέση, περιτριγυρισμένοι, περικυκλωμένοι από μια αγέλη ηλίθιων φυλακισμένων, αιχμαλώτων, που είναι περισσότερο μπάσταρδοι και ρουφιάνοι από αυτούς τους ίδιους τους ανθρωποφύλακες!

Ν’ ακούς με το ζόρι τις βλακείες τους…
να βουλώνεις τα αυτιά σου…
και ν’ ακούγονται ακόμη,
όπως συνέβαινε και έξω, στην πόλη.
Μας γεμίζει όμως με αποφασιστικότητα αυτό, και δύναμη και ωριμότητα και επιμονή και ακόμα μεγαλύτερη σιγουριά γι αυτά που μας κινούν κι έχουμε μέσα μας!
Δεν με φοβίζει τίποτα.
Έχουν μέσα το κορμί μου
το μυαλό μου και ολόκληρη η ύπαρξή μου γυρνάει ελεύθερα εκεί στην αμμουδιά
πάνω απ’ τους τοίχους,
ανάμεσα στους συντρόφους
Από το έξω μ’ έχουν απομονώσει τελείως, προς στιγμήν τουλάχιστον.
Βλέπω μοναχά τον πατέρα μου, πάντα με τον διοικητή και δυο αστυνομικούς από κοντά, δίπλα……

Area (International Popular Group) – Giro Giro Tondo – Live 1977

Λίγο καιρό αργότερα :
– Μου αρνήθηκαν την προσωρινή αποφυλάκιση με όρους, είναι παράλογο. Δεν καταφέρνουν τίποτα περισσότερο από ακόμη μεγαλύτερη άρνηση του κόσμου τους, άρνηση της σκατένιας τους ψευτοδικαιοσύνης, της σκατένιας κοινωνίας τους!
Ζηλεύουν, τους τρομάζει η διαφορετικότητα, δεν νιώθουν άνεση όταν έχουν να κάνουν με ανθρώπους που αισθάνονται δέκα φορές πιο περήφανους από αυτούς.
Θα συνεχίσω να περιμένω, θα μάθω να περιμένω, με υπομονή.
Ξέρεις πόσο πνίγομαι με την επιβολή, πόσο μου είναι ανυπόφορη η επιβολή, ακόμη και στα μικρότερα πράγματα, στις πιο ‘αθώες’ καταστάσεις. Καταλαβαίνεις πόσο μου στάθηκε δύσκολο να καταπιώ βλέποντας να σε αρπάζουν με εκείνο τον θηριώδη τρόπο, με τόση βία….

την επιβολή της κράτησης, της φυλάκισης, της απομόνωσης….
με την απαραίτητη ηρεμία….
δίχως τη δυνατότητα αντίδρασης….
δίχως να μπορώ ν’ αντιδράσω, να κάνω κάτι για να τους σταματήσω, να τους εμποδίσω….
Μα την αλήθεια, όσο πιο συγκλονιστική και φρικτή είναι η κατάσταση τόσο περισσότερο με δυναμώνει
με προσγειώνει στην πραγματικότητα, με κάνει πιο δυνατό μιας και η αλήθεια είναι πως μέχρι σήμερα πετούσα λιγάκι στα σύννεφα.
Θα αντιμετωπίσουμε ότι χρειαστεί και θα νικήσουμε τελικά.
Δεν φοβάμαι τίποτα.

Υποφέρω αλλά συγχρόνως είμαι γεμάτος θυμό και ανταρσία και αποφασιστικότητα και σιγουριά στον χαρακτήρα και στις δυνάμεις μας. Ανυπότακτος!
Ο κανόνας,στην ιστορία, ο ιστορικός νόμος είναι πως δεν θα γίνεται πάντοτε το δικό τους, πως τα πράγματα δεν θα πηγαίνουν αιώνια σύμφωνα με την δικιά τους θέληση.
Έχει τα πάνω και τα κάτω της η ιστορία.
Αυτή τη στιγμή είμαστε εμείς από κάτω, ζούμε εμείς τα κάτω μας.
Θεμελιώδες είναι,ακόμη και στις ασχημότερες στιγμές, όταν μυαλό και κορμί παραλύουν και δεν αντέχουν τα χτυπήματα…
λέω, θεμελιώδες είναι ακριβώς κάτι τέτοιες στιγμές να μην υπάρξει η παραμικρή διαφοροποίηση στην ψυχική και σωματική ακεραιότητα, η παραμικρή οπισθοχώρηση στην αποφασιστικότητα αντίστασης, η ελάχιστη αμφισβήτηση όλων αυτών που υπάρχουν μέσα μας και εκφράσαμε όλα αυτά τα υπέροχα χρόνια.

Δεν θα υπάρξει η οποιαδήποτε οπισθοχώρηση στη δυνατότατα να συνεχίσουμε να παράγουμε τις φανταστικές, υπέροχες δονήσεις, αποφασιστικά…
τις παντοτινές….
και ακόμη περισσότερο,
ανανεωμένες, ώριμες
ντυμένες πάντα με τα λαμπρότερα χρώματα…
δονήσεις κατακτητές!
Αυτές τις ανταγωνιστικές δονήσεις που μας χαρακτηρίζουν,
που γεμίζουν το αίμα, το μυαλό, το σώμα, τα νεύρα…
αντίστασης στην προσπάθεια εξουδετέρωσης μας…
του να πετύχουν να μας κάνουν υποκείμενα στη θέλησή τους,
υποχείρια…
πιόνια στα χέρια τους, μετακινούμενα απ’ εδώ κι απ’ εκεί, έτοιμα να μεγαλώσουν τον ήδη τεράστιο υπάρχοντα αριθμό – κοίταξε γύρω σου
νούμερο συντριπτικό.

Δεν είμαστε απ’ αυτόν τον κόσμο, δεν είμαστε κοινοί…
είμαστε γεμάτοι ενέργεια νεότητα και γνώση… και λίγη σοφία παραπάνω.
Αυτή τη γνώση που στο μέλλον θα είναι η καλύτερη φιλενάδα μας, που θα μας επιτρέψει τη διαρκή κριτική δυνατότητα, ευέλικτη. Τη διαυγή δυνατότητα ανάλυσης της πραγματικότητας.
Και με συντροφιά την λογική και την ωριμότητα που αποκτούμε όλο και περισσότερο θα βοηθηθούμε να μη πέσουμε στα πανάρχαια γερασμένα σφάλματα.
Πόσο θα ήθελα να σου μιλήσω ζωντανά όμως,
όχι με το χαρτί ανάμεσα
για τις σκέψεις μου, που επιστρέφουν γυαλισμένες, ξεσκονισμένες, μετά από αυτή την περίοδο που βρέθηκα ανάμεσα σε δύο πυρά,
την ανάγκη από την μία να ξαναβαδίσω το δικό μου, αυτόνομο μονοπάτι διαμέσου της ιστορίας
και της αγάπης μου για σένα που με έσπρωχνε προς δρόμους που αρνιόμουν ενστικτωδώς κυρίως [και με συνείδηση όμως], και που δεν ήθελα με τίποτα να σου τις επιβάλλω.

‘Μου τη δίνει’ το χαρτί,
φοβάμαι και το ρίσκο να μη γίνω απόλυτα κατανοητός, δεν πρέπει να παρεξηγηθώ ούτε στο ελάχιστο.
Θέλω λοιπόν να σου θυμίσω για μία ακόμη φορά, την τελευταία, τη βάση όλου του συλλογισμού μου που με σπρώχνει να επιστρέψω στην υποκειμενικότητα μου και στην άρνηση του ‘ρεαλισμού’ της πολιτικής
που δημιούργησε αυτή τη βρωμιά που μας περιτριγυρίζει
αυτή τη φτώχεια της πολιτικής σκέψης και πρακτικής που δημιούργησε αυτή την δυσωδία που έχει καταστρέψει όλες τις επαναστατικές απόπειρες και τις απελευθερωτικές προσπάθειες χειραφέτησης που ουρλιάζουν ανταγωνιστικά την θέληση και την επιθυμία από τους λαούς και τις πρωτοπορίες τους! σε χίλιες περιοχές και γωνιές του κόσμου!

Που οδηγήθηκαν στην αφάνεια και την καταστροφή κάτω από τα κτυπήματα του ‘ρεαλισμού’ της πολιτικής
του ρεαλισμού της ύπαρξης των μπλοκ, των ‘στρατοπέδων’
του ρεαλισμού των ιμπεριαλισμών
που πολεμούν στις γωνιές της Γης για την ολοκληρωτική και ολοκληρωμένη κατάκτηση, την πλήρη και ολοκληρωτική κυριαρχία .
Που δεν επιτρέπουν στους ανθρώπους το ‘λούσο’ της επιθυμίας
του καινούριου
της ανανέωσης
της αληθινής εναλλακτικής,
που δεν το επέτρεψαν στην Ιταλία,
που το συνέτριψαν στην Ιταλία
η σύγχρονη φωτεινή, σαφής περίπτωση..

Τους τρόμαξε, τους τρομάζει και θα τους τρομάζει το ανταγωνιστικό κίνημα, και τους δύο!
Δύση και Ανατολή.
Διότι εναντιώθηκε τόσο στον καπιταλισμό όσο και στον σοσιαλιστικό ρεαλισμό.
Και οι δυο καταπιεστικοί και απαρχαιωμένοι.
Και κινήθηκαν αμφότεροι, με μέθοδες και όπλα διαφορετικά για να το πολεμήσουν και να το εξουδετερώσουν.
Χρησιμοποιώντας κατασταλτικές μεθόδους και όργανα όπως και τον ψυχολογικό πόλεμο [ΜΜΕ], ο πρώτος
και δια μέσω του αυτοκτονικού μιλιταρισμού ο δεύτερος
και της καταγγελτικής πολιτικής του ΚΚ

ΔΕΜΈΝΟΙ ΣΦΙΧΤΆ Ο ΈΝΑς ΣΤΟΝ ΆΛΛΟ, ΠΕΡΙΣΣΌΤΕΡΟ ΑΠΌ ΚΆΘΕ ΆΛΛΗ ΦΟΡΆ.
[ Δεν θέλω να περιαυτολογώ, παρατήρησε τις ημερομηνίες συγκεκριμένων επιθέσεων – με ποια στιγμή συμπίπτουν ! κλπ].
Και οι πιο ηλίθιοι από τους πολιτικούς καριέρας γνωρίζουν πως ποτέ δεν θυσιάζεις εκείνο που ήδη κατέχεις δίχως την εγγύηση ότι θα αποκτήσεις περισσότερο.
Το κίνημα καταστράφηκε κλεισμένο ανάμεσα σε διασταυρούμενα πυρά.
Αυτό ήταν βολικό και για τους δύο.
Οι χώροι, οι άνθρωποι, η δημιουργικότητα, οι δομές μας, οι σύντροφοι, οι νίκες και οι κατακτήσεις μας, οι εναλλακτικοί μας χώροι για τον αυτόνομο δρόμο της απελευθέρωσης απ’ όλα τα σχήματα
θυσιάστηκαν για το τίποτα

δίχως αντίκρυσμα
όλη εκείνη η δυναμική διαλύθηκε στην αρχή σε χίλια κομμάτια, στη συνέχεια απομακρύνθηκε οριστικά εγκαταλείποντας τον χώρο στην καταστολή και στο ΚΚ
όλες οι κατακτήσεις μας διαλύθηκαν στον αέρα.
Σε τίποτα δεν χρησίμευσε η προσωπική μας μανιασμένη αντίδραση.
Πολύ δυνατότερη αποδείχτηκε η επιστημονικότητα των επιλογών του μιλιταρισμού που αποδείχτηκαν αναισθητικά σωστές!
Σωστές γι αυτούς, δημιουργώντας εκβιαστικό προβληματισμό στις γραμμές μας.

Κι έτσι η Ιταλία παρέμεινε και παραμένει ακόμη ‘γη του κανενός’
με την συνηθισμένη πολιτική αστάθεια, με την παρτίδα ανεξέλεγκτη και όλες τις πιθανότητες ανοιχτές.
Εκείνο που λείπει μοναχά είναι ολοκληρωτικά ανταγωνιστική φωνή, αυτή που διασπά τα πάντα, αυτή που εκφράζονταν από το αυτόνομο επαναστατικό κίνημα στην χώρα.
Κι εμείς δεν καταφέραμε να νικήσουμε τον μιλιταρισμό
εμείς, η φωνή της διαλεκτικής, ο δρόμος της βάσης, της συμμετοχής και της ανταγωνιστικής οργάνωσης
ενάντια στον μιλιταρισμό.
όχι, δεν νιώθω με τίποτα νικημένος,
αντίθετα,
σοφότερος, δικαιωμένος
ένας όμορφος εραστής του αδύνατου [προσωρινά].

Έχει σφιχτεί η καρδιά μου σκεπτόμενος όλη εκείνη την ενέργεια, όλη εκείνη την δημιουργικότητα που είχε εκφραστεί χρόνια τώρα, στην καθημερινή πρακτική
αυτή που τα συμφέροντα των δυνάμεων, με εξυπνάδα, και τη χρήση παράλογων μεθόδων, αδιανόητων
που αρχίζουν να διαφαίνονται τώρα
εξαφάνισαν, εξαέρωσαν
στέλνοντας στα κελιά
όχι μονάχα τα κορμιά ,
εξαφάνισαν πνευματικά πρώτα τα φωτεινότερα μυαλά
τις καλύτερες υπάρξεις
τις λαμπρότερες επιθυμίες, τις ζωτικές ανάγκες
που παρεμβλήθηκαν στη μέση του πολιτικού παιχνιδιού,
που βρέθηκαν να διαταράσσουν τις κομματικές ισορροπίες,

Πάντα οι ίδιες μέθοδοι. Ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός αντιγράφει πιστά τον καπιταλισμό.
Ποιες είναι αυτές οι μέθοδοι; Μα φυσικά : η θυσία στην πολιτική ορθότητα.
Αυτή είναι η εξουσία, πάντα η ίδια
ΔΕΝ ΑΝΈΧΕΤΑΙ ΚΡΙΤΙΚΉ
δεν ανέχεται αμφισβήτηση
αυτόνομο απελευθερωτικό δρόμο
και για να επιβεβαιωθεί πρέπει να χρησιμοποιήσει μεθόδους και τεχνικές της δεσπόζουσας, αρρωστημένης,κυριαρχίας.
Μια κλειστή ομάδα που αναπαράγει στο σύνολο αυτό που λέει πως θέλει να καταστρέψει,
τα προϊόντα του συντηρητισμού
του τρόπου να ζεις και να πράττεις αντιδραστικά!
Γι αυτό και η καινοτομία, το καινούριο, η εναλλακτική λύση είναι θανατηφόρος εχθρός του συντηρητισμού και της εξουσίας.
Δεν ανέχεται εσωτερικούς αντιπάλους, διαφορετική άποψη και φωνή.
Τίποτα.

Προκειμένου λοιπόν η παλιατζούρα, η γερουσία, να υπερισχύσει είναι ικανή και έτοιμη για τα πάντα.
Αυτός είναι ο ρεαλισμός της πολιτικής.
Και όσο υπάρχουν τα στρατόπεδα δεν επιτρέπουν πιθανότητα σε αυτό που επιθυμούμε εμείς.
Αυτό που ορίσαμε και ονομάσαμε κομμουνισμό.
Η ταυτότητα χιλιάδων και χιλιάδων συντρόφων καταστράφηκε.
Άπειροι σύντροφοι εξαναγκάστηκαν στην προσωπική απομόνωση, στάλθηκαν σπίτι. Και χωρίς αυτούς τους συντρόφους δεν καταφέρνεις τίποτα απ’ όλα αυτά που επιθυμήσαμε και ονειρευτήκαμε, αυτά για τα οποία παλέψαμε, αγωνιστήκαμε, για τα οποία δώσαμε όλη μας την ενέργεια και την δημιουργικότητα.
Το αυτόνομο μας σχέδιο, πρόταγμα.

Δεν έγινε στην τύχη, κατά λάθος,
δεν είναι μια υπόθεση ή σύμπτωση.
Ήταν προμελετημένο επιστημονικά, με διαύγεια.
Σήμανε απαγορευτικό, από τα γεγονότα. όπου κι αν προσπάθησαν οι λαοί να χαράξουν το δικό τους αυτόνομο μονοπάτι ποδοπατήθηκαν από την ανάγκη επιβίωσης της εξουσίας του κεφαλαίου, της ιδιοκτησίας, της ιεραρχίας, της κομματοκρατίας
όπως και σήμερα
στην εποχή της κρίσης, του πληθωρισμού και της κούρσας των εξοπλισμών.
Με πλύση στα μυαλά και στις καρδιές
από ΜΜΕ, φωνές υψηλής εξειδίκευσης, αφεντικά στον ελεύθερο χρόνο και στην δουλειά, στο κρεβάτι, στο μπάνιο και στην κουζίνα. Στις συνήθειες.

Γιατί, κατά βάθος, το συμφέρον των κρατούντων δεν επιτρέπει επιθυμίες, ανάγκες
δεν επιτρέπει την πολυτέλεια ύπαρξης χειραφετημένων προσώπων
ελεύθερων ψυχών
απελευθερωμένων ανθρώπων.
Δυστυχώς!
Ή κάθεσαι και διαλέγεις αφεντικό
ή είσαι στην απέξω.
Κι αυτός είναι ο δύσκολος δρόμος.
Εγώ για το μέλλον μου διαλέγω τον δεύτερο.
Δεν νιώθω την ανάγκη ν’ ακουμπήσω στην πολιτική
ν’ αρπαχτώ από κάτι,
σ’ ένα κόσμο ακόμη πιο πολύ και περισσότερο παρανοϊκό και άγριο από ποτέ,
έξω από αυτό που ενδιαφέρει, πραγματικά, εμένα.

Και αυτό δεν είναι η εξουσία
δεν θέλω να επιστρέψω στο να γίνω γι άλλη μία φορά μία μηχανή που προγραμματίζει………
με αγαπάω αρκετά….
μ’ αρέσει έτσι όπως είμαι και νιώθω.
Δεν θέλω να κατακτήσω καμιά εξουσία, αφήνω σε άλλους τη χαρά να το κάνουν.
Και ξέρω πως σαν κι εμάς υπάρχουν χιλιάδες.
Θα κάνω τα πάντα για την πιθανότητα, για την απελευθέρωση
και την ελευθερία μας.
Για να ζήσουμε άριστα, υπέροχα.
Και θα κάνω τα πάντα για να καταστρέψω ότι χώνεται ανάμεσα στα πόδια μας!

Return to innocence, Enigma.

  • και επιστρέφουμε στο σήμερα :

μιχαλης 080

 

γλυκιά συμμορία

Φιλία – Χαλίλ Γκιμπράν

Το κείμενο που επακολουθεί είναι από το βιβλίο του Χαλίλ Γκιμπράν » Ο προφήτης, ο κήπος του προφήτη».

_____

Και ένας νέος είπε, Μίλησε μας για τη Φιλία.

Κι εκείνος αποκρίθηκε λέγοντας:

Ο φίλος σας είναι η εκπλήρωση των αναγκών σας.

Είναι το χωράφι που εσείς σπέρνετε με αγάπη και θερίζετε με ευγνωμοσύνη.

Και είναι το τραπέζι σας και το παραγώνι σας.

Γιατί πηγαίνετε στο φίλο με την πείνα σας, και τον αναζητάτε για τη γαλήνη σας.

Όταν ο φίλος σας εκφράζει τις σκέψεις του, δε φοβάστε το όχι στη δική σας σκέψη, ούτε αποσιωπάτε το ναι.

Και όταν εκείνος είναι σιωπηλός, η καρδιά σας δεν παύει για ν’ ακούσει την καρδιά του.

Γιατί στη φιλία, όλες οι σκέψεις, όλες οι επιθυμίες, όλες οι προσδοκίες γεννιούνται και μοιράζονται χωρίς λέξεις, με χαρά που είναι άφωνη.

Όταν χωρίζεσαι από το φίλο σου, δε λυπάσαι, γιατί αυτό που αγαπάς πιο πολύ σ’ αυτόν μπορεί να είναι πιο φανερό στην απουσία του, όπως ο ορειβάτης βλέπει πιο καθαρά το βουνό από την πεδιάδα.

Και μη βάζετε κανένα σκοπό στη φιλία εκτός από το βάθαιμα του πνεύματος. Γιατί η αγάπη που γυρεύει κάτι άλλο εκτός από την αποκάλυψη του δικού της μυστηρίου δεν είναι αγάπη παρά ένα δίχτυ που ρίχνεται στη θάλασσα και μόνο το ανώφελο θα πιάσει.

Και δίνετε το καλύτερο εαυτό σας στο φίλο σας. Aφού θα γνωρίσει την άμπωτη του κυμάτου σας, δώστε του να γνωρίσει και την παλίρροιά του.

Είναι ο φίλος σας κάτι που θα έπρεπε να γυρεύετε όταν έχετε ώρες που θέλετε να σκοτώσετε;

Καλύτερα να γυρεύετε το φίλο σας πάντα όταν έχετε ώρες να ζήσετε. Γιατί έργο του φίλου σας είναι να εκπληρώσει τις ανάγκες σας, αλλά όχι να γεμίσει το κενό σας.

Και μέσα στη γλύκα της φιλίας κάνετε να υπάρχει γέλιο, και μοίρασμα χαράς.

Γιατί στις δροσοστάλες των μικρών πραγμάτων η καρδιά βρίσκει την καινούργια αυγή της και ξανανιώνει.

 

The wall on which the prophets wrote
Is cracking at the seams
Upon the instruments of death
The sunlight brightly gleams…

King Crimson

ΆλμπουμIn the Court of the Crimson King

Epitaph

και…εδώ και τώρα αυτονομία με στίχους, κι όχι μόνο, υπέροχους:

Στίχοι: Μαριανίνα Κριεζή
Μουσική – Ερμηνεία: Δ. Τσακνής

Φτιάχνουν απόψε με κουρέλια και σανίδια
έναν συνοικισμό αυτόνομο
Αυτοί που ψάχνουν για διαμάντια στα σκουπίδια
και στον υπόνομο
Και συ που ψάχνεις το κουκί και το ρεβύθι
στο τέλμα αυτό που βυθιζόμαστε
Φτιάξε μαζί τους το δικό σου παραμύθι
γιατί χανόμαστε

Μες το δικό σου παραμύθι ξαναβρέστο
το ξεχασμένο μονοπάτι σου
Και ξαναχάστο, ξαναβρέστo, ξαναπέστο
το τραγουδάκι σου

Ξελεύθερώνω την ωραία πεταλούδα
από τη σφραγισμένη γυάλα της
Να σου χαρίσει τα φτερά της τα βελούδα
και τα μεγάλα της

Γιατί να ψάχνεις τριαντάφυλλα στα στήθη
αυτών που χάμω τα πετάξανε
Φτιάξε καρδιά μου
το δικό σου παραμύθι
αλλιώς τη βάψαμε

Φτιάχνω απόψε με κουρέλια και σανίδια
Έναν συνοικισμό αυτόνομο
Αυτούς που ψάχνουν για διαμάντια στα σκουπίδια
και στον υπόνομο

Γιατί να ψάχνω το κουκί και το ρεβύθι
στο τέλμα αυτό που βυθιζόμαστε
Φτιάχνω μαζί σας το δικό μας παραμύθι
γιατί χανόμαστε

Μες το δικό σου παραμύθι ξαναβρέστο
το ξεχασμένο μονοπάτι σου
Και ξαναχάστο, ξαναβρέστο, ξαναπέστο
το τραγουδάκι σου…

συνεχίζεται

τα βιβλία του μιχάλη, i libri di michele

Ν. εκενώστε τους δρόμους από τα όνειρα – 12

radio Carolina

 

Μιλήσαμε νωρίτερα για τον ρατσισμό που επικρατεί σε διάφορες περιοχές της χώρας στο βορρά σε σχέση με τους νότιους. Θα σου διηγηθώ λοιπόν για την εμπειρία που έζησα με τις οικογένειες δυο κοριτσιών με τα οποία σχετίστηκα στα πρώτα χρόνια που βρέθηκα φοιτητής στη Φλωρεντία.
Η πρώτη είναι η περίπτωση των γονιών της Φραντσέσκα, νεαρής μαθήτριας του Λυκείου που έχω γνωρίσει σε μία καντίνα όπου συχνάζω και βρίσκεται από την άλλη μεριά του Άρνο, διασχίζοντας την γέφυρα των Ευχαριστιών, Ponte alle Grazie, κοντά σε σπίτι που κατοίκησα κάποια χρόνια αργότερα. Στις παρυφές των λόφων που οδηγούν στο Piazzale Michelangelo, την μεγάλη πλατεία του Μιχαήλ Αγγέλου από όπου μπορείς να θαυμάσεις την πόλη από ψηλά.

Οι καντίνες είναι χώροι που νοικιάζονται στους νέους για να τα κάνουν στέκια τους. Αυτή για την οποία μιλάμε είναι ένα μεγάλο υπόγειο όπου μαζευόμαστε για να ακούμε μουσική, να χορεύουμε και να συζητάμε. Προοδευτικό ροκ, Premiata Forneria Marconi, Le orme,  il Banco del Mutuo Soccorso κάποια από τα ονόματα που με σημάδεψαν. Με πάγκους και μαξιλάρια γύρο- γύρο και κρυφό φωτισμό. Ένα μικρό δωματιάκι που χρησιμοποιούμε για κουζινούλα, προετοιμάζουμε σαντουιτσάκια και ποτά και ότι άλλο χρειαστεί. Υπάρχει η τουαλέτα, και κατεβαίνοντας τα σκαλιά προς τον κυρίως χώρο, στα αριστερά έχουμε διαμορφώσει ένα πολύ ζεστό, χαμηλοτάβανο δωμάτιο γεμάτο στρώματα, όπου βρίσκονται τα ζευγαράκια την ώρα της απομόνωσης τους. Μακριά από τα βλέμματα, κοντά όμως στην φασαρία.
Τα νοίκια είναι χαμηλότερα φυσικά, τα χρήματα μαζεύονται από όλους τους θαμώνες.

Le Orme – Cemento armato

Εδώ λοιπόν γνωρίζω το κορίτσι μου, σύντομα επισκέπτομαι και την οικογένεια για να μπορούμε να συναντιόμαστε με άνεση, συχνότερα.
Ε, λοιπόν, από την πρώτη μέρα με αντιμετώπισαν κάπως, για να το πω ευγενικά, δεν είμαι και τόσο επιθυμητός. Με το γάντι φυσικά, όχι απροκάλυπτα όπως γίνεται βορειότερα. Στης Ρέας τα μέρη με εντυπωσιάζει πως το κάνουν και οι νεότεροι, αυτό δεν το περίμενα ποτέ. Εδώ με τους νέους πρόβλημα δεν παρουσιάστηκε. Γνωριστήκαμε και συναναστραφήκαμε με παιδιά από όλα τη κοινωνικά στρώματα και πάντοτε δίχως να δημιουργηθεί δυσάρεστη κατάσταση.
Ορίστε, με αγαπούν μάλιστα πολύ και μου το δείχνουν σε κάθε ευκαιρία, σχετίζονται μαζί μου, μου δίνονται.

Mory Kanté  Yé ké yé ké

Τέλος πάντων, οι γονείς του κοριτσιού τίποτα, η σχέση μας είναι προς το ψυχρό, με ευγένεια. Το κρατούν μανιάτικο και κάνουν τα πάντα για να μας χωρίσουν.. Στο τέλος τα καταφέρνουν, πίρι πίρι, ψυχράνθηκε το κορίτσι. Όχι ότι την δικαιολογώ, την καταλαβαίνω όμως. Ένα βράδυ, στο Βιαρέτζιο που έχουν εξοχικό και βρισκόμαστε τέλος εβδομάδας με χωρίζει.

Στενοχωριέμαι αφάνταστα, φεύγω διακοπές στα μέρη μου, πηγαίνω και ένα ταξιδάκι με φίλους, καλοκαίρι γίνονται αυτά, ξεχνιέμαι. Την φωτογραφία της την κρατώ νομίζω ακόμη, την ερωτεύτηκα πολύ. Έχω προλάβει να κάνω και ατύχημα, στον εαυτό μου. Καβαλώντας το μηχανάκι ενός φίλου για να πεταχτώ σε μια δουλίτσα χάνω τον έλεγχο, αφηρημένος, σε μια στροφή και ξυπνώ στο Νοσοκομείο, ώρες αργότερα, με διάσειση, μιας και χτύπησα στο κεφάλι πέφτοντας. Δεν θυμάμαι τίποτα φυσικά. Οι γιατροί με συμβουλεύουν να αποφεύγω οποιοδήποτε χτύπημα, και το πιο σιγανό στο κρανίο μου, για ένα εξάμηνο τουλάχιστον. Ούτε καρπαζιά. Διαφορετικά θα υπάρξουν επιπτώσεις.
Έχει προηγηθεί η γνωριμία μου με την Αντονέλλα, νεαρή φοιτήτρια κι εκείνη, επίσης από πλούσια οικογένεια, γιατροί οι γονείς της, και οι δυο. Πόσο ρόλο παίζει η μόρφωση στην εξέλιξη του ανθρώπου τελικά!

Μου φέρονται σαν γονείς. Και οι άλλοι μου άνοιξαν το σπίτι τους. Αυτοί εδώ όμως με μια ζέστη που δεν περιγράφεται. Με μια τρυφερότητα, σαν παιδί τους. Οι άλλοι ξινοί σαν άγουρα σταφύλια. Όλο παρατηρήσεις καρφιά και σπόντες. Αυτοί εδώ μέσα στην καλή χαρά.
Το σπίτι τους βρίσκεται στον τρίτο όροφο ενός κτίσματος στην άκρη της πόλης, αμέσως μετά ξεχύνεται η εξοχή. Αρέσει και στην κοπελιά η φύση, κάνουμε ατέλειωτες βόλτες στο δάσος, υπάρχει και ένα ποταμάκι εκεί μέσα, συνηθίζουμε να το περπατάμε κατά μήκος της κοίτης του. Σε κάποια σημεία μπορείς να πηδήξεις και απέναντι, αλλού πλαταίνει, υπάρχουν και ανοίγματα που βαθαίνει αρκετά, βουτάμε συχνά.
Λίγο αργότερα, σε αυτή την περιοχή που γνωρίζω πλέον απ’ έξω κι ανακατωτά φέρνω τους συντρόφους για ασκήσεις με τα μπουκάλια και τα στάλιν.
Παρένθεση.

Είναι η Αντονέλλα που με μαθαίνει να οδηγώ, με το πεντακοσαράκι της. Παλιά τεχνολογία, δεν ξέρω εάν γνωρίζεις, αν έχεις οδηγήσει τέτοιο αυτοκίνητο, πρέπει να έχει τουλάχιστον την ηλικία μου. Οι ταχύτητες δεν αλλάζουν κατευθείαν, έπρεπε ανάμεσα να πατήσεις νεκρά. Έχω οδηγήσει το αυτοκίνητο του πατέρα μου, άδεια όμως δεν έχω βγάλει ακόμη. Δεν έχω καθόλου εμπειρία, είναι σαν να μαθαίνω από την αρχή, με αυτόν τον παράξενο τρόπο που απαιτεί μεγάλη ταχύτητα στις αντιδράσεις για να κάνεις αυτό το αμάξι να προχωρήσει.

Ένα βράδυ που επιστρέφουμε στο σπίτι της και τα έχουμε μάλιστα τσούξει γερά νωρίτερα, χάνω τον έλεγχο και πέφτουμε πάνω στον τοίχο αυλής με σφοδρότητα. Χτυπώ το κεφάλι μου με δύναμη πίσω από το αριστερό αυτί, το σημάδι το κουβαλώ ακόμη, στις λαμαρίνες που χωρίζουν το μπροστά από το πίσω μέρος, μιας και κρατώ το τιμόνι. Βρίσκομαι λιπόθυμος στη μέση του δρόμου όπου σέρνεται και με απομακρύνει η επίσης χτυπημένη, όχι τόσο δυνατά κοπέλα μου.
Παίρνει την ευθύνη επάνω της για να μην έχω μπλεξίματα με την τροχαία, μόλις φτάνει η βοήθεια.
Ξυπνώ τη στιγμή του τελευταίου ράμματος στο Νοσοκομείο. Μας τοποθετούν δίπλα δίπλα, δεν έμαθα ποτέ εάν είπε σε κάποιον την αλήθεια.
Πληρώθηκε και αποζημίωση για την πτώση του φράχτη, φαντάζομαι από την ασφάλεια. Το αυτοκίνητο στα σκουπίδια για παλιοσίδερα.

Sara Bob Dylan

Έχουν πλησιάσει οι διακοπές των Χριστουγέννων, γυρνώ για λίγες μέρες στους γονείς μου. Στην επιστροφή έρχεται να με βρει η αδελφή της, μικρότερη. Τα φτιάχνουμε, τώρα δεν έχω όμως μούτρα να πηγαίνω ξανά στο σπίτι τους, με άλλη φιλενάδα κόρη αυτή τη φορά, λίγες μόνο μέρες μετά εκείνο το δυσάρεστο γεγονός. Δυνατό συμβάν, δεν ξαναείδα αυτούς τους θαυμάσιους ανθρώπους.
Και κάτι ξεχωριστό. Στο σπίτι μπαίνεις από ιδιωτικό ανελκυστήρα που ξεκλειδώνει… κάτι που βλέπω για πρώτη φορά στη ζωή μου. Φτάνεις από το ισόγειο απευθείας στο διαμέρισμά τους.
Το κερασάκι στην τούρτα υπάρχει και στην προηγούμενή μας αναφορά. Το ξεχωριστό συμβάν. Ξέχασα να το αναφέρω, το διηγούμαι τώρα.

Κάποια στιγμή η Φραντσέσκα ανακαλύπτει πως είναι έγκυος. Ούτε λόγος να το πούμε στους γονείς της, θα την κρεμάσουν. Καθολική ακραία η Ιταλία, η έκτρωση απαγορεύεται δια νόμου και ροπάλου. Η εκκλησία πανίσχυρη και οπισθοδρομική. Το κορίτσι πηγαίνει ακόμη σχολείο, το παιδάκι είναι επιθυμητό αλλά έρχεται πολύ, μα πολύ νωρίς. Εγώ κρατώ μια στάση άκρως ρομαντική, ‘ότι πεις εσύ αγάπη μου’, είμαι πολύ ερωτευμένος σου θυμίζω, ‘θα σου σταθώ ότι και ν’ αποφασίσεις’.
Τι να αποφασίσει δηλαδή ; το αυτονόητο έτσι που έχουν τα πράγματα.
Βρίσκουμε γιατρό, χρειάζονται πολλά χρήματα. Πιάνω λοιπόν δουλειά….στον πατέρα της, στο εργοστάσιο.

Φτιάχνουμε σιδερένια μπουλόνια για κάποια μεγαλύτερη μονάδα, είμαστε καμιά εικοσαριά εργάτες. Κάνω την ίδια κίνηση οκτώ ώρες την μέρα, για ένα μήνα που χρειάζομαι να μαζέψω τα λεφτά για την επέμβαση. Κατακαλόκαιρο. Φρίκη. Ζω στο πετσί μου, βλέπω με τα μάτια μου την αλλοτρίωση του εργάτη. Τη διαρκή επανάληψη σε μια καθημερινότητα γκρίζα. Για το μεροκάματο. Το κάνεις αυτό για μια ζωή και καταντάς φυτό. Συμβαίνει σε εκατομμύρια ανθρώπους στον κόσμο. Για δεκάρες. Μία τρέλα. Το πόσο δίκιο έχουν οι κομουνιστές και οι αναρχικοί το διαπιστώνω για μια ακόμη φορά, με τα μάτια μου. Αντιλαμβάνομαι στην πράξη, στο πετσί μου επάνω την ορθότητα της θέσης που μιλά για την άρνηση της μισθωτής εργασίας, ειδικότερα στα εργοστάσια, βγαλμένη μέσα απ’ την καρδιά των αυτόνομων αγώνων του εργάτη μάζα!
Εμπειρία και αυτή ! η πρώτη του είδους στη ζωή μου.

Η άλλη ακόμη δυσκολότερη, από τις χειρότερες που είναι αναγκασμένος καμιά φορά ο άνθρωπος να έχει στη ζωή του. Και το ακόμη πιο άσχημο είναι πως δεν δίνουμε και την πρέπουσα σημασία, συχνά.
Εκείνη τη μέρα το κορίτσι γίνεται ράκος, βρίσκεται σε τόσο τρυφερή ηλικία. Της στάθηκα με όλο μου το είναι, σιωπηλά και με τρυφερότητα, το τραύμα όμως δεν αποφεύγεται, το κακό έχει γίνει. Λίγες βδομάδες μετά, αυτό δεν το περίμενα με τίποτα, τα βροντάει και με αφήνει στα κρύα του λουτρού. Εγώ πίστευα πως το γεγονός θα μας ενώσει ακόμη περισσότερο. Εδώ συμβαίνει το αντίθετο. Μας απομακρύνει τελικά, εκείνη δηλαδή.
Δεν μπορώ να της κακιώσω. Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου.

Don’t cry Guns N’ Roses.

Θέλω ν’ αλλάξω λιγάκι θέμα.
Εσύ Μιχάλη, μέσες άκρες, γνωρίζεις πολλά από αυτά για τα οποία μιλώ. Όχι όλες τις λεπτομέρειες, γνωρίζεις όμως. Είσαι μέσα στο κίνημα με τα μπούνια, έζησες τη γέννηση και το θάνατό του, πήρες μέρος στους αγώνες, έζησες κοντά μας κι ας είσαι από άλλη χώρα. Είσαι ένας από εμάς. Έκανες τη συνειδητή επιλογή να μείνεις έξω από κάποια πράγματα, νομίζω ακριβώς επειδή γνωρίζεις κατά βάθος πως πίσω κάποιοι σε περιμένουν. Ζεις μέσα στην πραγματικότητά μας όμως.

Ξέρεις πως για όλους εμάς, στο μεγαλύτερό της μέρος, η κατάσταση είναι ονειρική. Ειδικά τώρα που αναπολώ, που φέρνω στην μνήμη μου γεγονότα και καταστάσεις και τα περιγράφω και τα διηγούμαι και τα ξαναζώ μοιάζει με παραμύθι, είναι ένα παραμύθι.
Στις μεγάλες πόλεις σίγουρα η κατάσταση είναι άγρια, είναι σκληρότερη. Διαβάσαμε μαζί νωρίτερα τα λόγια του Σέρτζιο. Πως άλλαξαν σιγά σιγά οι σύντροφοι, πως έγιναν σκληροί εκείνοι οι τρυφεροί νέοι που πάνω στην αγάπη τους για τον άνθρωπο άρπαξαν τα όπλακαι διακινδύνεψαν τα πάντα για την απελευθέρωσή του από την σκλαβιά της απληστίας, των αγορών, της εμπορευματοποίησης της ζωής τους.
Ο φορντισμός σκοτώνει.
Χιλιάδες σύντροφοι έχουν να παλέψουν τον εφιάλτη του εργοστασίου, της βιοτεχνίας, της ανέχειας. Την ώρα που εμείς συζητούμε σε συνελεύσεις, δημοκρατικά, για τα σεμινάρια στις σχολές. Εκείνοι, ξανά και ξανά, στην αλυσίδα και στα reparti, με τους σμπίρους και τους επιστάτες πάνω απ’ τα κεφάλια τους να επαναλαμβάνουν μια καθημερινότητα αποπνικτική, άχρωμη και άοσμη, ανεπιθύμητη και κακιά σαν τον καρκίνο.

Υπάρχουν σύντροφοι που βασανίζονται σκληρά για να συνεργαστούν, την ώρα που γίνονται ζωντανοί μάρτυρες των βασανιστηρίων στα οποία υποβάλλονται οι συντρόφισσες τους.                                                                                                                                H περίπτωση των συντρόφων Br στη Βερόνα.
Πόσο πολύ μας ταλαιπωρεί αυτό το θέμα.

 

Και η φυλακή, αχ, η «απόδραση» που απαιτείται από αυτούς τους μητόπους αλλοτρίωσης …:

“Καναμε τρυπες σε ολα τα συρματα και στη συνεχεια φτιαξαμε πυρσους. οι πυρσοι φτιαχνονταν με κομματια απο σεντονια δεμενα σφιχτα και επειτα εμποτισμενα με λαδι και μετα εκει την καθορισμενη ωρα στη μεση της νυχτας ολοι αναβαν το λαδι των πυρσων και εχωναν αυτες τις φωτιες στις τρύπες στις σχαρες αλλα και εκει δεν υπηρχε κανεις να τις βλεπει, οι πυρσοι καιγονταν για πολυ ωρα επρεπε να είναι ενα ομορφο θεαμα απο εξω ολες εκεινες οι φωτιες που τρεμοπαιζαν στο μαύρο τοιχο της φυλακης στη μέση αυτης της απεραντης εκτασης αλλα οι μονοι που μπορουσαν να δουν την λαμπαδηφορια ήταν οι λιγοι αυτοκινητιστες που διεσχιζαν σαν βελη μικροσκοπικοί μακρινα στην μαυρη ταινια της εθνικης καποιο χιλιομετρο απο τη φυλακη, η ισως ενα αεροπλανο, που περναει απο ψηλα, αλλα εκεινοι πετουν πολυ ψηλα εκει πανω μεσα στο σιωπηλο μαυρο ουρανο και δεν βλεπουν τιποτα” (Nanni Balestrini -Οι αορατοι-)

Χωρίς να γνωρίζουμε καλά -καλά εάν πιστεύουμε, και πού, παρακαλούμε βαθιά μέσα μας να αντέξουμε, σε περίπτωση σύλληψης, να μη συνεργαστούμε! Γνωρίζουμε πως η ανθρώπινη φύση είναι ευάλωτη στον πόνο, στον φόβο του θανάτου, στον εκβιασμό. Δεν θέλουμε να καταδώσουμε, να αποκαλύψουμε. Κάποιοι δεν αντέχουν, άνθρωποι είμαστε όλοι.
Η ψυχολογία γίνεται σμπαράλια σε αυτές τις σκέψεις, κάποιες φορές. Δεν σε αφήνει να κλείσεις μάτι. Έρχονται και ξανάρχονται οι ίδιες μονότονες εικόνες, μύριες φορές, και ταλαιπωρούν.
Μας δολοφονούν τους συντρόφους εν ψυχρώ, δεν είναι παιχνιδάκι.

Για να τρομάξουν τους υπόλοιπους, τους συμπαθούντες, την κοινωνία.
Δεν είμαστε όλοι ίδιοι, δεν είμαστε φτιαγμένοι από την ίδια πάστα, τα υλικά διαφέρουν. Δεν αντέχουν όλοι με τον ίδιο τρόπο την πίεση. Δεν καταπίνουν όλοι το ίδιο.
Το μυαλό θολώνει, η κρίση επίσης. Σηκώνει πολύ ψυχραιμία.
Τα βλέπουμε όλα αυτά. Αφουγκραζόμαστε το αδιέξοδο που πλησιάζει. Η πάλη δεν είναι μοναχά προσωπική, την κοινωνία αφορά εξίσου.
Η ρίζα μας, η κληρονομιά μας είναι η κοινωνία, οι αγώνες της. Η επιθυμία για ελευθερία, για κοινωνική δικαιοσύνη, για ισότητα.
Προτείνουν λοιπόν κάποιοι την αναδίπλωση. Πρόσεξε, αναδίπλωση.
Έχουμε συντρόφους έγκλειστους, δεν θα τους εγκαταλείψουμε. Θα τους παρακολουθήσουμε καλύτερα ελεύθεροι εμείς οι υπόλοιποι. Θα αγωνιστούμε για την απελευθέρωσή τους κάτω από ευνοϊκότερες συνθήκες, καλύτερες.

Θα μιλήσουμε καλύτερα. Θα μας παρακολουθήσουν καλύτερα. Θα τους προσέξουμε περισσότερο.
Έχουμε συγγενείς και φίλους που περιμένουν κι αυτοί. Όλοι κάτι περιμένουν. Θέλεις δεν θέλεις είμαστε εκεί μπροστά, στα μάτια όλων εκτεθειμένοι, όλοι περιμένουν την κίνησή μας την καταλληλότερη.
Ηγέτης γίνεσαι, δεν γεννιέσαι, ίσως. Όσο και να σε τρομάζει σήμερα αυτή η λέξη. Όσο κι αν τρομάζει από τα πάντα αυτή η λέξη είναι η υπαρκτή πραγματικότητα, που την κάνει ίσως απαραίτητη, σαν ανάγκη, αυτή τουλάχιστον τη στιγμή.
Μέχρι η κοινωνική επαναστατική κληρονομιά να κάνει την ύπαρξη ηγετών αχρείαστη, μέσα από την συζήτηση, την σπορά, την άνθιση ταλέντων που ξεπετάγονται παντού, σε κάθε γωνιά.

Δεν λέω πως ένας ηγέτης θα άλλαζε τα πράγματα. Λέω πως όλοι πρέπει να δράσουμε ηγετικά, εμείς που είμαστε μέσα στην φωτιά. Έτσι είναι και φώναζε αν θέλεις, όσο θέλεις.
Κοντοστεκόμαστε, αργούμε, αυτό λέω. Και τα γεγονότα μας ξεπερνούν.
Όλοι πρέπει ν’ ανθίσουμε και να καρποφορήσουμε, μέσα στην κουβέντα και τις διαδικασίες, ισότιμα.
Κάποιοι το κάνουν νωρίτερα, ευλογία, γίνεται, δεν ακούμε, αυτό συνέβη!
Δεν ακούμε όσο είναι νωρίς, όσο έχουμε ακόμη χρόνο, καιρό, ανάσες, διάστημα, αντοχές, πες το όπως θες.
Το κάνουμε αργότερα.

CANCELLI DELLA MEMORIA 4 punk rap e mutoid,καγκελόπορτες της μνήμης 4

The show must go on  The Queen

Εμείς οι δυο βέβαια είμαστε ήδη φευγάτοι. Για κάποια συνωμοσία της μοίρας γλιτώνουμε, ξεκομμένοι στο εξωτερικό, μακριά από την χώρα. Εσύ από εδώ κι εγώ από εκεί.
Αδυνατούμε να πάρουμε μέρος στο διάλογο που συνεχίζεται, στη συζήτηση. Να επηρεαστούμε και να επηρεάσουμε, έστω και λίγο. Αποκοπήκαμε.
Τώρα γίνεται ο απολογισμός. Σίγουρα είναι ειλικρινής και αποσπασματικός.
Νιώθουμε και τύψεις, τα έχουμε πει διεξοδικά.
Νιώθουμε και τυχεροί γιατί τα τραύματα λιγότερα. Δεν είναι και λίγα φυσικά, δεχτήκαμε και οι δυο πολλά, διαφορετικές οι αιτίες και τα αποτελέσματα. Πονέσαμε, τραυματιστήκαμε.

Όλοι προχωρήσαμε, και οι μεν και οι δε.
Δώσαμε και πήραμε, προσωπικά, κοινωνικά. Κάναμε πράγματα, κακά τα ψέματα. Την ώρα που οι σύντροφοι ζουν την κατάρα της απομόνωσης, τη μονοτονία, τη βία στο μεγαλείο της.
Κάθε φορά που περπατώ στην εξοχή σκέφτομαι αυτούς. Εκεί, μέσα στα αρώματα τους θορύβους της και τα χρώματα, τη φυσικότητα του περιβάλλοντος, στις εικόνες και τις εναλλαγές του τοπίου.
Στην πόλη επικρατεί εικονική πραγματικότητα. Σε πιάνει τρέλα να διασταυρώνεσαι καθημερινά με όλους αυτούς τους παθητικούς αποδέκτες του βιασμού της ανθρώπινης προσωπικότητας. Που κοιτούν αμήχανα τη μετατροπή τους σε νούμερα αναλώσιμα σε ένα τηλεπαιχνίδι. Καταναλωτές προϊόντων και τίποτα άλλο. Δημιουργικότητα μηδέν, προσφορά μηδέν. Αυτοί όλοι μας σκλαβώνουν καθημερινά, εκούσια και ακούσια.
Και έχουν και την απαίτηση να καθόμαστε φρόνιμα.

Μέσα στο δάσος είναι αλλιώς. Εκεί φυσικά δεν πατούν το πόδι τους. Και όταν το κάνουν βρωμίζουν. Για την μεγάλη πλειοψηφία μιλώ. Καίνε και καταστρέφουν.
Πόσο θα έχει λείψει το δάσος στους έγκλειστους συντρόφους μας! Η θάλασσα, μέσα, βαθιά, στην ελευθερία της. Του ανέμου, του κυματισμού.
Έτσι έρχονται οι τύψεις.
Τριάντα χρόνια πίσω ένας εφιάλτης.
Ακόμα πιο πίσω ένα όνειρο.
Όνειρο ελπίδας, αγώνα, ομορφιάς. Σχέσεις αλληλεγγύης. Αγκαλιές. Αγάπη.
Μετά ο εφιάλτης. Ο χωρισμός. Η τιμωρία. Η τιμωρία της ελπίδας δηλαδή. Απαγορεύεται το όνειρο.

‘Nightmare lying here in the dark…»   Scorpions

Πως ν’ αντέξεις όταν βλέπεις το τέλος, όταν το δηλώνεις.
Ανάμεσα σε μετανιωμένους, σε προδότες, σε βασανισμένους, σε αμετανόητους; Πίσω από τοίχους.
Μακριά από τους πάντες.
Κάποιοι δεν αντέχουν, αυτοκτονούν.
Οι μετανιωμένοι είναι αυτοί που λεν πως μετανιώνουν για να ελαφρύνουν τη θέση τους, να προδώσουν και να βγουν.
Άλλους τους αυτοκτονούν. Και άλλους τους σπρώχνουν να το κάνουν.
Πάντα οι ίδιοι άλλοι. Για τα λεφτά. Την εξουσία. Απάνθρωποι. Υπάνθρωποι.
Οι περισσότεροι αντέχουν. Οι ήρωες μας.

Tiesto  parade of the athletes

εξέγερση, rivolta

Και σε πιάνει τρέλα ιερή όταν ακούς και βλέπεις να παρασημοφορούν σαν ήρωες κάποιους δολοφόνους πάνοπλους που κακοποιούν αμάχους αδιακρίτως, ή πρόχειρα οπλισμένους μαχητές, από το απυρόβλητο. Από ύψη απρόσβλητα με οποιονδήποτε τρόπο. Ανθρώπους που δεν θα γνωρίσουν ποτέ. Δίχως να τους κοιτούν στα μάτια. Με ‘έξυπνα’ όπλα που χτυπούν από μεγάλη απόσταση. Αόρατοι. Φαντάσματα σκοτώνουν τη ζωή την αληθινή.
Στην πράξη αόρατοι. Οι δικοί τους αόρατοι. Οι δολοφόνοι με το ψυχρό πρόσωπο που σκοτώνουν στο πλήθος, αδιακρίτως.
Οι δικοί μας αόρατοι είμαστε όλοι εμείς που σιωπούμε για χρόνια. Που μας σωπαίνουν για χρόνια. Που πήγανε να ρίξουνε ταφόπλακα επάνω μας.
Δεν τα κατάφεραν πάντα.

Και είμαστε ακόμα εδώ.
Κι αυτό το καλοκαίρι!
Είμαστε ο εφιάλτης στα όνειρά τους.
Με τον λόγο μας. Που συνεχίζει να σπάζει κόκαλα.
Ο εφιάλτης στα όνειρά τους, οι χιλιάδες νεαροί, που σε κάθε γωνιά της γης, σιωπηλοί ή ουρλιάζοντας, με μολύβια με πέννες, με χαρτί, με φωτιά, με τραγούδια, με κείμενα, με συνθήματα, με μπογιά, με λόγια, με όπλα, ο καθένας με τον τρόπο του στοιχειώνει τον ύπνο και τον ξύπνιο της βλάσφημης εξουσίας. Του πλούτου που μοιράζεται σε λίγους, της απληστίας.
Είναι και οι χιλιάδες νεκροί, οι έγκλειστοι, οι κυνηγημένοι.
Δεν ξαναμπαίνω στο τριπάκι το παλιό Μιχάλη, μου αρέσει για τα καλά η τσάρκα μου στο δάσος, στην ξανθιά αμμουδιά, οι βουτιές από τον βράχο.
Σε βάζω λοιπόν να γράψεις, αύριο θα το προσπαθήσω κι από μόνος μου.

Οι αόρατοι     Το μυθιστόρημα αυτό δεν έχει σημεία στίξης. Θα παρακαλούσαμε τον αναγνώστη να αφεθεί στο χειμαρρώδες ύφος του και μετά τις πρώτες σελίδες, που αυτή η έλλειψη θα πάψει να τον ξενίζει, να απολαύσει έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους ιταλούς λογοτέχνες, διαπλέοντας ταυτόχρονα ένα ποτάμι, ένα ορμητικό ποτάμι: το ιταλικό κίνημα – από τις πηγές του στα 1968 μέχρι τις εκβολές του στις αρχές της δεκαετίας του 80. Αναμφίβολη κορύφωση το 77, εξαιτίας των ισχυρών ανέμων αυτονομίας που έπνεαν ενός πολύμορφου και πολυάριθμου κινήματος. Οι αόρατοι, οι ήρωες στο μυθιστόρημα του Μπαλεστρίνι, είναι αυτή η γενιά.

Μια γενιά έξω και ενάντια στα πολιτικά κόμματα, αλλά και δίχως κόμματα στη στίξη. Διότι η σύνδεση των νοημάτων ήταν αυτονόητη: το πολιτικό ταυτιζόταν με το προσωπικό, η καθημερινή ζωή ένα με την πολιτική δράση? η δε διάκριση των νοημάτων επίσης σαφής: εμείς κι εκείνοι? εμείς, οι οποίοι αναζητάμε την ταυτότητά μας μέσα στον ποταμό της νεότητάς μας και της δράσης μας, στον ποταμό που ποτέ δεν είναι ο ίδιος, και εκείνοι, οι καπιταλιστές, οι μπουρζουάδες, οι κατασταλτικοί μηχανισμοί, οι χριστιανοδημοκράτες, οι μαφιόζοι, τα στελέχη και τα μέλη του ιταλικού ΚΚ (συντηρητικά, ευρωσταλινικά και μικροαστικοποιημένα), οι συνδικαλιστές – για να πουλάνε τους αγώνες. 

Σ αυτό το ηρακλείτειο ποτάμι, όπου οι εμπειρίες αλληλοδιαδέχονταν η μία την άλλη, πού χώρος για τελείες; Ερωτηματικά; Όλο το κίνημα ήταν μια ερώτηση! Θαυμαστικά; Μια γενιά που θέλησε να αλλάξει τον κόσμο τι να θαυμάσει από τον παλιό που θέλησε να «καταστρέψει». Εισαγωγικά; Μια υπεκφυγή για κείνους που δεν θέλουν να πουν τα πράγματα με τ όνομά τους, τους επαγγελματίες γραφιάδες. Άνω τελεία; Περιττή φιλολογική πολυτέλεια για «τους νέους με τα πρησμένα πόδια που τους έλεγαν αλήτες».

Μετά ήρθε η καταστολή. Ωμή, συνεπικουρούμενη από τα ΜΜΕ, έκανε τις σκευωρίες κανόνα του καθεστώτος εν ονόματι του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας», το Δίκαιο έγινε λάστιχο, το δίκιο σου δεν μπορούσες να τό βρεις. Γι αυτό, φίλε αναγνώστη, να προσέχεις τι διαβάζεις! Να αποφεύγεις τα βιβλία χωρίς σημεία στίξης. Γιατί τώρα ο «πόλεμος κατά της τρομοκρατίας» παγκοσμιοποιείται.

  • Άλλοι αναλαμβάνουν δράση. Ας το κάνουν. Δεν θα βγω να κατακρίνω κανέναν επειδή τα δικά μου κότσια δεν βαστούν άλλο.
    Ψυχικά ή σωματικά.
    Ουαί υμίν Γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριταί. Όλοι εσείς που από τη σιγουριά της απραξίας εξαπολύεται μύδρους σε αυτούς που τρέχουν στη φωτιά, που ζουν καθημερινά στον κίνδυνο γιατί ελεύθερα το διάλεξαν. Που κραδαίνουν τον δυναμίτη.
    Κι αν είναι πολλά τα χρόνια που αποτέλεσμα δεν βλέπουμε, για σκεφτείτε, μήπως αυτό συμβαίνει ακριβώς επειδή όλοι εμείς λουφάξαμε και κοιτάμε τα γεγονότα να μας προσπερνούν από την ασφάλεια της απόστασης και της αποστασιοποίησης;
    Μήπως λοιπόν είναι αυτή η πικρή αλήθεια; Γιατί εμένα κάπως έτσι μου φαίνεται. Δεν σου ακούγεται λογικό;

Όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια. Αυτό ξέρω.
Υπάρχει όμως και αυτό : Όσα δεν φτάνει η αλεπού, πηδάει και τα φτάνει!
Ας αφήσουμε χίλια λουλούδια να ανθίσουν, ας αφήσουμε τη βροχή να τα ποτίσει με το ιερό νερό της αγανάκτησης.
Ας ρίξουμε και καμιά σταγόνα ρε γαμώτο.
Και ας αφήσουμε κατά μέρος την μίρλα και την γκρίνια.
Κι ας οδηγήσουμε τους πραγματικούς ήρωες εκεί που τους πρέπει.
Όλους αυτούς που δεν έσκυψαν να ευνουχίσουν το λουλούδι.
Που δεν έσκυψαν να ζητιανέψουν λίγη κατανόηση.
Που δεν έσκυψαν να κλαψουρίσουνε μετάνοια.
Που μείνανε σταθεροί στα λόγια και τις αποφάσεις τους, που δεν πρόδωσαν το όνειρο, που τους αρέσει να ονειρεύονται ακόμη. Κι ας ξύπνησαν προσωρινά στην καταχνιά. Όσο μεγάλο κι αν είναι αυτό το προσωρινά. Όσο κι αν κρατά για να το διανύσουμε. Όση κι αν είναι η απόσταση.

Όλοι αυτοί είναι οι ωραίοι δικοί μας.
Τα παιδιά μας, οι φίλοι μας, οι γυναίκες μας, τ’ αδέρφια μας, οι κοπέλες μας, οι μάνες και οι πατεράδες μας.
Οι χιλιάδες μαχητές της ελευθερίας.

1994, Ξύλινα Σπαθιά, Παύλος Παυλίδης

Θα ‘μαι πάντα εγώ μες το όπλο σου σφαίρα, να σκοτώνεις αυτούς που σκοτώνουν τη μέρα.
Με τα μαύρα γυαλιά και το άσπρο φουστάνι να κοιτάς μακριά τη φωτιά στο λιμάνι.
Ξέρω ένα παιδί που μου λέει πως σε ξέρει, ότι είχατε δει ένα τρελό καλοκαίρι, στο κομμάτι που λείπει απ’ το σπασμένο καθρέπτη, στο λιμάνι φωτιά, τον ήλιο πάλι να πέφτει.
Κόκκινα σύννεφα στον ουρανό κι εσύ γελάς…..
Γελάς καθώς το πλοίο πλησιάζει σαν θηρίο και μου λες λοιπόν θυμήσου, μη πετάξεις τη ζωή σου στα σκυλιά.
Θα ‘μαι πάντα εγώ μες το όπλο σου σφαίρα να χτυπάς το νερό, να χτυπάς τον αέρα, να θυμάσαι ξανά όσα είχαμε κάνει, τις φωτιές στα Ντεπώ, τη φωτιά στο λιμάνι.
Γελάς γιατί σε θέλω, κατεβάζεις το καπέλο και μου λες λοιπόν θυμήσου σαν ταινία η ζωή σου να κυλά.

Γράφω, τα λόγια, τα αισθήματα, τις σκέψεις του φίλου μου. Τα γεγονότα όμως τρέχουν, Λες ΚΑΙ ΒΆΛΘΗΚΑΝ ΝΑ ΣΥΝΟΜΙΛΉΣΟΥΝ ΜΑΖΊ ΤΟΥ, ΚΙ Ας ΑΠΟΥΣΙΆΖΕΙ ΑΠΌ ΤΗΝ ΣΚΗΝΉ. ΕΊΝΑΙ ΌΜΩΣ ΤΌΣΟ ΈΝΤΟΝΗ Η ΠΑΡΟΥΣΊΑ ΤΟΥ. Τα παραπάνω λόγια του φίλου και συντρόφου μου μοιάζουν να είναι προφητικά. Κάτι γίνεται! Φρέσκος μυρωδιαστός αέρας γυροφέρνει στην ατμόσφαιρα λόγια άλλων ονειροπόλων, άλλων ευαίσθητων στην ομορφιά, στην ζωή την αληθινή, ‘στο νόημα που χει κάτι απ’ τις φωτιές’ .
Κάνω διάλειμμα λοιπόν. Το γιατί αυτονόητο. Από το χθες στο σήμερα, κι από το σήμερα στο χθες. Γιατί η ζωή συνεχίζεται από εκεί που την αφήνουν οι πολεμιστές. ΈΝΑΣ ΠΈΦΤΕΙ, ΔΈΚΑ ΣΗΚΏΝΟΝΤΑΙ :

 

ΕΙΜΑΣΤΕ ΗΔΗ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΣ …

The Wall, Pink Floyd.

http://tvxs.gr/webtv/%CF%84%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CE%AF%CE%B5%CF%82/%CF%80%CE%B9%CE%BD%CE%BA-%CF%86%CE%BB%CF%8C%CE%B9%CE%BD%CF%84-%CF%84%CE%BF-%CF%84%CE%B5%CE%AF%CF%87%CE%BF%CF%82

  • Συνεχίζουμε από εκεί που σταματήσαμε :
    ‘πεθαμένες καλησπέρες δεν γουστάρω να μου πει’.
    Όσο η εικόνα είναι καθαρή, φόβος δεν υπάρχει. Ούτε ανησυχία.
    Απλά πίστη, εμπιστοσύνη, σιγουριά.
    Το ένα φέρνει το άλλο.
    Αρχίζει να φρενάρει λίγο το πράγμα, εμφανίζεται και η δυσπιστία, που γίνεται ανησυχία.
    Έτσι είναι η ζωή, όταν είσαι ήσυχος όλα κυλούν ρολόι.

Θυμάμαι τότε που πρωτοξεκίνησε, τότε που τον ένιωσα για πρώτη φορά.
Έχουμε βγει βράδυ να κολλήσουμε αυτοκόλλητα για την Πρίμα Λίνεα. Έχει κίνηση ακόμη αρκετή, κανονικά. Διαλέγουμε και ξεκινούμε από την γειτονιά δεξιά από το τελευταίο γεφύρι, απέναντι από το πάρκο Ντελλε Κασίνε. Εργατική συνοικία, με πολλές ανοιχτωσιές, καινούρια και αραιοκατοικημένη. Τριγυρνάμε κανένα δίωρο εκεί, και περνάμε στην γειτονιά του Αγίου Πνεύματος, Σάντο Σπίριτο. Έχει αραιώσει η κίνηση, έχει περάσει έντεκα η ώρα και …εκεί με πιάνει τρέμουλο και αγωνία. Νιώθω τον φόβο, είναι κάτι αόριστο, φοβάμαι για την τύχη μας, μου.

Παρακαλώ μέσα μου να περάσουμε απαρατήρητοι, να μη μας αντιληφθούν. Παρακαλώ ν’ αντέξω εάν τα πράγματα στραβώσουν. Να κρατήσω. Τρέμω, για πρώτη φορά. Νιώθω στενάχωρα.

DSC02249

πρώτη γραμμή

https://www.facebook.com/media/set/?set=oa.275299249154610&type=1

φωτογραφίες από την κηδεία της Μπάρμπαρα Ατζαρόνι

http://www.lastoriasiamonoi.rai.it/video/charlie-e-carla/1646/default.aspx

συνεχίζεται