σύγχρονη σκέψη

Είναι ο καπιταλισμός φίλε. E’ il capitalismo, amico!

Δευτέρα 5 Oκτωβρίου 2015

E’ il capitalismo, amico! Είναι ο καπιταλισμός φίλε!

corri compagno

Ο καπιταλισμός άλλαξε. Κι όταν το αντικείμενο της κριτικής αλλάζει, και η κριτική επίσης πρέπει ν’ αλλάξει τον εαυτό της.
Σήμερα, η ρήξη που έλαβε χώρα στην εποχή μας έχει ανάγκη μιας μοναδικής μετατροπής.
Οι νέες παραγωγικές δυνάμεις της μικροηλεκτρονικής εξαπέλυσαν την αληθινή δυνητική της κρίσης. Για πρώτη φορά στην ιστορία, ο υλικός πλούτος παράγεται περισσότερο από την τεχνολογική χρήση της επιστήμης, παρά από την δαπάνη αφηρημένης ανθρώπινης εργασίας.
Στην αρχή, υπήρξε ο φορντισμός που σημάδεψε την μέγιστη λαμπρότητα του συστήματος. Τώρα, η μηχανοργάνωση σημαδεύει την οριστική είσοδό του στην κρίση! Όχι μόνον εκείνο που αφορά μια ιδιαίτερή του παρουσία, αλλά την κεντρική του παρουσία. Πρόκειται για την αντίθεση ανάμεσα στο υλικό περιεχόμενο της παραγωγής και την μορφή που σε αυτό επιβάλλεται από την αξία, από την αξιοποίηση του χρήματος. Η ασταμάτητη αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας έφτασε σε μιαν κατάσταση κατά την οποίαν η νέα αξία που προστίθεται σε κάθε μονάδα προϊόντος είναι ασήμαντη.
Ο καπιταλισμός, εξ αιτίας του ανταγωνισμού, έσπρωξε αυτή την παραγωγικότητα στο άπειρο. Με αυτό τον τρόπο, έφτασε στο σημείο να δημιουργήσει μια δραστική μείωση της αξίας (εκφρασμένη σε χρήμα) και της υπεραξίας (η μεγαλύτερη αξία που εκφράζεται στο κέρδος), που μηδενίζονται.
Και αυτή η καπιταλιστική ανατροπή κατατροπώνει τον ίδιο τον καπιταλισμό.
Τώρα, η ικανότητα εξορθολογισμού της εργασίας είναι μεγαλύτερη από την ικανότητα εξάπλωσης της αγοράς. Ως εκ τούτου, η μέτρηση του πλούτου διαμέσου του κριτηρίου της αξίας, ήτοι, διαμέσου της αξιοποίησης του χρήματος, κατέστη μη βιώσιμη. Η εργασία παύει να είναι η κύρια πηγή του πλούτου, και ο χρόνος εργασίας παύει να είναι η μιζούρα του.  Σήμερα, η μείωση στο ελάχιστο του χρόνου εργασίας βρίσκεται σε αντίθεση ανταγωνιστική με τον χρόνο εργασίας ως μέτρο και κριτήριο της παραγωγής. Να, οι θεμελιώδεις πτυχές που εξηγούν την αιτία και την φύση της τρέχουσας κρίσης του παγκοσμιοποιημένου κόσμου.
Με αυτό τον τρόπο, το κεφάλαιο έχει χάσει την δυναμική του.
Η ουσία του, η εργασία, ξεθώριασε.
Η έκφρασή του, το χρήμα, γίνεται χρήμα δίχως αξία.
Οι μορφές σκέψης του και οι μορφές ύπαρξής του έγιναν απαρχαιωμένες.
Οι πατριαρχικές καπιταλιστικές του σχέσεις δείχνουν ωσάν ο ιστορικός του χρόνος να έχει εξαντληθεί.
Η κρίση του δεν είναι πλέον κρίση επέκτασης. Το σύστημά του επιβιώνει στο χείλος της κατάρρευσης.
Σήμερα, ο καπιταλισμός συμπεριφέρεται σαν ένα σύστημα καταδικασμένο εις θάνατον.
Όμως η εκτέλεσή του, ωστόσο, συνεχίζει να αναβάλλεται.
Η αναπήδηση ανάμεσα σε αγορά και Κράτος συνεχίζει να την αναβάλλει.
Και σε κάθε αναβολή το σύστημα παίρνει μιαν βαθιά αναπνοή.
Η ανακούφιση, ωστόσο, διαρκεί λίγο.
Τώρα, η αναβολή διαμορφώνεται σαν οπισθοχώρηση του πολιτισμού. O λόγος του Διαφωτισμού άρχισε να διαχειρίζεται την σκοτεινότητα. Το χρυσό του δένδρο της ζωής, σβήνει. Σήμερα, βρισκόμαστε αντιμέτωποι καθημερινά με την γενοκτονία, την οικοκτονία, τις σφαγές, την καταπίεση και την καταστολή και τις δολοφονίες των προσφύγων, την διαφθορά, την ανεργία, την λιτότητα, τον παραλογισμό, την βαρβαρότητα, την ανασφάλεια τις αποτυχίες της οικονομίας και της πολιτικής  και ένα ενδιαφέρον παράδοξο που έγκειται στο γεγονός πως χρησιμοποιούμε ακόμη την τεχνολογία ώστε η ανθρωπότητα, και ο πλανήτης, να μπορέσει να φτάσει ορίζοντες ατέλειωτους.
Η εμμονή σε αυτή την αναβολή εμποδίζει το χτίσιμο μιας απάντησης που να βρίσκεται στο ύψος των προκλήσεων της ριζοσπαστικής κριτικής στην κρίση του καπιταλισμού, με την πολιτική του και την οικονομία του υπό κατάρρευση.

Η τρέχουσα κρίση, όπως είδαμε, έρχεται το ιστορικό σύνορο της αξιοποίησης της βάσης της καπιταλιστικής παραγωγής. Όταν προσπαθούν να αποφύγουν αυτό το εσωτερικό όριο, με την πτήση προς την χρηματιστικοποίηση και το δημόσιο χρέος, ο καπιταλισμός, κάνει νερά απ’ όλες τις πλευρές. Αυτή η κρίση δεν επιτρέπει πλέον καμία έξοδο μέσα στον καπιταλισμό.
Η απάντηση στις παγκόσμιες προβληματικές της κρίσης της καπιταλιστικής κοινωνίας βρίσκει την έκφρασή του στο γυναικείο ζήτημα. Το ξεπέρασμα της αξίας είναι επίσης η υπέρβαση της αρσενικής του ταυτότητας. Το ξεπέρασμα της πατριαρχίας σημαίνει την υπέρβαση του μοντέρνου φετιχιστικού συστήματος παραγωγού εμπορευμάτων. Γι αυτό, η ριζοσπαστική κριτική της αξίας, του σεξουαλικού διαχωρισμού, του υποκειμένου, της εξάλειψης της ανθρωπότητας και του πλανήτη, και η κριτική του διαφωτισμού, αποτελούν ένα αδιαχώριστο όλον.
Αυτή η κρίση, από την άλλη, δείχνει με κρυστάλλινο τρόπο το εξωτερικό οικολογικό όριο του μοντέρνου φετιχιστικού πατριαρχικού συστήματος παραγωγού εμπορευμάτων. Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά στην εξαφάνιση διάφορων ειδών σε όλον τον πλανήτη Γη.
Καθημερινά, η καταστροφή της ισορροπίας των συστημάτων της φύσης δείχνει την εξάπλωσή του. Η διαφορετικότητα της ζωής στον πλανήτη δραστικά μειώθηκε. Τόσο η ζωή στην Γη όσο και η επιβίωση της ανθρωπότητας βρίσκονται σε κίνδυνο.  Βρισκόμαστε μπροστά σε μιαν εκδήλωση πιο καταστροφική από την σύγκρουση του αστεροειδούς που 65 εκατομμύρια χρόνια πριν εξολόθρευσε τους δεινόσαυρους.
Τώρα, ο αστεροειδής είμαστε εμείς – τα ανθρώπινα όντα – που μέσα από τις πατριαρχικές καπιταλιστικές σχέσεις χτίσαμε το μοντέρνο φετιχιστικό σύστημα παραγωγού εμπορευμάτων που προκαλεί καταστροφές εντυπωσιακές; που μεταβάλλει την σύνθεση της ατμόσφαιρας διαμέσου των εκπομπών CO2; που αυξάνει την οξύτητα των ωκεανών; που ανεβάζει την μέση θερμοκρασία του πλανήτη; που μειώνει δραστικά τους υδάτινους πόρους προκαλώντας ξηρασία; που ρυπαίνει τον αέρα; που προκαλεί πλημμύρες; που έχει ήδη βλάψει περισσότερο από το 50% της επιφάνειας της γης; που καταστρέφει μια τεράστια έκταση τροπικών δασών; που εκδιώκει τα είδη από τους φυσικούς τους habitat, βιότοπους; που προκαλεί βλάβες ανεπανόρθωτες στο παγκόσμιο οικοσύστημα; που παράγει τροφές που σκοτώνουν τα ανθρώπινα όντα; που υποβαθμίζει ολοένα και περισσότερο τις υπηρεσίες υγείας; που έχει ήδη προκαλέσει την εξάλειψη του 1/4 όλων των θηλαστικών, περισσότερο από το 40% των αμφιβίων, του 1/3 των κοραλλιών, του 1/3 των καρχαριών,  175 ερπετών, του 1/6 των πουλιών, … σύμφωνα με τα στοιχεία που διέδωσαν οι επιστήμονες όλου του κόσμου.
Τώρα, εμείς, τα ανθρώπινα όντα, μπορούμε να αντιληφθούμε πως βρισκόμαστε μπροστά στην απειλή της εξάλειψης της ανθρωπότητας και του πλανήτη.
Μα, υπάρχει ένα ζήτημα αποφασιστικό για να αντιμετωπίσουμε όλες αυτές τις καταστάσεις. Αυτή η κρίση παρουσιάζει πως το όριο της σύνταξής μας, σαν υποκείμενο διαμορφωμένο από την φετιχιστική μήτρα, μας κατέστησε αδύναμους μπροστά στο δημιούργημά μας – τον καπιταλισμό – που έγινε ανώτερος απ’ τον δημιουργό του – το ανθρώπινο ον. Εάν δεν μπορέσουμε να υπερβούμε την μάσκα του χαρακτήρα μας, υποκείμενου μετά μοντέρνου της παρακμής, με το να αποτελέσουμε αντί-υποκείμενα με στόχο να μπορέσουμε να βγούμε από τον ζουρλομανδύα που έχουμε φορέσει, θα καταλήξουμε πνιγμένοι στις φρίκες του. Φρίκες που είναι το αποτέλεσμα της ίδιας της λειτουργίας της κοινωνίας του θεάματος.
Σαν συνέπεια της εξάντλησης αυτής της λογικής, ζούμε με την αγοραστική δύναμη των προσώπων κονιορτοποιημένο από την μαζική ανεργία, από τον πληθωρισμό, από το αυξημένο φορολογικό βάρος, από την μείωση των δημόσιων υπηρεσιών και των κρατικών δαπανών. Προφανώς, αυτό που παίζεται εδώ πέρα δεν είναι μόνο η αναπαραγωγή, μα η ίδια η ικανότητα ύπαρξης και λειτουργίας του καπιταλισμού. Είναι εκδηλώσεις που σημαδεύουν τα όρια του. Δείχνουν ένα πρόγραμμα αυτοκτονικό του τρόπου καπιταλιστικού παραγωγής. Αυτή η κατάσταση καθιστά ανεξήγητο πως τα κόμματα της αριστεράς, τα συνδικάτα και τα κοινωνικά κινήματα συνεχίζουν να παραμένουν δεμένα στην αγορά, στο Κράτος, στην πολιτική και την οικονομία. Θα διαπράξουν αυτοκτονία μαζί με τον καπιταλισμό?
Δεν υπήρξε ποτέ μια περίοδος στην ιστορία της ανθρωπότητας στην οποίαν η συνειδητή θέληση των ανθρωπίνων υπάρξεων να έχει καλύψει μιαν σπουδαιότητα τόσο αποφασιστική, όπως εκείνη που έχει τώρα, τον καιρό της εκτέλεσης της καταδίκης της καπιταλιστικής κοινωνίας.

critica

Για να προσπαθήσουμε να απαντήσουμε σε όλες αυτές τις προκλήσεις, ξεκινάμε ημέρες χειραφέτησης, στις οποίες αξιώνουμε να απαντήσουμε στα πολύπλοκα προβλήματα που πηγαίνουν από την πιθανή αύξηση των επιτοκίων στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο Συνέδριο για το Κλίμα στο Παρίσι, από τις βαρβαρότητες ενάντια στους πρόσφυγες στην Ευρώπη, στην μπερδεμένη διοργάνωση του impeachment στην Βραζιλία.
Ωσάν αντί-υποκείμενα, θα μαζέψουμε όλες τις απαραίτητες καταστάσεις για να δώσουμε τέλος στην ωδή των εμπορευμάτων και των παθών τους. Από εδώ και μπρος, μπορούμε ήδη να ξεκινήσουμε να τραγουδούμε το ανθρώπινο είδος και την χειραφέτησή του.
Ο αγώνας μας είναι τώρα για την ρήξη με το μοντέρνο φετιχιστικό πατριαρχικό σύστημα παραγωγού εμπορευμάτων, για να το αντικαταστήσουμε με μιαν κοινωνία ανθρωπίνως διαφορετική και αποφετιχοποιημένη, κοινωνικά ίση και δημιουργική, οικολογικά πληθωρική και όμορφη, που θα επιβραβεύει την παραγωγική αδράνεια και τελείως ελεύθερη.

Un abbraccio, Μια αγκαλιά
Crítica Radical

πηγή: Crítica Radical Ριζοσπαστική Κριτική

http://francosenia.blogspot.gr/2015/10/e-il-capitalismo-amico.html

κι από εμένα:

Μάλαμας – Τίποτα δε χάθηκε

σύγχρονη σκέψη

να βγούμε από τον καπιταλιστικό λαβύρινθο Uscire dal labirinto capitalista

Κυριακή  7 Ιουνίου 2015

Uscire dal labirinto capitalista να βγούμε από τον καπιταλιστικό λαβύρινθο

manifesto critica

Για ένα μανιφέστο της ανθρώπινης χειραφέτησης Per un manifesto dell’emancipazione umana

Πέρασαν 165 χρόνια από τη κυκλοφορία του Κομουνιστικού Μανιφέστο και παρουσιάζεται η ιστορική ευκαιρία για να προχωρήσουμε πέρα από τον καπιταλισμό.
μια ρήξη διασχίζει τον καπιταλισμό – η αντί-φετιχιστική ρήξη.
η ριζοσπαστική κριτική ξεσκέπασε την λογική του συστήματος. η χειραφετική πρακτική θα αποφετιχοποιήσει την κοινωνία.
αυτή η νέα επανάσταση βυθίζει το μαχαίρι στα θεμέλια του καπιταλισμού. είναι υπερβατική. οι προηγούμενες επαναστάσεις απέτυχαν διότι δεν το έκαναν.

αυτή η ρήξη προτείνεται σε μια στιγμή κατά την οποίαν το σύστημα βρίσκεται μέσα στην κρίση του θεού-φετίχ του, του χρήματος. γι αυτό, μια τέτοια κρίση είναι επίσης η κρίση του ανθρωπίνου είδους, η κρίση του υποκειμένου. τελικά, είχαμε διαμορφωθεί από αυτή την φετιχιστική μήτρα. και εξ αιτίας αυτού, εμείς, τα ανθρώπινα όντα, που ήμασταν οι δημιουργοί αυτού του συστήματος, ζούμε μιαν κρίση δίχως προηγούμενα.

στις εκτάσεις και τους δρόμους του καπιταλισμού, δεν υπάρχουν πλέον απαντήσεις σε αυτή την κρίση. σήμερα, μπροστά στα μάτια μας, το σύστημα έχει προσλάβει το αυτοκαταστροφικό προσωπείο του.
θα αυτοκαταστραφούμε άραγε κι εμείς? εμείς στοιχηματίζουμε πως όχι!
δια τούτο, η αντικατάσταση του καπιταλισμού θα πρέπει να τεθεί στην ημερησία διάταξη. αυτό το αδιανόητο ήδη ανθίζει σε διάφορες χώρες. κι εκείνο το οποίο μέχρι σήμερα θεωρούνταν αδύνατο προσπαθεί να κάνει τα πρώτα του βήματα.

γι αυτό, εκείνοι που ερμηνεύουν και θέλουν να εγκαινιάσουν μια νέα πρακτική που θα υποσκελίσει τον καπιταλισμό καλούνται να δείξουν ανοικτά, σε ολόκληρο τον κόσμο, το περιεχόμενο της κριτικής τους και αυτό που προτείνουν για να πάμε πέρα από το σύστημα: ο Πάπας και ο Ομπάμα, η Μέρκελ και η Ντίλμα, ο Νετανιάχου και ο Ahmadinejad, ο Xi Jinping και ο Castro, ο Putin και ο Maduro, ο Manoel Barroso και ο Kim Jong-un, η Al Qaeda και η Hezbollah, η Αγορά και το Κράτος, το ΔΝΤ και οι κεντρικές Τράπεζες, επιχειρηματίες και συνδικαλιστές, τα Μέσα και τα πολιτικά κόμματα. οι συμφωνίες τους και οι διαφορές τους έχουν ένα κοινό σημείο: την συντήρηση του καπιταλισμού.

όλες όμως αυτές οι θέσεις τους έχουν καταστεί ασυνεπείς, δεν συνάδουν. το σύστημα ζει μια στιγμή ιστορική πολύ διαφορετική από τις προηγούμενες. τα αδιέξοδά του υποδεικνύουν μέχρι ποίου σημείου βρίσκεται να αντιμετωπίζει μια κρίση μη παροδική. τα οικονομικά του και περιβαλλοντικά όρια βρίσκονται μπροστά στα μάτια όλων μας.  οι φυσικοί πόροι εξαντλούνται. η δραστική μείωση της παραγωγικής εργασίας, διαμέσου της μικροηλεκτρονικής, έχει δραστικά αποδιοργανώσει το κεφάλαιο. το τέλος της εργασίας ανακοινώνει το τέλος του καπιταλισμού. κι έτσι, ο καπιταλισμός χάνει την δυναμική του. φτάνει και αγγίζει το όριό του. καταρρέει. οι βάσεις του κατακρημνίζονται, βυθίζονται. η λογική του καθίσταται αβίωτη.

όμως η αγωνία του συστήματος δεν είναι το αποτέλεσμα των διαμαρτυριών των κοινωνικών κινημάτων ή κάποιου επαναστατικού κινήματος. αυτοί που το υπερασπίζονται και επιμένουν στο να θέλουν να το εκσυγχρονίσουν, επαιτώντας τα ψίχουλά του, δεν θέλουν να παραδεχτούν πως η χρεοκοπία είναι το αποτέλεσμα των βασικών του αρχών.
η καθυστέρηση στο να αντικαταστήσουν αυτή την ιστορική απόφυση συνέβαλε στο να μετατραπεί ο καπιταλισμός σε αυτή την καταστροφή που αφανίζει την ανθρωπότητα και τον πλανήτη.

τι πρέπει να κάνουμε για να πάψουμε να είμαστε αιχμάλωτοι μιας ασυνειδησίας που μειώνει στο 95% την γνωστική μας ικανότητα?

η διπλή φύση της κριτικής στον καπιταλισμό, La doppia natura della critica al capitalismo

πέρασε καιρός από τότε που η απελευθέρωση νοούνταν πως μπορεί να είναι μόνο από την εργασία, και όχι μέσα στην εργασία. στην εργασία δεν απελευθερώνεται κανείς. εκτός αυτού, δεν πρέπει να συγχέουμε την εργασία με την ανθρώπινη δραστηριότητα. το ανθρώπινο είδος πάντα έκανε, και πάντα θα κάνει δραστηριότητες. όμως η δουλειά είναι μια ιστορική κατασκευή που επιβλήθηκε στους ανθρώπους. και επιβλήθηκε διαμέσου αιματηρής καταστολής και καταπίεσης. δεδομένου ότι, αυτό έγινε διαμέσου της ανακάλυψης και της χρήσης των πυροβόλων όπλων που εμφυτεύτηκε στην εμπορική οικονομία. προφανώς, οι άνθρωποι δεν αφέθηκαν να τους μεταφέρουν με την αυθόρμητη θέλησή τους στην νέα οπλική και χρηματική-χρηματιστική οικονομία.

ήταν η καταστολή που μετέτρεψε σε εργαζόμενους τους μικρούς παραγωγούς των προ-καπιταλιστικών μορφών κυριαρχίας. γι αυτό εκδιώχθηκαν αυτοί από την γη τους και είδαν να τους αρνούνται τα δικαιώματά τους στο κυνήγι, στο ψάρεμα και στην συλλογή καυσόξυλων. ο σκοπός αυτών των μέτρων ήταν ακριβώς εκείνος να τους αναγκάσουν να πουλήσουν το μοναδικό πράγμα που ακόμη ήταν δικό τους – την ικανότητά τους να δουλεύουν. η ίδια λατινική ρίζα της λέξης,  «tripalium», «tre pali», »τρεις πάσσαλοι», αναφέρεται σε ένα είδος ζυγού που χρησιμοποιούνταν για το βασανιστήριο και την τιμωρία των σκλάβων και των άλλων ανελεύθερων. παρόλα αυτά, οι υπερασπιστές της εργασίας επιμένουν στο να θέλουν να αγνοούν την κριτική της.

σήμερα, αυτή η υπεράσπιση διαδραματίζει έναν χαρακτήρα αντιδραστικό.  καθώς αντιτίθεται δυνατά με την ιστορική στιγμή που καθιστά δυνατή όχι μόνο την υπέρβαση της εργασίας, αλλά και τα συστήματά της, είτε είναι καπιταλιστικά είτε σοσιαλιστικά. στο τέλος, βρισκόμαστε μπροστά σε μια δυνατότητα να εξαλείψουμε το βάσανο, την ταλαιπωρία, μέρος της οποίας προκαλείται από την δουλειά, της οποίας οι ρίζες, και το σημερινό αδιέξοδο, κατοικεί στην ιστορία των φετιχιστικών σχέσεων.

όταν αντιληφθήκαμε αυτή την δυνατότητα, θεωρηθήκαμε προφήτες του χάους. τώρα που φτάσαμε σε αυτήν, μας λεν πως δεν υπάρχει διέξοδος. και αναρωτιόμαστε: γιατί? μας απαντούν: διότι ο καπιταλισμός είναι σαν τον φοίνικα, αναγεννιέται από τις στάχτες του, βρίσκει πάντα τον τρόπο να συνεχίσει. μα πως θα μπορούσε να συνεχίσει εάν η φύση της παρούσας κρίσης είναι το θεμέλιό του?

για εμάς, η διαμόρφωση αυτής της πραγματικότητας πλησίασε στην σκέψη της ριζοσπαστικής κριτικής.
τώρα πλησίασε. με αυτό τον τρόπο, εισέβαλε μια ιστορική σύνδεση, ένας ιστορικός κόμβος που επιτρέπει να αντικαταστήσουμε το μοντέρνο πατριαρχικό σύστημα παραγωγό εμπορευμάτων. μπορούμε να πούμε με σιγουριά πως ο καπιταλισμός, η εργασία και οι άλλες του κατηγορίες και το βάσανο των ανθρώπων δεν έχουν πλέον λόγο για να συνεχίζουν.

η μικροηλεκτρονική, που χρησιμοποιείται σαν εργατική δύναμη, έσπρωξε μέχρι το παράλογο τον λόγο ύπαρξης της εργασίας. έτσι, το τρανς-ιστορικό όραμα, οντολογικό, φυσιολογικό της εργασία  δεν αντέχει πλέον. και γιατί? διότι ο ίδιος ο καπιταλισμός άρχισε να απαλλάσσει το ανθρώπινο είδος από την εργασία.

οπότε, διαψεύδονται όχι μόνον ο χριστιανισμός, ο προτεσταντισμός, ο μαρξισμός, αλλά και ο καπιταλισμός ο ίδιος. συνεπώς, η επανάσταση δεν μπορεί να μην βασίζεται σε μιαν έννοια θετική της εργασίας.

είναι εδώ και πολλά χρόνια που η αξία περιλήφθηκε σαν βάση της αστικής παραγωγής, και η δουλειά σαν η ουσία του κεφαλαίου, η ουσία που δημιουργεί την αξία που εκφράζεται σε χρήμα. αυτή η κριτική, απ’ τις απαρχές της, συνελάμβανε  τις βασικές μορφές της καπιταλιστικής κοινωνίας που έχει στην αξία το κεντρικό αρνητικό της μοντέρνας κοινωνίας.
όμως, η κοινωνική κριτική που εγκαινιάστηκε από την νεωτερικότητα έδωσε αφορμή , οδήγησε σε δυο κοινωνικές κριτικές ανταγωνιστικές.

μια, που υπέβαλλε στην ριζοσπαστική κριτική τις βασικές μορφές αυτής της κοινωνίας. η άλλη, που υπέβαλλε σε κριτική την ανεπάρκεια και την υπανάπτυξη της ίδιας της κοινωνίας.  η πρώτη, που στην αρχή παρέμεινε κρυμμένη, και για αρκετό καιρό κατεστάλη, μόνο πρόσφατα αποκαλύφθηκε εκ νέου, και δια τούτο κάνει μόνον τώρα τα πρώτα της βήματα. βήματα που θα μπορούσαν να μας μεταφέρουν στην αίθουσα όπου φυλάσσονται τα πιο σπουδαία μυστικά της ανθρωπότητας.  Passi che ci potrebbero portare nella stanza dove son custoditi i più importanti segreti dell’umanità.

η δεύτερη επιβίωσε μέχρι σήμερα και αναπτύχθηκε σαν μια αντανάκλαση έμφυτη  στον καπιταλισμό. τα θεμέλιά της αναπαύονται στην θεωρία του καπιταλιστικού εκσυγχρονισμού που κατέρρευσε.

η γέννηση των θεωριών, La genesi delle teorie

οι δυο θεωρίες απευθύνονται στο ίδιο αντικείμενο μελέτης, τον καπιταλισμό. όμως, ο καπιταλισμός δεν εισήλθε στην ιστορία σε καθαρή μορφή, αλλά διαμέσου μιας σωρείας ανάμικτων καπιταλιστικών στιγμών, προ-καπιταλιστικών, μοντέρνων και μετά-μοντέρνων. αυτό έδωσε χώρο σε μια ανισότητα μεταξύ των διαφόρων χωρών της ηπειρωτικής Ευρώπης που ήταν υπανάπτυκτα σε σχέση με την Αγγλία, και επίσης στις χώρες του υπόλοιπου κόσμου, που βρίσκονταν ακόμη πιο πίσω των υπανάπτυκτων ευρωπαϊκών χωρών.   σε αυτόν τον εσωτερικό και εξωτερικό μη ταυτοχρονισμό του καπιταλισμού κατοικεί η γέννηση των δυο θεωριών. από αυτή την αντίθεση πηγάζει ο εσωτερικός Μαρξ και ο εξωτερικός Μαρξ.  από εδώ,  προέρχονται οι διαφορετικές τους προσεγγίσεις, διαμέσου δυο διαφορετικών θεωριών: μια, η θεωρία της αντικατάστασης του καπιταλισμού; η άλλη, η θεωρία του εκσυγχρονισμού του.

με την λεηλασία της θεωρίας του εκσυγχρονισμού, η κριτική στράφηκε μόνο στην υπεραξία, δηλαδή, στην ποσότητα που δεν πληρώνεται της αξίας που παράγεται από τον εργαζόμενο, και την οποίας αυτός στερείται. αυτή η πτυχή οδήγησε στην ιδέα σύμφωνα με την οποίαν η απελευθέρωση της εργατικής τάξης θα βρίσκονταν στην εργασία, και όχι από την εργασία. αποτέλεσμα υπήρξε πως η εργασία καθορίστηκε σαν βάση της σοσιαλιστικής επανάστασης, διαμέσου της οποίας το προλεταριάτο θα είχε προχωρήσει πέρα από τον καπιταλισμό.

συνεπώς: η κριτική του καπιταλισμού δεν κατευθύνθηκε ενάντια στην καταστροφική ποιότητα της κοινωνικοποίησης υπό την μορφή αξίας, αλλά μόνο ενάντια στον ποσοτικό μηχανισμό της διανομής που γίνεται κάτω από αυτή την τυφλά υποτιθέμενη βάση. ξεκινώντας από αυτή την υπόθεση, η σοσιαλιστική επανάσταση μπορούσε μονάχα να εκσυγχρονίσει τον καπιταλισμό. μετά τον θάνατο του Marx, κάποιοι μαρξιστές επαναστάτες κυριεύτηκαν από ένα αόριστο προαίσθημα που τους οδήγησε να σημειώσουν, αν και δίχως να αντιληφθούν το μέγεθος, την διάσταση , πως στον Marx υπήρχαν διαφορετικές προσεγγίσεις στα ξεχωριστά θέματα.

ένα παρόμοιο αόριστο προαίσθημα, ωστόσο, προκάλεσε μια φοβία αντίθετη στην ιδέα ενός εσωτερικού ορίου της ενίσχυσης της αξίας, της αξιοποίησης του χρήματος, κάνοντας δυνατό αυτή η ιδέα να παραμείνει ελεύθερη από τις κοινωνικές καταστάσεις της οικονομίας και της πολιτικής, από την κρίση και από την ευημερία,  από τους παγκόσμιους πολέμους, από την παγκόσμια οικονομική κρίση και από την μεταπολεμική εποχή ευημερίας  που προώθησε ο φορντισμός. ένα γεγονός σίγουρα αδικαιολόγητο, αλλά κατανοητό. στο τέλος, βρεθήκαμε μπροστά σε καταστάσεις που επεσήμαναν το ιστορικό σύνορο και όριο του μοντέρνου πατριαρχικού συστήματος παραγωγού εμπορευμάτων.
αλλά, η δυνατότητα η κατηγορηματική κριτική να είναι σωστή σε σχέση με την καπιταλιστική δυναμική γέννησε ενόχληση, προκάλεσε σκάνδαλα και δημιούργησε απελπισία στους διανοούμενους.

διάφοροι και σημαντικοί επαναστάτες απόρησαν μπροστά στην πιθανότητα στα κείμενα του Marx να μπορεί να υπάρχει η ιδέα πως η εργατική τάξη θα είχε χάσει τις θέσεις εργασίας της και πως η συγκέντρωση στα εργοστάσια θα μειώνονταν δραστικά, και πως σε αυτά τα κείμενα θα μπορούσε να βρεθεί η άρνηση της εργατικής τάξης ως ιστορικό υποκείμενο; πως ο  Marx θα παρείχε στοιχεία που θα μας έδιδαν την δυνατότητα να σκεφτούμε και να μπορέσουμε να κάνουμε μιαν επανάσταση που δεν θα είναι σοσιαλιστική και πως οι διατυπώσεις της θα έφταναν στο σημείο να επιβεβαιωθούν από μιαν καινούργια στιγμή της καπιταλιστικής παραγωγής κατά την οποίαν πρακτικά εξαφανίζονταν η αξία και, ταυτόχρονα, η υπεραξία.

η κριτική της εργασίας και η ρήξη με την εργασία και τον καπιταλισμό σήμερα, La critica del lavoro e la rottura con il lavoro ed il capitalismo oggi

η νέα παγκόσμια κρίση, με την τρίτη βιομηχανική επανάσταση, είναι ακριβώς η επιβεβαίωση της πρόβλεψης του  Marx (Grundrisse). βρισκόμαστε μπροστά σε μια κρίση του εσωτερικού ορίου της εξέλιξης της αξίας, της ενίσχυσης του χρήματος. εάν, προηγουμένως, δεν παρακολουθήσαμε αυτή την κατάσταση, τώρα βρισκόμαστε καθημερινά πρόσωπο με πρόσωπο με αυτήν. πρώτα, επρόκειτο για κρίσεις σχετικές με την επέκταση του συστήματος.

σήμερα πρόκειται για κρίση του ορίου του καπιταλισμού. βρισκόμαστε μπροστά στο  ματ του καπιταλισμού δια χειρός του ιδίου του καπιταλισμού. εξ αιτίας αυτού, η ανάπτυξη της ριζοσπαστικής κριτικής της διάστασης-αξίας, που υπερβαίνει την ερμηνεία της ιστορίας που θεωρείται ως ταξικός αγώνας και την αντικαθιστά με την ιστορία των φετιχιστικών σχέσεων, λαμβάνει νέα σημασία και αποτελεί το θεμέλιο  της κριτικής της δικής μας ιστορικής εποχής.

ο στόχος της σύγχρονης παραγωγής είναι να μετατρέπει το χρήμα σε περισσότερο χρήμα. αυτό μέχρι σήμερα ήταν δυνατό μόνον διότι, στον καπιταλισμό, το χρήμα είναι η ενσάρκωση της εργασίας. με την ανάπτυξή του, ξεπετάχτηκαν εργοστάσια με περισσότερους από  30 χιλιάδες εργαζομένους. και ξεπετάχτηκαν διότι στον καπιταλισμό το θεμέλιο του συστήματος είναι η ενίσχυση του ρόλου του χρήματος που γεννιέται σαν μορφή πλούτου που αποτελείται από την άμεση δαπάνη της ανθρώπινης εργασίας, έχοντας σαν βάση τον χρόνο εργασίας. εδώ κατοικοεδρεύει η καρδιά του καπιταλιστικού συστήματος, η ενίσχυση του ρόλου της αξίας, η ενίσχυση του ρόλου του χρήματος.  όλα τα εμπόδια που μπαίνουν στην μέση αυτού του στόχου, συμπεριλαμβανομένων των επαναστατικών, εξολοθρεύονται από την δυναμική, από την επιβολή, επέκταση και εκσυγχρονισμό του καπιταλισμού.

σήμερα η παραγωγή έφτασε στο σημείο να εξαρτάται λιγότερο από τον χρόνο απασχολούμενης εργασίας και πολύ περισσότερο από τις εξελιγμένες μηχανές παραγωγής που δημιουργήθηκαν από την επιστήμη και την τεχνολογία. εργοστάσια που είχαν 30 χιλιάδες εργαζομένους, έχουν σήμερα εκατό. παράγουν περισσότερο και πολύ περισσότερο φτηνά. αλλά, όπως γνωρίζουμε, το κεφάλαιο δεν μπορεί να εξαλείψει τελείως την ζωντανή εργασία από την διαδικασία παραγωγής εμπορευμάτων. τελικά, είναι από αυτή την εργασία που αυτό απορροφά την υπεραξία απ’ όπου αντλεί κέρδος.

όμως έτσι που αυξάνεται η παραγωγικότητα, εξ αιτίας του ανταγωνισμού, διαμέσου της χρήσης νέων τεχνολογιών, και ο χρόνος εργασίας μειώνεται διαρκώς. μπροστά στην τεράστια συσσώρευση νεκρής εργασίας, η ζωντανή δουλειά φτάνει στο σημείο να μειώνεται στην απλή συντήρηση των τεχνο-επιστημονικών μηχανημάτων. η αδιάκοπη αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας έχει φέρει σε μιαν κατάσταση τέτοια σύμφωνα με την οποίαν η νέα προστιθέμενη αξία για κάθε μονάδα προϊόντος είναι τόσο ασήμαντη και φτωχή που η προσμέτρηση διαμέσου του κριτηρίου της αξίας κατέστη αβάσταχτη, μη βιώσιμη.  συνεπώς, ούτε η εργασία ούτε ο χρόνος εργασίας είναι πλέον κύριες συνθήκες  της παραγωγής. η εργασία άρχισε να παύει να είναι η κύρια πηγή πλουτισμού, και ο χρόνος της εργασίας έπαψε να είναι η μέτρησή του.

η ανθρωπότητα βρίσκεται μπροστά στην εξάλειψη της κότας του καπιταλισμού που κάνει τα χρυσά αυγά, στην κατάργηση της εργασίας.

ο πυρήνας της ριζοσπαστικής κριτικής της κρίσης, Il nucleo della critica radicale della crisi

η αντικατάσταση της ζωντανής εργασίας με την αντικειμενοποιημένη εργασία τίθεται λοιπόν σαν η τελευταία πρόσφατη ανάπτυξη της σχέσης της αξίας, της βασισμένης στην αξία παραγωγής. βρισκόμαστε μπροστά σε μια διαδικασία παραγωγική που αλλάζει βαθύτατα την σημασία του πλούτου, του χρόνου και της κοινωνικής σχέσης, και που βγάζει νοκ άουτ  την εργασία. να το ιστορικό φράγμα του καπιταλισμού. η προσπάθεια υπέρβασης αυτού του αδιέξοδου διαμέσου της χρηματοοικονομικής κερδοσκοπίας, δηλαδή, χρήμα που παράγει χρήμα, αυξάνει σε μεγάλο βαθμό την πρόσφατη κρίση και δείχνει τις αναλογίες και τις επιπτώσεις της παγκόσμιας κατάρρευσης.

πολύ εξελιγμένα computer, νέα επικοινωνιακά μέσα και νέες τεχνολογίες επικοινωνίας, χρηματιστικές φούσκες κερδοσκοπικές  με περισσότερα από 400 δισ. δολάρια στις χρηματιστηριακές αγορές και αυτές των ακινήτων δεν καταφέρνουν να κρύψουν αυτή την πραγματικότητα. η σταθερή κοινωνία του χρήματος γίνεται όλο και περισσότερο κομμάτια.

η αποσταθεροποίηση της υπόστασης του κεφαλαίου έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο στο οποίο είναι δυνατή μονάχα μια συσσώρευση φαινομενική, δίχως ουσία, διαμέσου χρηματοπιστωτικών φυσαλίδων και δημόσιας πίστωσης που έχουν αυτή την στιγμή αγγίξει τα όριά τους.  η κατάληξη είναι ξεκάθαρη : η ιστορία της αποσταθεροποίησης της υπόστασης της αξίας, ήτοι, η απαξίωση του χρήματος, παρουσιάζεται σαν ένα ζήτημα δραστικής μείωσης της ποσότητας εργασίας.  νάτος εδώ ο πυρήνας  της θεωρίας ριζοσπαστικής κριτικής  της κρίσης. αυτή η αποσταθεροποίηση της πραγματικής υπόστασης του κεφαλαίου, που βρίσκεται σε εξέλιξη, δείχνει πως ο καπιταλισμός πεθαίνει. μπροστά σε αυτό, η έκκληση δεν μπορεί να είναι μία : φτάνει με τον ιστορικό μαζοχισμό, ας πεθάνει ο καπιταλισμός ! να πεθάνει!

έτσι θα σωθούν η ανθρωπότητα και ο πλανήτης, Così l’umanità e il pianeta saranno salvi

χρόνια μετά την αναζήτηση του  Marx, και μετά την ανακάλυψη/διαίσθηση της  Critica Radicale, Ριζοσπαστικής Κριτικής,  ξεκινώντας από τις καλά θεμελιωμένες διατυπώσεις του Robert Kurz και με την επεξήγηση της κρίσης του ιστορικού ορίου του καπιταλισμού (2008), τώρα αναδύεται εκ νέου μια μεταμοντέρνα φοβία η οποία, στην προσπάθεια να αρνηθεί την πιθανότητα υπέρβασης του καπιταλισμού, συμβάλλει στην διαμόρφωση μιας καταστροφικής υποκειμενικότητας και αυτοκαταστροφικής, εκείνη του σύγχρονου υποκειμένου. όμως δεν υπάρχουν πλέον οι συνθήκες που θα συγκρατήσουν την θεωρητική και πρακτική ριζοσπαστικότητα της κατηγορηματικής κριτικής στον καπιταλισμό και, γι αυτό,  μπορούμε να ξεκινήσουμε »μια σίγουρα δύσκολη διαδικασία πρακτικού μετασχηματισμού, ξεκινώντας από την καθημερινή μας συμπεριφορά μέχρι τις επαναστάσεις των κοινωνικών θεσμών».  (Kurz)

αυτή η διαδικασία μετασχηματισμού έχει σαν μια προϋπόθεση την ριζοσπαστική κριτική της εργασίας. για τις ρίζες της, η εργασία είναι αρσενική, λευκή και δυτική. σε αυτό είναι δεσμευμένη ο σεξουαλικός διαχωρισμός, η απαξίωση των γυναικών. στις οποίες επιβλήθηκαν όλες οι στιγμές κοινωνικής αναπαραγωγής που ξεχωρίζονται από την εργασία. εάν για όλο αυτό δεν υπήρχε αξιοποίηση της αξίας, αξιοποίηση του χρήματος, ενίσχυση του ρόλου του.

εξ αιτίας αυτού, ο καπιταλισμός δεν μπορεί να θεωρηθεί μόνο σαν σύνδεση των μορφών που προσλαμβάνουν οι κατηγορίες του, αλλά επίσης, πάντα, ως διαδικασία διάστασης, διαχωρισμού. ο διαχωρισμός είναι η αξία. η αξία είναι ο διαχωρισμός.  (Scholz)
εξάλλου, στον κώδικα εργασιακής πειθαρχίας είναι συνδεδεμένη επίσης μια απαξίωση των μη λευκών ανθρώπων, που θεωρούνται πως δεν υπόκεινται στις σύγχρονες αιτιάσεις.
από την άλλη, οι εσωτερικές κρίσεις του συστήματος αποδίδονται συνεχώς σε μιαν εξουσία υποκειμενική ξένη, εξωτερική, όπως συνέβη με τους εβραίους στην σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία. φανταστείτε τώρα, με την κρίση των θεμελίων του συστήματος!

γι αυτό τον λόγο, ήδη από την εποχή των Lumi, του Διαφωτισμού δηλαδή, ο σεξισμός, το ανδριλίκι, [επίδειξη ανδρισμού] ο ρατσισμός και ο αντισημιτισμός μεταδίδονταν μαζί με την θετικοποίηση της εργασίας, του χρήματος. εάν αυτή η κοινωνική σχέση μπορεί να ξεπεραστεί,  όπως ανακοινώνεται, μπορεί να ξεπεραστεί επίσης η κοινωνία ου και οι κατηγορίες πάνω στις οποίες βασίζεται ο καπιταλισμός  μαζί με το ανδριλίκι, την ομοφοβία, τον ρατσισμό και τον αντισημιτισμό.

για αυτό, δεν πρέπει πλέον να επιστρέφουμε στον Διαφωτισμό, στους μύθους της αστικής επανάστασης, στο Κράτος των εργαζομένων, σε μια εξιδανικευμένη προ-νεωτερικότητα, στον αγροτικό ρομαντισμό, ούτε να συνεχίζουμε να αποδεχόμαστε την ύπαρξη του υποκειμένου που έχει διαμορφωθεί από τον φετιχισμό των εμπορευμάτων.

εξάλλου, όλα τα κοινωνικά κινήματα που έχουν πάρει μέρος και παίρνουν μέρος στην ιστορία της ανόδου, της επιβολής και του εκσυγχρονισμού του πατριαρχικού συστήματος παραγωγού εμπορευμάτων και της πραγματικής μεταφυσικής του και που, ως εκ τούτου, δεν έχουν υπερβεί την καπιταλιστική οντολογία, έχουν λήξει. κι έχουν λήξει διότι καταφέρνουν να σκεφτούν την κριτική, και να την πράξουν, μόνο στις θεμελιώδεις κατηγορίες του καπιταλισμού [ αξία, διαχωρισμός, χρήμα, εργασία, εμπόρευμα, πολιτική, Κράτος, έθνος, ανταγωνισμός, φετιχισμός, δημοκρατία…]. αυτό εκδηλώνεται ξεκάθαρα στις performance των παλαιών και των νέων ηγετικών πολιτικών στελεχών του συστήματος, είτε είναι της δεξιάς, του κέντρου ή της αριστεράς.

Αντί-υποκείμενο για να ξεπεράσουμε την ιστορία των φετιχιστικών σχέσεων, Anti-soggetto per superare la storia delle relazioni feticiste

η ιστορία όλων των κοινωνιών που υπήρξαν μέχρι σήμερα δεν είναι ιστορία ταξικών αγώνων, αλλά ιστορία φετιχιστικών σχέσεων. η έννοια του ταξικού αγώνα είναι εγγενής στο σύστημα, έμφυτη. δεν συλλαμβάνει την ουσία του καπιταλισμού. συλλαμβάνει μόνο την εμφάνιση.

η έννοια του φετιχισμού αποτελεί εδώ το κλειδί για να μπούμε στο απαγορευμένο δωμάτιο. διαμέσου αυτού αντιλαμβανόμαστε την ιστορική πορεία από την έναρξη μέχρι τις ημέρες μας. ο διαχωρισμός ανάμεσα στην πρώτη και την δεύτερη φύση αποτελεί το καθοριστικό σημείο. I
η δεύτερη φύση  (αποτελούμενη από τον φετιχισμό και συμβολικά κωδικοποιημένη) σημαίνει πως η κοινωνικότητα των ανθρωπίνων όντων συνίσταται και παρουσιάζεται με τρόπο ανάλογο στην πρώτη φύση  (βιολογική). όμως αναλογία δεν σημαίνει ταυτότητα, δηλαδή, πρώτη και δεύτερη φύση δεν ισοδυναμούν. η σύνταξη δίχως υποκείμενο της δεύτερης φύσης δεν συμβαίνει σαν φυσιολογικό αποτέλεσμα, αλλά ιστορικό.

η σύνθεση δίχως υποκείμενο της δεύτερης φύσης προέρχεται από την βιολογική και φυσική μετατροπή. ο διαχωρισμός ανάμεσα στην πρώτη και την δεύτερη φύση, και η ταξινόμησή της κατά μέγεθος διαμέσου της ριζοσπαστικής κριτικής του φετιχισμού, παρέχει τις απαραίτητες βάσεις στην ανθρωπότητα για την απελευθέρωσή της.  το κοινωνικό ον που γεννήθηκε, και όχι αυτό που δημιουργήθηκε, έρχεται στο φως με άγνοια για  τον εαυτό του, και αυτή η ασυνειδησία είναι αποτέλεσμα της ίδια της μορφής της συνείδησης και από την αναπαραγωγή που έχει καθοριστεί ασυνείδητα.
όμως το γεννημένο κοινωνικό ον δεν θα μπορούσε να διαπλαστεί στην δεύτερη φύση δίχως να προστρέξει σε ένα συμβολικό σύστημα  (κωδικοί) που μορφοποιεί την ανθρώπινη διάρθρωσή του. εδώ κατοικεί ο πυρήνας της σύστασης της φετιχιστικής μήτρας!

οι έννοιες του φετιχισμού και της δεύτερης φύσης υποδεικνύουν πως υπάρχει »κάτι τι» που δεν επιλύεται στον δυισμό υποκείμενο-αντικείμενο και που δεν είναι ούτε υποκείμενο ούτε αντικείμενο, μολονότι αποτελεί αυτή την σχέση.
το αποφασιστικό σημείο είναι πως πρέπει να υπάρχει ένα επίπεδο στο εσωτερικό της ανθρώπινης και κοινωνικής σύστασης, και, ως εκ τούτου, στο εσωτερικό επίσης κάθε μεμονωμένου ανθρωπίνου όντος, ένα σχέδιο που εγκατεστημένο πέρα από τον δυισμό μεταξύ υποκειμένου και αντικειμένου.
η έννοια κλειδί για την κατανόηση ενός τέτοιου επιπέδου μπορεί να είναι μοναχά η έννοια του ασυνείδητου (Freud).

όμως το φροϋδικό ασυνείδητο δεν συνιστά ένα βασικό βήμα ούτε για εκείνο που αφορά την κριτική επεξεργασία της έλλειψης του αντικειμένου (στρουκτουραλισμός, strutturalismo) ούτε σε εκείνο που αφορά την κριτική της υπέρβασης του υποκειμένου (διαφωτιστικού, illuminista). ο Freud περιόρισε την έννοια του ασυνείδητου κυρίως στην ατομική και ψυχολογική άποψη και δεν αντιμετώπισε το πρόβλημα της κοινωνικής σύνθεσης του ασυνείδητου. με αυτό τον τρόπο έδωσε οντότητα στην ανακάλυψή του και συνέδεσε το ασυνείδητο άμεσα στην πρώτη φύση (σεξουαλική ορμή). διαμέσου μιας απαισιόδοξης αφαίρεσης κατέληξε πως οι οντολογικές αντιφάσεις των ασυνείδητων ορμών και των πολιτιστικών προϊόντων θα ήταν αξεπέραστες  (ενόρμηση του θανάτου).

ο Marx, αντιθέτως, έφτασε διαμέσου του  Hegel σε μια ιστορική καταγραφή της ιστορίας της μορφής, που παρουσίασε ωσάν ιστορία των σχηματισμών, συνθέσεων (πολιτικών-οικονομικών) της κοινωνίας. με αυτό τον τρόπο,αντιμετώπισε το πρόβλημα της καθολικής μορφής της συνείδησης και που την αντιμετώπισε, ιστορικά, σαν φετιχιστική συγκρότηση. μην αφήνοντας καμιά αμφιβολία πως πρόκειται για μορφές καθολικές και ανεστραμμένες.

εάν αυτός δεν εμβαθύνει την ανάλυση πάνω στην καθολική μορφή της συνείδησης του συστήματος παραγωγού εμπορευμάτων που συνιστάται από τον φετιχισμό, αυτό συμβαίνει διότι η σκέψη του βρίσκεται εδώ να πέφτει πάνω σε ένα όριο; η αναφορά στην εργασία (οντολογία της εργασίας). αυτό θέτει την σκέψη του σε ένα κλουβί σιδερένιο. η άποψη της τάξης και του προλεταριάτου φέρνει σε μιαν απλοϊκή προσέγγιση, διχαστική και ανταγωνιστική, που πέφτει στην παγίδα μιας οπτικής κοινωνιολογισμικής και υπεραπλουστευτικής της κυριαρχίας.  εμποδίζοντας να αντιμετωπισθεί ξεκάθαρα η καθολική μορφή της συνείδησης, φτάνουμε στο σημείο να δημιουργήσουμε γι αυτήν ένα όριο που την κρατά φυλακισμένη της εμφάνισης, της όψης. ως εκ τούτου, οι στόχοι, η θέληση και η υποκειμενική δράση των ανθρώπων αντανακλούν την εξέλιξη της μορφής φετίχ η οποία αποτελεί όλα τα υποκείμενα στο μέτρο κατά το οποίο είμαστε το αποτέλεσμα ενός ασυνείδητου προκαθορισμού, μιας ασυνείδητης προδιάθεσης.

η γενικευμένη αντίληψη σύμφωνα με την οποίαν το αυτόνομο σκέπτεσθαι και το αυτόνομο πράττειν είναι χαρακτηριστικά του υποκειμένου αποτελεί, ως εκ τούτου ένα λάθος. και η ερμηνεία σύμφωνα με την οποίαν το υποκείμενο τάξις έχει μιαν ιστορική αποστολή, δηλαδή, έναν ρόλο επαναστατικό, αποτελεί ένα διπλό λάθος. από την άλλη, ο στρουκτουραλισμός ή η θεωρία των συστημάτων και η διαφωτιστική σκέψη και τα μεταμοντέρνα υποκατάστατά του κατέχουν μιαν εσωτερική ταυτότητα που τα καθιστά ανίκανα μιας κριτικής της μορφής εμπόρευμα.  εξάλλου, η σκέψη του διαφωτισμού παραμένει ανίκανη να αντιληφθεί την αληθινή φετιχιστική σύσταση δίχως υποκείμενο. ο στρουκτουραλισμός και η θεωρία των συστημάτων και οι μεταμοντερνιστικές/υπέρμοντερνιστικές εξελίξεις τους εγκαταλείπουν τον σκοπό τους να αρπάξουν την σύσταση δίχως υποκείμενο. επομένως, αντί-υποκείμενο για να ξεπεράσουμε το υποκείμενο.

η κριτική της ιστορίας και η ιστορία της κριτικής, La critica della storia e la storia della critica

η ακριτική προνεωτερική σκέψη ήταν δυνατή μόνο με την προϋπόθεση πως η κοινωνία θα αναπαύονταν επί του εαυτού της και πως η στοχαστική σκέψη θα αναφέρονταν, όχι στο κενό, μα σε μια θεϊκή τάξη. δεν μπορούμε πλέον να επιστρέψουμε σε μιαν τέτοια κατάσταση.

η μοντέρνα σκέψη, έχοντας σαν βάση την αστική θεωρία του διαφωτισμού και την οικονομική θεωρία με αυτήν συνδεδεμένη και εφαρμοσμένη, πέτυχε ένα μεγάλο επίτευγμα, στο να πουλήσει το πλαίσιο  της κοινωνικής καπιταλιστικής μορφής, πριν απ’ όλα ανύπαρκτης, σαν ένα νόμο φυσικό της ανθρώπινης συνύπαρξης. μια παρόμοια επιτυχία δέχτηκε μια σημαντική συνεισφορά από την κριτική την εμμενή, την έμφυτη στον καπιταλισμό. από την στιγμή που ο καπιταλισμός είχε ένα ολόκληρο μέλλον μπροστά του, υπήρξε εύκολο να προβάλει σε όλη την ιστορία της ανθρωπότητας την αναγκαιότητα των καπιταλιστικών σχέσεων. όμως, τώρα, η πρόσφατη παγκόσμια κρίση παρουσιάζει τα όρια του συστήματος. και η έμφυτη θεωρία στον καπιταλισμό διαλύεται μαζί με αυτόν.   από εδώ και μετά μπορεί μονάχα να αναδυθεί μια αιτία, ένας λόγος – ένας λόγος που θέλει απελπισμένα να δικαιολογήσει την διαχείριση της βαρβαρότητας.

η μεταμοντέρνα σκέψη συνιστά μια κοινωνική κριτική κατακερματισμένη στο τελικό στάδιο του συστήματος και τίθεται ενάντια σε κάθε θεωρία που λαμβάνει σε εξέταση όλο το σύνολο της κοινωνίας. πρόκειται για έναν θεωρητικό στοχασμό που κερματίζεται όλο και περισσότερο, δεδομένου ότι η κοινωνική δυναμική που τον διατρέχει εξαφανίστηκε. οι μεταμοντέρνες γενεές, ως εκ τούτου, ήδη δεν καταλαβαίνουν πλέον τις έννοιες του στοχασμού, του προβληματισμού. μόνον εκείνο που είναι και τίποτα περισσότερο. είναι απόλυτα ταυτόσημες, πανομοιότυπες με τις τετριμμένες πράξεις τους, τόσο όσο πιο παράλογες είναι αυτές οι πράξεις.

η σκέψη ΕΞΌΔΟΥ περιέχει τον καπιταλισμό όχι μόνο ως σύνδεση των κατηγορηματικών του σχημάτων, αλλά επίσης πάντα σαν διαδικασία σεξουαλικού διαχωρισμού, όπου ο φετιχισμός δεν είναι μόνο μια αντιπροσώπευση αντεστραμμένη  της πραγματικότητας, αλλά μιαν αντιστροφή της ίδιας της πραγματικότητας.  στην βάση αυτού αναπτύσσεται η κατηγορηματική κριτική του καπιταλισμού, αυτών που είναι οι ρίζες του, σαν κριτική του παραλογισμού του μοντέρνου συστήματος παραγωγής εμπορευμάτων, δηλαδή, αποκρούοντας τις οντολογικές ταξινομήσεις βάσης του καπιταλισμού : εργασία, αξία, διαχωρισμός, εμπόρευμα, χρήμα, αγορά, Κράτος, έθνος, πολιτική, δημοκρατία, δίκαιο, οικονομία  (αλληλέγγυα ή πράσινη), κλπ..

βασικά, εξετάζει τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής στις στοιχειώδεις πολιτικό-οικονομικές μορφές και τις αντίστοιχες διαχωριστικές κοινωνικές μορφές που περιλαμβάνουν όλες τις ομάδες, τάξεις και κοινωνικά στρώματα που σχηματίζουν το συλλογικό σύστημα αναφοράς των κοινωνικών ενδοκαπιταλιστικών συγκρούσεων.

είναι η στιγμή για μια ενσυνείδητη κοινωνία, E’ il momento di una società autocosciente

για τους διάφορους ερμηνευτές της ιστορίας, η αυτόνομη κίνηση του κεφαλαίου, ή ενίσχυση του ρόλου της αξίας, δεν προέρχεται από την ουσία, δηλαδή, από τις βάσεις του συστήματος, αλλά από την εμφάνισή του. μια παρόμοια παρεξήγηση βρίσκεται στην βάση της υπόθεσης σύμφωνα με την οποίαν στις ίδιες τις μοντέρνες μορφές του χρήματος και του εμπορεύματος  θα ήταν δυνατή μια ανθρώπινη κοινωνία. όπως είναι γνωστό, αυτή μας έφερε στην ανθρώπινη και περιβαλλοντική ερήμωση, καταστροφή.

σήμερα, ως εκ τούτου, βρισκόμαστε μπροστά σε μια κρίση κατηγορηματική που απαιτεί μια ριζοσπαστική κριτική. μια κρίση που έδωσε τόπο στην ιστορική κατάρρευση του συστήματος και όλων των αντιστοίχων κοινωνικών σχέσεων. μια κρίση που κατέστη προφανής το 2008, και η οποία δεν έχει εξαλειφθεί και που ερημώνει την ανθρωπότητα και τον πλανήτη. μια κρίση που εμφανίζεται ωσάν κρίση της κοινωνίας της εργασίας, οικολογική κρίση, κρίση της πολιτικής και του εθνικού Κράτους, έτσι όπως κρίση των σχέσεων ανάμεσα στα φύλλα.

το να σκεφτόμαστε αυτή την πρόκληση σημαίνει προβληματισμό για της υπέρβαση της εποχής μας. αλλά όχι μόνον της υπάρχουσας ιστορίας. τελικά δεν είναι μόνον ο Ψυχρός Πόλεμος που έχει τελειώσει. έφτασε στο τέλος της και η παγκόσμια ιστορία του νεωτερισμού, εκσυγχρονισμού. όχι μόνο αυτή η ιδιαίτερη και συγκεκριμένη μοντέρνα ιστορία, αλλά η παγκόσμια ιστορία των σχέσεων φετιχισμού γενικότερα.  ο φετιχισμός μας συνοδεύει από τις απαρχές της ανθρωπότητας. εξ αιτίας αυτού, η ιστορία μας είναι η ιστορία των φετιχιστικών σχέσεων. που σημαίνει, όχι μόνο η σύγχρονη ιστορία. όσο και διαφορετικές να υπήρξαν οι κοινωνικές σχέσεις στην ιστορία των κοινωνιών που υπήρξαν μέχρι σήμερα, επιβάλλεται μια κατάληξη: όλες οδηγήθηκαν από τον φετιχισμό (Kurz).

δεν υπήρξαν ποτέ, λοιπόν, ενσυνείδητες κοινωνίες που να μπορούσαν να αποφασίσουν ελεύθερα για την χρησιμοποίηση των δυνατοτήτων τους. το σύγχρονο σύστημα παραγωγός εμπορευμάτων αντιπροσωπεύει μοναχά την τελευταία κοινωνική μορφή της τυφλής δυναμικής του φετιχισμού.

δια τούτο, ξεκινώντας από αυτό, Perαπό εδώ και στο εξής ο καπιταλιστικός κόσμος πρέπει να θεωρηθεί σαν μια προσωρινή στάση στην ιστορία της ανθρωπότητας. και η συγγένεια αίματος,  the totemism, η ιδιοκτησία του εδάφους και η αξία πρέπει να θεωρηθούν ως στάσεις μακρύτερες της διαδικασίας διαμέσου της οποίας το ανθρώπινο ον διαχωρίστηκε από την φύση, γενόμενο ένα ον σχετικά συνειδητοποιημένο σε σχέση με την πρώτη φύση, όχι όμως ακόμη σε σχέση με την δεύτερη φύση, που είναι η δική του κοινωνική σύνδεση από το ίδιο σχηματισμένη (Jappe).

εξ αιτίας αυτού, το να σκεφτόμαστε την φύση του φετίχ και της παρούσα κρίση του μας δίνει την δυνατότητα να εξετάσουμε μιαν ιστορική ευκαιρία που δεν πρέπει να χάσουμε για να χτίσουμε μια κοινωνία ενσυνείδητη, την κοινωνία της ανθρώπινης χειραφέτησης.

από που θα έρθει η έξοδος, Da dove arriverà l’uscita?

αυτή είναι η καυτή ερώτηση που χρειάζεται να τεθεί. από την στιγμή που στον καπιταλισμό δεν υπάρχει καμία κοινωνική ομάδα που να έχει μια οντολογική υπερβατική προδιάθεση, τίθεται τώρα στην ημερήσια διάταξη το αντί-υποκείμενο σε θέση να πραγματοποιήσει την αποφετιχοποίηση της κοινωνίας.  αυτό είναι το κομβικό σημείο για να βγούμε από τον λαβύρινθο της καπιταλιστικής πραγματικότητας που συνιστάται από την λογική της αξίας, του διαχωρισμού και των άλλων καπιταλιστικών κατηγοριών.

ως εκ τούτου,  από την κοινωνική σχέση που διαμορφώθηκε σύμφωνα με το φετιχιστικό πλαίσιο. αυτό το αποφασιστικό σημείο, σήμερα, θα μπορεί να επιτευχθεί στο μέτρο κατά το οποίο τα ανθρώπινα όντα συμφωνήσουν μεταξύ τους για να χτίσουν μια κοινωνία ενσυνείδητη. εδώ θα παίξει ρόλο βασικό και θεμελιώδη η ένωση ατόμων συνειδητών και πρακτικά, ουσιαστικά ελεύθερων.

για μια παρόμοια ιστορική επιχείρηση θα πρέπει να ξέρουμε να χρησιμοποιήσουμε δημιουργικά την αντίθεση ανάμεσά μας, ανθρώπινα όντα, και την κοινωνική μορφή μέσα στην οποίαν όλοι μας έχουμε διαμορφωθεί. στο να κατανοήσουμε την ένταση ανάμεσα στο υποκείμενο το διαμορφωμένο από την αξία και το κοινωνικό-ευαίσθητο άτομο, το βάσανο του οποίου διαποτίζει την ανθρώπινη ιστορία, είναι αποφασιστικό να ανοίγουμε καθημερινά   εκείνες τις ρωγμές που μπορούν να μεγαλώσουν το ανθρώπινο ον.

μέσα από αυτές τις παραβιάσεις θα συσσωρεύσουμε σημαντικές κατακτήσεις με σκοπό την άρνηση του συστήματος, έχοντας πάντοτε υπόψη μας  μια ρήξη. αυτό το νέο βάδισμα της ανθρωπότητας θα μπορέσει να επιτρέψει να ξεπεράσουμε και να υπερβούμε την ιστορία των φετιχιστικών σχέσεων και να εξασφαλίσουμε την κατάκτηση της ανθρώπινης χειραφέτησης.

ξεκινώντας από αυτό, μπορούμε να δώσουμε έναρξη σε μιαν διαδικασία ρήξης με το σύστημα. βρισκόμαστε, ως εκ τούτου, μπροστά σε διατυπώσεις μιας νέας θεωρίας της επανάστασης όχι μόνο για να προβληματιστούμε, αλλά επίσης για να  αντικαταστήσουμε τον καπιταλισμό.  μπροστά σε αυτή την κατάσταση που μας παρουσιάζεται, έχουμε την απαίτηση να δώσουμε συνέχεια στην ανάπτυξη αυτής της νέας θεωρίας, με την αντίστοιχή της χειραφετική πράξη, και με νέες θεωρητικές απόψεις που προκύπτουν από αυτή τη νέα κοινωνική πρακτική.  επομένως, ας  συνεχίσουμε να στοιχηματίζουμε στα συνειδητά ανθρώπινα όντα, συνεπή και οργανωμένα, αλληλέγγυα με τον έμφυτο αγώνα, αλλά εναποθέτοντας τις ελπίδες μας στον υπερβατικό αγώνα στο σύστημα για να ξεριζώσουμε τελείως και από την ρίζα τον καπιταλισμό.

η ανθρώπινη χειραφέτηση κατακτάται, δεν την επαιτούμε. L’emancipazione umana si conquista, non si mendica.  165 χρόνια μετά το Κομουνιστικό Μανιφέστο γεννήθηκε μια ιστορική ευκαιρία για να πάμε πέρα από αυτό το μανιφέστο και πέρα από τον καπιταλισμό.

– Grupo Critica Radical –

http://francosenia.blogspot.gr/

σύγχρονη σκέψη

Διέξοδος Via d’uscita

Δ ευτέρα  11 Μαίου 2015

Via d’uscita διέξοδος

anti2

αντί-οικονομία και αντιπολιτική – 2Anti-economia ed antipolitica – 2 

– για την επαναδιατύπωση της κοινωνικής χειραφέτησης μετά το τέλος του »μαρξισμού» –
– Sulla riformulazione dell’emancipazione sociale dopo la fine del «marxismo» –
του Robert Kurz

  1.  η έννοια των παραγωγικών δυνάμεων και η μικροηλεκτρονική επανάσταση  Il concetto di forze produttive e la rivoluzione microelettronica

αντί να αφεθούμε να μας καταδιώκουν τα φαντάσματα του παρελθόντος, θα πρέπει να ψάξουμε να επεξεργαστούμε ορισμούς κοινωνικούς-οικονομικούς μιας εμβρυακής μορφής,  πέρα από την παραγωγή εμπορευμάτων, σε επίπεδο του παρόντος βαθμού κοινωνικοποίησης, δίχως να πέσουμε σε έναν ακατέργαστο  πραγματισμό.  δεν πρόκειται με τίποτα, λοιπόν, για άμεσες υποδείξεις δράσης  (που όντως μπορούν να αναπτυχθούν μόνο μέσα στο πλαίσιο ενός κοινωνικού κινήματος ), αλλά για στοχασμούς θεωρητικούς και αναλυτικούς με σκοπό να συγκεκριμενοποιήσουν την κριτική της αξίας.  το ζήτημα της εμβρυακής μορφής μιας αναπαραγωγής  χωρίς πλέον την μεσολάβηση από τις νομισματικές σχέσεις και αυτές της αγοράς πρέπει να αντιμετωπιστεί με ιστορικό τρόπο, αναλυτικό και θεωρητικό.

μπορούμε να ξεκινήσουμε από μια μαρξιστική προβληματική: από το ζήτημα των παραγωγικών δυνάμεων και από την σχέση τους με τις σχέσεις παραγωγής. δεν είναι καθόλου απαραίτητο, ωστόσο, να αποδεχτούμε μια ντετερμινιστική, αιτιοκρατική ακολουθία κοινωνικών σχηματισμών »όλο και προοδευτικότερων», των οποίων η στέψη να πρέπει να είναι, εν τέλει, ο »σοσιαλισμός». σε έναν ορισμένο τρόπο, μπορούμε να πούμε πως οι παραγωγικές δυνάμεις αναπτύσσονται πάντα, καθώς το ανθρώπινο πνεύμα  δεν αναπαύεται ποτέ ; μόνο που αυτή η ανάπτυξη, είναι προφανές, μπορεί να ακολουθήσει τελείως διαφορετικές κατευθύνσεις (και να απομακρυνθεί, για παράδειγμα, από την ίδια την παραγωγή, με την ακατέργαστη οικονομική ή υλική έννοια, όταν εννοούμε την κοινωνική αναπαραγωγή, και τις »δυνάμεις» της, σε μια συνολική εικόνα και, τότε, επίσης πολιτιστική).

η πορεία της διαδικασίας ανάπτυξης αποφασίζεται στην κοινωνική αντιπαράθεση.  γι αυτό το θέμα, μπορούμε να πούμε πως, στην διάρκεια του πρώιμου Μεσαίωνα, μετά την πανούκλα, δεν αποφασίστηκε καθόλου, και ούτε καθορίστηκε, πως »έφτανε η ώρα» του καπιταλισμού. εκείνο τον καιρό, ήταν ακόμη δυνατές κατευθύνσεις ανάπτυξης τελείως διαφορετικές, που δεν οδηγούσαν απαραίτητα στον καπιταλισμό (και ούτε, σίγουρα, στην άμεση χειραφέτηση των φετιχιστικών μορφών σχέσεων  ). είναι ένα ιστορικό ζήτημα που θα άξιζε τον κόπο να ερευνηθεί, γιατί δύναται να ας παρέχει ένα μέσο αντίθεσης της άκαμπτης ιστορικής νομοτέλειας του παλαιού μαρξισμού. με μια άλλη κατεύθυνση και μια άλλη μορφή ανάπτυξης, το ίδιο το ζήτημα της κοινωνικής χειραφέτησης θα διαμορφώνονταν, προφανώς, με διαφορετικούς όρους.

όμως μετά τα μέσα του  XIX αιώνα, ο καπιταλισμός επιβλήθηκε, με την συγκεκριμένη του μορφή ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, το ζήτημα της κοινωνικής χειραφέτησης και της υπέρβασης μιας τυφλής κοινωνικότητας και ασυνείδητης μπόρεσε να διαμορφωθεί μόνο υπό την μορφή μιας υπέρβασης του ιδιαίτερα καπιταλιστικού φετιχισμού  και του τρόπου να κοινωνικοποιείται.  ωστόσο, από την άλλη, οι φετιχιστικές μορφές παραγωγής και συνείδησης, που έχουν εγκατασταθεί από το καπιταλιστικό εμπόρευμα, επικράτησαν στην μακρά του επιτυχή ιστορία, και έχουν καθορίσει την ίδια την σκέψη της κοινωνικής κριτικής  (ο μαρξισμός του εργατικού κινήματος παρέχει μια καθαρή μαρτυρία γι αυτό ).

αυτή η διατύπωση χειραφέτησης πρέπει, σε μια πρώτη στιγμή, να παραμείνει κρυμμένη στην μήτρα της ιστορίας και πρέπει να υποφέρει μια μακρά περίοδο επώασης. για μιαν ολόκληρη εποχή, μπορέσαμε μονάχα να ερευνήσουμε το ιστορικό κενό στο εσωτερικό του περιβλήματος του μοντέρνου συστήματος παραγωγού εμπορευμάτων, δηλαδή, το θέμα της χειραφέτησης μπόρεσε να τεθεί μόνο με μιαν έννοια μειωμένη και έμφυτη στην καπιταλιστική διαμόρφωση – έννοια, που είδε το φως σαν αστική χειραφέτηση της εργατικής τάξης,  δηλαδή με την ιδιότητα του πολίτη ή σαν κοινωνική μεταρρύθμιση, ή, ακόμη, σαν αστική χειραφέτηση ενός »καθυστερημένου εκσυγχρονισμού» σε κοινωνία της καπιταλιστικής περιφέρειας που ελήφθησαν ως ιστορικά καθυστερημένες.

αυτός ο αστερισμός, του οποίου την κληρονομιά σήμερα υποφέρουμε το βάρος, δεν οφείλεται με κανέναν τρόπο σε μια οντολογική προδιάθεση, αλλά αυτή είναι η ίδια το αποτέλεσμα μιας ιστορίας ανοιχτής από την αρχή και αμφιλεγόμενης. αφού το σύστημα παραγωγός εμπορευμάτων επιβλήθηκε βάναυσα, και κατέστη η γενική μορφή της συνείδησης, έγινε εκείνο που είχε πει ο Μάρξ, με γενικούς όρους,  όσον αφορά την κοινωνική διαδικασία  : την στιγμή που θα εγκατασταθεί ιστορικά ένα σύστημα, δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω  – αυτό πρέπει, να το πω έτσι, να διατρέξει όλο τον ζωτικό του κύκλο, μέχρις ότου εξαντληθεί και φτάσει τα εσωτερικά του όρια. αυτά τα όρια επιτυγχάνονται όταν η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων οδηγεί σε ένα σημείο στο οποίο οι ίδιες οι παραγωγικές δυνάμεις γίνονται  ασυμβίβαστες με τις σχέσεις παραγωγής.

το περίβλημα των αντικειμενικοποιημένων κοινωνικών μορφών που έχει πετρώσει, τότε σπάζει βάναυσα διαμέσου καταστροφικών εκρήξεων, κι έτσι μπορεί να διασχισθεί με τρόπο ώστε να φτάσει σε ανανεωμένες και ανώτερες μορφές κοινωνικότητας που να είναι συμβατές με τις νέες παραγωγικές δυνάμεις.

σε αυτό το σχήμα που έχει από »ιστορικό υλισμό», πρέπει να ασκήσουμε κριτική στο γεγονός πως αυτό γενικεύει απότομα, με μορφή υπέρ-ιστορική, εκείνο που ίσως να είναι έγκυρο μόνο για την ιδιαίτερη ιστορία του καπιταλισμού.  θεωρώντας όμως πως έχουμε ακόμη να κάνουμε με αυτόν, δεν μπορούμε να απορρίψουμε απλά το σύστημα του  Marx. στην πραγματικότητα, αυτό δεν είναι με κανέναν τρόπο »αντικειμενιστικό», όπως πάντα υπέθεταν οι ίδιοι οι κριτικοί της αριστεράς, αλλά μονάχα λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές αντικειμενικότητες του φετιχισμού, που την ίδια στιγμή αναγνωρίζονται σαν ουσιαστικά δυνάμενες να ξεπεραστούν.

εάν αυτή η υπέρβαση παρουσιάζει ακόμη μια στιγμή ιστορικής προϋπόθεσης, αυτή είναι η απαραίτητη στιγμή ενός κινήματος που θα περάσει από τον καπιταλισμό στον μη-καπιταλισμό , από τον φετιχισμό στον μη-φετιχισμό. μια υπέρβαση άμεση της προϋπόθεσης θα ήταν αντιφατική. ο μαρξισμός του εργατικού κινήματος παρέμεινε στην οπτική της αστικής κοινωνίας, όχι διότι θα είχε αναγνωρίσει την στιγμή της προϋπόθεσης, αλλά διότι η ανάπτυξή του δεν στάθηκε ικανή να ξεπεράσει την φετιχιστική μορφή της αξίας.

το σύστημα του Marx για τον ρόλο των παραγωγικών δυνάμεων, κινητοποιήθηκε από τον ιστορικό μαρξισμό μόνο σε σχέση με την εσωτερική ιστορία του συστήματος παραγωγού εμπορευμάτων, αλλά όχι για εκείνο που αναφέρεται στην υπέρβαση αυτού του ίδιου του συστήματος. στην πραγματικότητα, η αντίθεση ανάμεσα στις παραγωγικές δυνάμεις και τις σχέσεις παραγωγής φέρνει μόνο στην απόλυτη κρίση, στο τέλος της συστημικής ιστορίας της ανάπτυξης και γέρνει στο κατώφλι της υπέρβασης. όμως ευθύς εξ αρχής αυτή η αντίθεση υπήρξε επίσης ο εσωτερικός κινητήρας της καπιταλιστικής ανάπτυξης, έφερε προς σχετικές κρίσεις  («κρίσεις επιβεβαίωσης») και ξεπέρασε τους ιστορικά παρωχημένος σχηματισμούς του παραγωγού συστήματος εμπορευμάτων, δίχως αυτό να νιώσει το άγγιγμα στην βασική του μορφή.

μόνο σε αυτήν την »αδύναμη» έκδοση, ο μαρξισμός υπήρξε ικανός να αντιληφθεί την έννοια μετασχηματισμού του  Marx, δηλαδή όταν ήταν αιχμάλωτος της ανολοκλήρωτης ιστορίας της ανάπτυξης της νεωτερικότητας. γι αυτό ο σοσιαλισμός, πήρε υπό την κατοχή του την κληρονομιά του φιλελευθερισμού,  έτσι όπως ο φιλελευθερισμός είχε πάρει υπό την κατοχή του της κληρονομιά της απολυταρχίας : προτεσταντική ή καλβινιστική μεταρρύθμιση και απόλυτος συγκεντρωτισμός, γαλλική και αμερικανική Επανάσταση, ρώσικη επανάσταση του οκτώβρη και εθνικά κινήματα όπως και αντί-αποικιακά απελευθέρωσης συνθέτουν ένα μοναδικό δίκτυο στην ιστορία της επικράτησης κοινωνικότητας διαμέσου  της μορφής εμπορεύματος,  στην οποίαν κάθε στιγμή χειραφέτησης σε σχέση με μια προηγούμενη κατάσταση αντιπροσώπευε έναν νέο σταθμό καταπίεσης και αποτροπής.

ο Κρατικός σοσιαλισμός της Ανατολής και ο απελευθερωτικός εθνικισμός του Νότου, βρίσκονται σήμερα  εκ θεμελίων ανυπόληπτοι, ωσάν παραδείγματα κοινωνικής χειραφέτησης, στα οποία μόνον βλάκες ιστορικοί μπορούν να προσκολληθούν, μαζί με τις »αδύναμες» έννοιες μετασχηματισμού που από αυτά μπορούν να προέλθουν. εάν αντιλαμβανόμαστε την κατάρρευση αυτών των παραδειγμάτων, σύμφωνα με την ιστορική τους ταξινόμηση, όχι σαν »νίκη» του δυτικού καπιταλισμού, αλλά σαν αρχή μιας απόλυτης κρίσης του συστήματος παραγωγού εμπορευμάτων,  στο οποίο τελικά θρυμματίζονται όλες οι ιστορικές εξελικτικές αλυσίδες της μορφής αξίας, να λοιπόν που εισέρχεται στην σκηνή η »ισχυρή» έκδοση του σχήματος μετασχηματισμού  Marx.  στο επίπεδο των παραγωγικών δυνάμεων, είναι δίχως αμφιβολία η μικροηλεκτρονική, σαν καθολική τεχνολογία εξορθολογισμού και επικοινωνίας, που έφερε στο κατώφλι ενός είδους μετασχηματισμού όχι πλέον εγγενούς στο σύστημα.

στον ίδιο βαθμό κατά τον οποίον η μικροηλεκτρονική επανάσταση καθίσταται δύναμη παραγωγής κρίσης για το σύστημα παραγωγού εμπορευμάτων, μπορεί λοιπόν αυτή επίσης να γίνει δύναμη παραγωγής χειραφέτησης κοινωνικής από τις φετιχιστικές μορφές της αξίας.

ήδη με αυτό παγιώνεται μια βασική διαφορά με τα εναλλακτικά κινήματα των χρόνων  70 και 80. από την στιγμή που οι παλαιές έννοιες μιας »μορφής ζωής και παραγωγής διαφορετικής» ήταν σε μεγάλο μέρος δεσμευμένες σε μια »αντιδραστική κριτική των παραγωγικών δυνάμεων». η μικροηλεκτρονική, οι υπολογιστές και η δυναμική αυτοματοποίησης στην βιομηχανική παραγωγή αφορίζονταν. αυτή η κριτική των παραγωγικών δυνάμεων δεν μπορούσε, ούτε ήθελε, να προσδέσει το ζήτημα της κοινωνικής χειραφέτησης στο ξεπέρασμα της »αφηρημένης εργασίας», αλλά, αντιθέτως, ήθελε να την δεσμεύσει στην επιστροφή ενός κατώτερου ιστορικού επιπέδου.

με αυτό τον τρόπο, το εναλλακτικό κίνημα διατηρούνταν αιχμάλωτο των »θέσεων εργασίας» – προσλάμβανε το κόμμα της »εργασίας»(να το τελειοποιήσει με τρόπο δήθεν εναλλακτικό και κοινωνικά ικανοποιητικό ) ενάντια στις παραγωγικές δυνάμεις που γεννούσε ο καπιταλισμός.  σε αυτή την μορφή, καθίστατο συμβατό μέχρι και με τις συντηρητικές ιδεολογίες και πολιτιστικά απαισιόδοξες, που από τα τέλη του  XVIII αιώνα  – για παράδειγμα, στην φιγούρα του λογοτεχνικού ρομαντισμού, πολιτικού και κοινωνικό-οικονομικού – έψαχναν να γυρίσουν προς τα πίσω τον τροχό της ιστορίας (αν και ο ρομαντισμός δεν εξαντλείται καθόλου σε αυτή την απλή ώθηση).

στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, κάποια προηγούμενα στάδια της ανάπτυξης, μέσα στην ιστορία επικράτησης του καπιταλισμού, μεταμορφώνονταν φαντασμαγορικά και μετατρέπονταν σε μιαν ουτοπία »μαύρη» αντιδραστική. το εναλλακτικό κίνημα δεν ήταν ταυτόσημο με τον πολιτικό και πολιτιστικό συντηρητισμό, αλλά, στο μέτρο κατά το οποίο έψαχνε να επιλύσει το ζήτημα της κοινωνικής χειραφέτησης με όρους οπισθοδρομικούς, ενάντια στις παραγωγικές δυνάμεις, καθίστατο η είσοδος πρόσβασης για τις πολιτικά συντηρητικές ιδέες μέσα στα »νέα κοινωνικά κινήματα».

στο Πράσινο Κόμμα, Nel Partito Verde, εκείνο που παρέμεινε από την δημόσια συζήτηση γύρω από τις αρχές της δεκαετίας  1980 υπήρξε σχεδόν απόλυτα το φλέρτ του πολιτικού συνασπισμού με μια κλίκα, »συντηρητική όσον αφορά την αξία», όπως με την CDU (Unione Democratico-Cristiana),  Ένωση Δημοκρατική-Χριστιανική, το κόμμα της κυβέρνησης, il partito di governo.

σε αντίθεση με αυτό, πρέπει να επιστρέψουμε, σε αυτό το σημείο, στο ριζοσπαστικό κίνημα χειραφέτησης που πρότεινε ο  Marx, δηλαδή, στην »δυνατή» αίσθηση μετασχηματισμού, στην ανάληψη θέσης για τις μικροηλεκτρονικές δυνάμεις παραγωγής ενάντια στις σχέσεις παραγωγής του κεφαλαίου. αυτή όμως δεν μπορεί να είναι μια επέκταση του παλιού μαρξισμού και της φετιχοποίησής του των παραγωγικών δυνάμεων – επέκταση αυτή, ανελαστική και με μιαν απλή κριτική της αξίας, επιπόλαιη. αυτό συνεπάγεται  τόσο για την έννοια των παραγωγικών δυνάμεων όσο και για το ζήτημα της σημασίας τους σε μια εμβρυακή μορφή που μετατρέπει τις κοινωνικές σχέσεις δίχως να τις βυθίζει στην μορφή εμπόρευμα. θα πρέπει να γίνει, ως εκ τούτου, μια επιστροφή »κατακτητής» της έννοιας μετασχηματισμού στον Marx, και όχι μια απλή επανάληψη.

είναι ακριβώς αυτό το πρόβλημα που η πλειοψηφία των εκπροσώπων εκείνου που παρέμεινε από τον »ορθόδοξο» μαρξισμό και της κριτικής Θεωρίας δεν θέλουν ούτε δύνανται να αντιληφθούν.  φαντάζονται τους εαυτούς τους ικανούς να ανταπαντήσουν στην κριτική της παραγωγικής δύναμης του εναλλακτικού κινήματος, με μια απλή επανάληψη των μαρξιστικών βασικών θέσεων που αφορούν την σχέση ανάμεσα στις παραγωγικές δυνάμεις και σχέσεις παραγωγής. με αυτόν τον τρόπο, αυτοί αγνοούν μια αποφασιστική στιγμή, που πάντα καθόρισε το αδύναμο σημείο του μαρξισμού  : το γεγονός πως η κριτική στην φυσική επιστήμη, στην τεχνική και στον βιομηχανισμό δεν είναι μόνον αντιδραστικής και παράλογη, αλλά αυτή θέτει επίσης σε επιφυλακή, προειδοποιεί – και όχι άνευ αιτίας – γύρω από τον καταστροφικό χαρακτήρα και καταπιεστικό της καπιταλιστικής ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων.

ο μαρξισμός ήθελε να αθωώσει από την κατηγορία καταστολής την επιστημονική και τεχνολογική πλευρά του εκσυγχρονισμού και να κάνει, αυτής της καταπίεσης, μόνον ένα παράγωγο αποκλειστικό της ιδιοκτησίας και του καπιταλιστικού κέρδους (που κατάφερνε να αντιληφθεί μόνο σε μορφή κοινωνιολογικά και λογιστικά μειωμένη). επιστήμη φυσική, τεχνική και βιομηχανία έπρεπε να εξομοιωθούν στον »σοσιαλισμό», δίχως καμιάν μεταβολή, τροποποίηση.

τώρα, αυτό αντιστοιχεί, επακριβώς, στην »αδύναμη» εκδοχή ενός απλού μετασχηματισμού της εσωτερικής ιστορίας, στην οποίαν αναθέτει ακούσια στον μαρξισμό/σοσιαλισμό – για παράδειγμα, με τον κευνσιανό του ξάδελφο ακόμη πιο αδύναμο, σε μια συγκεκριμένη εποχή – το καθήκον να εκπροσωπήσει τις πιο προοδευτικές δυνάμεις παραγωγής [φορντικές] της στιγμής, με σκοπό ένα νέο κύμα ανάπτυξης του συστήματος παραγωγού εμπορευμάτων.  έτσι, η καταστρεπτική και καταπιεστική πλευρά της καπιταλιστικής αξίας χρήσης – στην παραγωγή και την κατανάλωση – ήταν άλλο τόσο ανεπίδεκτη της φετιχιστικής μορφής βάσης της αξίας, να συμπεριληφθεί στην κριτική.

προέκυπτε, απαραίτητα, μια διπλή συσχέτιση: μια κριτική περιορισμένη μόνο στην εσωτερική ιστορία των σταδίων ανάπτυξης που είχαν καταστεί άνευ αντικειμένου του συστήματος παραγωγής εμπορευμάτων που δεν είχε ακόμη εξαντληθεί, και μια τυφλή επικράτηση της τελευταίας, και νεότερης, τεχνικής-υλικής φιγούρας του κεφαλαίου, πήγαν να συνθέσουν μια ενότητα τόσο άρρηκτη όσο το ήταν, αντιστρόφως, εκείνη μεταξύ της ριζοσπαστικής κριτικής της μορφής βάσης της αξίας και η αντίστοιχη κριτική της τεχνικής δομής και της καπιταλιστικής αξίας χρήσης.

λόγω του ότι ο μαρξισμός δεν είχε την πρόθεση και ούτε μπορούσε να ασκήσει κριτική στο »πραγματικά αφηρημένο» της αξίας, ήταν μοιραίο πως του διέφευγε επίσης  η στενή σχέση λογική και ιστορική ανάμεσα στην ελευθερωμένη μορφή εμπόρευμα και τις επιστημονικές αφαιρέσεις. με αυτό τον τρόπο, μια πτυχή της κριτικής του καπιταλισμού παρέμεινε νεφελώδης (και στον ίδιο τον  Marx), το οποίο επέτρεψε την παράλογη υιοθέτησή της από πλευράς του αντιδραστικού ρομαντισμού, ο οποίος συνόδεψε σαν σκιά την προώθηση του εκσυγχρονισμού υπό την μορφή του εμπορεύματος.

ξεκινώντας απ’ τα χρόνια 1970, όταν γίνονταν όλο και πιο ξεκάθαρο πως η κρίση του φορντικού μοντέλου ανάπτυξης συνεπάγονταν επίσης μια οικολογική κρίση, και όταν ο καταστροφικός αφανισμός των φυσικών πόρων στις Χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού έγινε γνωστή, το εναλλακτικό κίνημα των Πράσινων,  διαδόχων της εξέγερσης του 1968, εγκατέλειψε σε μεγάλο μέρος τον μαρξισμό και άρχισε να κάνει χρήση των αντί-βιομηχανικών λόγων και αιτιάσεων και της κριτικής της επιστήμης.  η τότε ανοδική οικολογική κριτική της εμφατικής μαρξιστικής έννοιας  παραγωγικών δυνάμεων μπορεί να χαρακτηριστεί – με την έννοια της χεγκελιανής κριτικής της υπέρβασης – ως κατηγορηματική άρνηση.

αυτή η άρνηση ήταν διπλά ανεπαρκής : παρόμοια με τις καταστρεπτικές και καταπιεστικές στιγμές της ιστορίας εκσυγχρονισμού του, η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων αμφισβητούνταν γενικότερα, δηλαδή πετιόνταν μακριά το μωρό μαζί με τα βρώμικα νερά. συνεπώς, αυτή η κριτική των παραγωγικών δυνάμεων έφερνε ακόμα λιγότερο σε μια κριτική της μορφής αξία και του φετιχισμού της, αλλά έφερνε μοναχά σε διαφορετικές ιδέες παραγωγής μικροαστικής εμπορευμάτων, για να επιστρέψει στην συνέχεια, στην »πράσινη οικονομική πολιτική», σε μοντέλα κεϋνσιανά. ο μαρξισμός του εργατικού κινήματος  και το οικολογικό του deficit, έλλειμμα δεν ξεπερνιόνταν,  με αυτόν τον τρόπο, αλλά μόνον καταστέλλονταν ιδεολογικά.

με τον ίδιο βαθμό που η απόλυτη κρίση του συστήματος παραγωγού εμπορευμάτων και, στην συνέχεια, ο »δυνατός» μετασχηματισμός εισέρχονταν στο πεδίο προβολής, καθίστατο απαραίτητη, στο θέμα των παραγωγικών δυνάμεων, η δεύτερη άρνηση, η »άρνηση της άρνησης», η οποία, όπως είναι γνωστό, δεν φέρνει στο αρχικό σημείο εκκίνησης, αλλά, αντιθέτως, υπερβαίνει τους αδιαμεσολάβητους ανταγωνισμούς.  πρόκειται, ως εκ τούτου, να διαλέξουν πλευρά οι μικροηλεκτρονικές παραγωγικές δυνάμεις, ενάντια στις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, αλλά, την ίδια στιγμή, αφορά την υπερνίκηση της καταστροφικής αξίας χρήσης του καπιταλιστικού μηχανισμού παραγωγής και κατανάλωσης.

αυτή η υπερβατική κριτική πρέπει να ξεχωρίζει ανάμεσα σε ουσία και εμφάνιση της μικροηλεκτρονικής επανάστασης. η ουσία αυτών των νέων παραγωγικών δυνάμεων είναι δυνητική, δηλαδή, μια δυνατότητα που ο καπιταλισμός δεν έχει παράξει προς δικό του όφελος, αλλά μόνο για τον αφηρημένο του αυτοσκοπό δημιουργίας αξίας. η φαινομενική πραγματικότητα αυτού του δυναμικού δεν μπορεί να πάψει να επηρεάζεται από ένα τέτοιο γεγονός.   σύμφωνα με την υλική του διαμόρφωση, η συγκεκριμένη μορφή των παραγωγικών μικροηλεκτρονικών δυνάμεων είναι επίσης καπιταλιστική, οπότε πρέπει να ξεπεραστεί μαζί με την κοινωνική της μορφή.

αυτή η άρνηση της άρνησης είναι πολύ πιο απαραίτητη όταν, ειρωνικώς, η μεταμοντέρνα αριστερά – σαν αδιαμεσολάβητη αντίδραση στην απλά ανεπαρκή άρνηση του μαρξισμού – σήμερα φαίνεται να επιστρέφει στον ακατέργαστο φετιχισμό του παλιού εργατικού κινήματος, διαμέσου της κριτικής της παραγωγικής δύναμης του πράσινου εναλλακτικού κινήματος. δίχως έναν κάποιο στοχασμό στο σύνολο (παγκόσμιο και διαρθρωτικό ) των συνθηκών αναπαραγωγής στην κοινωνική και οικολογική σφαίρα, »η τελευταία λέξη» της τεχνικής της καπιταλιστικής κατανάλωσης γίνεται ένα «must», δίχως ούτε καν να γίνουν κατανοητά τα όρια της ταλαιπωρίας, της ηλιθιότητας και του δημόσιου κινδύνου.

η ίδια φετιχιστική αντιστροφή ανάμεσα σε κοινωνική σχέση και υλική σχέση, που εμφανίζεται κάτω επίσης από την εμφάνιση της καπιταλιστικής αξίας χρήσης, αναγνωρίζεται σαν θετική όψη του μέλλοντος. κάτι παρόμοιο χλευάζει κάθε χειραφετική αξίωση. όχι τυχαία, αυτή η μεταμοντέρνα τάση πηγαίνει χέρι χέρι με μια αδιαφορία όσον αφορά τις μορφές διαμεσολάβησης, σιωπηρά παραδεκτές, του χρήματος, του οποίου η υπέρβαση δεν θα συνιστούσε ένα σοβαρό θέμα.

ο παλιός μαρξισμός του εργατικού κινήματος, η εναλλακτική κριτική των παραγωγικών δυνάμεων που προώθησε το Πράσινο Κόμμα και η μεταμοντέρνα αριστερά, αντιπροσωπεύουν μόνον μεταβλητές της ίδιας ανικανότητας  (e della stessa cattiva volontà) να ξεπεραστεί το σύστημα παραγωγός εμπορευμάτων. ενάντια σε όλο αυτό, πρέπει να επικαλεστούμε ένα ξεπέρασμα της φετιχιστικής μορφής αξίας, που να περιέχει σε μια υπερβατική άρνηση τόσο την φαινομενική μορφή της διαμεσολάβησης του χρήματος όσο την φαινομενική μορφή της καπιταλιστικής αξίας χρήσης, εκμεταλλευόμενοι τις δυνατότητες της μικροηλεκτρονικής επανάστασης ακριβώς χάρη στο γεγονός που επιτρέπει να διαλέξουμε με τρόπο κριτικό τα καπιταλιστικά εκθέματα, αντί να μας υποβάλει, δίχως καμιά κριτική, η καταπιεστική και κατασταλτική αξία χρήσης.

αυτή η κουβέντα χειροτερεύει σε σχέση με το ζήτημα της εμβρυακής μορφής. με τον φόβο να ξαναπέσουμε σε ένα χαμηλότερο επίπεδο σε σχέση με τις καπιταλιστικές παραγωγικές δυνάμεις, ο ίδιος ο κριτικός μαρξισμός, μαζί με μέρος της μεταμοντέρνας αριστεράς, επιμένει σε μια άμεση επανάσταση της κοινωνίας σαν σύνολο, αν και από την άλλη πλευρά  (τουλάχιστον εν μέρει), ασκεί κριτική στον κρατισμό και τον πολιτικισμό. εδώ αναδεικνύεται μια κάποια σκοτεινιά και έλλειψη συνοχής, καθώς η αποκήρυξη μιας εμβρυακής μορφής κοινωνικό-οικονομικής αναπαραγωγής που να πηγαίνει πέρα από την αξία είναι δεμένη, με το ζόρι, σε μια κρατικίστικη σύλληψη της επανάστασης που γίνεται »από ψηλά», δηλαδή, ξεκινώντας από ένα αρχιμήδειο σημείο στήριξης.

η αναφορά στα συμβούλια σαν όργανα κοινωνικής εκπροσώπησης παραμένει ανεπαρκής, καθώς τα συμβούλια πρέπει, μετά από όλα αυτά, να αντιπροσωπεύουν κάτι, δηλαδή, πρέπει να αποτελούνται από στοιχεία. η φτώχεια των ιστορικών κινημάτων των συμβουλίων συνίσταται ακριβώς στο γεγονός πως μπορούσε να αντιπροσωπεύει μόνον τις καπιταλιστικές μορφές της »εργασίας» (επιχειρήσεις ή εταιρείες που μεσολαβούσαν ανάμεσα στο σπίτι και την αγορά), όχι όμως τις εμβρυακές μορφές μιας ανεξάρτητης αναπαραγωγής από την κοινωνικοποίηση διαμέσου της πραγματικής αφαίρεσης της αξίας.

ακριβώς γι αυτό, η μορφή οργάνωσης των συμβουλίων κατέληξε ξανά στην αστική μορφή του πολιτικού κόμματος κρατικού προσανατολισμού, και υπήρξε από αυτό καθοδηγούμενη και απορροφήθηκε.

είναι ξεκάθαρο πως η φτώχεια έχει να κάνει κάτι με τον χαρακτήρα των παραγωγικών δυνάμεων που έχουν φτάσει στο σημείο κορυφής της καπιταλιστικής ανάπτυξης, με αυτό τον τρόπο, ο παλιός μαρξισμός του εργατικού κινήματος μπορούσε να προσκομίσει, προς όφελος της δικιάς του κρατικής και συγκεντρωτικής αντίληψης μετασχηματισμού, την ίδια κατάσταση των παραγωγικών δυνάμεων : από τους χρόνους τους ατμού και των σιδηροδρόμων μέχρι την άνοιξη των φορντικών βιομηχανιών, οι ομάδες δυνητικών τεχνο-επιστημονικών ήταν εκ των πραγμάτων εκπροσωπούμενοι μόνο διαμέσου ενός κοινωνικού μέτρου σχετικά μεγάλου.   αυτό εφαρμόζονταν, κατά γράμμα, στις μηχανές, στα κτίρια και στις τεχνικές εφοδιασμού ενέργειας.

μπροστά στα τερατώδη μηχανήματα, το άτομο ήταν μικρό. και »μεγάλο» αντιθέτως ήταν συνώνυμο της ανάπτυξης. από εδώ, επίσης το αποτέλεσμα, να το πω έτσι, μιας κάποιας μεγαλομανίας παιδαριώδους: επιχειρήσεις και έθνη διαγωνίζονταν με σκοπό να κατασκευάσουν την πιο μεγάλη τουρμπίνα του κόσμου, το υψηλότερο κτίριο του κόσμου, το μεγαλύτερο δεξαμενόπλοιο ή το πολεμικό πλοίο μεγαλύτερο στον κόσμο.

συνεπώς, ήταν μεγάλο επίσης το μέγεθος της οργάνωσης για να μπορέσει να πραγματοποιήσει και να κινητοποιήσει τέτοιες παραγωγικές δυνάμεις. αυτό συνιστούσε ήδη έναν παράγοντα αυθόρμητης δημιουργίας του καπιταλισμού. εκ των πραγμάτων, η πιο παλιά εμβρυακή μορφή της νεωτερικότητας, όσον αφορά τις παραγωγικές δυνάμεις, υπήρξε, στην πραγματικότητα, μια δύναμη καταστροφική : η καινοτομία των πυροβόλων όπλων. τα ισχυρά κανόνια στο ξεκίνημα της νέας μοντέρνας εποχής, και οι μεγαλομανείς οχυρώσεις συνδεδεμένες με αυτά τα κανόνια, δεν μπορούσαν πλέον να εκπροσωπούνται στην αποκεντρωμένη και αυτοκτονική μορφή των παλαιών αγροτικών κοινωνιών, αλλά χρειάζονταν την κινητοποίηση της βιομηχανίας των εξοπλισμών, των μόνιμων στρατιών, της νομισματικής οικονομίας και της κοινωνικής συγκεντροποίησης.

οι εμβρυακές μορφές καπιταλιστικού τρόπο παραγωγής μπορούσαν να αναπτυχθούν μόνον σε αυτή την βάση. και όλοι οι παρτιζάνοι άλλων εστιών ανάπτυξης του συστήματος παραγωγού εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένου του σοσιαλισμού και των κομμάτων του, παρέμειναν αιχμάλωτοι της ιδέας μιας μορφής κοινωνικοποίησης υπέρ-συγκεντρωτικής και διαμορφωμένης υπό μορφή πυραμίδας. όχι μόνο οι δικτατορίες του »καθυστερημένου εκσυγχρονισμού», αλλά και οι πιο ανεπτυγμένες δυτικές δημοκρατίες είναι »Κράτη του Ήλιου» αρνητικά ουτοπικά και,  υπό όλες τις απόψεις, κατασκευαστές πυραμίδων. οι γραφειοκρατικοί μηχανισμοί και οι αγορές εθνικής εμβέλειας ή ηπειρωτικής αντιστοιχούν σε παραγωγικές δυνάμεις ή καταστροφικές, με αυτούς που ενσωματώνονται  σε αυτές να μπορούν να τεθούν σε κίνηση μόνον διαμέσου τεράστιων »στρατιών εργασίας» και διαμέσου του πολέμου.

σε σχέση με όλο αυτό, η μικροηλεκτρονική επανάσταση όχι μόνο σπρώχνει μέχρι το παράλογο την ζωντανή ουσία του κεφαλαίου, την αφηρημένη »εργασία», αλλά χαμηλώνει επίσης και την συγκεντροποίηση που προωθείται από τα Κράτη και τις αγορές σε μια αρχαϊκή μορφή και ανάρμοστη οργάνωσης, καθιστώντας γελοία την μεγαλομανία της νεωτερικότητας.  στον ίδιο βαθμό που ο καπιταλισμός τεχνολογικά σπρώχνεται σε έναν αγώνα για μικρογράφηση, διαμέσου των παραγωγικών δυνάμεων από αυτόν τον ίδιο δημιουργημένων, αποσυντίθεται όχι μόνο η ουσία του, αλλά επίσης η εξωτερική του μορφή. εάν, μέχρι πριν λίγες δεκαετίες, οι παλαιοί υπολογιστές καταλάμβαναν ακόμη ολόκληρες αίθουσες και χρειάζονταν την δύναμη του κεφαλαίου των μεγάλων επιχειρήσεων, σήμερα φορητές συσκευές κρύβουν δυνατότητες πολύ μεγαλύτερες και μπορούν να αποκτηθούν από τον μέσο άνθρωπο.

η κοινωνικοποίηση δεν κατοικεί πλέον στην μεγαλοσύνη, αλλά, αντιθέτως, στα μικρά πράγματα της τεχνολογίας. η πιο ανεπτυγμένη δύναμη των λειτουργούντων μηχανών, των τεχνολογιών ελέγχου και των μέσων επικοινωνίας μπορούν τώρα να κινητοποιηθούν σε μικρή σκάλα και δεν χρειάζονται πλέον καμία »στρατιά εργασίας» ή μια κοινωνική συγκεντροποίηση.  η αναπαραγωγή μπορεί να επιστρέψει σε μια αποκεντρωμένη μορφή, αλλά όχι στις μορφές της αποκεντρωμένης αναπαραγωγής και σχετικά απομονωμένες μεταξύ τους στην αγροτική κοινωνία, που ήταν συνδεδεμένες μόνο επιφανειακά διαμέσου μηχανισμών κυριαρχίας ; σε ανώτερα επίπεδα ανάπτυξης, θα πρέπει να εξελίξει μιαν αποκεντρωμένη δομή, συνδεδεμένη σε ένα επικοινωνιακό δίκτυο.

παρεπιπτόντως, αυτό δεν ισχύει μονάχα για την μικροηλεκτρονική, αλλά, τουλάχιστον σε προοπτική, ισχύει επίσης για την αντικατάσταση της ορυκτής ενέργειας από πλευράς της ηλιακής ενέργειας. εάν τα ενεργητικά συστήματα με ορυκτά καύσιμα χρειάζονται μεγάλες τεχνολογίες και οργανωτικές μορφές συγκεντρωτικές, η ηλιακή τεχνική, από πλευράς της, είναι τόσο αποκεντρωμένη και χρησιμοποιήσιμη σε μικρή σκάλα, όσο  το είναι η μικροηλεκτρονική.  ίσως οι εκπρόσωποι του κεφαλαίου έχουν τρομάξει από την αναγκαστική ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας, λόγω του γεγονότος πως διαισθάνονται ότι, με αυτήν, ο καπιταλισμός και οι συγκεντρωτικές μορφές κυριαρχίας θα μπορούσαν να πέσουν μέσα στην λεκάνη της τουαλέτας.

ο δεσμός ανάμεσα στην μικροηλεκτρονική και την ηλιακή ενέργεια ανοίγει για τον άνθρωπο την δυνατότητα να μπορέσει να το σκάσει , να ξεφύγει (εν μέρει, βήμα βήμα ) από τον καπιταλισμό, και να σπάσει την ολοκληρωτική του πρόφαση, το ολοκληρωτικό του πρόσχημα, πράγμα που, στο παρελθόν, ήταν δυνατό μονάχα με την μετανάστευση προς ανεξερεύνητες περιοχές από τον καπιταλισμό (της εποχή των πρωτοπόρων στις Ηνωμένες Πολιτείες, παραδείγματος χάριν, αυτό συνέβαινε με την έξοδο προς την μακρινή δύση, πράγμα που ήταν επίσης, συχνά, μια απόδραση από τις καπιταλιστικές απαιτήσεις).

μόνο που αυτή η δυνατότητα απόδρασης, σήμερα με τρόπο τελείως καινούργιο και διαφορετικό, κατοικεί στην ανάπτυξη των ίδιων των παραγωγικών δυνάμεων. ο χώρος απόδρασης δεν είναι πλέον εξωτερικός, εδαφικός, αλλά εσωτερικός και κοινωνικός. και ούτε πρόκειται για μιαν επιστροφή στην κοινωνικοποίηση σε πρωτόγονη κατάσταση, όπως προέβλεπε το εναλλακτικό κίνημα στα τέλη των χρόνων  70 και στις αρχές των χρόνων 80 – κίνημα που ασκούσε κριτική στις παραγωγικές δυνάμεις και ήταν, με τον χειρότερο δυνατό τρόπο, »ρομαντικό». αντιθέτως, στους πόρους και πάνω στα ερείπια της καπιταλιστικής κοινωνικοποίησης όλο και αρχαϊκότερης μπορούν να ανθίσουν οι εμβρυακές μορφές μιας αναπαραγωγής που δεν υπαγορεύεται πλέον από την μορφή εμπόρευμα, μια αναπαραγωγή που μπαίνει υπό αμφισβήτηση και εναλλαγή με το κεφάλαιο, δηλώνοντας το δικαίωμά της στην ύπαρξη και, τελικά, θα ξεπεράσει, ολοκληρωτικά, την καπιταλιστική αναπαραγωγή.

η ανάλυση της σχέσης ανάμεσα σε παραγωγικές δυνάμεις και σχέσεις παραγωγής υπό τις προϋποθέσεις της μικροηλεκτρονικής ξεκαθαρίζουν επίσης πως για την »ισχυρή» αναπαραγωγή  δεν υπάρχει πλέον ανάγκη ενός κεντρικού μοχλού, με την άμεση υποστήριξη στην κοινωνία που να θεωρείται σαν ένα σύνολο. αυτή η σκέψη πληρώνει επίσης ένα αντίτιμο στην παλιά σύλληψη του κόσμου των μοντέρνων προ-ηλεκτρονικών παραγωγικών δυνάμεων.  σήμερα, ο χαρακτήρας της κοινωνίας στο σύνολό της μοιάζει, κυρίως, σαν να διαμεσολαβείται στην προοπτική, σαν μορφή κινήματος, και όχι σαν κεντρικό γεγονός της επανάστασης.

κατά τον ίδιο τρόπο κατά τον οποίον οι βορειοαμερικανοί πρωτοπόροι αποδρούσαν πρόσκαιρα από τον καπιταλισμό, κι ας μετέφεραν μαζί τους εργαλεία,  (εκτός από τα είδη πρώτης ανάγκης) που είχαν παραχθεί από τον καπιταλισμό, σήμερα μπορούμε, σε ένα στάδιο πολύ υψηλότερο ανάπτυξης, να ξεφύγουμε από τις καπιταλιστικές απαιτήσεις ακόμη και στην μέση της καπιταλιστικής περιοχής, χρησιμοποιώντας την μικροηλεκτρονική και την ηλιακή ενέργεια προς όφελος μορφών αναπαραγωγής μη-καπιταλιστικής.

αυτό όμως σημαίνει επίσης πως μια εμβρυακή μορφή κοινωνικής αναπαραγωγής πέρα από την αξία δεν θα ξεκινά από την παραγωγή, αλλά με την χρήση των τσιπ,  chip. όντως, η παραγωγή του στοιχείου της βάσης της μικροηλεκτρονικής χρειάζεται μια εισαγωγή κεφαλαίου μεγαλύτερου των παλαιών φορντικών παραγωγικών δυνάμεων, μολονότι δεν χρειάζεται »στρατιές εργασίας». τα έξοδα συγκεντροποιούνται, κυρίως, στην πολυπλοκότητα των συνθηκών παραγωγής των  chip, που σήμερα φτάνουν μέχρι του σημείου να αναγκάζουν διεθνείς εταιρείες να υπογράφουν »στρατηγικές συμμαχίες»για την ανάπτυξη της μελλοντικής γενιάς των chip.

η Ανατολική Γερμανία, τουλάχιστον εν μέρη, κατεστράφη γιατί θέλησε, με κάθε κόστος, να αναπτύξει και παράξει το δικό της chip, πράγμα που κατανάλωσε πολλούς πόρους, αντί να το αγοράσει σε μετριότερη τιμή στην παγκόσμια αγορά. αυτό όμως το λάθος υπολογισμού δεν υπήρξε τυχαίο. προήλθε από την ριζωμένη συνείδηση του συγκεντρωτικού σοσιαλισμού, του οποίου τα μεταφυσικά υποκείμενα »κόμμα και τάξη» πρέπει να ασκήσουν, ευθύς εξ αρχής, τον απόλυτο έλεγχο επί όλης της παραγωγής, όπου καθίσταται αποφασιστική, για τόσο πολύ,  κυρίως η βασική βιομηχανία. γι αυτό η σοσιαλιστική προσοχή συγκεντρώθηκε, στην αρχή, στις επιχειρήσεις κάρβουνου, σιδήρου και χάλυβα, των οποίων οι απασχολούμενοι κατατάχθηκαν σαν »πυρήνας της τάξης».

ένα παρόμοιο σκεπτικό μεταφέρθηκε στις μικροηλεκτρονικές παραγωγικές δυνάμεις. το κίνημα υπέρβασης της μορφής αξίας θα θέσει υπό έλεγχο το σύστημα αναπαραγωγής από μια προοπτική τελείως αντίστροφη. οι βιομηχανίες και η παραγωγή βάσης της ίδιας της μικροηλεκτρονικής δεν θα είναι το δοκιμαστικό τεστ, αλλά το κλείσιμο του κύκλου αναπαραγωγής. δεν πρόκειται για κεντρικό έλεγχο, αλλά για δημιουργία και ανάπτυξη των κοινωνικών χώρων της χειραφέτησης.

με την χρήση της μικροηλεκτρονικής για χειραφετικούς σκοπούς συμβαίνει κάτι μιας διαφορετικής ολοκλήρωσης. εάν η τεχνολογία παραγωγής πρέπει να παραμείνει, για την ώρα, στα χέρια του κεφαλαίου, η χρήση, με την σειρά της, δεν πρέπει να αντιστοιχεί σε μοντέλα που υπαγορεύονται από τον καπιταλισμό. ακριβώς εδώ κατοικοεδρεύει το πρώτο σημείο εκκίνησης προς μια κριτική της καπιταλιστικής δομής της αξίας χρήσης.

οι εμφανείς μορφές χρήσης των μικροηλεκτρονικών παραγωγικών δυνάμεων είναι απολύτως προσανατολισμένες σε καπιταλιστικούς σκοπούς παραγωγής και κατανάλωσης, στους οποίους εμφανίζεται ο αυτοσκοπός της αξίας και η φετιχιστική υποστασιοποίηση του εμπορεύματος.
ενώ η μεταμοντέρνα αριστερά βλέπει με καλό μάτι τον πραγμοποιημένο κομουνισμό και, ως προς τις επιπτώσεις του, υψηλά καταστροφικό, αυτή θα εκτρέπεται προς την περιοχή καπιταλιστικής δράσης και θα εισάγεται στους κοινωνικό-ψυχολογικούς μηχανισμούς του καταναλωτικού  status και μέσα στους αυτό-καταφατικούς του ανταγωνισμού.

η αιτιολογία για την οποίαν η κριτική δυνατότητα αυτής της κοινωνίας πρέπει να καταργηθεί  (ή αποκλειστικά και μόνο ) για το γεγονός πως ο καπιταλισμός δεν είναι πλέον ικανός να υπερνικήσει τις ανάγκες που αυτός ο ίδιος δημιούργησε, είναι πολύ απλουστευτική. δεδομένου ότι η δομή των αναγκών είναι αποτέλεσμα της ιδιαίτερα καπιταλιστικής δομής αξίας χρήσης, αυτή γίνεται αναπόσπαστο μέρος της φετιχιστικής αφαίρεσης της αξίας και, ως εκ τούτου, της προστασίας των ανθρώπων από πλευράς των κοινωνικών μορφών δίχως υποκείμενο.

ως εκ τούτου, να προσφεύγουμε σε αυτές τις αναγκαιότητες, για τις οποίες δεν θα παραχθεί ποτέ μια επαρκής χρηματική απόδοση, δεν θα μας φέρει ποτέ σεένα χειραφετικό κίνημα. η αντίθεση ανάμεσα στον καπιταλισμό και τις δυνατότητες που αυτός ο ίδιος δημιούργησε βρίσκεται σε ένα επίπεδο τελείως διαφορετικό και δεν αφήνεται να κινητοποιηθεί έτσι απλά.

οι δυνατότητες της χρήσης μιας χειραφετικής μορφής εμβρυακής δεν βρίσκονται στα παιχνίδια του  Nintendo. εξάλλου, οι ίδιοι ειδικοί συζητούν για το εάν η μετάβαση από τον δίσκο βινυλίου στο CD, για παράδειγμα, αντιπροσώπευσε μια πρόοδο στον χώρο της αξίας χρήσης (αναφερόμενοι στην ποιότητα του ήχου). μια τέτοια ανάπτυξη είχε σαν στόχο μόνο εκείνο του να φτάσει σε νέα επίπεδα παραγωγής, με σκοπό να διατηρηθεί η  μηχανή της εργασίας σε κίνηση.

αυτό είναι μόνο ένα από τα πολλά παραδείγματα του γεγονότος πως ο αυτοσκοπός της ανάπτυξης σφίγγει σαν τανάλια τον μηχανισμό κατανάλωσης εδώ και καιρό. σε αντίθεση με αυτό, ένα κοινωνικό κίνημα ενάντια στο σύστημα παραγωγό εμπορευμάτων θα πρέπει να κατευθύνει το μικροηλεκτρονικό δυναμικό του προς έναν χειραφετικό σκοπό αναπαραγωγής.

εάν οι μικροηλεκτρονικές συσκευές αποτελούνται όλο και περισσότερο από ενότητες που διαφεύγουν της επίθεσης μετασχηματισμού των χρηστών ή ότι ακόμη εμποδίζουν την απλή επιδιόρθωση, αυτή η τάση δεν αναφέρεται μόνο σε οικονομικούς λόγους  («προγραμματισμένη φθορά»), αλλά στην προσπάθεια κοινωνικού ελέγχου: η σχέση των προσώπων με τα προϊόντα δεν μπορεί να είναι ουδέτερη, αλλά τα πρόσωπα πρέπει να συμμορφώνονται, σαν ηλίθιοι φετιχιστές στην κατανάλωση και την εργασίας, στον προκαθορισμένο μηχανισμό της καπιταλιστικής αξίας χρήσης.

ως εκ τούτου, η ίδια η χειραφετική χρήση της μικροηλεκτρονικής θα πρέπει εκ νέου να διατυπωθεί και να πειραματιστεί, δηλαδή, πρέπει να αναπτυχθεί ένας συνδυασμός που να κατέχει  hardware και software, που να καθορίζεται από στόχους που να μπορούν να οριστούν με σαφήνεια. γι αυτό υπάρχει ανάγκη, χωρίς αμφιβολία, της αντίστοιχης γνώσης και της συμμετοχής προσώπων ικανών να αντεπεξέλθουν στις δυνατότητες της μικροηλεκτρονικής.

τέλος, είναι απαραίτητη, μια συνειδητή επέκταση αυτής της γνώσης, όπως, για παράδειγμα, στην φιγούρα μιας »πολυτεχνικής εκπαίδευσης-κατάρτισης» στην μικροηλεκτρονική και στην ηλιακή ενέργεια, που να μπορεί τόσο να οργανωθεί για λογαριασμό της όσο και να διαμορφωθεί σαν ανάγκη του συστήματος εκπαίδευσης.

οι παλιές σοσιαλιστικές ιδέες, λοιπόν, ανακαινίζονται πλήρως σε μορφές ανάλογες και προσαρμοσμένες στα νέα καθήκοντα. ο στόχος της χειραφέτησης δεν μπορεί να είναι ο χαζός αυτοματοποιημένος στο εκατό τοις εκατό, αλλά το πρόσωπο το αυτό-στοχαστικό, που ρυθμίζει συνειδητά το πλαίσιο της ζωής του και δεν κυριαρχείται από τα νεκρά πράγματα. ένας τέτοιος στόχος πρέπει να εμφανίζεται στις εμβρυακές μορφές αναπαραγωγής, καθώς, διαφορετικά, αυτές δεν θα δικαιούνταν αυτό το όνομα.

Robert Kurzδημοσιεύτηκε στο περιοδικό KRISIS, nº 19, του 1997(2 από 5, συνεχίζεται …)

πηγή: EXIT!

σύγχρονη σκέψη

καπιταλισμός, αντίο! Good bye, capitalismo!

Τετάρτη  MERCOLEDÌ 29 APRILE 2015

Good bye, Capitalismo!

manifesto3

Good bye, capitalismo! Bye, bye, διαχωρισμός-αξία, εμπόρευμα, εργασία, χρήμα, φετιχισμός, αγορά, Κράτος, πολιτική, κόμμα, οικονομία, ανταγωνισμός, υποκείμενο.  Bye, bye, Obama, Xi Jinping, Merkel, Putin, Cameron, Hollande, Castro, Maduro, Netanyahu, Abu Bakr, Abbas, Dilma, Tsípras.

Addio?  ο καπιταλισμός ξεπέρασε την προ-σύγχρονη εποχή. στάθηκε ικανός να ξεπεράσει όλες τις κρίσεις του. πήγε πέρα απ’ όλα τα εμπόδια, ακόμη και εκείνα τα επαναστατικά. στην διάρκεια λίγων αιώνων, ο καπιταλισμός δημιούργησε έναν κόσμο κατ’ εικόνα και ομοίωσή του.  διαμόρφωσε τα μυαλά μας με τρόπο τέτοιο ώστε να τον θεωρούμε αιώνιο. καπιταλισμός και χρήμα – το ένα είναι η ψυχή του άλλου. και η ανθρώπινη ύπαρξη δείχνει καθημερινά πως δεν γνωρίζει να ζει δίχως χρήμα. πως μπορούμε να μιλάμε για το αντίο στον καπιταλισμό ?

ο καπιταλισμός, χάρη στον ανταγωνισμό, αύξησε την παραγωγικότητα στο άπειρο. έτσι έφτασε στο σημείο να προκαλέσει μια δραστική μείωση της αξίας  (που εκφράζεται σε χρήμα) και της υπεραξίας (που εκφράζεται σε κέρδος) που περιλαμβάνεται σε αυτήν. εκμηδενίζεται. και να που η καπιταλιστική ανατροπή και ανταρσία νικά τον ίδιο τον καπιταλισμό, ανατρέποντας όλα τα θεμέλια μοντέρνου πατριαρχικού συστήματος παραγωγού εμπορευμάτων.

είναι καταπληκτικό! όμως, είναι ακόμα περισσότερο το να γνωρίζει πως αυτό προκαλεί την αυτοκαταστροφή του. έχει κόψει το κλαδί επάνω στο οποίο κάθεται. έδωσε τέλος στην ίδια του την δυναμική. στάθηκε ικανός να θέσει σε λειτουργία έναν μηχανισμό που, κάποια συγκεκριμένη στιγμή, τον τραυμάτισε θανάσιμα. δεν υπήρξε καμιά κοινωνική διαμαρτυρία που προκάλεσε όλο αυτό. η κατάρρευση του καπιταλισμού προέρχεται από τον ίδιο τον καπιταλισμό. πως να μην πούμε  good bye, καπιταλισμέ?

το γεγονός πως ο καπιταλισμός ανατρέπει τις ίδιες του τις βάσεις γεννιέται από την αυτό-αντίθεση του κεφαλαίου στην θεμελιώδη λογική του. αυτό μας θέτει μπροστά σε ένα όριο εσωτερικό αντικειμενικό του κεφαλαίου που προχώρησε αναφέροντας με αυτό τον τρόπο το εσωτερικό απόλυτό του όριο.
όμως, ας δούμε : υπάρχει μια ρητή σχέση ανάμεσα στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων και την υποτίμηση της αξίας.

η διαρκής ανάπτυξη της παραγωγικότητας καθιστά σταδιακά περιττή την εργατική δύναμη. με αυτό τον τρόπο, η δαπάνη σε ανθρώπινη ενέργεια αφηρημένη έρχεται να αντικαθίσταται από τις παραγωγικές δυνάμεις της μικροηλεκτρονικής. εμφανίζεται, με αυτό τον τρόπο, μια βασική αντίθεση στο πλαίσιο του αυτόματου υποκειμένου του φετιχισμού του κεφαλαίου  και της ιστορικής του δυναμικής. ας ρίξουμε μια ματιά εκ του πλησίον σε ένα ζήτημα τόσο αποφασιστικό.

το τέλος του αφηρημένου πλούτου – που είναι εκείνο να μετατρέπει χρήμα σε περισσότερο χρήμα (ενίσχυση της αξίας ) – βασίζεται μοναδικά και απόλυτα στην όλο και μεγαλύτερη αποβολή ενέργειας ανθρώπινης εργασίας, που αποτελεί την ουσία του κεφαλαίου. η συνεχής αύξηση και η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων καθιστά ακριβώς αυτή την ουσία όλο και πιο περιττή. αποσπώντας την από την παραγωγική διαδικασία, προκαλεί την αργή υποβάθμιση-υποτίμηση, και δραματική τελικά, των αντικειμένων ωσάν αξίες (εμπορεύματα).

σε τελική ανάλυση, ο σκοπός του κεφαλαίου δεν είναι η ικανοποίηση των αναγκών μέσα από την παραγωγή πλούτου, αλλά ο αυτοσκοπός της ενίσχυσης της αξίας, η παραγωγή αφηρημένου πλούτου.

το υλικό περιεχόμενο της παραγωγής καθίσταται ασύμβατο με την μορφή που του επιβάλλεται από την αξία. εδώ αναδύεται η ανατροπή του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. οπότε, μια ανατροπή που απειλεί τον κόσμο – η καπιταλιστική ανατροπή. αποτέλεσμα : η εργασία παύει να είναι η κυρία πηγή πλούτου. ο χρόνος εργασίας παύει να είναι η μέτρησή της. και ο καπιταλισμός τινάζεται στον αέρα ακριβώς γιατί έχει θεμελιωθεί επί της αξίας.
ως εκ τούτου, ο καπιταλιστικός κόσμος παραγωγής έφερε μαζί του αυτή την τάση στην απόλυτη ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων. δεν »στάθηκε προσεκτικός» στην αξία και την υπεραξία. αυτός υπήρξε μοιραίο γι αυτόν.

μέσα στον  XXI αιώνα, ο καπιταλισμός αποκαλύπτεται σαν αυτοκτονικό σύστημα που παρασέρνει μαζί του την ανθρωπότητα και τον πλανήτη προς την αυτοκτονία, την οικοκτονία, εν ολίγοις, προς την βαρβαρότητα. οι κατηγορίες του, δηλαδή, οι συνθήκες ύπαρξής του και οι μορφές σκέψης άρχισαν την προσπάθεια να δικαιολογήσουν την οπισθοδρόμηση, ήτοι, την παρακμή του πολιτισμού του.

χρειάστηκαν επτά χρόνια, από την αρχή της παγκόσμιας κρίσης του  2008. σήμερα, το παγκόσμιο νομισματικό σύστημα βρίσκεται στο σημείο κοντά στην κατάρρευσή του, στο έμφραγμα. το απόλυτο εσωτερικό όριο του κεφαλαίου επιτεύχθηκε. αυτό το όριο δεν είναι πλέον προσωρινό, είναι όμως το απόλυτο όριο της λογικής προσέγγισης της ανάπτυξης. είναι η αναγγελία της προοπτικής του θανάτου του καπιταλισμού.

ο πρώτος υπαινιγμός αυτού του ορίου υπήρξε ο σεισμός υποτίμησης του οκτωβρίου 2008. αυτός έδειξε πως η συνέχεια της οικονομίας του  deficit , του ελλείμματος δηλαδή, ήταν αβάσταχτη, μη βιώσιμη. era insostenibile. κατέδειξε ξεκάθαρα την ημερομηνία λήξης του. η κρίση με ταχύτητα προχώρησε προς τα  ιστορικά σύνορα του συστήματος.

τα συμπτώματα είναι πολλά. κι έρχονται στο φως διαρρηγνύοντας κοσμική  ησυχία. δείχνουν πως το ναυάγιο του συστήματος παρουσιάζεται σαν κρίση των καπιταλιστικών πατριαρχικών σχέσεων, ιδιαίτερα κρίση των σχέσεων ανάμεσα στα φύλλα (έλεγχος της σεξουαλικής ταυτότητας του συστήματος/ο αρσενικός κόσμος ετελείωσε), οικολογική κρίση (φυσικός φραγμός), οικονομική κρίση (οικονομικός φραγμός), κρίση της πολιτικής και των εθνικών κρατών (δεν λειτουργούν πλέον σαν ρυθμιστικοί φορείς), κρίση της κοινωνίας της εργασίας (εξάλειψη της εργασίας/ανεργία ) και κρίση της υποκειμενικότητας (θάνατος του υποκείμενου).

η κυοφορία αυτής της κρίσης ανέρχεται στην γέννηση του συστήματος. ο καπιταλισμός βρίσκεται σε κρίση. η πρώτη σημαντική εμφάνισή της ήταν το  1929, μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο. συνέβη σε μια στιγμή επέκτασης του συστήματος. στάθηκε δυνατό να την ξεπεράσει.  παρουσιάστηκε σε πολλές χώρες, μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, με διαφορετικά προφίλ, λόγω της ανομοιογένειας της καπιταλιστικής ανάπτυξης. ήταν παρούσα στην διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. στην Βραζιλία, φάνηκε στην εξέλιξή της από τον   Vargas, μέχρι την δικτατορία και την  Nova República. διέσχισε τις κυβερνήσεις Sarney, Collor, Itamar, FHC και Lula. η κρίση επηρέασε πολλές χώρες, ιδιαίτερα στα τέλη του  XX αιώνα, και έφτασε μεγαλύτερες διαστάσεις ξεκινώντας από το 2008. και τώρα, σκάει στα μούτρα της  Dilma που παραμένει έκπληκτη και αυξάνει έτσι τον γενικότερο αποπροσανατολισμό.

η ιστορία της δείχνει όλες τις λανθασμένες επιλογές και δυνατότητες που προσφέρονται από το Κράτος και από την αγορά, από τον καπιταλισμό και τον καπιταλισμό του Κράτους. τώρα, η γιορτή τελείωσε. και οι απαντήσεις που συσσωρεύτηκαν στην διάρκεια της εξάπλωσης του καπιταλισμού ήταν ακίνδυνες. αυτή η σύγχρονη κρίση είναι η κρίση εξάντλησης του συστήματος, ανάλωσης. η πολυπλοκότητά της απαιτεί μια νέα θεωρία με μια δική της αντίστοιχη χειραφετητική πρακτική.  η σύγχρονη διαμόρφωσή της δείχνει πως ήταν όλο ένας παραλογισμός.

manifesto1

ετυμολογικά η λέξη  crisi προέρχεται από το ιατρικό λεξικό της αρχαίας Ελλάδας, proviene dal vocabolario medico dell’antica Grecia. υποδεικνύει το αποκορύφωμα της εξέλιξης μιας αρρώστιας. δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ για να εξηγήσει τις συγκρούσεις, στο πλαίσιο των προσωπικών αναπαραστάσεων που υπάρχουν, στις αγροτικές και θρησκευτικές προνεωτερικές συνθήκες. θα ήταν  απαράδεκτο. σε τέτοιες κοινωνίες, η υπέρβαση ήταν κατανοητή μονάχα διαμέσου των θεών.

η έλευση της σύγχρονης εποχής άλλαξε τελείως αυτή την κατάσταση. σε αυτή τη νέα ιστορική διαμόρφωση, η πολεμική ανάμεσα στην δεξιά και την αριστερά καταλαμβάνει έναν ρόλο πρωτεύοντα, ηγετικό. μέσα από αυτή την διαμάχη, η υπερβατικότητα μετατράπηκε σε εμμένεια με την καπιταλιστική μορφή. σε αυτή την εμμένεια, η δυνατότητα η κρίση να μπορέσει να εξελιχθεί σε κατάρρευση του συστήματος απορρίφθηκε. το έμφραγμα- η κατάρρευση δεν επεξηγήθηκε σαν ένα περιστατικό ακούσιο. γι αυτό, η κατανόησή του και η υπέρβασή του αναβλήθηκαν.
για μια μεγάλη ιστορική περίοδο, η δεξιά υπερασπίστηκε το ανυπεράσπιστο και η αριστερά δεν υπήρξε ποτέ ανατρεπτική.

η δεξιά, για να δώσει ζωή στην αυτοκτονική λογική της ανάπτυξης, βασίστηκε στην διατήρηση της τάξης με κάθε τίμημα. η πολιτική έκφραση του καπιταλισμού μπορεί να διέφερε, ποτέ όμως ενάντια στο σύστημα.

η αριστερά, για να δώσει ζωή σε μια νέα τάξη, βασίστηκε σε μια ιδέα της επανάστασης που δεν έθετε υπό αμφισβήτηση τα θεμέλια του καπιταλισμού. δηλαδή, διατηρούσε τις θεμελιώδεις κατηγορίες του, συμβάλλοντας έτσι στον εκσυγχρονισμό του συστήματος.

ως εκ τούτου, όλα στάθηκαν τελείως άχρηστα, φασισμός, ναζισμός, στρατιωτικά πραξικοπήματα, διώξεις, τρομοκρατία, πόλεμος, δολοφονίες, λογοκρισία, αδιαλλαξία, καταπίεση, εκμετάλλευση, κυριαρχία, δικτατορία, νεοφιλελευθερισμός, σοσιαλδημοκρατία διαμέσου της αγοράς…. άχρηστοι στάθηκαν επίσης σοσιαλισμός, μπολσεβικισμός, τροτσκισμός, φοκισμός, αναρχισμός, μαοϊσμός, εθνικισμός, δημοκρατισμός, κευνεσισμός…δεν χρησίμευσαν πουθενά. άφησαν όμως ένα ίχνος ανθρώπινης και φυσικής καταστροφής, πόνου, δυστυχίας και τρομερών συνεπειών για την ανθρωπότητα.

όμως η αποτυχία του δημιουργήματος είναι η αποτυχία του δημιουργού. και αυτό γδέρνει την υποκειμενικότητά μας. αυτή παρέμεινε υπόδουλη σε μια δουλεία θεληματική στην υπηρεσία του αυτοματοποιημένου υποκειμένου, δηλαδή, στην υπηρεσία της αξίας, του κεφαλαίου με την αξιολόγηση και ανάπτυξη του χρήματος που αφήνει ένα άλλο ίχνος καταστροφής, ερήμωσης, στασιμότητας, αποσύνθεσης και θυσιών ανήκουστων για τα ανθρώπινα όντα και για την φύση.

η υποκειμενικότητά μας ανακάλυψε πως η Γη δεν είναι το κέντρο του σύμπαντος, αντιλήφθηκε πως η μαϊμού είναι συγγενής μας, ανακάλυψε πως χειραγωγούμαστε από το ασυνείδητο και προόδευσε στην κατανόηση σύμφωνα με την οποίαν ο μοντερνισμός, ο μετά μοντερνισμός, η αναγέννηση, ο διαφωτισμός και οι Νάρκισσοί του είχαν σαν νόημα της ζωής μια άποψη που βασίζονταν σε μια κοινωνική σχέση παράλογη, τρελή, ανορθολογική και αντικειμενικοποιημένη.

τι θα κάνει τώρα, ανακαλύπτοντας πως η φύση της παρούσας κρίσης είναι το αποτέλεσμα μιας καπιταλιστικής ανατροπής αυτοκτονικής που μας οδηγεί προς τον γκρεμό?

θα συνεχίσουμε να αποσιωπούμε την κριτική σκέψη, έτσι ώστε αυτή η δολοφονική τρέλα να τελειώνει μια για πάντα με την ανθρωπότητα και τον πλανήτη?
μήπως έφτασε η στιγμή να τραγουδήσει το ανθρώπινο γένος και η χειραφέτησή του, αντί τα εμπορεύματα και τα πάθη τους ?
να κοιτάξουμε το φεγγάρι, κι όχι το δάχτυλο που την δείχνει, όπως προειδοποιούσαν οι καταστασιακοί?
μιας και οι δρόμοι δεν έχουν ανιχνευθεί, μήπως ήρθε η ώρα να πετάξουμε?

η φετιχοποιημένη υποκειμενικότητά μας μας εμπόδισε να μπορέσουμε να δούμε, εκ των προτέρων, πως ο καπιταλισμός θα είχε ανατρέψει άθελά του την ίδια του την ουσία. το να καταλάβουμε αυτό είναι αποφασιστικής σημασίας. καθώς η αιτία η βαθύτερη της κρίσης είναι, την ίδια στιγμή, ο λόγος της συνέχειας της ίδιας καπιταλιστικής κοινωνικής σχέσης. ένα σημαντικό παράδειγμα προέρχεται από την αντίθεση ανάμεσα στο παγκόσμιο κοινωνικό κεφάλαιο και στο ατομικό κεφάλαιο.

στην σχέση του κεφαλαίου ωσάν κοινωνικό παγκόσμιο κεφάλαιο, η αξία που έχει παραχθεί από ατομικά κεφάλαια εντάσσεται, πίσω από τις πλάτες των υποκειμένων, στην παγκόσμια μάζα  της αξίας, για την οποίαν ανταγωνίζονται τα διάφορα ατομικά κεφάλαια.

αυτό που ενδιαφέρει τους μεμονωμένους καπιταλιστές, είναι η αποτελεσματική χρήση όλων των πλευρών του κεφαλαίου τους. εξοικονόμηση χρόνου. βελτιστοποίηση των πόρων. να παράγουν όλο και περισσότερα εμπορεύματα καταφεύγοντας σε όλο και λιγότερη εργατική δύναμη. να παίρνουν όλες τις προφυλάξεις για να μη ναυαγήσουν στις εμπορικές διαμάχες που είναι όλο και πιο άγριες.

οι μεμονωμένοι καπιταλιστές, ως εκ τούτου, είναι διατεθειμένοι να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των παραγωγικών διαδικασιών τους και δεν δίνουν το δίκαιο και απαραίτητο βάρος στις συνέπειες της παγκόσμιας διαδικασίας του κεφαλαίου. δεν στρέφουν την προσοχή τους στο κεφάλαιο σαν αυτόματο υποκείμενο όλης της κοινωνίας. και δεν το κάνουν διότι ο ανταγωνισμός τους υποχρεώνει σε μια τέτοια οπτική μερική, λόγω του δικού του επηρεασμένου κοινωνικού πλαισίου.    οπότε, τα σκεπτόμενα οικονομικά υποκείμενα δρουν και αναπτύσσουν τους υπολογισμούς τους σε επίπεδο εταιρικής οικονομίας του ατομικού κεφαλαίου.

γίνεται λοιπόν προφανής μια αντίθεση ανάμεσα στον ποσοτικό προσδιορισμό της παγκόσμιας αξίας και εκείνον της ατομικής αξίας. στην έννοια του κεφαλαίου και στις κατηγορίες του, που αναπτύχθηκαν ξεκινώντας από αυτό, αντιστοιχεί μονάχα το παγκόσμιο κεφάλαιο. σε αυτό όμως το επίπεδο, δεν υπάρχει κανένα υποκείμενο που να κάνει υπολογισμούς συνειδητούς. η αυτονομημένη υποκειμενικότητα υπακούει σε μια λογική σταθερή και κυρίαρχη.

επομένως, το κεφάλαιο είναι το αυτοματοποιημένο αντικείμενο των φετιχοποιημένων πράξεων των υποκειμένων. σε αυτή την αυτονόμηση αντιστρέφεται η σχέση που ιδεολογικά υποτίθεται, καθώς η ιδεολογία παρουσιάζεται σαν συνείδηση απαραίτητα ψευδής. δεν είναι το αντικείμενο να είναι επεξεργασμένο από τα υποκείμενα.  αντιθέτως : είναι ακριβώς επί αυτών των »υποκειμένων» που »δουλεύει» το αντικείμενο. γιαυτό είναι αυτό το αυτόματο υποκείμενο και τα εμπειρικά υποκείμενα είναι τα αντικείμενα. σε αυτή την αντιστροφή, τοποθετούνται οι βάσεις της κρίσης. τελικά , το αυτόματο υποκείμενο δεν σκέφτεται και δεν δρα σαν σκεπτόμενο ον. αποτελεί την τυφλή μορφή που βρίσκεται, εκ των προτέρων, στην βάση της ανθρώπινης δράσης. είναι η μορφή ενός κινήματος δυναμικού που οδηγείται από τον παγκόσμιο ανταγωνισμό.

αυτό το κίνημα μπορεί να γίνει κατανοητό μονάχα από την ριζοσπαστική κριτική της κρίσης της αξίας, που είναι η κριτική της κοινωνίας στο σύνολό της. και μπορεί να εκτιμηθεί στις διαστάσεις του μονάχα από τέτοια ριζοσπαστική κριτική της διάστασης-αξίας.

σήμερα, η ανθρωπότητα αναμετριέται με το ιστορικό αρνητικό αποτέλεσμα της καπιταλιστικής δυναμικής, με το πλήρες άδειασμα της αξίας και με την εξάντληση της παραγωγής υπεραξίας. η κρίση δεν είναι μόνον πρόβλημα έλλειψης πραγματοποίησης υπεραξίας παραγμένης πραγματικά, αλλά έλλειψης παραγωγής υπεραξίας. για τον καπιταλισμό, το να συνεχίσει να υπάρχει σημαίνει καπιταλιστική βαρβαρότητα.  αυτό κατέστη ασυμβίβαστο με την ύπαρξη της ανθρωπότητας και της φύσης.

manifesto2

δεν πρόκειται περί καταστροφολογίας, αλλά για μια ρεαλιστική κατάληξη μπροστά στις απειλές που προβλέπονται, όμως διαστάσεων που δεν μπορούν να προβλεφθούν, και αναγγέλλονται.
από την παρούσα βραζιλιάνικη κατάσταση, αναδύεται ένας πλούτος τεράστιος. η Βραζιλία βυθίστηκε.

η κρίση έφτασε, και η συν-διαχείρισή της αποδείχθηκε τραγική. οι κυβερνώντες εμφανίστηκαν ως ικανοί να την υπερβούν. έχουν μείνει άναυδοι. και οι εκλογείς έκπληκτοι. αποκοιμήθηκαν με ένα υποψήφιο. ξύπνησαν με έναν άλλον υποψήφιο. νύχτωσε με ένα κόμμα. ξημέρωσε με ένα άλλο. φώναξαν για την νίκη. τελείωσαν νικημένοι.

μετά την ήττα του σοσιαλδημοκρατικού σχεδιασμού από την αγορά, είδαμε τον σοσιαλδημοκρατικό Κρατικό σχεδιασμό.

όμως το διπλό πήδημα θανάτου στην σκηνή δεν επέτυχε. η κοινή ουσία στα δυο σχέδια ήρθε στο φως. τα φαινόμενα δεν εξαπάτησαν σχεδόν κανέναν. η αλλαγή στην πορεία της κυβέρνησης πλήγωσε το εκλογικό της σώμα. και η απόρριψη φάνηκε πολύ σύντομα. σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το  75% θεωρεί πως η χώρα βρίσκεται σε λαθεμένο δρόμο. η πιο υψηλή αναλογία προέρχεται από τους φτωχότερους, από τους λιγότερο μορφωμένους και από τους κατοικούντες στο εσωτερικό της χώρας και στα Βορειοανατολικά.

εκφράζει την έκπληξη μπροστά στην αποτυχία των μοντέλων που προτείνονται στην προσπάθεια να σωθεί ο καπιταλισμός. και που, με την κατάρρευση αυτών, εξαφανίζονται στην άβυσσο. η κρίση τα κάνει όλα κομμάτια. το να αρπαχτούμε με δύναμη στις καπιταλιστικές συνθήκες ζωής δεν εγγυάται πλέον καμιά σιγουριά σε κανέναν.

η Βραζιλία δεν ήταν έτοιμη να αντιμετωπίσει την κρίση. η σύγχυση είναι γενικευμένη. σε μια προεδρολογία σχεδόν δίχως εξουσία, αντιστοιχεί ένας κοινοβουλευτισμός δίχως αντιπροσωπευτικότητα. οι εκτελεστικές εξουσίες, νομοθετικές και δικαστικές είναι ύποπτες. η δημοτικότητα  της κυβέρνησης βρίσκεται κατά γης.

η έλλειψη εμπιστοσύνης στους πολιτικούς και στα κόμματά τους βρίσκεται στα άστρα. τα επιχειρήματά τους καθιστώνται άχρηστα, γελοία. το να αντικαθιστούν μια πολιτική με μια άλλη δεν επιλύει πλέον τίποτα, η αλλαγή ενός μοντέλου με ένα άλλο αποδεικνύεται άχρηστη. η φύση προχωρεί προς την ερήμωση. τέχνη και πολιτισμός υποβαθμίζονται. στην φροντίδα της υγείας και στην εκπαίδευση βασιλεύει το χάος. στις πόλεις ζούμε μια ζωώδη κατάσταση. προϊόντα διατροφής δηλητηριασμένα. αυξήσεις στους φόρους. οικονομική ύφεση.

στα υψίπεδα λοιμοί.  πληθωρισμός ανεξέλεγκτος. επιπλέον αύξηση της ανεργίας. εξωτερική ανάθεση. περιορισμός των δικαιωμάτων. φεστιβάλ διαφθοράς σε όλη την χώρα. συνδιαχείριση της βαρβαρότητας. ιδρύματα στα κομμάτια. εξαθλιωμένες αρχές. αδιαλλαξία σε όλους τους τομείς. βία δίχως έλεγχο. άδεια ζωή. διακρίσεις κατά βούληση. γενικευμένη δυσαρέσκεια.

σε αυτή την κατάσταση, οι προτάσεις για πολιτικές μεταρρυθμίσεις, αριστεράς, δεξιάς, του κέντρου δεν φτάνουν στην καρδιά του προβλήματος. κινήματα στους δρόμους δίχως προοπτικές διότι δεν αντιμετωπίζουν ούτε λύουν αυτό τον κόμπο.

μέχρι σήμερα, στην Βραζιλία, όλες οι εξεγέρσεις υποβλήθηκαν τελικά, έχουν υποταχθεί στην καπιταλιστική μορφή. τώρα κατέρρευσαν οι παραδοχές για να την δικαιολογήσουν. εάν πρώτα την έκαναν δυνατή τα επισφαλή μέτρα για να ζήσεις μέσα στο σύστημα, σήμερα η πηγή έχει στερέψει. για λίγους, ο παράδεισος. για πολλούς, η κόλαση. εάν το σύστημα βρίσκεται σε αποσύνθεση, όλα τα μέσα βρίσκονται υπό συζήτηση.

ο παράδεισος μετατρέπεται σε κόλαση και αντιλαμβανόμαστε πως είναι όλο και πιο δύσκολο να εξέλθουμε. ίσως αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε πως δεν έφταναν τα μέσα δίχως έναν λόγο για να ζούμε. στο τέλος, αυτά τα μέσα μας καταδίκασαν σε θάνατο. τώρα ψάχνουμε τους λόγους που θα ανοίξουν τον δρόμο προς μια καλύτερη ζωή. για να μην παραμείνει αυθόρμητη η εξέγερση, ανίσχυρη και δίχως ορίζοντες, έχουμε ανάγκη μιας θεωρίας και μιας πρακτικής που δεν θα είναι πλέον υποταγμένη στην καπιταλιστική μορφή.

διαμέσου αυτής θα καταφέρουμε να καταλάβουμε όλο το εύρος και το βάθος του εδάφους του νέου αγώνα και του νέου του στόχου. ο καπιταλιστικός κόσμος αποτέλεσε έναν σταθμό, ένα στάδιο περαστικό της ιστορίας της ανθρωπότητας. και η εξ αίματος συγγένεια, η αγιοποίηση, η ιδιοκτησία του εδάφους και η διάσταση-αξία αποτέλεσαν μια μακρά ιστορική περίοδο διαμέσου της οποίας το ανθρώπινο είδος αποσπάστηκε από την φύση, γενόμενο ύπαρξη σχετικά συνειδητή σε σχέση με την αρχέγονη φύση,  όχι όμως ακόμα σε σχέση με την δεύτερη φύση, που είναι η δική του κοινωνική σύνδεση δημιουργημένη από τον ίδιο. μια τέτοια κοινωνική σύνδεση, σήμερα, σκοτώνει την φύση και εξολοθρεύει την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη.

με όλα αυτά, καθίσταται προφανής η απάντηση που πρέπει να δώσουμε στην πραγματική διάσταση της κρίσης. στην Βραζιλία και στον κόσμο, στον  XXI αιώνα.

κι αυτή είναι να υπερβούμε, όχι μόνο την καπιταλιστική ιστορία, αλλά όλη την υπάρχουσα μέχρι σήμερα ιστορία. δεν είναι μόνο η εποχή του Ψυχρού Πολέμου που έφτασε στο τέλος της. έφτασε στο τέλος επίσης η παγκόσμια ιστορία του εκσυγχρονισμού. όχι μόνο αυτή η συγκεκριμένα μοντέρνα ιστορία, αλλά η παγκόσμια ιστορία των φετιχοποιημένων σχέσεων.

Good bye, capitalismo!  άντε γεια! σήμερα μπορούμε να αποχαιρετήσουμε δια παντός  a vossia και στην κρίση του ορίου σας, στην λογική σας και στο υποκείμενό σας με την μηχανή του δημιουργίας αξίας ως αυτοσκοπό, από όπου προήλθε η καταστροφή της ανθρωπότητας και η ερήμωση της φύσης. μπορούμε να δώσουμε στους έμφυτους αγώνες, που πραγματοποιούνται καθημερινά στην Βραζιλία και στον κόσμο, μια πραγματική διάσταση χειραφέτησης, μετατρέποντάς τους   σε αγώνες ανατροπής, υπέρβασης του συστήματος. τώρα, ξεκινάμε μια καινούργια ιστορία. υπολογίζουμε σε μιαν σκέψη και δράση πρωτοπόρους, νεωτεριστές, καινοτόμους.

μπορούμε να πραγματοποιήσουμε μια ρήξη κατηγορηματική με τον καπιταλισμό διότι οι νέοι ορίζοντες καθιστούν δυνατή  το χτίσιμο  του αντί-υποκειμένου της χειραφέτησης. ξεκινώντας από αυτό, είναι δυνατό να δώσουμε φτερά στην εξυπνάδα και στην χειραφέτηση για να χτίσουμε μια νέα ζωή, μια νέα κοινωνία, μια νέα κοινωνική σχέση.

εάν η καθημερινότητά  μας είναι όντως ένας τόπος στέρησης, ασήμαντων πραγμάτων, δυστυχίας και ανασφάλειας, αυτό δεν συμβαίνει λόγω μιας μοίρας που δεν αλλάζει. είναι το αποτέλεσμα μιας κοινωνικής τάξης ξεπερασμένης και που σήμερα έχει καταρρεύσει.

μια νέα καθημερινή ζωή τώρα μπορεί να δημιουργηθεί σαν έργο και σαν συνειδητή και ελεύθερη ιστορία, στο μέτρο κατά το οποίο θα καταργήσουμε τους τυφλούς μηχανισμούς που έχουν φτάσει στα ιστορικά όριά τους και που, ξεπερασμένοι, ανοίγουν την προοπτική της χειραφέτησης. η καθημερινή μας ζωή θα έχει στην διάθεσή της πλούτη κρυμμένα  για να βρεθεί στην θέση από εδώ και στο εξής να συμβάλλει σε μια γενικευμένη αμφισβήτηση του συστήματος.

δεν έχει πλέον νόημα η εγκατάλειψή μας μπροστά στην κρίση και στις καταστροφές που υπαγορεύονται από το αφηρημένο αυτό-κίνημα του χρήματος.
δεν έχει πλέον νόημα να περιορίζουμε την θεωρητική και πρακτική υποκειμενικότητά μας μπροστά σε μια έξυπνη στρατηγική της επιβίωσης.
δεν έχει πλέον νόημα να συνεχίσουμε την ψευδαίσθηση νομίζοντας με την φαντασίας μας πως θα ξεπεράσουμε την κρίση δίχως thn ριζοσπαστική κριτική  μας  ως υπερβατική του καπιταλισμού.

δεν έχει πλέον νόημα να υπερασπιζόμαστε ένα πεδίο ελιγμών για να δικαιολογήσουμε και να αποδεχθούμε όλε τις θυσίες. έφτασε η στιγμή να καταργήσουμε όλες τις θυσίες. σε τελική ανάλυση, η διαδικασία εκσυγχρονισμού μας τελείωσε. κατέστη καταστροφική, όπως το καταγράφουμε στον θάνατο των μεταναστών στην Μεσόγειο  και στις σφαγές που πραγματοποιούνται σε διάφορες γωνιές του πλανήτη.

για να κάνουμε δυνατό η ζωή να έχει σημασία, χρειάζεται μια έννοια ευαίσθητη που να είναι ακριβώς αντίθετη της αφηρημένης διαφωτιστικής έννοιας, αστικής, πατριαρχικής, φετιχιστικής και αυτοκτονικής που υποστηρίζεται διαμέσου της διάστασης-αξίας.

για να έχει νόημα η ζωή μας, μπροστά στις αυτοκτονικές συλλογικές δράσεις σε παγκόσμια κλίμακα και εθνική, δεν χρειάζεται πλέον να συζητάμε για μεμονωμένες μεταρρυθμίσεις, ανίκανες να καταστήσουν δυνατή μια προοπτική χειραφέτησης. όπως, για παράδειγμα, οι ψευδείς και επισφαλείς επιλογές που προσφέρονται από τους θεσμούς ή την αντιπολίτευση (αριστερή ή δεξιά).

για να έχει νόημα η ζωή, δεν έχει πλέον νόημα κανένα να προστρέχουμε στο Κράτος ενάντια στην αγορά ή στην αγορά ενάντια στο Κράτος. η αποτυχία της αγοράς και η αποτυχία του Κράτους, του υπoκείμενου-πολίτη και του εμπορικού-υποκείμενου, γίνονται ταυτόσημες διότι το σχήμα της κοινωνικής αναπαραγωγής νεωτερικότητας και της μετανεωτερικότητας, diventano identici perché la forma di riproduzione sociale della modernità e della postmodernità, έχει χάσει τελείως την ικανότητά του να λειτουργεί και να ολοκληρώνει, να ενσωματώνει.  ha perso completamente la sua capacità di funzionamento e di integrazione.

για να κάνουμε δυνατό η ζωή να έχει νόημα, χρειάζεται να δώσουμε ζωή σε ένα κίνημα υπέρβασης, σαν κοινωνική δύναμη, και αυτό είναι δυνατό μονάχα διαμέσου της συνείδησης. η κρίση είναι αντικειμενική. η χειραφέτηση, όχι! αυτή η αντικειμενικότητα δεν είναι αναπόφευκτη ούτε καν φυσική.

αυτή είναι μια ιστορική κατασκευή. σαν τέτοια, μπορούμε να της ασκήσουμε κριτική και να την ξεπεράσουμε. η χειραφέτηση είναι μια κατάσταση συνειδητή. είτε δεν θα είναι ποτέ χειραφέτηση.
εδώ αξίζει τον κόπο να υπενθυμίσουμε τις πολύτιμες συνεισφορές που προέρχονται από τις εμπειρίες που ξεκινούν να δίνουν ζωή στην δημιουργία νέων κοινωνικών σχέσεων, περιβαλλοντικών, πολιτιστικών, κλπ. που δεν βασίζονται πλέον στο χρήμα, στο Κράτος και στην αγορά. έχουν μιαν αξία ανεκτίμητη διότι πηγαίνουν πέρα από το σύστημα.

όντες συνειδητοποιημένοι και ελεύθεροι να χειραφετηθούμε, η ζωή θα αρχίσει να είναι γεμάτη νόημα, και η υπέρβαση του καπιταλισμού θα είναι το χαρακτηριστικό της ποίησης του μέλλοντος.

MESSAGGIO DI CRITICA RADICALE ΜΉΝΥΜΑ ΤΗΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΉΣ ΚΡΙΤΙΚΉΣ
Fortaleza, 24 Απριλίου του 2015

πηγή: CRÍTICA RADICAL

http://francosenia.blogspot.gr/2015/04/good-bye-capitalismo.html