αυτονομία, autonomia

Κεφάλαιο 11. Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, Η ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ, ΟΙ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ.            Στα μέσα της δεκαετίας του εβδομήντα το αρχιπέλαγος της ανταγωνιστικής επικοινωνίας είναι ένα τεράστιο, αντιφατικό και διακλαδισμένο έδαφος σε κάθε γωνιά της χώρας. Βεβαίως μεταξύ 1975 και 1977 η παραγωγή αυτοδιαχειριζόμενης, ανατρεπτικής επικοινωνίας (περιθωριακής, ριζοσπαστικής, μαχητικής, στρατευμένης, άμεσης, κατευθυνόμενης, ανταγωνιστικής, εναλλακτικής, δημοκρατικής, εγκάρσιας, παράνομης, επαναστατικής και πολλών άλλων χαρακτηρισμών που έχουν δοθεί σε αυτήν) φτάνει στο σημείο της μέγιστης ανάπτυξης της. Κατά καιρούς διαθέτει δικές της τεχνικές δομές (τυπογραφία, περισσότερο ή λιγότερο σταθερές έδρες κλπ.), κανάλια στρατευμένης διανομής καθώς και δικές της δομές διανομής, εκτός των μεγάλων και μικρών εμπορικών κυκλωμάτων, διοργανώνει εθνικά συνέδρια για την οικοδόμηση συνεργατικών δικτύων, χρηματοδοτείται άμεσα τόσο από τους παραγωγούς όσο και από τους αναγνώστες της. Η πνευματική εργασία είναι σχεδόν εντελώς δωρεάν και εθελοντική. Το να περιγράψουμε μια «γεωγραφία της συνωμοσίας» σε ένα τόσο τεράστιο και ποικίλο τοπίο θα ήταν καθήκον αδύνατο και, σε κάθε περίπτωση, σχηματικό και σεχταριστικό. Ακόμη πιο δύσκολο είναι να ακολουθηθεί η πορεία των αμοιβαίων διεθνών επιρροών, των πολιτικο-πολιτιστικών «δικτύων» που διασταυρώθηκαν στις τέσσερις ηπείρους, των ιστορικών ιδεολογικών πτυχών που αποτελούν το υπόβαθρο πολλών επεξεργασιών.

Αποτέλεσμα εικόνας για quaderni piacentini

«Η ανάγκη να χτιστούν ξανά οι πολιτικές γεωμετρίες του «πολιτικού», τα λαβυρίνθια μονοπάτια της συνωμοσίας, οι κατακερματισμένες αλληλεπιδράσεις των ιδεολογιών, να ξεσκεπαστούν οι ‘χαμένες ψυχές’ της εξέγερσης είναι παλιά όσο η ιδέα της επανάστασης. Σπάνιoι, παρά το γεγονός αυτό, είναι εκείνοι που προσπάθησαν να στοχαστούν επάνω σε αυτή την «ανάγκη». Αντιθέτως άφθονη, δύστροπη και συχνά επιβλαβής είναι η γεωγραφία της καταγγελίας, η ώθηση κοινωνιολόγων, δημοσιογράφων, δικαστών να σχεδιάσουν χάρτες, να σκιαγραφήσουν ελέγχους, να δέσουν και να υποδείξουν πολιτικές και υλικές συνέργειες» (1). Στην πραγματικότητα, πίσω από τις χιλιάδες σελίδες βιβλίων, πίσω από τα πρωτοσέλιδα των εκατοντάδων περιοδικών υπάρχουν μυριάδες νοημοσύνες που έχουν κάνει συνειδητή επιλογή τους την »απόρριψη του ρόλου», ένα πρόγραμμα της ύπαρξης, που κατέστησαν πρακτική συμπεριφορά την ευτυχισμένη μαρξιακή έκφραση των » Grundrisse «:» ο τεχνικός, ο επιστήμονας, ο διανοούμενος ως μηχανισμός, δηλαδή επιστήμη – οποιαδήποτε επιστήμη ως «εχθρική δύναμη» στην τάξη, διανοούμενος εργαζόμενος ως παραγωγικός εργαζόμενος εισηγμένος στον κύκλο της κοινωνικοποίησης του κεφαλαίου ή μέσα στον μηχανισμό του χειρισμού, της κυριαρχίας.Εργαζόμενος που πρέπει να απελευθερωθεί πρώτα «από τον εαυτό του» πριν πάει να αναζητήσει συμμαχίες με το προλεταριάτο. Εργαζόμενος χωρίς συμμάχους ικανός να ασκήσει με αυτονομία μια απόρριψη των επιβαλλόμενων ρόλων, ικανός να αναπτύξει συνεπώς – ήδη μέσα στη μορφή της αφηρημένης πνευματικής εργασίας – μια αυτόνομη δύναμη πρωτοβουλίας, συγκεκριμένες μορφές οργάνωσης, απόρριψης, μαζικής οργάνωσης. Συμπερασματικά, επιστήμη και τεχνολογία ως ένα ενιαίο πράγμα, υλοποιημένο σε μηχανισμό «εχθρική δύναμη» στην τάξη, αντικείμενο και οι δυο μιας παράλληλης διαδικασίας απελευθέρωσης, από πλευράς της τάξης και της πνευματικής εργασίας, συγκεκριμένη και δυνητική. Μόλις η τάξη και η διανοητική εργασία κινούνται με έναν ανταγωνιστικό τρόπο, τεράστιες και ισχυρές γνωστικές διαδικασίες ενεργοποιούνται στο εσωτερικό της σύγκρουσης, ως προϊόν της αντιπαράθεσης, της σύγκρουσης, μια λανθάνουσα δύναμη επινόηση απελευθερώνεται και μεταφράζεται σε ειδικές γνώσεις, συγκεκριμένες, νέες τεχνικές και νέες ‘επιστήμες‘.» (2).
Αποτέλεσμα εικόνας για rivista Primo Maggio
Σε αυτή την παραδειγματική σύνθεση του Sergio Bologna, νομίζουμε πως περιέχεται η ουσιώδης πορεία της επαναστατικής πολιτιστικής παραγωγής της δεκαετίας του ’70. Ο εξοντωμένος πλούτος του «άλλου πνευματικού έργου» έχει περιβάλει όλα τα πεδία της γνώσης: από την ιστορία στην ψυχανάλυση, από την ψυχιατρική στην τεχνολογία: από την οικονομία στη φιλοσοφία, από τη σεξουαλικότητα έως τον πολεοδομικό σχεδιασμό, από τη διατροφή στην ιατρική μέχρι το δίκαιο και την εγκληματολογία. Τα αποτελέσματα υπήρξαν μεταβαλλόμενα, αβέβαια αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, παρά τον ενταφιασμό που έκαναν στις αρχές της δεκαετίας του ογδόντα δικαστές, εκδότες, «journalist-policiers» κλπ. η επαναστατική κουλτούρα της δεκαετίας του εβδομήντα έθεσε προβλήματα και ανέδειξε δρόμους που δύσκολα μπορούν να παρακαμφθούν εφεξής. Ότι η διαδικασία της παράλληλης απελευθέρωσης της τάξης και του διανοούμενου εργάτη αντιπροσώπευε μια ασυμβίβαστη αντίφαση με την καπιταλιστική ανάπτυξη είναι προφανές και αδιαμφισβήτητο, αλλά ίσως στους ίδιους τους πρωταγωνιστές αυτής της πολιτιστικής επανάστασης από κάτω δεν υπήρξε απόλυτα αντιληπτή μέσα στην σημαντικότητα της και στις ανησυχίες που προκαλούσε στις καπιταλιστικές ελίτ, έως ότου να τις θέσει αργότερα σε μια τεράστια κατασταλτική επίθεση. Εν αναμονή λεπτομερέστερων μελετών μπορούμε όμως να αναφέρουμε αυτό που σκέφτονταν η τριμερής Επιτροπή για το πρόβλημα αυτό το 1975. Η Trilateral Commission δημιουργήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’70 από τις χώρες που ανήκουν στις τρεις πιο βιομηχανικές περιοχές του πλανήτη (Ιαπωνία, ΗΠΑ, Ευρώπη). Στις προθέσεις των προαγωγών της αυτή αποτελούσε ένα είδος «υπερεθνικού παγκόσμιου κυβερνήτη» και συγκέντρωνε μέσα της τόσο στελέχη των διαφόρων κυβερνήσεων όσο βιομηχάνους, στρατηγούς, κοινωνιολόγους, γνωστούς δημοσιογράφους, οικονομολόγους, πολιτικούς, επιστήμονες και ούτω καθεξής: τους «καλύτερους», στις προθέσεις των αντιπροσώπων και των συνεργατών του συστήματος. H «Trilateral» συναντιόνταν μία φορά το χρόνο σε διαφορετικές πρωτεύουσες με στόχο το συντονισμό της διεθνούς πολιτικής κυριαρχίας σε διεθνές επίπεδο. Δεν είναι εδώ ο τόπος για να εξεταστεί η σημασία αυτού του οργανισμού, αλλά και η υπερεκτίμηση που έγινε αυτού (για παράδειγμα, για τις B.R. ήταν η απόδειξη της ύπαρξης του SIM: ιμπεριαλιστικού Κράτος των πολυεθνικών), αλλά για να επαληθεύσει τη σημασία που απέδιδαν οι καπιταλιστικές νοημοσύνες στις κοινωνικές διαδικασίες που βρίσκονταν σε εξέλιξη. Λένε λοιπόν οι «τριμερείς» στις συναντήσεις του 1975: «Σήμερα, μια σημαντική απειλή προέρχεται από τους διανοούμενους και συναφείς ομάδες που ισχυρίζονται και υποστηρίζουν την αποστροφή τους στη διαφθορά, τον υλισμό και την αναποτελεσματικότητα της δημοκρατίας, καθώς και στην υποταγή του δημοκρατικού συστήματος διακυβέρνησης στον ‘μονοπωλιακό καπιταλισμό’. Η ανάπτυξη μεταξύ των διανοουμένων μιας ‘ανταγωνιστικής κουλτούρας’ έχει επηρεάσει σπουδαστές, μελετητές και μέσα ενημέρωσης […]. Οι προηγμένες βιομηχανικές κοινωνίες δημιούργησαν ένα στρώμα διανοούμενων με προσανατολισμό από τις αξίες, οι οποίοι συχνά ψηφίζουν για να δυσφημίσουν την ηγεσία-leadership, να αμφισβητήσουν την εξουσία και τις αρχές και να ξεσκεπάσουν και να αρνηθούν νομιμοποίηση των καθιερωμένων δυνάμεων και εξουσιών εφαρμόζοντας μια συμπεριφορά που έρχεται σε αντίθεση με αυτή της ομάδας των τεχνοκρατών διανοουμένων και προσανατολισμένων από την πολιτική.  […] αυτή η εξέλιξη αντιπροσωπεύει για το δημοκρατικό σύστημα μια εξίσου σοβαρή απειλή, τουλάχιστον δυνητικά, με εκείνες που υπήρχαν στο παρελθόν από αριστοκρατικές ομάδες, φασιστικά κινήματα και από τα κομμουνιστικά κόμματα» (3)
Αποτέλεσμα εικόνας για rivista l'Erba Voglio anni 70
Αφήνοντας κατά μέρος την αναφορά στα «φασιστικά κινήματα» που αναφέρονται εδώ για να εξορκίσουν εκλεπτυσμένα »ένα πτώμα στο ντουλάπι» και να δώσουν δύναμη στην πολιτική των αντίθετων εξτρεμισμών, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι αυτές οι παρατηρήσεις δείχνουν την ανησυχία των ελίτ της εξουσίας απέναντι σε εκείνους τους «διανοούμενους που ως κοινωνική ομάδα ωθούνται στην πρωτοπορία των κοινωνικοπολιτικών αγώνων» (4]  οι σχέσεις του πνευματικού κόσμου με την κοινωνία αλλάζουν ριζικά, σε έναν κόσμο όπου «Δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι η σύγχρονη πολιτιστική επανάσταση θα είναι πιο ειρηνική από τις βιομηχανικές επαναστάσεις του παρελθόντος» και όπου »η έλλειψη ενσωμάτωσης της εργατικής τάξης όχι μόνο εμποδίζει τις διαπραγματεύσεις και την άμεση συμφωνία […], αλλά είναι επίσης η αιτία της γενικής απροθυμίας των νέων να δεχθούν γενικής χρήσης χειρωνακτικές θέσεις εργασίας, υπό αμειβόμενες» (5). Η εισήγηση του 1975 συνεχίζει με την ελπίδα μιας δημοκρατίας »δυνατότερης» και μια νέα πολιτική κουλτούρα  «δυνατότητας διακυβέρνησης». Η «Berufverbot» (6) στη Γερμανία και η «νομοθεσία έκτακτης ανάγκης» στην Ιταλία, θα είναι η θεσμική μετάφραση αυτών των προβληματισμών που θα πραγματοποιηθεί τα επόμενα δύο χρόνια. Με αυτό δεν θέλουμε να πούμε ότι τα πάντα μπορούν να αναχθούν σε μια «συνωμοσία» από τα επάνω, στην ύπαρξη ενός σκοτεινού και αήττητου εγκεφάλου της καπιταλιστικής εντολής που όλα τα προβλέπει και σχεδιάζει, αλλά, αντίθετα και ακριβώς για τον λόγο αυτό, μπροστά στην ανάγκη να έχουμε κατά νου ότι η δυναμική του «σχεδίου και του αντισχεδίου», η σύγκρουση μεταξύ του ανταγωνιστικού σχεδιασμού, μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας, σε όλες τις μορφές και εκφάνσεις της, καθορίζει έναν αμοιβαίο εμπλουτισμό των αντιτιθέμενων δυνάμεων και νοημοσυνών και ότι σε αυτή τη σύγκρουση η επαναστατική διαδικασία παίζει, καθορίζει τις δικές της τύχες. Κατά τη διάρκεια των «δέκα χρόνων που συγκλόνισαν τον κόσμο» – από την Κίνα στις ΗΠΑ, από την Αγγλία στη Γερμανία. από την Ιαπωνία στη Γαλλία. από την Λατινική Αμερική στην Αφρική, την Ασία και τη Μέση Ανατολή – είναι δύσκολο να εξηγηθεί ο ρόλος της επικοινωνίας ως απαίτηση- έκφραση των μαζικών αγώνων.
Σχετική εικόνα
Μπορούμε να διακινδυνεύσουμε να δώσουμε νομιμοποίηση στις σχηματικές προβλέψεις του McLuhan που από την εποχή της T.V. και της μαζικής επικοινωνίας αντλεί τη θεωρία του πλανήτη ως «παγκόσμιο χωριό», δηλαδή να υπερβάλλουμε, να γιγαντώσουμε τη σημασία που αποδίδουν οι ανταγωνιστές στην επιτευχθείσα «ανασύνθεση» του προλεταριάτου σε διεθνές επίπεδο, αυτό που είναι βέβαιο πως μπορούμε να επαληθεύσουμε στα ίδια τα προϊόντα της «ανταγωνιστικής επικοινωνίας», όπου ίσως να εκπλήσσει το γεγονός πως στο off-set φύλλο της Tradate ή στο μικρό περιοδικό του Corsano (Lecce) υπάρχουν αναλύσεις τόσο προσεκτικές και «ενημερωμένες» για τους αγώνες του Ντιτρόιτ, ή του SanBenedetto del Tronto, τηw σχέσης μεταξύ του Ισλάμ και του μαρξισμού ή της σύνδεσης μεταξύ της επιστήμης του κεφαλαίου και του χημικού πολέμου στο Βιετνάμ. Από το 1968 και την προηγούμενη δεκαετία είχε κληρονομηθεί. και με μια συνειδητή «ανατροπή» ένας κόσμος «πιο ενωμένος, πιο αλληλοεξαρτώμενος, πιο οδυνηρά συνειδητοποιημένος του κοινού πεπρωμένου του, απ΄όσο υπήρξε προηγουμένως». Χωρίς αυτή την κληρονομιά που καθορίζεται από την κυκλοφορία της επικοινωνίας και των αγώνων, ο αυθορμητισμός, όπως λέμε η «φυσικότητα» και ο πλούτος των ιδίων θα ήταν ακατανόητοι, θα ήταν ακατανόητο το γεγονός ότι για το κίνημα, παντού ο κόσμος ήταν το πραγματικό σενάριο κάθε μάχης, το αληθινό ακροατήριο κάθε χειρονομίας
Σχετική εικόνα
Με την αργή αποσύνθεση των ομάδων που ξεκίνησε το 1974-75, τεράστιες ποσότητες νοημοσύνης που σχηματίστηκαν μέσα στη στράτευση «απελευθερώνονται». Ο ίδιος ο χώρος της αυτονομίας θέτει το πρόβλημα της μη διασποράς αυτής της κληρονομιάς αγωνιστών, και ήδη το 1973 είχε δημοσιεύσει ένα έγγραφο με τίτλο «Να ανακτήσουμε τις υποκειμενικές δυνάμεις που δημιουργήθηκαν από τις ομάδες». Αλλά είναι από τον αυθορμητισμό-αναγκαιότητα της κοινωνικής επικοινωνίας που δημιουργούνται συναντήσεις και διασταυρώσεις μεταξύ των παλαιών αγωνιστών και των νέων νοημοσυνών. Το κοινό έδαφος επάνω στο οποίο συναντώνται δεν σχηματίστηκε μονάχα «από την ανάγκη να τεθεί ξανά υπό αμφισβήτηση ένας ορισμένος ιστορικός-θεωρητικός μηχανισμός και να ενημερωθεί, να επικαιροποιηθεί, αλλά ουσιαστικά αποτελούνταν από τις αγωνιστικές δομές του πολιτισμού που σχηματίστηκαν, ενάντια σε κάθε υποθήκη ομάδας και κάθε κομματικό ‘νονό’, από το 1974-75 και μετά. Αυτοδιαχειριζόμενες δομές, βασισμένες μόνο στη νοημοσύνη, στο δικό τους εργατικό δυναμικό και στην τέχνη να τα βγάζουν πέρα, οι οποίες όχι μόνο επέτρεψαν τη διάδοση της νέας πολιτικής και κοινωνικής επικοινωνίας, αλλά ευνόησαν τη γέννηση μιας διαφορετικής γλώσσας και μιας οργανωτικής δομής διαφορετικής, κυτταρικής, τοπικής, άτυπης, μερικές φορές μη δηλωμένα πολιτικής, που επέτρεψε να ανακυκλωθούν σύντροφοι απογοητευμένοι και που κατέληξαν στο σημείο να χτίσουν μια ενδοχώρα, έναν ιστό στον οποίο όλοι στη συνέχεια κατέφυγαν ως δομή να υπηρετήσουν» (7).
Και ακριβώς είναι στην έννοια των «ενδιάμεσων δομών λειτουργίας στο κίνημα» που γεννιούνται κατά τη διάρκεια της διετούς περιόδου 1974-75 δεκάδες και δεκάδες βιβλιοπωλεία, κέντρα δεδομένων, αρχείων, συλλογής εγγράφων, αυτοδιαχειριζόμενα κυκλώματα διανομής, μικρές αυθεντικές και δημιουργικές εκδοτικές εταιρείες. Τα περιοδικά που γεννιούνται εκείνη την περίοδο ακουμπούν, υποστηρίζονται ή γεννιούνται σχεδόν όλα μέσα σε εκείνο το άτυπο κύκλωμα παραγωγής. Ο Elvio Fachinelli, που παρεμβαίνει σε μια πολεμική σχετική με τις πολιτιστικές αξίες που εκφράστηκαν από το κίνημα έχει διευκρινίσει: «Κάθε βαθιά αλλαγή δεν μπορεί παρά να προέλθει από μια εξτραπολιτιστική σφαίρα, ούσα πρώτα μια αλλαγή της ζωής. Είναι μετά εκεί, σε ένα ορισμένο σημείο, που οι κόμβοι, τα πολιτιστικά δίκτυα, ξαναχτίζονται. Επομένως, είναι προφανές ότι το ’68 παρήγαγε τα φυλλάδια. Όποιος λέει ότι δεν έχει παραγάγει τίποτα είναι διότι σκέφτεται με το μυαλό κάποιου που βρίσκεται ήδη μέσα σε μια συγκεκριμένη εδραιωμένη κουλτούρα, κατεστημένη, που χρειάζεται μόνο να διαιωνίσει. Αλλά δίπλα στο φυλλάδιο υπήρξε η μορφή γραφής σε στενή σχέση με αυτό, εκείνη των περιοδικών«: «Quaderni Piacentini», «Primo Maggio»,«Aut Aut», «Sapere», «Ombre Rosse», «l’Erba Voglio», «A/traverso», για να αναφέρουμε τα γνωστότερα. Σε αυτό το έδαφος δύσκολα κάποιος μπορεί να δώσει σημεία. Τα πιο ζωντανά περιοδικά υπήρξαν και εξακολουθούν να είναι αυτά της νέας αριστεράς. Αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό αν λάβουμε υπόψη το γεγονός ότι αυτός είναι ένας από τους πιο σημαντικούς, τους πιο ζωντανούς τομείς του πολιτισμού, όπου τα εργαστήρια ιδεών, συχνά ανθρώπων που ζουν και μαζί, παράγουν συζητήσεις που μεταδίδονται σε σύντομο χρονικό διάστημα σε μια τεράστια περιοχή, επιτυγχάνοντας έτσι να τονωθούν και να προωθηθούν νέες συμπεριφορές ακόμη και στην πιο απομακρυσμένη επαρχία. Το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα του περιοδικού υπήρξε, εκτός από κάποιες περιπτώσεις που μπορούν να μετρηθούν στις άκρες των δακτύλων, πάντα υψηλότερο από εκείνο του βιβλίου.
Αποτέλεσμα εικόνας για rivista Aut Aut, anni 70
αυτονομία, autonomia

Κεφάλαιο 9. Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΕΜΙΝΙΣΜΟΥ.

Αποτέλεσμα εικόνας για rivolta femminile 1970

ΤΑ ΦΥΛΑ ΕΙNΑΙ ΔΥΟ. «Η γυναίκα δεν πρέπει να οριστεί σε σχέση με τον άνδρα. Επάνω σε αυτή τη συνείδηση τόσο ο αγώνας μας όσο και η ελευθερία μας είναι θεμελιωμένοι.Ο άνδρας δεν είναι το μοντέλο για να προσαρμόσει τη διαδικασία της αυτοανακάλυψης της η γυναίκα. Η γυναίκα είναι το άλλο σε σχέση με τον άντρα. Ο άντρας είναι το άλλο σε σχέση με τη γυναίκα.» Έτσι ανοίγει το μανιφέστο για της «γυναικείας Εξέγερσης» (1) το οποίο είναι του ιουλίου 1970. Και έτσι συνεχίζει: «Η ισότητα είναι μια ιδεολογική προσπάθεια για να υποδουλώσει την γυναίκα σε υψηλότερα επίπεδα. Το να αναγνωρίσουμε την γυναίκα στον άνδρα σημαίνει την ακύρωση του τελευταίου δρόμου απελευθέρωσης». Η απελευθέρωση για την γυναίκα δεν σημαίνει να αποδέχεται την ίδια ζωή με τον άνδρα διότι αυτή δεν είναι βιώσιμη, είναι ακατάλληλη, αλλά να εκφράσει την δική της αίσθηση, το δικό της νόημα της ύπαρξης.«Η γυναίκα ως υποκείμενο δεν απορρίπτει τον άνδρα ως υποκείμενο, αλλά τον απορρίπτει ως έναν απόλυτο ρόλο. Στην κοινωνική ζωή τον απορρίπτει ως αυταρχικό ρόλο. «Μέχρι στιγμής ο μύθος της συμπληρωματικότητας έχει χρησιμοποιηθεί από τον άνδρα για να δικαιολογήσει τη δική του δύναμη, την εξουσία του». Οι γυναίκες πείθονται από την παιδική ηλικία να μην λαμβάνουν αποφάσεις και να εξαρτώνται από ένα «ικανό» και «υπεύθυνο» πρόσωπο: τον πατέρα, τον σύζυγο, τον αδελφό«Η γυναικεία εικόνα με την οποία ο άντρας έχει ερμηνεύσει την γυναίκα ήταν δική του εφεύρεση. «Παρθενία, αγνότητα, αφοσίωση, πίστη, δεν είναι αρετές, αλλά περιορισμοί για την οικοδόμηση και διατήρηση της οικογένειας. Η τιμή είναι η επακόλουθη κατασταλτική κωδικοποίηση. »Στον γάμο η γυναίκα, που στερείται του ονόματός της, χάνει την ταυτότητά της που σημαίνει το πέρασμα της ιδιοκτησίας που έγινε μεταξύ του πατέρα της και του συζύγου.«Αυτή που δημιουργεί δεν έχει το δικαίωμα να αποδίδει στα παιδιά το δικό της όνομα: το δικαίωμα της γυναίκας εφαρμόστηκε από άλλους για τους οποίους έχει γίνει το προνόμιο. «Μας υποχρεώνουν να διεκδικήσουμε την απόδειξη, την μαρτυρία ενός φυσικού γεγονότος.» Αναγνωρίζουμε στον γάμο τον θεσμό που έχει υποτάξει τη γυναίκα στο αντρικό πεπρωμένο. Είμαστε ενάντια στο γάμο.

Σχετική εικόνα

«Το διαζύγιο είναι ένα εμφύτευμα γάμων από το οποίο ο θεσμός αναδύεται ενισχυμένος. «Η μετάδοση της ζωής, ο σεβασμός της ζωής, το νόημα της ζωής είναι έντονη εμπειρία της γυναίκας και αξίες που αυτή διεκδικεί.» Το πρώτο στοιχείο δυσαρέσκειας της γυναίκας προς η κοινωνία βρίσκεται στο ότι αναγκάζεται να αντιμετωπίσει τη μητρότητα ως ένα aut-aut. «Καταγγέλλουμε τη στρέβλωση, την παραμόρφωση μιας μητρότητας που πληρώνεται με την τιμή του αποκλεισμού.» Η άρνηση της ελευθερίας των αμβλώσεων αποτελεί μέρος του παγκόσμιου βέτο που ασκείται στην αυτονομία της γυναίκας «. Δεν θέλουμε να σκεφτόμαστε στη μητρότητα σε όλη τη ζωή και να συνεχίζουμε να είμαστε ασυναίσθητα μέσα-εργαλεία πατριαρχικής εξουσίας.«Η γυναίκα έχει βαρεθεί να μεγαλώνει ένα παιδί που θα της γίνει κακός εραστής.Σε μια ελευθερία που αισθάνεται να αντιμετωπίζει, η γυναίκα ελευθερώνει επίσης το παιδί της και το παιδί είναι η ανθρωπότητα: «Σε όλες τις μορφές συμβίωσης, να ταίζεις, να καθαρίζεις, να φροντίζεις και κάθε στιγμή της καθημερινής ζωής πρέπει να είναι αμοιβαίες χειρονομίες. «Με την εκπαίδευση και με τη μίμηση ο άνδρας και η γυναίκα βρίσκονται ήδη στους ρόλους στην πρώτη παιδική ηλικία.» Αναγνωρίζουμε τον παραπλανητικό χαρακτήρα όλων των ιδεολογιών διότι μέσω των λογικών μορφών εξουσίας [ θεολογική, φιλοσοφική, πολιτική) έχουν αναγκάσει την ανθρωπότητα σε μια μη αυθεντική, καταπιεσμένη και συναινετική κατάσταση.«Πίσω από κάθε ιδεολογία εμείς βλέπουμε την ιεραρχία των φύλων «Δεν θέλουμε από τώρα και στο εξής να υπάρχει οθόνη ανάμεσα σε εμάς και τον κόσμο». Ο φεμινισμός υπήρξε η πρώτη πολιτική στιγμή της ιστορικής κριτικής στην οικογένεια και στην κοινωνία. »Ενώνουμε τις καταστάσεις και τα επεισόδια της φεμινιστικής ιστορικής εμπειρίας: σε αυτήν η γυναίκα εκδήλωσε τον εαυτό της διακόπτοντας για πρώτη φορά τον μονόλογο του πατριαρχικού πολιτισμού. «Αναγνωρίζουμε στην μη αμειβόμενη οικιακή εργασία την απόδοση που επιτρέπει στον καπιταλισμό, τον ιδιωτικό και τον κρατικό, να υφίσταται.«Θα επιτρέψουμε αυτό που συνεχώς επαναλαμβάνεται στο τέλος κάθε λαϊκής επανάστασης όταν η γυναίκα, που έχει πολεμήσει μαζί με τους άλλους, βρίσκει τον εαυτό της να έχει παραγκωνιστεί με όλα τα προβλήματά της; «Απεχθανόμαστε τους μηχανισμούς της ανταγωνιστικότητας και τον εκβιασμό που ασκείται στον κόσμο από την ηγεμονία της αποτελεσματικότητας. Εμείς θέλουμε να θέσουμε την εργασιακή μας ικανότητα στη διάθεση μιας κοινωνίας που έχει ανοσοποιηθεί.
Σχετική εικόνα
«Ο πόλεμος ήταν πάντα η συγκεκριμένη δραστηριότητα του αρσενικού και το μοντέλο της ανδρείας συμπεριφοράς του. «Η ίση αμοιβή είναι ένα δικαίωμά μας, αλλά η καταπίεση μας είναι κάτι άλλο. Μα φθάνει η μισθολογική ισότητα όταν έχουμε ήδη στις πλάτες μας ώρες οικιακής εργασίας; »Να επανεξετάσουμε τις δημιουργικές συνεισφορές των γυναικών στην κοινότητα και να διαλύσουμε το μύθο της επικουρικότητας της δουλειάς της.» Η προσφορά υψηλής αξίας στις «μη παραγωγικές» στιγμές είναι μια επέκταση ζωής που προτείνουν οι γυναίκες. «Όποιος έχει την εξουσία δηλώνει: ‘Είναι μέρος του ερωτισμού να αγαπάς ένα κατώτερο ον’. Η διατήρηση του status quo είναι επομένως μια δική του πράξη αγάπης.«Χαιρετίζουμε την ελεύθερη σεξουαλικότητα σε όλες τις μορφές της, διότι έχουμε πάψει να θεωρούμε την ψυχρότητα ως μια αξιέπαινη εναλλακτική λύση. «Η συνέχιση της ρύθμισης της ζωής μεταξύ των φύλων είναι μια αναγκαιότητα της εξουσίας, η μόνη ικανοποιητική επιλογή είναι μια ελεύθερη σχέση. »Είναι ένα δικαίωμα των παιδιών και των εφήβων η περιέργεια και τα σεξουαλικά παιχνίδια.«Παρακολουθήσαμε για 4000 χρόνια: τώρα έχουμε δει! «Πίσω από εμάς, στις πλάτες μας βρίσκεται η χιλιετής αποθέωση της ανδρικής υπεροχής, οι θεσμοθετημένες θρησκείες υπήρξαν το ισχυρότερο βάθρο της. Και η έννοια της ‘μεγαλοφυίας’ αποτέλεσε το ανέφικτο σκαλοπάτι της.»Η γυναίκα είχε την εμπειρία να βλέπει κάθε μέρα κατεστραμμένο εκείνο που έφτιαχνε. «Θεωρούμε ελλιπή μια ιστορία που έχει διαμορφωθεί στα ίχνη που δεν είναι αλλοιώσιμα». Δεν παραδόθηκε τίποτα, ή αυτό έγινε με λάθος τρόπο, από την παρουσία της γυναίκας: εναπόκειται σε μας να το ανακαλύψουμε ξανά για να μάθουμε την αλήθεια.«Ο πολιτισμός μας έχει αποκαλέσει κατώτερες, η εκκλησία μας έχει αποκαλέσει φύλο, η ψυχανάλυση μας έχει προδώσει, ο μαρξισμός μας έχει πουλήσει στην υποθετική επανάσταση. «Ζητάμε παραπομπές από χιλιετίες φιλοσοφικής σκέψης που θεωρητικοποίησε την κατωτερότητα των γυναικών. »Για τον μεγάλο εξευτελισμό που ο πατριαρχικός κόσμος μας έχει επιβάλει εμείς θεωρούμε υπεύθυνους τους συστηματικούς της σκέψης: αυτοί έχουν διατηρήσει την αρχή της γυναίκας ως προσθετικό oν για την αναπαραγωγή της ανθρωπότητας, δεσμό με τη θεότητα ή το κατώφλι του ζωικού κόσμου, ιδιωτική σφαίρα και ‘pietas ».
Αποτέλεσμα εικόνας για rivolta femminile 1970
Δικαιολόγησαν στη μεταφυσική αυτό που ήταν άδικο και φρικτό στη ζωή της γυναίκας. «Φτύνουμε επάνω στον Χέγκελ.» Η διαλεκτική υπηρέτης-αφεντικό είναι μια ρύθμιση των λογαριασμών ανάμεσα σε συλλογικότητες των ανδρών: αυτή δεν προβλέπει την απελευθέρωση της γυναίκας, του μεγάλου καταπιεσμένου του πατριαρχικού πολιτισμού. «Ο ταξικός αγώνας, σαν μια επαναστατική θεωρία που αναπτύχθηκε από την διαλεκτική υπηρέτη-αφεντικού, εξίσου αποκλείει τη γυναίκα. Εμείς θέτουμε ξανά υπό αμφισβήτηση τον σοσιαλισμό και τη δικτατορία του προλεταριάτου.»Μην αναγνωρίζοντας τον εαυτό της στην αρσενική κουλτούρα, η γυναίκα της αφαιρεί την ψευδαίσθηση της οικουμενικότητας. «Ο άνδρας μίλησε πάντοτε στο όνομα του ανθρώπινου είδους, αλλά το μισό του γήινου πληθυσμού τον κατηγορεί τώρα πως έχει εξυψώσει έναν ακρωτηριασμό. »Η δύναμη του ανδρός βρίσκεται στην αναγνώρισή του με τον πολιτισμό, η δική μας στην απόρριψη του. «Μετά από αυτή την πράξη συνείδησης, ο άνδρας θα ξεχωρίζεται από τη γυναίκα και θα πρέπει να ακούει από αυτήν όλα όσα την ανησυχούν, που την αφορούν.»Ο κόσμος δεν θα τιναχθεί στον αέρα αν ο άνδρας δεν θα έχει πλέον την ψυχολογική ισορροπία που βασίζεται στην υποβολή μας, την υποταγή μας.«Στην καυτή πραγματικότητα ενός σύμπαντος που ποτέ δεν αποκάλυψε τα μυστικά του, εμείς αφαιρούμε μεγάλο μέρος της πίστωσης που δίνεται στις μανίες, στα ξεσπάσματα του πολιτισμού. Θέλουμε να ζήσουμε, να είμαστε στο ύψος ενός σύμπαντος χωρίς απαντήσεις. «Επιδιώκουμε την αυθεντικότητα της χειρονομίας της εξέγερσης και δεν θα την θυσιάσουμε ούτε στην οργάνωση ούτε στον προσηλυτισμό ». Επικοινωνούμε μόνο με γυναίκες
Σχετική εικόνα
Η Carla Lonzi είναι ο συγγραφέας αυτού του μανιφέστο. Σε αυτό το γραπτό οφείλεται ο πρώτος πολιτικός ορισμός της σεξουαλικής διαφοράς στην Ιταλία που, από τότε, θα καταστεί ο λόγος και πηγή του αγώνα των γυναικών.Ένας μη γραμμικός αγώνας που δεν θα είναι πάντα σύμφωνος με αυτή τη δήλωση. Αλλά ένας αγώνας που από εκείνη την στιγμή θα προχωρήσει φέροντας μέσα του την αναγκαιότητα να σημάνει κοινωνικά κάτι που ποτέ πριν δεν είχε σημασία : τα φύλα που θέλουν μια ελεύθερη ύπαρξη είναι δύο και όχι ένα. Από αυτό το σημείο τίθεται σε αμφισβήτηση, όλο και πιο ξεκάθαρα, το »κοινωνικό σύμφωνο».
Διότι εκείνη η συμφωνία είναι η συντριβή και η άρνηση της ύπαρξης των δύο φύλων. Το ένα, λοιπόν, προσπαθεί να χωριστεί σε δύο.
Σχετική εικόνα
Η πρώτη εθνική συνάντηση των φεμινιστικών ομάδων έλαβε χώρα στο Μιλάνο τον ιούνιο του 1971. Μιλάνε, κυρίως, το Demau (Απομυθοποίηση του πατριαρχικού αυταρχισμού) και η θηλυκή Εξέγερση, Rivolta femminile. Μιλούν κατά της οικογένειας και κατά της πατριαρχίας. Εν τούτοις, το νεογέννητο φεμινιστικό κίνημα πρέπει πολύ νωρίς να ψαχτεί, να συγκριθεί με το «άλλο κίνημα» και με τις κατηγορίες της επανάστασης, της ταξικής πάλης, με τις στρατηγικές της κατάληψης της εξουσίας, με την έννοια του «γενικότερου συμφέροντος» και εκείνη του «υψηλότερου συμφέροντος» της τάξης. Σίγουρα, το εργατικό κίνημα και το ιταλικό κομμουνιστικό Κόμμα είχαν ξεπεράσει μια αντίληψη σύμφωνα με την οποία η ταξική επανάσταση θα είχε οδηγήσει σε λύση του «γυναικείου ζητήματος». Και το «γυναικείο ζήτημα» είχε γίνει ήδη ένα εθνικό ζήτημα, ένα από αυτά που διέσχιζαν »τον ιταλικό δρόμο προς τον σοσιαλισμό». Αλλά το να προσθέτουν «θηλυκό-γυναικείο» στη θέση του »νότιου», «νεανικό» δίπλα στον όρο «ζήτημα» ισοδυναμούσε με τη διατήρηση της έννοιας «γενικού ενδιαφέροντος». Για χρόνια θα προχωρήσουν απαριθμώντας τους μεν δίπλα στους δε και στις άλλες, γυναίκες, νέους, νότιους, ανέργους, ηλικιωμένους και αυτούς με ειδικές ανάγκες. Στα τέλη της δεκαετίας του εξήντα θα ξεκινήσουν πιο ρητά να λεν ότι κάθε σχέδιο κοινωνικού μετασχηματισμού που βασίζεται στην απoσιώπηση της ύπαρξης των γυναικών είναι στην πραγματικότητα ένα μερικό αρσενικό σχέδιο, που καθορίζεται από χρόνους, επιθυμίες, αντιφάσεις ενός μόνο φύλου που θέτει τον εαυτό του ως μοντέλο και για τον άλλο, »Δεύτερο φύλο» – «Secondo sesso» (2), λοιπόν, από τον τίτλο του δοκιμίου της Simone de Beauvoir.
διεθνισμός, internazionalismo

#Kobane, η επανάσταση πέρα από τον μύθο

Kobane, giugno 2018. La scuola e convitto per orfani «L'arcobaleno di Alan», finanziato dalla provincia di Trento nell'ambito di un progetto di Docenti Senza Frontiere e dell'Ufficio informazioni del Kurdistan in Italia (UIKI).

Kobane, ιούνιος 2018. Το σχολείο και το οικοτροφείο για τα ορφανά «Το ουράνιο τόξο του Alan», που χρηματοδοτήθηκε από τη νομαρχία τουTrento στο πλαίσιο ενός σχεδίου των Εκπαιδευτικών Χωρίς Σύνορα και του Γραφείου πληροφοριών του Κουρδιστάν στην Ιταλία (UIKI).

του Tommaso Baldo *

«Όταν ήρθαμε εδώ, ένα μήνα μετά την απελευθέρωση, όλα ήταν κατεστραμμένα », μου λέει η Patrizia Fiocchetti ενώ το φορτηγάκι επάνω στο οποίο ταξιδεύουμε εισέρχεται στην Kobane. «Υπήρχαν αυτοκίνητα που είχαν εκτοξευτεί από τις εκρήξεις στον τρίτο ή τέταρτο όροφο των κτηρίων. Αλλά οι άνθρωποι είχαν ήδη αρχίσει να επιστρέφουν και να ανοικοδομούν. Θυμάμαι έναν άνθρωπο, τον ιδιοκτήτη ενός εντελώς κατεστραμμένου καταστήματος που πουλούσε εργαλεία και σιδηρικά ο οποίος μαζί με τα δύο μικρά παιδιά του έψαχνε μέσα από τα χαλάσματα του μαγαζιού του για να συλλέξει τις βίδες, τα καρφιά και τα μπουλόνια που βρίσκονταν διάσπαρτα.»

Οι κάτοικοι αυτής της μικρής πόλης των 40 χιλιάδων ανθρώπων επέστρεψαν μόλις τέλειωσε η μάχη, περνώντας μαζικά τα κοντινά τουρκικά σύνορα και ξεκινώντας το έργο για να ξαναφτιάξουν την πόλη τους. Μπορούσαν να στηριχθούν μόνο στη βοήθεια που τους παρείχαν οι διοικήσεις που στηρίζονταν από το δημοκρατικό κόμμα των λαών (HDP) στο βόρειο Κουρδιστάν, δηλαδή στη γειτονική Τουρκία. Από τότε που ο Ερντογάν έθεσε αυτές τις διοικήσεις υπό επιτροπεία και συνέλαβε τους συν-δημάρχους των και αυτή η υποστήριξη ήρθε να εκλείψει.

Η Patrizia και η Carla Centioni διέσχισαν κρυφά τα σύνορα της Τουρκίας για να έρθουν εδώ τον φεβρουάριο του 2015. Την εποχή εκείνη το 48% των κτιρίων της Kobane ήταν κατεστραμμένα ολοσχερώς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στην Αναφορά για την τρέχουσα κατάσταση στην Kobane «Report sulla situazione attuale a Kobane», που διαδόθηκε το μάρτιο του 2017 από το Γραφείο Πληροφοριών του Κουρδιστάν στην Ιταλία, μετά το διώξιμο του Isis από την πόλη από τις 4.284 κατοικίες δεν υπήρχαν παρά μόνο σωροί από ερείπια, άλλες 5.864 υπέστησαν ζημιά σοβαρή, λιγότερο ή περισσότερο, και μόνο 630 δεν είχαν υποστεί καμία ζημιά. Μεταξύ των εργαστηρίων και των καταστημάτων αυτά που καταστράφηκαν ολοσχερώς ήταν 1.604, 2.182 εκείνα που υπέστησαν βλάβη και 1.882 ανέπαφα.

Τώρα αντιθέτως αυτή που βλέπουμε χάρη στο φως των λαμπών που φωτίζουν τους δρόμους που τυλίγονται στη νύχτα είναι μια πόλη σχεδόν ανακατασκευασμένη, μέχρι και χαριτωμένη και καθαρότερη από άλλες που βρήκαμε στον μακρύ δρόμο, σχεδόν πεντακόσια χιλιόμετρα, που μας έφερε από τα ιρακινά σύνορα εδώ.

L'ultima zona della citta rimasta in mano a YPG e YPJ durante la battaglia del 2015 è diventata un «museo a cielo aperto»: viene conservata com'era il giorno della riconquista, mentre il resto della città è stato ricostruito.

Συμμετέχω σε μια αντιπροσωπεία της ένωσης Καθηγητές Χωρίς Σύνορα που είναι υπεύθυνη για την τεκμηρίωση της κατασκευής ενός οικοτροφείου με χώρους διδασκαλίας un convitto con spazi didattici που θα φιλοξενήσei τα ορφανά της Kobane, »To oυράνιο τόξο του Alan», που χρηματοδοτήθηκε από την Αυτόνομη Νομαρχία του Trento. Η Carla και η Patrizia είναι εδώ για να εγκαινιάσουν την Ακαδημία των γυναικών Accademia delle donne. Πρόκειται για ένα κέντρο πολιτικής, πολιτιστικής και εργασιακής κατάρτισης για τις γυναίκες της πόλης που θα διοικείται από την Kongreya Star, τη συνομοσπονδία επαναστατικών γυναικείων οργανώσεων. Αν και είναι ήδη δέκα το βράδυ, μας φέρνουν αμέσως να το δούμε. Είναι ένα μεγάλο ορθογώνιο τριώροφο κτίριο, χτισμένο με λευκό πέτρωμα άφθονο σε αυτήν την περιοχή. Χρηματοδοτήθηκε με 8 ανά χίλια από την Tavola Valdese και την Αυτόνομη Νομαρχία του Bolzano. Η Arjin, η επικεφαλής της ακαδημίας λέει ότι οι άνθρωποι εδώ αποκαλούν ήδη την Ακαδημία «το κάστρο των γυναικών».

L'Accademia delle donne, finanziata dalla Provincia autonoma di Bolzano e dalla Tavola valdese, nell'ambito del progetto «Ponte donna Kobane», sempre con il supporto dell'Ufficio informazioni del Kurdistan in Italia (UIKI).

Λίγα δεκάδες μέτρα από το κτίριο, το όχημα με το οποίο ταξιδεύουμε σταματάει σε μια κυκλική διασταύρωση από μια ομάδα μεσήλικων κυριών. Φορούν τα μακριά ρούχα και τις παραδοσιακές λευκές μαντήλες των κούρδων γυναικών. Στους ώμους τους φέρουν η καθεμιά ένα καλάσνικοφ. Είναι μέλη της κοινωνικής Άμυνας, των επιτροπών αυτοάμυνας των κοινοτήτων, των λαϊκών συνελεύσεων της γειτονιάς και του χωριού, κινητοποιούνται ενάντια στον κίνδυνο επιθέσεων. Στην πραγματικότητα είναι η 14η ιουνίου, η τελευταία νύχτα του Ραμαντάμ, μια νύχτα εορτασμού, μια από τις στιγμές που οι τρομοκράτες του ISIS ή άλλων ισλαμικών ομάδων προτιμούν να χτυπούν.

Για να εισέλθουμε στην πόλη έπρεπε να περάσουμε τουλάχιστον μια ντουζίνα σημεία ελέγχου, μεταξύ σταθερών και κινητών, μετακινούμενων. Τώρα στους δρόμους βλέπουμε γυναίκες και άνδρες, συχνά μέσης ηλικίας, με πολιτικά ρούχα να επαγρυπνούν με τα όπλα στους ώμους τους. Ένας πλήρης και συμμετοχικός έλεγχος της επικράτειας.

Κανείς δεν έχει ξεχάσει στην πραγματικότητα την ματωμένη αυγή της 25ης ιουνίου 2015. Το Isis είχε εκδιωχθεί έξι μήνες νωρίτερα και η Kobane επέστρεφε στη ζωή. Ωστόσο, εκατό τρομοκράτες, με τρία αυτοκίνητα βόμβες, αφέθηκαν να μπουν από τα τουρκικά σύνορα που πλευρίζουν από κοντά την πόλη. Άρχισαν να σφαγιάζουν ανθρώπους που αιφνιδιάστηκαν μες τον ύπνο τους και να πυροβολούν από τα ψηλότερα κτίρια, σκοτώνοντας περισσότερους από 250 ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων 36 παιδιών, πριν να εξολοθρευθούν.

Η κατάσταση συναγερμού στην Kobane δεν είναι υστερία. Δεν είναι τα στρατιωτικά σώματα YPG και YPJ (οι Μονάδες προστασίας του Λαού και οι Μονάδες προστασίας των γυναικών) που κάνουν σημεία ελέγχου και περιφρουρούν τις αστικές περιοχές, στη Kobane όπως και σε όλη την Rojava, αλλά οι Asayish, δηλαδή η αστυνομία. Η διαφορά μπορεί να φαίνεται δίχως σημασία, αφού εδώ οι αστυνομικοί (αλλά και οι τροχονόμοι, τα μέλη των επιτροπών αυτοάμυνας, καθώς και οι φύλακες των μουσείων και των αρχαιολογικών χώρων) είναι οπλισμένοι με αυτόματα. Στην πραγματικότητα είναι ένα σημαντικό σημάδι της κανονικότητας, μας κάνει να καταλάβουμε ότι δεν είμαστε πλέον στην πρώτη γραμμή του μετώπου αλλά σε ένα μέρος που μπορούμε να αρχίσουμε να θεωρούμε κάπως «ασφαλές». Κανείς εδώ πιστεύω δεν θα καταλάβαινε τον παράλογο πνευματικό μηχανισμό που οδηγεί πολλούς ιταλούς να θέλουν «το στρατό στους δρόμους» στο όνομα της «ασφάλειας».

Στις κατοικημένες περιοχές της Rojava η παρουσία των YPG και των YPJ σε στολή είναι η πιο διακριτική δυνατή, εκ των πραγμάτων μπορείτε να τους δείτε μόνο στους στρατώνες τους. Ένα γεγονός που υπογραμμίζει επίσης την πραγματική ανεξαρτησία της πολιτικής από την στρατιωτική.

La veduta dalla città dal tetto de «L'arcobaleno di Alan». Sullo sfondo, la collina di Mushtenur, dove venne piantata la bandiera delle YPG, a segnare la disfatta dell'Isis.

Ακόμα και οι κυρίες που μας σταματούν αυτή τη νύχτα που υπάρχει ο κίνδυνος επιθέσεων έχουν τα νεύρα στη θέση τους. Εδώ, ούτε ένα χιλιόμετρο μακριά από τα σύνορα μιας εχθρικής δύναμης, τυπικά μέσα στα σύνορα της πιο επικίνδυνης κατάστασης-κράτους στον κόσμο, φαίνονται χαλαρές. Φέρουν τα καλάσνικοφ στους ώμους τους χωρίς καμία άχρηστη επίδειξη των όπλων. Μόλις αναγνωρίζουν την Arijn χαμογελούν. «Heval!» – που σημαίνει συντρόφισσα ή σύντροφος, αλλά και φίλη ή φίλος – λένε χαιρετώντας την.

Λίγους δρόμους πιο μπροστά ο κόσμος περπατά ήσυχα και σε μια αίθουσα διακοσμημένη με τις σημαίες διαφόρων χωρών του κόσμου, μια ομάδα ατόμων παρακολουθεί τους αγώνες του παγκοσμίου κυπέλλου που ξεκίνησαν σήμερα. Καθ ‘όλη τη διάρκεια της νύχτας, παρά την παρουσία εκατοντάδων ένοπλων πολιτών και το υψηλό επίπεδο συναγερμού, δεν ακούω να αντηχεί ούτε ένας πυροβολισμός. Προφανώς, η «θεωρητική και στρατιωτική εκπαίδευση» που οι πολίτες των επιτροπών αυτοάμυνας λαμβάνουν από τις YPJ και τις YPG εξυπηρετεί πραγματικά να τους καταστήσει ικανούς να συμβάλλουν στον έλεγχο της επικράτειας.

Η δημοκρατική αυτονομία

Τις επόμενες ημέρες, εκτός από την εγκαινίαση της γυναικείας ακαδημίας και την επίσκεψη στο ουράνιο τόξο του Alan, συναντάμε τους τοπικούς διαχειριστές και ενώσεις. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει σαφής διαφορά μεταξύ των δύο πραγματικοτήτων. Τα δημόσια αξιώματα εδώ επιλέγονται μεταξύ πολυκομματικών εκλογών, αλλά ο ρόλος τους είναι πολύ διαφορετικός από αυτόν που συνηθίζουμε στην Ευρώπη.

Πρώτα απ ‘όλα, οι εκλεγμένοι για κάθε αξίωμα είναι πάντα δύο, ένας άντρας και μια γυναίκα, γι’ αυτό μιλάμε για συν-δημάρχους ή για συμπροέδρους των καντονιών (κάτι σαν τους ιταλικούς νομούς). Μα κυρίως, δεν πρόκειται για πρόσωπα στα οποία ο μηχανισμός ανάθεσης εξασφαλίζει μια εξουσία παρόμοια με εκείνη των ευρωπαίων ομολόγων τους, μιλάμε κυρίως για ανθρώπους υπεύθυνους για το συντονισμό ενός πολύπλοκου δικτύου ενώσεων, συνελεύσεων και επιτροπών που έχουν ως στόχο να δώσουν τη δυνατότητα στη λήψη των αποφάσεων – και για την επίλυση συγκεκριμένων προβλημάτων -σε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους.

Όπως μας εξηγεί ο συν δήμαρχος της Kobane, ο Fares Atti, οι βάσεις του συστήματος δημοκρατικής Αυτονομίας είναι οι κοινότητες, δηλαδή οι συνελεύσεις γειτονιάς ή χωριού, καθεμιά από τις οποίες έχει την σχετική επιτροπή της που ασχολείται με μια συγκεκριμένη πτυχή της συλλογικής ζωής. Εάν ένα πρόβλημα υπερβαίνει τη διάσταση της περιοχής, τότε γίνεται απεύθυνση στη δημοτική συνέλευση, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι από τις διάφορες κοινότητες. Και αυτή έχει τις επιτροπές της που ενεργούν με το συντονιστικό των εκλεγμένων συν-δημάρχων.

Σε κάθε κοινότητα υπάρχει μια επιτροπή γυναικών που συνεδριάζει μία φορά την εβδομάδα, κάθε μήνα οι αντιπρόσωποι αυτών των επιτροπών συναντώνται σε μια δημοτική συνέλευση για να συζητήσουν κοινά προβλήματα και να μοιραστούν τις εμπειρίες. Ο γυναικείος πρωταγωνισμός τροφοδοτεί επίσης ένα πυκνό δίκτυο ενώσεων και κινημάτων που διαχειρίζονται και κομμάτια αυτού που θα ονομάζαμε ευημερία στην Ευρώπη, welfare, μέσω της παροχής συνδρομής σε ορφανά, στις γυναίκες θύματα βίας και σε οικογένειες που έχουν ανάγκη. Σύμφωνα με τον Hamed Hamo, συμπρόεδρο του συντονιστικού του δημοτικού διαμερίσματος της Rojava, οι διοικήσεις των πόλεων και των χωριών κατανέμουν το 10% των πόρων τους στις γυναικείες οργανώσεις.

Πάνω από τους δήμους υπάρχουν τα καντόνια. Εκείνο της Kobane αριθμούσε περίπου 400 χιλιάδες κατοίκους πριν από τον πόλεμο, έφθασε τις 550 χιλιάδες με την εισροή προσφύγων από άλλες περιοχές της Συρίας πριν από την επίθεση του Isis και σήμερα, μετά την αιματηρή πολιορκία και άλλα τέσσερα χρόνια πολέμου, κατέβηκε στις 350 χιλιάδες. Σύμφωνα με τον Enwer Muslim, συμπρόεδρο του καντονιού της Kobane, μεγάλο μέρος των προσφύγων στην Τουρκία έχουν αποτραπεί με τη βία από το να επιστρέψουν στη Ροζάβα. Σίγουρα σήμερα το καντόνι της Kobane καλωσορίζει και φιλοξενεί τους πρόσφυγες που διέφυγαν από την Αφρίν μετά την τουρκική και τζιχαντιστική εισβολή, τουλάχιστον 480 οικογένειες σύμφωνα με την συν-πρόεδρο Berivan Hassan. Αυτοί είναι άνθρωποι χρειάζονται τα πάντα, ακόμη και να ξεπεράσουν τα τραύματα που προέκυψαν μετά από δύο μήνες τουρκικών βομβαρδισμών μέσω ειδικών σεμιναρίων.

Η εντύπωση είναι ότι ολόκληρος ο μηχανισμός της δημοκρατικής αυτονομίας, με τις συνελεύσεις του και τον καταμερισμό των καθηκόντων στον μεγαλύτερο δυνατό αριθμό ανθρώπων, είναι επίσης ένα συλλογικό εργαλείο για τη θεραπεία των ψυχολογικών πληγών μιας κοινωνίας που έχει κατακρεουργηθεί από τον πόλεμο.

Φθάνει να γυρίσετε τους δρόμους της Kobane για να συνειδητοποιήσετε πώς είναι ουσιαστικά μια πόλη με μεσήλικες ανθρώπους και παιδιά, ο αριθμός των οποίων αφήνει έναν ευρωπαίο παρατηρητή έκπληκτο. Οι νέοι ηλικίας από δεκαέξι έως τριάντα ετών συναντώνται σπάνια, συνήθως με στολή στα στρατόπεδα των YPG και YPJ ή ξεκουράζονται στους περίπου 1.300 τάφους του στρατιωτικού νεκροταφείου της Kobane. Σε κάθε οικογένεια υπάρχει τουλάχιστον ένας νεκρός και συχνά περισσότεροι από ένας. Η συμπρόεδρος Hassan έχει χάσει έντεκα μέλη της οικογένειας της από το Isis, της έχει απομείνει μόνο μια αδελφή στις YPJ.Il cimitero di Kobane

Είναι αυτή που μας λέει: – Έχουμε αναλάβει μια υλική ανακατασκευή αλλά και μια πολιτιστική και ηθική ανασυγκρότηση της κοινωνίας. – Όλοι οι διαχειριστές με τους οποίους μιλήσαμε θεωρούν θεμελιώδους σημασίας τη δημιουργία ενός νέου μοντέλου ανθρώπινου όντος, μιας νέας νοοτροπίας. Το πράγμα είναι στην πράξη πολύ λιγότερο ιδεολογικό από αυτό που μπορεί κανείς να σκεφτεί. Δεν πρόκειται για την απομνημόνευση των γραπτών του Αμπντουλάχ Οτσαλάν ούτε να σoφιστούμε επάνω σε αφηρημένες αρχές και έννοιες αλλά να εκπαιδευτούμε ως διαχειριστές ή υπεύθυνοι ενός τομέα, να αντιμετωπίσουμε άμεσα προβλήματα, να ανταλλάξουμε κριτικές και εμπειρίες. Το σύστημα δημοκρατικής Αυτονομίας μέσω της προσπάθειας να εμπλέξουμε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους στη διαχείριση των δημόσιων υποθέσεων είναι ίσως το μεγαλύτερο πείραμα της δια βίου, της μόνιμης εκπαίδευσης που υπάρχει στον κόσμο.

Αλλά λειτουργεί; Καταφέρνει να βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης των ανθρώπων;

Σήμερα στη Kobane βρίσκονται σε λειτουργία 3 νοσοκομεία, 21 σχολεία (από το δημοτικό έως το γυμνάσιο και το λύκειο) με πάνω από 11 χιλιάδες μαθητές, ένα πανεπιστήμιο με 40 φοιτητές, ένα εργοστάσιο τσιμέντου, ένα εργοστάσιο παραγωγής τούβλων και ο δημοτικός μύλος με ένα νέο φούρνο. Μετά την απελευθέρωση του φράγματος τηςTishreen στα τέλη του 2015, ολόκληρη η πόλη τροφοδοτείται με ηλεκτρική ενέργεια της οποίας η διανομή αναστέλλεται μόνο τις πρώτες πρωινές ώρες.

Οι δημόσιες υπηρεσίες είναι δωρεάν και η εκπαίδευση είναι υποχρεωτική μέχρι τα 14. Οι υπεύθυνοι των συνελεύσεων των σχολείων των Kobane, Dozghin Ali και Amira Mehedin βεβαιώνουν ότι τηρούνται στο 95% των περιπτώσεων. Σε όλους τους λαούς της Ομοσπονδίας είναι εξασφαλισμένο το δικαίωμα να μάθουν τη γλώσσα και τη λογοτεχνία τους. Ακόμη και οι πενήντα άραβες μαθητές της Kobane έχουν τις δικές τους τάξεις με προγράμματα στη δική τους γλώσσα. Οι συνελεύσεις των εκπαιδευτικών και οι επιτροπές που εποπτεύουν το εκπαιδευτικό σύστημα είναι ενωτικές, δηλαδή περιλαμβάνουν δασκάλους και καθηγητές από όλες τις γλωσσικές ομάδες.

Μια ολόκληρη νέα γειτονιά είναι υπό κατασκευή και θα προορίζεται στις οικογένειες που ζούσαν στα λίγα τετράγωνα που είχαν παραμείνει στα χέρια των YPG και των YPJ στα στάδια αποκορύφωσης της μάχης, εκεί όπου γκρεμίστηκαν οι επιθέσεις των ορδών του Isis. Αποφασίστηκε εκείνο το τμήμα της πόλης να παραμείνει όπως ήταν στο τέλος των μαχών για να καταστεί ένα υπαίθριο μουσείο.

Για τον πληθυσμό που ζούσε εκεί, χτίστηκε μια νέα γειτονιά όπου θα πρέπει ναπραγματοποιηθεί η αρχιτεκτονική αναπαράσταση των οικολογικών και ανθρωπιστικών αρχών του δημοκρατικού συνομοσπονδισμού: μια έκταση της οποίας το 60% προορίζεται για κήπους και χώρους πρασίνου μέσα στην οποία υπάρχουν 16 κτίρια τεσσάρων ορόφων εξοπλισμένα με ένα νηπιαγωγείο, καταστήματα, σχολεία και ένα αστυνομικό σταθμό. Σήμερα μεγάλο μέρος από τα κτίρια που είναι χτισμένα με τοπική λευκή πέτρα έχουν τελειώσει και είναι πραγματικά όμορφα. Το πρόβλημα είναι ότι για να έχουν πόσιμο νερό, οι κάτοικοι πρέπει να το πάρουν από τα πηγάδια, επειδή δεν ήταν ακόμη δυνατή η σύνδεση των σωλήνων λόγω έλλειψης απαραίτητων μηχανημάτων και υλικών.

Σε όλες τις εργασίες ανασυγκρότησης οι δυσκολίες είναι τεράστιες, κυρίως λόγω της πολεμικής προσπάθειας και του εμπάργκο από πλευράς της Τουρκίας και του ιρακινού Κουρδιστάν.

Μηχανήματα και φάρμακα λείπουν στα νοσοκομεία. Τα σχολεία χρειάστηκε να ξαναχτιστούν και οι δάσκαλοι έγιναν τέτοιοι μετά από μαθήματα ταχείας κατάρτισης τους καλοκαιρινούς μήνες, στα οποία ακολούθησαν συνεχόμενα απογευματινά μαθήματα μετεκπαίδευσης. Σήμερα οι τάξεις έχουν κατά μέσο όρο 35 μαθητές (αμέσως μετά την εκδίωξη του Isis, έφθαναν και τους 70) και σε πολλά σχολεία, ειδικά στα χωριά, τα παιδιά του δημοτικού σχολείου παρακολουθούν μαθήματα συνδιδασκαλίας που συγκεντρώνουν μαθητές με διαφορετικές ηλικίες.

Σύμφωνα με την συν-δήμαρχο Roshan Abdi, τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η Kobane είναι η έλλειψη συστήματος επεξεργασίας των απορριμμάτων και ενός δικτύου αποχέτευσης. Αυτού του τελευταίου έχει ήδη ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός αλλά μόνο λίγα χιλιόμετρα έχουν κατασκευαστεί επειδή δεν υπάρχουν τα μηχανήματα για την εκτέλεση του σκαψίματος και των απαραίτητων υπόγειων έργων.

Αυτό της έλλειψης της αποχέτευσης των λυμάτων είναι ίσως το πιο αισθητό πρόβλημα. Όταν συναντάμε τον συν-δήμαρχο Fares Atti μόλις έχει επιστρέψει από μια επίσκεψη σε μια οικογένεια που είχε το σπίτι πλημμυρισμένο από μια καταιγίδα το προηγούμενο βράδυ, κάτι που εδώ συμβαίνει αρκετά συχνά αφού λείπει ένα δίκτυο αποχέτευσης που να επιτρέπει, μεταξύ άλλων, την αποστράγγιση του βρόχινου νερού. Βρέθηκε μπροστά σε μια γυναίκα που του έδειξε με δάκρυα στα μάτια τα πράγματα τους κατεστραμμένα από τα πλημμυρισμένα νερά.

«Πάντα θα αισθάνομαι ανεπαρκής σε σχέση με τις ανάγκες των ανθρώπων μου που αντιστάθηκαν και ξανακτίσαν στην πόλη τους «, μας λέει ο Atti. «Εγώ και οι άλλοι μάθαμε να διαχειριζόμαστε μόνο αφού εκλεγήκαμε και υποφέρουμε όταν δεν καταφέρνουμε να επιλύσουμε τα προβλήματα του κόσμου μας».

Gli spazi aperti del Rojava. «Praticamente una bassa ferrarese extralarge ma più secca.»

Εν τω μεταξύ, η Τουρκία δεν περιορίζεται στο χτύπημα της Ροζάβα με την εισβολή της Αφρίν, το εμπάργκο και την κατασκευή του τείχους κατά μήκος των 600 χιλιομέτρων των συνόρων. Επίσης εκτρέπει τα ποτάμια χρησιμοποιώντας τα νερά για τα υδροηλεκτρικά της εργοστάσια. Διασχίζοντας τις τεράστιες εκτάσεις της Ομοσπονδίας συναντούμε συχνά ξηρά κανάλια και ρέματα, οι αγρότες πρέπει να αντλούν το νερό από τα υπόγεια ύδατα χρησιμοποιώντας μηχανοκίνητες αντλίες. Αλλά παρόλα αυτά η εντύπωση είναι ότι η οικονομία της περιοχής επιστρέφει στην κανονική της κατάσταση. Οι αγροί, οι οποίοι έχουν ανατεθεί στις κοινότητες ή μικρούς ιδιοκτήτες, μοιάζουν καλύτερα περιποιημένοι από εκείνους του ιρακινού Κουρδιστάν (το οποίο βασίζεται στο πετρέλαιο και εισάγει σχεδόν τα πάντα από την Τουρκία).

Παρά την έλλειψη νερού, τις ζημιές του πολέμου στα αρδευτικά συστήματα και τη χρήση παλαιών και ανεπαρκών αγροτικών μηχανημάτων, το 2017 η συγκομιδή της Ροζάβα ήταν υψηλότερη από τις συνολικές ανάγκες σιτηρών ολόκληρης της Συρίας. Αυτή του φετινού έτους θα είναι πιθανώς χειρότερη λόγω της ανοιξιάτικης κακοκαιρίας. Αλλά όσο σκληρή όμως μπορεί να είναι η ζωή των περίπου πέντε εκατομμυρίων ανθρώπων που ζουν στη δημοκρατική Ομοσπονδία της Βόρειας Συρίας, δεν εμφανίζεται ούτε ένας από τους μικρούς ζητιάνους που είναι μια σταθερή στο ιρακινό Κουρδιστάν .

Ανάμεσα σε χίλιες δυσκολίες στη Ροζάβα σε όλες και σε όλους είναι εγγυημένο το δικό του κομμάτι ψωμί, το σχολείο του, το δικαίωμά του να μιλά στις συνελεύσεις και το απαραίτητο για την υπεράσπιση του καλάσνικοφ.

Τα πρόσωπα της επανάστασης

Η επανάσταση της Rojava δεν ήταν μόνο μια στιγμή αντίστασης ενάντια στον ισλαμιστικό φασισμό του ISIS, αλλά και η εξέγερση ενάντια στις βαριές διακρίσεις στις οποίες υποβάλλονταν οι Κούρδοι στο καθεστώς Assad. Για αυτό και για τη συμβολή των μαχητών που έφτασαν από διάφορα μέρη του Κουρδιστάν μπορούμε να μιλήσουμε για μία κουρδική επανάσταση.

Είναι όμως και μια επανάσταση όλων των λαών της Βόρειας Συρίας. Αυτή η τελευταία ήταν ένα είδος εσωτερικής αποικίας που την εκμεταλλεύτηκαν και εγκατέλειψαν προς όφελος των πλουσιότερων περιοχών της χώρας. Οι αγροί της Rojava διατηρούσαν ολόκληρη τη Συρία, αλλά στη Kobane το συριακό καθεστώς δεν ανέλαβε ποτέ το δυσάρεστο έργο της κατασκευής των συστημάτων απορροής έτσι ώστε τα νερά του κοντινού Ευφράτη να προορίζονται για το Χαλέπι. Εκείνοι που ήθελαν και μπορούσαν να σπουδάσουν στο πανεπιστήμιο, έπρεπε να πάνε στο Χαλέπι ή στη Ράκκα, ενώ ακόμη και τα αρχαιολογικά ευρήματα έπαιρναν το δρόμο προς τα μουσεία της Δαμασκού.

Η επιλογή να μην διεκδικήσει ανεξαρτησία από τη Συρία, αλλά τη δημοκρατική αυτονομία, επιλέγοντας μια πολιτική πρακτική που ριζικά αντιτίθεται σε εκείνη του Μπαρζανί στο ιρακινό Κουρδιστάν, δεν ήταν μια τακτική κίνηση, αλλά προέκυψε από την ζωτική ανάγκη συγκράτησης του κοινωνικού ιστού ενός τόπου όπου οι κούρδοι, οι ασσύριοι, οι αρμένιοι και οι άραβες, οι χριστιανοί και οι μουσουλμάνοι ζουν δίπλα δίπλα και παντρεύονται μεταξύ τους δίνοντας ζωή σε μικτές οικογένειες. Με αυτή την έννοια, η επανάσταση είναι βαθιά συριακή.

Αλλά πάνω απ ‘όλα είναι μια φεμινιστική επανάσταση. Ο πρωταγωνισμός των γυναικών όλων των ηλικιών είναι ο κινητήριος μοχλός της δημοκρατικής αυτονομίας. Ένας πρωταγωνισμός ικανός να ξεκινήσει μια βαθιά αλλαγή, ορατή στις μικρές χειρονομίες: αν μπείτε σε ένα δωμάτιο στην Ροζάβα, θα δώσετε το χέρι σε όλους τους παρόντες, άνδρες και γυναίκες, οποιασδήποτε θρησκείας. Ένα αδιανόητο πράγμα στο ιρακινό Κουρδιστάν, όπου είδα μια υπάλληλο που φορούσε ένα μικρό τουλπάνι που μόλις στηρίζονταν στο πίσω μέρος του λαιμού και πέδιλα με τακούνι 12 να τραβιέται σκανδαλισμένη μπροστά από το τεταμένο χέρι ενός από τους καθηγητές με τους οποίους ταξίδευα.

Murales a Jinwar, piccolo villaggio per sole donne fondato nel 2017.

Ο βαθμός αποτελεσματικού πολιτικού πλουραλισμού είναι πιο δύσκολο να εκτιμηθεί. Αφού παραδεχτούμε ότι αυτό που ονομάζουμε «πλουραλισμό» στην Ευρώπη είναι πραγματικά κάτι για το οποίο πρέπει να είμαστε υπερήφανοι, κάτι που προσωπικά αμφιβάλλω πολύ.

Την 1η δεκεμβρίου 2017, τα νομοθετικά συμβούλια που διαχειρίζονται τα καντόνια σε ολόκληρη την περιφέρεια της Rojava εκλέχθηκαν κατά τη διάρκεια των εκλογών, στις οποίες συμμετείχαν το 69% των εχόντων δικαίωμα, ha preso parte il 69% degli aventi diritto. Η Λίστα αλληλεγγύης του Δημοκρατικού Έθνους ήταν μακράν ο νικητής, σε ποσοστό σχεδόν 90%. Είναι ένας συνασπισμός μεταξύ 18 κομμάτων και κινημάτων, κούρδων και αράβων, υπό την ηγεσία του PYD, του Κόμματος της Δημοκρατικής Ενότητας, της κινητήριας δύναμης της επανάστασης που έχει ως θεωρητικό ορίζοντα τον δημοκρατικό συνομοσπονδισμό θεωρημένο από τον Ocalan.

Οι διοικούντες που συναντήσαμε ανήκουν στα διάφορα κόμματα αυτού του μεγάλου συνασπισμού, αλλά όλοι μεταξύ τους αποκαλούνται «Heval», ένα σημάδι ότι ανήκουν σε μια κοινή δέσμευση, στράτευση. Εν ολίγοις, είμαστε στην παρουσία κάτι παρόμοιου με την Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης που ίδρυσε την Πρώτη Δημοκρατία στην Ιταλία, αλλά εδώ είναι θεμελιώδης η δράση της μαζικής βάσης του κινήματος που εκφράζεται και δρα μέσω κοινοτήτων και επιτροπών.

Η μειοψηφία που εκλέχθηκε στα καντονικά συμβούλια είναι η Λίστα του Κουρδικού Εθνικού Συνασπισμού στη Συρία και αρκετοί ανεξάρτητοι κατάλογοι. Αντ ‘αυτού, κάλεσαν τους υποστηρικτές τους να μποϋκοτάρουν τις εκλογές, invitato i propri sostenitori a boicottare le elezioni οι κούρδοι εθνικιστές του KNC, του Κουρδικού Εθνικού Συμβουλίου, συνδεδεμένου με το PDK, το Δημοκρατικό Κόμμα του Κουρδιστάν του Masoud Barzani, το οποίο ελέγχει το νότιο Κουρδιστάν στο γειτονικό Ιράκ..

Το KNC έχει καταγγείλλει συλλήψεις των ηγετών του και εμπόδια στην πολιτική του δράση από τις δυνάμεις ασφαλείας της Rojava. Για όνομα του Θεού, σε μια επανάσταση σε μια ταραγμένη χώρα τα τελευταία επτά χρόνια αιματηρού εμφυλίου πολέμου σίγουρα μπορεί χωρίς αμφιβολία να συμβεί ότι πρόσωπα που κρατούν όπλα στα χέρια τους είναι δυνατό να έχουν διαπράξει κατάχρηση εξουσίας. Αλλά οι καταγγελίες του KNC θα ήταν πιο αξιόπιστες αν στις περιοχές του Μπαρζανί, από τον οποίον εμπνέονται, στο Ιράκ, δεν αποθαρρύνεται κάθε πολιτική συζήτηση σε δημόσιους χώρους ή απλά να ειπωθεί το όνομα «Rojava», πράγμα που είδα με τα μάτια μου να προκαλεί τρεμούλιασμα φόβου και ξαφνική απομάκρυνση από πλευράς κούρδο-ιρακινού συνομιλητή μου. Αλλά πάνω απ ‘όλα, το καθεστώς του Barzani συμμετέχει στην πραγματικότητα στο εμπάργκο που αποφάσισε η Τουρκία ενάντια στην επανάσταση στη βόρεια Συρία. Μου είναι λίγο δύσκολο να σκεφτώ τους κουρδο-σύριους υποστηρικτές του Μπαρζανί σαν φτωχούς δημοκρατικούς άδικα διωκόμενους όταν έχω δει τους μπάτσους του ηγέτη τους να καθιστούν δύσκολη και προβληματική ακόμα και την είσοδο τετραδίων και χρωματιστών μολυβιών στην Rojava, για να μην αναφέρουμε τις δυσκολίες που τίθενται στους δημοσιογράφους.

Στην Ομοσπονδία, η θρησκευτική ελευθερία είναι σε κάθε περίπτωση εγγυημένη. Όταν ζητήσαμε να συναντήσουμε τη χριστιανική κοινότητα, που θεωρείται αρκετά κοντά στον Assad, κανείς δεν μας έθεσε προβλήματα. Στη Kobane, οι είκοσι χριστιανικές οικογένειες του τόπου έχουν τη δική τους εκκλησία και βιβλιοθήκη. Είτε προτιμούν τον Assad από την επανάσταση είτε όχι μας έλεγαν ότι αυτό που φοβούνται περισσότερο είναι μια τουρκική εισβολή όπως στην Afrin, από την οποία [Τουρκία] κάποιοι από αυτούς χρειάστηκε να ξεφύγουν. Και για το λόγο αυτό έχουν γιους και κόρες που κατατάχτηκαν στις YPG και στις YPJ.

Όσον αφορά την πληροφόρηση, δεν μπορούμε να μιλήσουμε για πολιτικό έλεγχο ή για απομόνωση από τον υπόλοιπο κόσμο, για το απλό γεγονός ότι οι κάτοικοι της Ροζάβα σίγουρα δεν είναι υποχρεωμένοι να παρακολουθούν τοπική τηλεόραση: μπορούν κάλιστα να δουν τα τηλεοπτικά κανάλια των γύρω κρατών , συμπεριλαμβανομένων των τουρκικών και κούρδο-ιρακινών, καθώς και εκείνων των μεγάλων αραβικών δικτύων.

Όμως, κατά τη γνώμη μου, το σημαντικότερο στοιχείο παραμένει ο υψηλός αριθμός ατόμων που εμπλέκονται και εργάζονται ελεύθερα στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και διοικητικών διαδικασιών, στην καθημερινή λειτουργία της δημοκρατικής αυτονομίας. Μεταξύ αυτών των ανθρώπων, πολλές είναι γυναίκες για τις οποίες η επανάσταση αναμφισβήτητα αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία για πρωταγωνισμό.

Πρέπει να διευκρινιστεί ότι εδώ η ισότητα των φύλων εδώ δεν σημαίνει καθόλου μια «σεξουαλική επανάσταση» κατά τη δυτική έννοια. Αλλά αυτό είναι ένα πρόβλημα που θα θέσουν οι μελλοντικές γενιές, αναγνωρίζοντας πάντοτε ότι και σε αυτό το πλαίσιο δεν είναι η δύση που πρέπει να μάθει κάτι από αυτή τη σεμνή επανάσταση στη Μέση Ανατολή.

Φυσικά εδώ μαθαίνουμε ένα πράγμα: δεν κάνουμε μια επανάσταση «για να είμαστε λίγο καλύτερα» ούτε και για να αλλάξουμε ένα αφεντικό με κάποιον που θεωρείται λίγο καλύτερος. Την κάνουμε επειδή ένα σημαντικό τμήμα μιας κοινωνίας αποφασίζει να πάρει το πεπρωμένο του στα χέρια του, να πραγματοποιήσει μια συλλογική ανάληψη ευθύνης και ως εκ τούτου συμμετοχής στην εξουσία.

Σε όλες τις επαναστάσεις υπάρχει αυτή η μαγική και τρομερή στιγμή, όπου όλα φαίνονται δυνατά, όπου οι άνδρες και οι γυναίκες είναι πολύ περισσότερο από τους εαυτούς τους, όπου η ουτοπία, η θυσία και η ορθότητα πηγαίνουν χέρι-χέρι στο να τροφοδοτούν τον συλλογικό πρωταγωνισμό. Μέχρι στιγμής, όλες οι επαναστάσεις εκείνη την στιγμή έχουν αποφασίσει να τη θυσιάσουν στο όνομα κάποιου «τελικού στόχου»: το έθνος, τη φιλελεύθερη δημοκρατία, τον σοσιαλισμό, την ευημερία ή κάτι άλλο. Η επανάσταση της Rojava είναι η πρώτη που κινείται σε ένα θεωρητικό ορίζοντα που κάνει ακριβώς τον συλλογικό πρωταγωνισμό τελικό στόχο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δεν έχει ανάγκη θυματοποίησης, ρητορικής ή πτήσεων προς τα εμπρός σε κάποιο είδος εσχατολογικής αυταπάτης. Δεν υπάρχει η ψευδαίσθηση ότι θα μπορέσει να φτάσει σε έναν τόπο ή σε έναν χρόνο όπου όλα θα πάνε με τον καλύτερο τρόπο λόγω μαγείας, αλλά μια συγκεκριμένη ελπίδα που θα χτίσουν όλοι μαζί και με δυσκολία μέρα με τη μέρα.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίον στην επανάσταση τα αγόρια και τα κορίτσια με την στρατιωτική στολή είναι εξίσου ζωτικής σημασίας με τους ήρεμους διαχειριστές της μέσης ηλικίας, και αν και δεν μπορούν ακόμη να αφήσουν το καλάσνικοφ ανησυχούν και φροντίζουν για τους αποχετευτικούς αγωγούς..


Tommaso Baldo εργάζεται στη διδασκαλία της ιστορίας σε ένα μουσείο στο Trentino, είναι μέλος της ομάδας εργασίας Nicoletta Bourbaki και συνεργάζεται με το Global Project. Στο Giap έχει δημοσιεύσει την ανάλυση της φωνής της Wikimedia που είναι αφιερωμένη στην ιστορία του Τρεντίνο,  l’analisi della voce di Wikipedia dedicata alla storia del Trentino. Τον ιούνιο του 2018 βρέθηκε στην Kobane για να ακολουθήσει τις τελικές φάσεις της κατασκευής του ορφανοτροφίου »Το Ουράνιο τόξο του Άλαν», «L’Arcobaleno di Alan», που οδηγούν οι Καθηγητές δίχως Σύνορα, Docenti Senza Frontiere, με την χρηματοδότηση της Αυτόνομης Νομαρχίας του Trento.

https://www.wumingfoundation.com/giap/2018/07/kobane-oggi/?utm_source=feedburner&utm_medium=email&utm_campaign=Feed%3A+giap+%28giap%29

μεγαλείο χαρακτήρα!, grandezza carattere !

H εμπειρία της επανάστασης. Η Eddi και ο Jacopo επέστρεψαν από τη Βόρεια Συρία

Stampa

 

44316

 

Η εμπειρία της επανάστασης. Η Eddi και ο Jacopo επέστρεψαν από την Βόρεια Συρία

Η Eddi και ο Jacopo μόλις επέστρεψαν στο Torino αφού πέρασαν τους τελευταίους εννιά μήνες στο συριακό Κουρδιστάν. Τους ζητήσαμε να μας μιλήσουν γι αυτή την εμπειρία. Γιατί δυο νεαροί ιταλοί αποφάσισαν να παν στη Συρία; Ποια ήταν η επίπτωση με τον πόλεμο, ο αντίκτυπος; Τι σημαίνει συγκεκριμένα μια κοινωνική επανάσταση στα 2018; Πως μια ριζοσπαστική αλλαγή στον τρόπο οργάνωσης της κοινωνίας επηρεάζει τους ανθρώπους; Μια συνέντευξη επεξεργασμένη από το Infoaut

 

O Jacopo στρατεύτηκε στις αστικές δομές της επανάστασης ενώ η Eddi στρατολογήθηκε στις ypj, τις μονάδες προστασίας των γυναικών. Αμφότεροι πήραν μέρος στην αντίσταση της Αφρίν ενάντια στην επίθεση του τουρκικού στρατού τον περασμένο φεβρουάριο.

Ε. Μόλις επέστρεψα από την βόρεια Συρία όπου πέρασα σχεδόν εννιά μήνες, έφτασα εκεί σαν πολίτης, στη συνέχεια εντάχτηκα στις ypj, τις μονάδες υπεράσπισης των γυναικών. Πήρα μέρος στην υπεράσπιση της ένοπλης επανάστασης στην Συρία του Βορά.

J. Εγώ πήγα εκεί, πήγαμε μαζί, πρώτα απ’ όλα, είχα ακούσει να μιλούν για μια επανάσταση στην Μέση Ανατολή, εκείνο που ξέρεις είναι ότι υπάρχουν πολλά ενδιαφέροντα, πολλά πράγματα που δεν φαίνονται παράξενα και σε εμάς, όπως η εξουσία του λαού με τις κοινότητες, οπότε πήγα να δω πως ήταν.

Ε. Τι είναι αυτό που βρίσκουμε εκεί, νομίζω πως είναι αρκετά εντυπωσιακό, γιατί αυτό που μας εντυπωσιάζει εδώ στην πατρίδα είναι οι εξωτερικές αλλαγές, είναι οι πληροφορίες που έχουμε για το πως μπορεί ν’ αλλάξει η οργάνωση της κοινωνίας. Όταν κάποιος φτάνει εκεί βλέπει ποια είναι τα αποτελέσματα των αλλαγών, η κυκλικότητα, πως μέσα στην κοινωνία γεννιέται μια νέα μορφή οργάνωσης, και πως αυτή η νέα μορφή οργάνωσης αλλάζει την ίδια την κοινωνία. Σαφώς η αυτονομία των γυναικών και για εμένα στάθηκε η πιο δυνατή επίδραση, κάθε μορφή απόφασης, δηλαδή οργάνωσης, στις κοινότητες, σε όλες τις επιτροπές την διαχειρίζονται με το σύστημα της συν-προεδρίας , υπάρχει πάντα ένας υπεύθυνος και μια υπεύθυνη. Οι γυναίκες επιπλέον οργανώνονται αυτόνομα, ξεκινώντας από την ιδιαιτερότητα των αναγκών τους.

J. Οι κοινότητες είναι το όργανο της εξουσίας στην επικράτεια, και ξεκινά από το περιβάλλον της καθημερινότητας. Υπάρχουν ομάδες εκατό οικογενειών, για παράδειγμα, που συναντώνται, συζητούν και αποφασίζουν σχετικά με αυτά που συμβαίνουν στην περιοχή τους, για παράδειγμα την άμυνα, την ασφάλεια. Υπάρχουν δυνάμεις που ονομάζονται δυνάμεις υπεράσπισης της κοινωνίας, που είναι αυτοοργανωμένες από τις κοινότητες, οι οποίες τριγυρνούν και  εποπτεύουν, ελέγχουν, επιβλέπουν την περιοχή της κοινότητας, φυσικά είναι άνθρωποι από την γειτονιά, των εκατό οικογενειών που προστατεύουν, συνεπώς, γνωρίζουν πολύ καλά τους πάντες, οπότε δεν πρόκειται για μια ‘αστυνομική’ προστασία όπως την βλέπουμε στα δικά μας μέρη, δεν υπάρχει ο φόβος, η υποψία απέναντι σε αυτούς που τριγυρνούν και πρέπει να σε ‘προστατέψουν’ που υπάρχει σε εμάς, αλλά είναι η κοινότητα που δίνει στον εαυτό της αυτό το εργαλείο, που είναι επίσης συχνά μια μορφή προστασίας και προς τα έξω.

E. …ένα κοινωνικό σώμα του οποίου η συνοχή δεν είναι εξωτερική, εξωγενής, με την έννοια πως υπάρχει η ανάληψη ευθύνης προς αυτόν που βρίσκεται κοντά, είναι κάτι που για εμάς που ερχόμαστε από μια δυτική μητρόπολη είναι καταπληκτικό, μας εκπλήσει.

J. Αυτό που βρήκα όταν έφτασα εκεί, που μου έκανε εντύπωση, δεν το περίμενα κατ’ αυτό τον τρόπο, ήταν το πόσο βαθιές είναι οι ρίζες που έχει αυτή η επανάσταση στην κοινωνία, κατάλαβες; είναι κάτι..πηγαίνεις στις οικογένειες, μιλάς με τους ανθρώπους, είναι πολύ συνειδητοποιημένοι για εκείνο που κάνουν, που χτίζουν, βρίσκεις ανθρώπους που δεν έχουν σπουδάσει που είναι επαναστάτες, παίρνουν μέρος στην επανάσταση, είναι άνθρωποι κανονικοί, σου κάνουν πολιτικές συζητήσεις με βάθος, με ματιά διεισδυτική, σου μιλούν για την κατάσταση τους, για την επανάσταση, για την παγκόσμια κατάσταση, κουβέντες ιδιαίτερα επιτυχημένες, που βρίσκουν στόχο, βλέπεις πως δεν υπάρχει ο φόβος για πράγματα από περασμένες εμπειρίες, λάθη παρελθόντων καταστάσεων, η αναβίωση μιας προπαγάνδας, ακέφαλος δογματισμός.

E. Εάν ανοιχθείς σε μια τέτοια εμπειρία, αν αρχίσεις να παίρνεις μέρος σε αυτό το σύστημα, εάν έρθεις σε επαφή με αυτή την κοινωνία, οπωσδήποτε θ’ αλλάξεις, η επιλογή να παραμείνω εκεί ήταν επειδή αυτή η αλλαγή ήταν βαθύτατη, για να πραγματοποιήσω και την δική μου μάχη, έπρεπε να μείνω εκεί να την πολεμήσω την μάχη μου, δεν μπορούσε να γίνει στις πλάτες κάποιου άλλου.

J. βρεθήκαμε σε μια μικρή συνέλευση, την ώρα που διεξάγονταν μια συζήτηση, όπου υπήρχαν μερικοί οι οποίοι, κατά κάποιον τρόπο έθεσαν υπό αμφισβήτηση αυτή τη σύνθετη φύση της επανάστασης – άραβες, κούρδοι, τουρκομάνοι – έλεγαν: εμείς οι κούρδοι αξίζουμε περισσότερο, ήμαστε καλύτεροι. Δεν μιλούσα ακόμη πολύ καλά την γλώσσα, καταλάβαινα πως η κουβέντα που γίνονταν ήταν αυτού του τύπου, όμως, ο υπεύθυνος εκεί μέσα, σε εκείνη την ζώνη της πόλης, άμεσα ξεκαθάρισε πως αυτά που λέγονταν δεν είχαν βάση, ξέκοψε αμέσως αυτές τις αντιρρήσεις γύρω από την πολιτιστική και γλωσσολογική διαφοροποίηση, έλεγε: »μα πως; γιατί πρέπει να αναγνωρίσουμε κάτι περισσότερο σε κάποιον μοναχά επειδή είναι κούρδος, την ώρα που πολλοί άραβες έχουν πέσει στα πεδία των μαχών μάρτυρες, για να υπερασπιστούν αυτή την γη όπου ζούμε όλοι μαζί, ενάντια στο Daesh. Πήγαινε, έλεγε, στο κοιμητήριο των μαρτύρων, και κοίταξε πόσοι άραβες είναι θαμμένοι δίπλα στους κούρδους, συνεπώς, αυτό είναι που μας ενώνει.

E. Αυτός που είναι διοικητής κινδυνεύει περισσότερο, όχι λιγότερο, δεν στέκεται πίσω επειδή διοικεί, όντας διοικητής δίνεις το παράδειγμα, διακινδυνεύεις περισσότερο, διότι κάθε θέση διοίκησης είναι υπευθυνότητα, δεν είναι κυριαρχία, οπότε δεν υπάρχει κανένα προνόμιο, δεν έχει κάποιο είδος εξουσίας απέναντι στους άλλους με την μορφή κυριαρχίας, σίγουρα είναι μια στρατιωτική δομή, χρειάζεται κάποιος να διοικεί, πάντα υπάρχει η διοικητική αλυσίδα, μα φυσικά είναι μια αλυσίδα υπευθυνότητας, όχι κυριαρχίας, είναι κάτι που το κάνουν όλοι μαζί, αλλά ενώ εγώ φροντίζω για την ένοπλη υπεράσπιση αυτής της κοινωνίας, εσύ πρέπει να την οικοδομήσεις, και το γεγονός πως αυτό αντανακλάται επάνω μου, σ’ εμένα με το καλάσνικοφ στα χέρια, με καθιστά μέρος αυτής [της διαδικασίας-της κοινωνίας].

J. Μερικές φορές νομίζεις το πως να κάνεις εκεί την επανάσταση είναι ευκολότερο απ’ ότι εδώ σε μας, είναι μια σκέψη που εύκολα έρχεται σε κάποιον. Υπάρχουν αντικειμενικές συνθήκες, το πως είναι φτιαγμένη η κοινωνία, οπότε αυτό μπορεί να έχει κάποιο νόημα, λες, η κοινωνία είναι διαφορετική, προσπαθείς να εξεγερθείς, να τα αλλάξεις όλα,  από ένα σημείο και μετά είναι πολυπλοκότερο να θέσεις σε κίνηση τους ανθρώπους. Εκείνο επάνω στο οποίο πρέπει να στοχαστούμε, να προβληματιστούμε, είναι το γεγονός πως δεν είναι ευκολότερα εκεί τα πράγματα, και αυτό γιατί  εκείνη η επανάσταση βασίζεται στο γεγονός ότι υπήρξαν δεκάδες χιλιάδες νεκροί.

E. Στην Αφρίν, και όχι μόνο στην Αφρίν, η κατάσταση υπήρξε συγκλονιστική, εντυπωσιακή, από την άποψη πως, μεταξύ των ανθρώπων άνετα μπορούσε να ξεσπάσει..[..], εδώ έγινε ακριβώς το αντίθετο, ή θα σωθούν όλοι ή δεν θα σωθεί κανένας, …[..], κάποια στιγμή δεν υπήρχε πλέον νερό, η Αφρίν ήταν περικυκλωμένη εδώ και χρόνια, κανείς δεν έφυγε, αντιθέτως, οργανώθηκαν για να αντισταθούν, την στιγμή που πραγματοποιήθηκε η επίθεση και ξέσπασε ο πόλεμος οι πολίτες αντί να φύγουν παρέμειναν στην πόλη τους, μάλιστα έφτασαν καινούργιοι πρόσφυγες, απ’ όλα τα μέρη της βόρειας Συρίας.

J. H επίδραση που έχει ο πόλεμος στον καθένα είναι διαφορετική, ακόμη και πριν δει τον πόλεμο.  Είναι διαφορετικό να ζεις από κοντά τον πόλεμο. Στην βόρεια Συρία τελικά τον πόλεμο τον νιώθεις, τον αντιλαμβάνεσαι αμέσως. Σίγουρα ο αντίκτυπος στην αρχή είναι διαφορετικός, είναι κάτι στο οποίο δεν ήμαστε συνηθισμένοι, πρέπει πάντα να λογαριάζεσαι με την κοινωνία, πρέπει να προστατεύσεις τον εαυτό σου, υπάρχουν για παράδειγμα τα παγιδευμένα αυτοκίνητα ή οι άνθρωποι βόμβες του Isis, τριγυρνάς, πηγαίνεις να φας σε οικογένειες, όλοι έχουν ένα παιδί που έπεσε μάρτυρας, βλέπεις τραυματίες,  ανθρώπους δίχως πόδια, αρχίζεις λοιπόν σταδιακά να αντιλαμβάνεσαι τον πόλεμο αλλιώς, αν και…E. δεν έχεις μπροστά σου όλο το πανόραμα, είναι μια καταστροφή ο πόλεμος, κάτι ιδιαίτερο, η Συρία είναι μια πανέμορφη χώρα, αλλά πονάει όταν την διασχίζεις, γιατί κάποια στιγμή, ειδικότερα για εμάς που δεν ήμαστε συνηθισμένοι, το μάτι κουράζεται με αυτή την ερήμωση, την θλίψη, την απογοήτευση που αφήνουν τα ερείπια,

J. Είναι απαίσιο, φαντάσου ήταν εκεί ο Ερντογάν με τον ρώσο υπουργό Εξωτερικών που συναντιούνται σε κάποια διπλωματική συνάντηση, σε κάποιο πεντάστερο ξενοδοχείο με το διάλειμμα τους για καφέ που μοιάζει με το γεύμα της πρώτης Κοινωνίας, και μιλούν για τα γεωστρατηγικά τους συμφέροντα, που γι αυτούς είναι περισσότεροι ψήφοι στις εκλογές, χρήματα, πελατείες, επιχειρήσεις, αυτά τα πράγματα, και αποφασίζουν, στην πολυθρόνα, μπροστά στις τηλεκάμερες, να κάνουν τον πόλεμο. Και μετά, εσύ τον πόλεμο τον βλέπεις, είσαι εκεί, βόμβες που πέφτουν ανάμεσα σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, νιώθεις ανήμπορος, να είσαι κάτω από αυτή την διαστρωμάτωση, αυτή την φοβερή ιεραρχία, της κοινωνίας μας, και αυτό είναι ένα στοιχείο που με σημάδεψε, γιατί οι άνθρωποι που ζουν εκεί, αντιθέτως, για να υπερασπιστούν ένα ιδανικό επανάστασης και κοινωνίας διαφορετικής, συλλογικότητας και ανθρωπιάς διαφορετικής, είναι τόσο θαρραλέοι, γενναιόδωροι, είναι αυτοί που στη συνέχεια πεθαίνουν εξ αιτίας αποφάσεων ανθρώπων σαν κι εκείνους!

E. Και εγώ τι κάνω μπροστά σε όλο αυτό; Εκείνο που μπορώ να κάνω είναι να δώσω ότι έχω και δεν έχω, ώστε αυτή να μην είναι η τελευταία λέξη, εκείνη εκεί η έκφραση να μην είναι η τελευταία διεγερτική κραυγή αυτής της γης!

 

σύγχρονη σκέψη, pensiero di oggi

Μια κρίση πολιτισμού

Τα σήματα είχαν ήδη φτάσει, λανθάνοντα κι όμως ορατά. Εντός της τελευταίας κρίσης, η οποία έλαβε χώρα το 2007/2008, ορισμένοι παρατηρητές είχαν διαβάσει σε αυτήν την κρίση του καπιταλιστικού πολιτισμού, δηλαδή ενός οικονομικού μοντέλου που είχε γίνει ηγεμονικό μετά το 1989 σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά δεν μπορούσε πλέον να τροφοδοτεί τον προοδευτικό του χαρακτήρα . Αντίθετα, ειδικά στις δυτικές χώρες – εκείνες με «προηγμένο καπιταλισμό» – το μοντέλο αυτό έχει αρχίσει να δείχνει δημοσίως μια οπισθοδρομική αντιστροφή παρεμποδίζοντας, μπλοκάροντας, για παράδειγμα, αυτό που ονομάστηκε «κοινωνικός ανελκυστήρας».

Όταν οι συνθήκες και οι γενικές προσδοκίες της ζωής των νέων γενεών είναι χειρότερες από την προηγούμενη, γίνεται εμφανές ότι η πρόοδος όχι μόνον έχει σταματήσει, αλλά έχει ξεκινήσει την κίνηση προς τα πίσω.

Τις συνέπειες της οπισθοδρόμησης ήταν κατά κύριο λόγο υφίστανται οι εργαζόμενοι και οι οικογένειές τους, σε ολόκληρη τη Δύση, καθιστώντας την Ευρώπη και τις ΗΠΑ αντιμέτωπες με το φάσμα της μαζικής φτώχειας και των φτωχών εργαζομένων, working poors, εκείνων που βυθίζονται στη φτώχεια κι ας έχουν μιαν εργασία, επειδή οι αποδοχές έχουν γίνει πολύ χαμηλές. Παρ ‘όλα αυτά, σπαταλούσαμε τον χρόνο μας παίζοντας με μπιχλιμπίδια, με παρηγορητικές διατριβές.

Από τη μία πλευρά, η θεωρία της «σταγόνας, της περιστροφής». Εκείνης της αφήγησης σύμφωνα με την οποία αν η κοινωνική πόλωση είναι πιο έντονη και οι πλούσιοι πλουτίσουν περισσότερο, αργά ή γρήγορα αυτή η υπεραφθονία για λίγους θα αφήσει λίγο από αυτό τον πλούτο να στάξει και προς τα κατώτερα στρώματα (η αιματηρή πονηράδα του Flat Tax είναι αποτέλεσμα αυτής της λογικής ).Da un lato, la teoria dello “sgocciolamento”.

Από την άλλη βαυκαλιζόμασταν με την θέση-ελπίδα σύμφωνα με την οποία το φιλελεύθερο μοντέλο που χαρακτήρισε τη Δύση θα μπορούσε να συνυπάρχει πολύ καλά με τη σχεδιαζόμενη μείωση-χαμήλωμα των συνθηκών διαβίωσης- ζωής και των γενικών προσδοκιών του πληθυσμού (συνεπώς των συλλογικών κοινωνικών δικαιωμάτων), αλλά ότι δεν θα αμφισβητούσε ποτέ τη σφαίρα των ατομικών δικαιωμάτων του πολίτη.

Γύρω από τις δύο αυτές θέσεις χτίστηκε, όχι μόνο μια αφήγηση, αλλά ένα πραγματικό μοντέλο πολιτισμού: καπιταλιστικό, δυτικό, πολύ συχνά ευρωκεντρικό. Μια αφήγηση από την οποία έχουν εμπνευστεί με γεμάτα τα πνευμόνια και η φιλελεύθερη αριστερά, liberal-liberista, (η οποία έθαψε εκείνη την σοσιαλδημοκρατική) και δυστυχώς τομείς της ίδιας της «ριζοσπαστικής αριστεράς» (θάβοντας εκείνη την «ταξική») .

Είναι θέσεις, σχεδόν μια θρησκεία, όπως το «αόρατο χέρι των αγορών», την οποίαν τα γεγονότα έχουν δεσμευτεί να διαψεύσουν, οδυνηρά.

Το διαπιστώνουμε-επιβεβαιώνουμε εδώ, στην καρδιά και στην περιφέρεια της Ευρώπης, αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες, δηλαδή στα επίκεντρα του «καπιταλιστικού πολιτισμού», που επί δεκαετίες είχε αντιταχθεί πρώτα στον υπαρκτό σοσιαλισμό και τώρα στον «ασιατικό δεσποτισμό» που ενσαρκώνει η Ρωσία και η Κίνα, ως μέρος, στο πλαίσιο ενός νέου παγκόσμιου ανταγωνισμού.

Όταν στην κοινωνία και την ψυχολογία των μαζών βλέπουμε τις επιπτώσεις των πυροβολισμών από το στόμα του Σαλβίνι και των ούγγρων, αυστριακών, βαυαρών ομοίων του, τις ανοησίες τους (μια γεωπολιτική σύμπτωση που μας ανατριχιάζει, σχεδόν όπως η Cavalcata delle Valchirie του Woody Allen) ή εκείνων του Trump στις ΗΠΑ , είναι εύκολο να καταλάβουμε πώς έχουν πάψει να υφίστανται όλοι οι ισχυρισμοί περί «ανώτερου δυτικού πολιτισμού» σε σύγκριση με τον υπόλοιπο κόσμο, είτε πρόκειται για τον πληγωμένο πονεμένο και φτωχό των μεταναστών από την Αφρική ή τη Λατινική Αμερική, είτε για εκείνον των χωρών BRICS που περιορίζουν συμπιέζουν και συγκρατούν ΑΕΠ και αγορές στο πρώην ευρω-αμερικανικό μπλοκ, που σήμερα διαχωρίζεται και βρίσκεται σε ανταγωνισμό στο εσωτερικό του.

Ο μόνος παράγοντας που αποκλείεται από κάθε προτεραιότητα – όταν σχεδιάζονται ή επιλέγονται οι λύσεις στα προβλήματα που προκαλεί μια παγκόσμια κρίση, όχι μόνο οικονομική αλλά και περιβαλλοντική, διατροφική-τροφολογική, ενεργειακή – έχει γίνει ο ανθρώπινος παράγοντας.

Οι φωνές που επαινούν και εγκωμιάζουν τα ναυάγια και τις βυθίσεις των πλοίων και τον αποκλεισμό, το μπλοκάρισμα των αποβιβάσεων στη Μεσόγειο, ή το τείχος στα σύνορα με το Μεξικό, δεν αποκαλύπτουν μόνο την αυξημένη κοινωνική απογοήτευση, αποθάρρυνση, εξαχρείωση και ήττα και τη γενική ανασφάλεια για το μέλλον, αλλά δείχνουν και την προσπάθεια των τάξεων που διοικούν – που πλέον έχουν καταστεί μοναχά «κυρίαρχες τάξεις», χωρίς καμία ηγεμονία – να παραμείνουν στη σέλα σπέρνοντας πόλεμο και αποδιοπομπαίους τράγους.

Είχε ήδη συμβεί στη δεκαετία του ’30, και για διορθωθεί προς το λιγότερο κακό χρειάστηκε ένας καταστροφικός παγκόσμιος πόλεμος, ο μεταβολισμός της φρίκης και της κοινοτοπίας του κακού, banalità del male, α] μέχρι την πλήρη απόρριψη όλων αυτών που δημιούργησαν Συντάγματα όπως το ιταλικό.

Για να εξορκιστεί αυτό το αιματηρό παρελθόν, στην Ευρώπη χτίσαν την Ευρωπαϊκή Ένωση και στις ΗΠΑ την ακίνητη εναλλαγή μεταξύ φιλελευθέρων και συντηρητικών. Αλλά ο ταξικός χαρακτήρας αυτών των λύσεων έχει αναπαράγει – σαν από εγχειρίδιο – τους διεστραμμένους μηχανισμούς κυριαρχίας: πρώτον εναντίον της εργασίας και των εργαζομένων, μετά στον ανταγωνισμό μεταξύ όμοιων (με την επιστροφή στους δασμούς, τον εμπορικό πόλεμο, τον προστατευτισμό), τέλος με την εξολόθρευση των υψηλών ανθρώπινων αξιών, στη δυτική ρητορική, σε θεμέλιο του πολιτισμού που γνωρίζουμε σχετικά με τους άλλους, τους «βαρβάρους». Η ζωή ενός «negro, νέγρου» αξίζει εκ νέου λιγότερο, ή ακόμα και τίποτα. Όπως εκείνη ενός τσιγγάνου, ενός μουσουλμάνου, ενός άστεγου-clochard, ενός αποκλεισμένου ανθρώπινου υποκειμένου ή που μπορεί να αποκλειστεί από την ανταγωνιστική λογική.

Είναι προφανές πως αμφότερες οι λύσεις – τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ – απέτυχαν, ανοίγοντας την κρίση του πολιτισμού.

Τι να κάνουμε λοιπόν; Στο σχεδόν προφητικό σενάριο του Μαρξ, υποδεικνύεται μια πρώτη υπόθεση, «ο ταξικός αγώνας τελειώνει με τη νίκη μιας τάξης πάνω από μια άλλη». Αυτό συνεπάγεται την προσπάθεια να ανατρέψουμε τον «ανθρώπινο παράγοντα» εναντίον αυτού του πολιτισμού που πεθαίνει και ακριβώς γι ‘αυτό πιο άγριου.

Η εναλλακτική λύση, εξάλλου, δεν θα άφηνε καμία διαφυγή, θα ήταν: «η κοινή καταστροφή των τάξεων που βρίσκονται σε αγώνα μεταξύ τους«.

 

α] Η κοινοτοπία του κακού έχει εντείνει τη σχέση μεταξύ της ικανότητας σκέψης, της ικανότητας να γίνει διάκριση μεταξύ σωστού και λάθους, της ικανότητας της κρίσης, και των ηθικών τους επιπτώσεων.   στην Hannah Arendt

 – © Αναπαραγωγή δυνατή κατόπιν ρητής συναίνεσης της συντακτικής ομάδας του CONTROPIANO

Τελευταία μετατροπή: STAMPA

σύγχρονη σκέψη, pensiero di oggi

Για μια «ζωή που ν’ αξίζει κάποιος να την ζει»

Stampa

 

10

Per una “vita degna di essere vissuta”

Μεταφέρουμε την εισαγωγή της Silvia Federici στο “Reincantare il mondo, να αποπλανήσουμε ξανά τον κόσμο” που δημοσιεύτηκε από το CommonwareCommonware.

 

Ο ήχος ορισμένων φωνών από το πιο μακρινό αμερικανικό παρελθόν έρχεται από το μέλλον. Αρχαίες φωνές. Συνεχίζουν να μας λένε, για παράδειγμα, ότι εμείς είμαστε παιδιά της γης, και ότι η μητέρα δεν πωλείται ούτε παραδίδεται προς ενοικίαση. Ενώ στην Πόλη του Μεξικού πέφτει μια βροχή από νεκρά πουλιά, και τα ποτάμια μετατρέπονται σε υπονόμους και οι θάλασσες σε σκουπιδότοπους και τα δάση σε έρημο, αυτές οι φωνές πεισματικά ζωντανές μας αναγγέλλουν έναν άλλο κόσμο, διαφορετικό από αυτόν τον δηλητηριαστή των υδάτων, του εδάφους, του αέρα. Και της ψυχής. Και έναν άλλο κόσμο μας ανακοινώνουν δυνατό οι αρχαίες φωνές που μιλάνε για την κοινότητα. Η κοινότητα, ο κοινοτικός τρόπος παραγωγής και ζωής, είναι η πιο απομακρυσμένη παράδοση της Αμερικής, η πιο αμερικανική όλων των παραδόσεων: ανήκει στις ρίζες των καιρών και των λαών, αλλά και των επόμενων καιρών, είναι ο προάγγελος ενός Νέου Κόσμου.

Eduardo Galeano,  Il libro degli abbracci το βιβλίο των εναγκαλισμών

Η δημοσίευση ενός βιβλίου που αφιερώνεται στην πολιτική των κοινών, commons, σήμερα μπορεί να φαίνεται μια πράξη μεγάλης αθωότητας, αφέλειας, καθώς ήμαστε περιτριγυρισμένοι από τη συνεχή απειλή των πολέμων και οικονομικών και οικολογικών κρίσεων που μαστίζουν ολόκληρες περιοχές. Ωστόσο, ακριβώς αυτή η διαρκής απειλή καθιστά αναγκαίο να επιβεβαιώσουμε ότι παρά τα εμπόδια ένας άλλος κόσμος αναδύεται, σαν το χορτάρι που φυτρώνει ανάμεσα στις ρωγμές τους αστικού τσιμέντου, φθείροντας την ηγεμονία του ιδιωτικού και του Κράτους, γιατί μέσα σε ένα πλαίσιο και μια συγκυρία όπου ανάπτυξη σημαίνει βία και η θεσμική πολιτική είναι όλο και πιο ασήμαντη και αμελητέα για την πλειοψηφία του πληθυσμού, το να αναγνωρίζουμε την δική μας ουσιαστική αλληλεξάρτηση και να ενισχύσoυμε την ικανότητά μας για συνεργασία είναι ο μόνος τρόπος για την επιβίωση. Αυτή είναι η δύναμη που εκφράζεται από τους πολλούς αγώνες που, σε οποιοδήποτε μέρος της γης, αντιτίθενται στην επέκταση των καπιταλιστικών σχέσεων, για την υπεράσπιση του κοινού συμφέροντος και των κοινών καλών και για να οικοδομήσουμε κοινωνίες που βασίζονται στην αλληλεγγύη και την κοινή χρήση των φυσικών και παραγόμενων πλούτων.

Είναι μέσα στο πλαίσιο αυτών των αγώνων που αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του ’90 μια τεράστια βιβλιογραφία, που συμπεριλαμβάνει θεωρητικές αναλύσεις, ιστορικές ανακατασκευές, καθώς και αναφορές σχετικά με τον πειραματισμό που διεξάγεται σε διάφορες χώρες αφιερωμένες στα κοινά. Στο προσάρτημα αυτού του τόμου υπέδειξα τα σημαντικότερα έργα, ειδικά στον φεμινιστικό τομέα, για την εργασία μου. Εδώ θέλω μόνο να υπογραμμίσω ότι τα δοκίμια που συλλέχθηκαν σε αυτόν τον τόμο είναι χρεωμένα σε αυτή τη σημαντική παραγωγή, της οποίας μοιράζομαι τις βασικές διατριβές και θέσεις και την πολιτική προοπτική που την διαμορφώνει, που της δίδει μορφή. Αυτό που η έννοια των κοινών, αν και μπορούμε να την αποκαλέσουμε με διάφορους τρόπους – commons, commoning, el común, comunalidad -, είναι σήμερα η γλώσσα στην οποία εκφράζεται η εναλλακτική προς τη λογική του καπιταλισμού, και αναφέρεται σε μία περίπλοκη πραγματικότητα στην οποία τα υλικά αγαθά που έχουμε να μοιραστούμε, οι κοινωνικές σχέσεις και οι κανονισμοί που αφορούν τη χρήση και τη φροντίδα του φυσικού ή παραγόμενου πλούτου σχηματίζουν ένα σύνολο που είναι αδιαίρετο τόσο θεωρητικά όσο και στην πρακτική. Αυτό σημαίνει πως, όπως υποστηρίζει ο Massimo de Angelis στο Omnia Sunt Communia[1][1],  με την λέξη commons εννοούμε ένα κοινωνικό σύστημα, έναν τρόπο παραγωγής, με μια λογική ενιαία και την ικανότητα να αυτο-αναπαράγεται2][2]. Ταυτόχρονα, το «κοινό» υπάρχει ήδη, σε εμβρυϊκή μορφή, σε μια μεγάλη ποικιλία σχεδιασμών και πρωτοβουλιών – από τους αστικούς κήπους στις καταλήψεις στα ανακτηθέντα εργοστάσια, από το κίνημα του ελεύθερου λογισμικού μέχρι τους comedores populares – με τους οποίους αναζητούνται λύσεις στα προβλήματα που ο καπιταλισμός δεν μπορεί να επιλύσει”[3][3].

Σε αυτό το πλαίσιο, η ανάλυση που προτείνω επεκτείνει την θεματική των κοινών σε έναν τομέα που δεν έχει διερευνηθεί μέχρι στιγμής, τουλάχιστον στη βιβλιογραφία σχετικά με τα κοινά που παράγεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πρόκειται για το σύνολο των δραστηριοτήτων που προβλέπουν στην αναπαραγωγή της καθημερινής ζωής και της εργατικής- δύναμης, οι οποίες εξακολουθούν να εκτελούνται κυρίως από τις γυναίκες. Όπως παρατήρησε η Dolores Hayden, στο κλασικό έργο της The Grand Domestic Revolution, η επιθυμία να κοινωνικοποιηθεί αυτό το έργο έχει μακρά ιστορία[4][4]. Ήδη στο τέλος του δέκατου ένατου αιώνα, στις Ηνωμένες Πολιτείες, φεμινίστριες σοσιαλίστριες (fourieriane, oweniste) και μεταρρυθμίστριες έδωσαν ζωή σε σημαντικά πειράματα, τείνοντας να σπάσουν την απομόνωση στην οποία η οργάνωση της οικιακής εργασίας καταδίκαζε τις γυναίκες, συνδέοντας το σπίτι με την γειτονιά και οικοδομώντας συλλογικές μορφές αναπαραγωγής, όπως οι συλλογικές κουζίνες[5][5].

Σήμερα, αυτά που στο τέλος του δέκατου ένατου αιώνα παρέμεναν πειράματα περιορισμένα σε ομάδες και δίκτυα φεμινιστριών ή γυναικών που ήταν στρατευμένες σε θεσμικό επίπεδο σε σχέδια σοσιαλδημοκρατικών μεταρρυθμίσεων της κοινωνικής αναπαραγωγής, επανεμφανίζονται αλλά πραγματοποιούμενα σε μεγάλη κλίμακα, υπαγορευμένα όχι από πολιτικές ιδεολογίες αλλά από την ανάγκη να επινοηθούν συλλογικά νέες μορφές επιβίωσης.

Αυτή η πτυχή της κοινής πολιτικής των commons βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος μου εδώ και χρόνια, διότι είμαι πεπεισμένη ότι η οικοδόμηση πιο συνεργάσιμων μορφών αναπαραγωγής είναι η προϋπόθεση όχι μόνο μιας «ζωής που να αξίζει κάποιος να την ζήσει» – η σημερινή αξίωση διαφόρων φεμινιστικών και μη κινημάτων – αλλά και της αντίστασης στην προώθηση των καπιταλιστικών σχέσεων και της δημιουργίας μιας κοινωνίας που δεν υποτάσσεται στη λογική του κέρδους και της αγοράς.

Διάφορα άρθρα που συγκεντρώθηκαν εδώ («Φεμινισμός και πολιτική των κοινών, Femminismo e la politica dei commons», «Η κοινότητα της πόλης, “Il comune della città”», «Από την κρίση στα κοινά, “Dalla crisi ai commons”» και «Μαρξ, φεμινισμός και ανασυγκρότηση των κοινών, “Marx, il femminismo e la ricostruzione dei commons”») είναι αφιερωμένα σε αυτό το θέμα, το οποίο είναι σε μεγάλο μέρος εμπνευσμένο από τους αγώνες των γυναικών στη Λατινική Αμερική, όπως οι αγώνες των mujeres villeras του Μπουένος Άιρες, που συναντήθηκαν στη Villa Retiro Bis[6][6]. Όμως το βιβλίο αντιμετωπίζει και άλλες θεματικές.

Αναπόφευκτα, το πρώτο μέρος είναι αφιερωμένο στις νέες μορφές enclosure [περιφράξεων] που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της παγκοσμιοποίησης και είναι εν μέρει το κίνητρο, o λόγος για την εμφάνιση μιας πολιτικής των κοινών. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποίησα δοκίμια που δημοσιεύτηκαν στις “Midnight Notes” της δεκαετίας του ’90, επιστρέφοντας από μια περίοδο διδασκαλίας στη Νιγηρία κατά τη διάρκεια της οποίας μπορέσαμε να δούμε άμεσα την εμφάνιση μιας νέας φάσης ανάπτυξης και επαναποικιοποίησης, που προωθούσε η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στο όνομα της κρίσης του χρέους, με στόχο την αποκοπή από τις ρίζες από την αφρικανική ήπειρο, όπου εξακολουθεί να έχει βαθιές ρίζες, κάθε μορφή κοινοτικοποίησης, κομουναλισμού, ειδικά όσον αφορά την ιδιοκτησία της γης. Ιδιαίτερα σημαντικό μεταξύ αυτών είναι το δοκίμιο The New Enclosures[7][7] (εδώ αναδημοσιεύθηκε ως «Οι Νέοι Φράχτες», “Le nuove recinzioni” ), ένα από τα πρώτα στις Ηνωμένες Πολιτείες που διάβασε την παγκοσμιοποίηση ως μια διαδικασία «πρωταρχικής συσσώρευσης». Η θεωρητική γραμμή που προτείνει αυτό το δοκίμιο εκφράζεται στη συνέχεια σε δύο δοκίμια αφιερωμένα στις συνέπειες της διαρθρωτικής προσαρμογής στην Αφρική και της μετάβασης στον καπιταλισμό στην Κίνα, στόχος του οποίου είναι να υπογραμμίσει ότι παρά την ποικιλομορφία των τρόπων και στις πολιτικές και γεωγραφικές σφαίρες-πεδία δράσης, η καταστροφή των κοινοτικών καθεστώτων και της πρόσβασης στα μέσα της (ανα) παραγωγής, παραμένει η πρωταρχική προϋπόθεση της καπιταλιστικής ανάπτυξης, και είναι ο λόγος της βίας που την συνοδεύει, αυτή την στιγμή.

Παραδείγματα αυτής της βίας εξετάζονται σε δύο δοκίμια του πρώτου Μέρους («Κυνήγι μαγισσών, παγκοσμιοποίηση και φεμινιστική αλληλεγγύη» και «Βία κατά των γυναικών και νέες μορφές συσσώρευσης»). Το πρώτο αφορά το νέο κυνήγι μαγισσών, το οποίο βήμα προς βήμα με την ιδιωτικοποίηση της γης και τη μετάβαση σε καθεστώτα ατομικών τίτλων έχει εξαπολυθεί σε διάφορες περιοχές της Αφρικής, της Ινδίας, του Νεπάλ και άλλων περιοχών, κυρίως σε περιοχές που προορίζονται για εμπορικές χρήσεις. Το δεύτερο εξετάζει, σε μια γενικότερη μορφή, το ποσοτικό και ποιοτικό άλμα που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια, παγκοσμίως στη βία κατά των γυναικών, η οποία σήμερα παίρνει μορφές που υπενθυμίζουν το κυνήγι μαγισσών του δέκατου έκτου και δέκατου έβδομου αιώνα. Και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για έναν πραγματικό πόλεμο που, όχι τυχαία, χτυπά τη γυναίκα ως υποκείμενο που είναι πιο άμεσα υπεύθυνο για την αναπαραγωγή της κοινότητας και για τη διατήρηση της συλλογικής της μνήμης και της συνοχής της. Το να υπογραμμίζεται αυτή η σχέση μεταξύ της ιδιωτικοποίησης και των νέων μορφών βίας κατά των γυναικών είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε μια εποχή που, στο όνομα του «Ni una menos»[8][8], ένα νέο φεμινιστικό κίνημα αναπτύσσεται σχεδόν σε κάθε μέρος του κόσμου για να καταγγείλει αυτή τη βία και να αποκαλύψει τους ενόχους και τα αίτια.

Ενώ το πρώτο μέρος ανασυνθέτει το πλαίσιο μέσα στο οποίο έχει ωριμάσει η πολιτική των κοινών, το δεύτερο προσπαθεί να καθορίσει τη σημασία των κοινών τόσο ως πραγματικότητα που ασκείται στο παρόν όσο και ως προβλεπόμενη προοπτική σε εμβρυϊκό επίπεδο ενός κόσμου πέρα από τον καπιταλισμό.

Όπως ανέφερα ήδη εν συντομία, τα πιο προτεινόμενα-δημιουργικά μέρη αυτής της ανάλυσης είναι εκείνα που εμπνέονται από τα κινήματα των γυναικών που ασχολούνται με τον λεγόμενο «λαϊκό φεμινισμό» στη Λατινική Αμερική, που βλέπουν την προστασία των φυσικών αγαθών, τη δημιουργία συνεργατικών μορφών αναπαραγωγής και τον αγώνα ενάντια στον καπιταλισμό και την πατριαρχία ως ουσιαστικά στοιχεία μιας ενιαίας διαδικασίας κοινωνικού μετασχηματισμού. Σήμερα, μέρος αυτού του αγώνα κατευθύνεται επίσης κατά των ανισοτήτων που χαρακτηρίζουν τις σχέσεις εξουσίας σε διάφορα κοινοτικά καθεστώτα στην Αφρική και τη Λατινική Αμερική και που, ξεκινώντας από την Διάσκεψη του Πεκίνου (1995), έχουν αξιοποιηθεί έξυπνα από την Παγκόσμια Τράπεζα για να προωθήσουν την ιδιωτικοποίηση και την ατομική τιτλοποίηση, οι οποίες αμφότερες παρουσιάζονται ως μια υπεράσπιση του δικαιώματος των γυναικών να έχουν πρόσβαση στη γη. Το μάθημα, στην προκειμένη περίπτωση, όπως αποδεικνύει η Gladys Tzul Tzul, σχετικά με τη συμμετοχή των γυναικών στα κοινοτικά καθεστώτα του οροπεδίου του Totonicapan (Guatemala)[9][9] είναι ότι η αναγνώριση της εξουσίας λήψης αποφάσεων των γυναικών είναι, εκτός από μια αρχή-συστατικό δικαιοσύνης, μια εγγύηση ζωής για τα κοινά, που διαφορετικά θα ήταν αλλοιωμένα από εσωτερικές διαιρέσεις που θα τα εξέθεταν ευκολότερα σε απαλλοτρίωση.

Πώς λοιπόν να ξεχωρίσουμε κοινοτικά καθεστώτα ή πειράματα ικανά να δημιουργήσουν μια εναλλακτική λύση στη λογική της εκμετάλλευσης από μορφές κομμουναλισμού που λειτουργούν, αντιθέτως, ως βαλβίδες ασφαλείας, με τις οποίες ένα καπιταλιστικό σύστημα σε κρίση προσπαθεί να ελαφρύνει τις εντάσεις που η ώθηση στην ιδιωτικοποίηση κάθε αγαθού και κοινωνικής σχέσης αναπόφευκτα δημιουργεί; Στην Omnia sunt Communia, ο Massimo de Angelis μας προειδοποιεί σωστά να μην προσπαθήσουμε να εξαναγκάσουμε την αναγκαστικά ρευστή πραγματικότητα, πειραματική, κάθε μορφής communalidad μέσα στα στενά ιδεολογικών μοντέλων καθορισμένων a priori, εκ των προτέρων. Ωστόσο, είναι αδύνατο να μην αναρωτηθούμε από την άποψη αυτή, πολιορκημένοι όπως είμαστε από τον πολλαπλασιασμό των κοινών που, ναι, ενώνονται (με βάση τις εθνοτικές, ταξικές, θρησκευτικές ταυτότητες) αλλά μόνο για να αποκλείσουν, για να προστατεύσουν προνόμια και πλεονεκτήματα ή, όπως αναφέρθηκε , για να εκτρέψουν την αντίθεση στην ιδιωτικοποίηση.

Είναι με αυτόν τον στόχο που, στο «Commons Against and beyond Capitalism», “Commons contro e oltre il capitalismo”, που γράφτηκε σε συνεργασία με τον Γιώργο Καφεντζή, George Caffentzis, έχει διευκρινιστεί ότι η πολιτική των κοινών δεν είναι μια επιστροφή στο παρελθόν, αλλά μια πραγματικότητα που μπορεί να οικοδομηθεί μόνο μέσα από αγώνες, και επίσης ότι τα κοινά δεν μπορούν να διαλυθούν στο «δημόσιο», ότι η ύπαρξή τους εξαρτάται από την ύπαρξη μιας κοινότητας και αυτή, με τη σειρά της, βασίζεται στη συνεργασία, στη συλλογική εργασία, στην αμοιβαία φροντίδα μεταξύ των ανθρώπων και μεταξύ αυτών και το περιβάλλον.

Με τον ίδιο στόχο εξέτασα επίσης τη σχέση μεταξύ κοινοτισμού και κομμουνισμού στο έργο του Μαρξ, τουλάχιστον σε εκείνο το μέρος του έργου του που ο Μαρξ αποφάσισε να δημοσιεύσει και που επηρέασε πιο άμεσα το σοσιαλιστικό κίνημα σε διεθνές επίπεδο. Η ανάλυση μου σχετικά είναι μόνο μερική, καθώς περιορίζεται στην καταγραφή των πιο εμφανών διαφορών μεταξύ της εικόνας των κοινών που προβάλλονται από τα σημερινά κοινωνικά κινήματα και, αφενός, της μαρξιάνας κριτικής στον «ουτοπικό σοσιαλισμό» και αφετέρου, στο όραμα του Μαρξ για τον κομμουνισμό όπως μπορεί να συναχθεί από τις διάφορες αναφορές του στον ρόλο του Κράτους, στη δικτατορία του προλεταριάτου, στην ενοποιητική λειτουργία της επέκτασης των παγκόσμιων καπιταλιστικών σχέσεων και ούτω καθεξής[10][10]. Αυτό που λείπει σε αυτή την ανάλυση είναι η ανακατασκευή του περάσματος – κατά προσέγγιση ανιχνεύσιμου στα τέλη του δέκατου όγδοου αιώνα – από μια ιστορική-πολιτική στιγμή στην οποία η ιδέα της κοινoχρησίας των αγαθών – που ταυτίζεται με την κοινοχρησία της γης – που εξακολουθεί να αποτελεί τον πρωταρχικό ισχυρισμό, την πρωταρχική διεκδίκηση των επαναστατών στην Ευρώπη (από τον Winstanley στον Babeuf), σε μια στιγμή κατά την οποίαν επιβάλλεται ο «κομμουνισμός», που προσδιορίζεται με τη απαλλοτρίωση και την από κοινού διαχείριση, των μέσων παραγωγής, από ελεύθερες ενώσεις παραγωγών. Ωστόσο, δύο στοιχεία διακρίνονται, ακόμα και σήμερα, να διαχωρίζουν τους θεωρητικούς των κοινών που κινούνται σε φεμινιστικούς, οικολογικούς, αναρχικούς και μαρξιστικούς φεμινιστικούς τομείς και χώρους από τους θεωρητικούς desarrollisti – developmentalists – a] ή επιταχυντές – accelerazionisti, οι οποίοι (όπως συχνά ο Μαρξ) βλέπουν την καταστροφή των υφιστάμενων commons ως αναγκαία συνθήκη για την υλοποίηση της μελλοντικής κομμουνιστικής κοινωνίας. Αυτά είναι η απόδοση στο Κράτος του καθήκοντος της απαλλοτρίωσης των απαλλοτριωτών και της εξάλειψης της ιδιωτικής ιδιοκτησίας – σε σχέση με το χτίσιμο, ξεκινώντας από το παρόν, μορφών έστω και περιορισμένων αυτοκυβέρνησης – και η ώθηση προς την καθολίκευση των καπιταλιστικών σχέσεων ως ενοποιητικό στοιχείο του προλεταριάτου σε παγκόσμιο επίπεδο, κατά της επιβεβαίωσης της ανάγκης για πολλαπλές μορφές  κομουναλισμού, σε αντιστοιχία με τις διαφορές στις ιστορικές και πολιτιστικές τροχιές και τις διαφορετικές γεωγραφικές και περιβαλλοντικές συνθήκες.Oι σημερινοί commoners  δεν πιστεύουν στο Κράτος και διεκδικούν την ικανότητα να αποφασίζουν για τη δική τους ζωή, να ανακτήσουν τον έλεγχο των πιο ουσιωδών συνθηκών αναπαραγωγής τους, καθώς θεωρούν καταπιεστική την επιβολή ενιαίου μοντέλου κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής. Όχι μόνο αυτό. Εκατόν πενήντα χρόνια μετά τη δημοσίευση του Κεφαλαίου μπορούμε να επαληθεύσουμε ότι η τεχνολογική ανάπτυξη στην οποία ο Μαρξ ανέθετε την κατασκευή των υλικών βάσεων του κομμουνισμού καταστρέφει όχι μόνο τα κοινοτικά καθεστώτα που υπάρχουν ακόμη, αλλά τις δυνατότητες αναπαραγωγής και ζωής για έναν συνεχώς αυξανόμενο αριθμό ειδών στον πλανήτη μας.

Είναι σε όσες και όσους αγωνίζονται, με μεγάλους κινδύνους για τη ζωή τους, εναντίον αυτής της καταστροφής, που αυτό το βιβλίο είναι αφιερωμένο..

 

a] [desarrollismo, σημαίνει ιδεολογία που υποστηρίζει την καθαρά οικονομική ανάπτυξη ως στόχο προτεραιότητας.]

[1][1] Massimo de Angelis, Omnia Sunt Communia. On the Commons and the Transformation to Postcapitalism, Zed Books, Londra 2017.

[2][2] Ivi, pp. 240 ss. “Omnia sunt Communia” – “tutto deve essere in comune, όλα πρέπει να είναι κοινά” – είναι τα τελευταία λόγια, λέγεται, που πρόφερε ο Thomas Müntzer, ο leader του πολέμου των χωρικών στη Γερμανία, που συνελήφθη μετά την μάχη του Frankenhausen στα 1525, πριν πεθάνει από βασανιστήρια.

[3][3] Ivi, p. 270.

[4][4] Dolores Hayden, The Grand Domestic Revolution, MiT Press, Cambridge MA 1985.

[5][5] Γράφει η Hayden: “Μεταξύ του τέλους του εμφυλίου πολέμου και της έναρξης της Μεγάλης ύφεσης, τρεις γενεές υλιστών φεμινιστριών εξέτασαν, αξιολόγησαν θεμελιωδώς τη λεγόμενη «γυναικεία σφαίρα» και «εργασία των γυναικών». […] Για να ξεπεράσουν ένα μοντέλο αστικού και οικιακού χώρου που απομόνωνε τις γυναίκες και καθιστούσε την οικιακή εργασία αόρατη, ανέπτυξαν νέες μορφές οργάνωσης γειτονιάς, όπως οι συνεταιρισμοί των νοικοκυρών, τα νηπιαγωγεία, οι δημόσιες κουζίνες και οι λέσχες – εστιατόρια της κοινότητας. Φαντάστηκαν επίσης ιδανικές φεμινιστικές πόλεις. Επαναπροσδιορίζοντας την οικιακή εργασία και τις ανάγκες των γυναικών και των οικογενειών τους σχετικά με το σπίτι, αυτές έσπρωξαν τους αστικούς αρχιτέκτονες και σχεδιαστές να επανεξετάσουν τις επιπτώσεις της αρχιτεκτονικής στην οικογενειακή ζωή.” (ivi, p. 1).

[6][6] “Villa” είναι το όνομα που δίνεται στην Αργεντινή στις λαϊκές γειτονιές που χτίστηκαν χωρίς άδεια, είναι το ισοδύναμο της favela στη Βραζιλία. Η Villa 31 Retiro Bis είναι μια «villa μιζέρια», δηλαδή ένας από τους πολλούς ανεπίσημους οικισμούς που βρίσκονται στην πόλη του Μπουένος Άιρες. Ιδρύθηκε το 1932, με το όνομα της Villa ανεργία, αποτέλεσε αντικείμενο πολλών προσπαθειών από τις αρχές να την καταστρέψουν, που όμως ποτέ δεν ήταν επιτυχείς. Σχετικά με την Villa Retiro Bis σε σχέση με την πολιτική των κοινών, δείτε Raúl Zibechi, Descolonizar el pensamiento crítico y la práticas emancipatorias, Ediciones desde abajo, Bogotà 2015, σελ. 99-100.

[7][7] Midnight Notes #10, The New Enclosures, Jamaica Plain MA, φθινόπωρο 1990.

[8][8] Αυτό είναι το σύνθημα με το οποίο, τον οκτώβριο του 2016, οι φεμινίστριες της Αργεντινής, που συγκεντρώθηκαν για την ετήσια συνάντησή τους στην πόλη του Ροζάριο, εξαπέλυσαν μια έκκληση ώστε η 8η μαρτίου του 2017 να αφιερωθεί στον αγώνα εναντίον της βίας κατά των γυναικών. Αυτό αφού τις ίδιες μέρες της συνάντησης μια άλλη νεαρή γυναίκα σκοτώθηκε με βαρβαρότητα στην πόλη Mar de la Plata.

[9][9] Gladys Tzul Tzul, Sistemas de Gobierno Comunal Indígena. Mujeres y tramas de parentesco en Chuimeq’ena’, Editorial Maya Wuj, Guatemala 2016.

[10][10] Δείτε Gerrard Winstanley, La nuova legge di giustizia (1649), Ο νέος νόμος για την δικαιοσύνη, in Atonino recupero (a cura di), La terra a chi la lavora!, H γη σε αυτόν που την δουλεύει, Guaraldi, Firenze 1974. Δείτε επίσης Maurice Dommanget, Babeuf e la congiura degli uguali, και η συνωμοσία των ίσων, Edizioni- Εκδόσεις immanenza, Napoli 2015.

https://www.infoaut.org/segnalazioni/per-una-vita-degna-di-essere-vissuta

σύγχρονη σκέψη, pensiero di oggi

Οι Ζαπατίστας, η ρεφορμιστική αριστερά και οι λέξεις

 Γιώργος X. Παπασωτηρίου / Κόσμος / 20.06.18 ]

 

Διαβάζω ότι ο Andres Manuel Lopez Obrador (AMLO) είναι ο υποψήφιος για τις προεδρικές εκλογές στο Μεξικό και ότι θεωρείται αριστερός. Αναζητώ την αλήθεια. Δηλαδή, τι είδους «αριστερός» είναι. Βρίσκω ότι ηγείται σ’ έναν συνασπισμό της αριστεράς. Για την ακρίβεια ανήκει στην δεξιά πτέρυγα της αριστεράς. Άρα είναι ένας σοσιαλδημοκράτης. Η τελευταία δημοσκόπηση που δημοσίευσε η εφημερίδα Reforma έδωσε στον AMLO το 48% της πρόθεσης ψήφου, ενώ ο δεξιός Ricardo Anaya είναι πολύ πίσω με 26%.

Αναζητώ αμέσως να βρω την άποψη των Ζαπατίστας για τον Ομπραδόρ. Ο καπιταλισμός δεν θα επιτρέψει σε καμία αριστερή ρεφορμιστική κυβέρνηση στη Λατινική Αμερική να κυβερνήσει, σε κανέναν Λούλα(ήδη είναι στη φυλακή), σε καμία Κίρχνερ(δεν είναι πλέον στην κυβέρνηση), στον Ορτέγκα (ο εμφύλιος μαίνεται στη Νικαράγουα), «ούτε στον Lopez Obradors, ούτε σε οτιδήποτε προσφέρεται για να πάρει μια ανάσα ο κόσμος», δήλωσε ο υποδιοικητής Γκαλεάνο(πρώην Μάρκος).

Μιλώντας στον κύκλο των διασκέψεων με τίτλο «Looks, Listens, Words, Thinking Forbidden? » ο Γκαλεάνο δήλωσε ότι οι Ζαπατίστας δεν θέλουν «μεταρρύθμιση, αλλά αντίσταση και εξέγερση», επειδή ο καπιταλισμός δεν θα επιτρέψει σε κανέναν να μας δώσει ανάσα μέσω των μεταρρυθμίσεων.

Ο Galeano λέει πως στη Λατινική Αμερική ανεβαίνουν οι δεξιές κυβερνήσεις και οι πιο προοδευτικές είτε βρίσκονται υπό μεγάλη διεθνή πίεση είτε έχουν πέσει θύματα πραξικοπημάτων.

Κάποιοι λένε: «αν μας προσφέρουν μια ανάσα πρέπει να την πάρουμε». Αυτή η ανάσα “δεν θα είναι δυνατή «, δήλωσε ο Galeano.

Και τι κάνουμε λοιπόν; Αρνούμαστε την όποια ανάσα; Δεν θα την επιτρέψουν επιμένει ο πρώην υποδιοικητής Μάρκος (τώρα Γκαλεάνο), αντιτάσσοντας σ’ εκείνους που αρνούνται την εξέγερση: «Κάποιοι παρατήρησαν πως το να αντιταχθεί κανείς στην παγκοσμιοποίηση ισοδυναμεί με το να πάει κόντρα στο νόμο της βαρύτητας, Οπότε ούτε συζήτηση: Κάτω ο νόμος της βαρύτητας!»

Ο Μάρκος είχε περιγράψει στον Μονταλμπάν τα επτά πεδία της σημερινής ανεστραμμένης πραγματικότητας του Τέταρτου παγκοσμίου πολέμου: Ένα πεδίο είναι η συσσώρευση από τη μια πλούτου και από την άλλη της φτώχιας στους δύο πόλους της διεθνούς κοινωνίας. Ένα άλλο πεδίο είναι η πλήρης εκμετάλλευση του συνόλου του κόσμου. Το τρίτο είναι ο εφιάλτης ενός μέρους της ανθρωπότητας που είναι αναγκασμένο να περιπλανιέται. Το τέταρτο, η εμετική σχέση ανάμεσα στο έγκλημα και στην Εξουσία. Το πέμπτο είναι η βία του κράτους, έκτο η μεγαπολιτική και έβδομο ο πολύμορφος θύλακος της αντίστασης… Και το ερώτημα που τίθεται είναι: Τι μπορεί να ενώσει τις πολύμορφες αντιστάσεις; Μια καινούργια ιδέα της νεωτερικότητας, μια νέα, ουμανιστική ιδέα της προόδου και του τρόπου άσκησης της πολιτικής με βάση το «ηγούμαι υπακούοντας». Η ανυπακοή του ηγήτορα σημαίνει άμεση ανάκληση από τους εκπροσωπούμενους. Έτσι η λαϊκή κυριαρχία αναδομείται και μεταβάλλεται σε κανονιστική αρχή του δημόσιου βίου.

Πάνω απ’ όλα, όμως, πρέπει να δημιουργήσουμε τη δική μας αφήγηση, γιατί «Δεν είναι δικό μας το σπίτι του πόνου και της δυστυχίας. Μας το παρέστησε έτσι αυτός που μας κλέβει και μας εξαπατά… δεν είναι δική μας η γη του θανάτου και της αγωνίας. Δεν είναι δικός μας ο δρόμος του πολέμου. Δεν είναι δική μας η προδοσία και δεν χωρά στο βήμα μας η λησμονιά. Δεν είναι δικά μας το άδειο χώμα και ο κούφιος ουρανός». Ο λόγος είναι ποιητικός, γιατί ο κώδικας επικοινωνίας των πονεμένων ψυχών είναι η ποίηση. Γιατί η ποίηση αλλάζει το περιεχόμενο της «μεταφοράς» των λέξεων, κάνοντάς τες και πάλι αληθινές και όχι πολύσημες και αμφίσημες. Γιατί είναι ψέμα πως οι λέξεις δεν έχουν αφεντικά. «Ακόμη και αν χάσουμε, θα νικήσουμε…» έλεγε ο πρώην υποδιοικητής Μάρκος. Γιατί, ακόμα και αν «Ορισμένες απαντήσεις απέτυχαν, εξακολουθούν όμως να ισχύουν οι ερωτήσεις»… Για την ώρα αυτό «που έχασαν (οι χωρικοί) είναι η απελπισία, η πικρία, η παραίτηση. Η φτώχια των ιθαγενών είναι πιο πλούσια από άλλες φτώχιες, επειδή τώρα έχει ελπίδα».

Τον Ιανουάριο του 2003 ο τότε υποδιοικητής Μάρκος έλεγε: Διδάσκουμε τα παιδιά ότι υπάρχουν τόσες λέξεις όσα και χρώματα και ότι υπάρχουν τόσες πολλές σκέψεις επειδή μέσα τους βρίσκεται ο κόσμος που γεννιούνται αυτές οι λέξεις. «Όπλο μας οι Λέξεις» (Our Word is Our Weapon) έγραφε στο ομότιτλο βιβλίο ο ηγέτης των Ζαπατίστας. Όπλο μας η ποίηση λέμε εμείς. Γι’ αυτό «εφ’ όπλου ποίηση».

http://artinews.gr/%CE%BF%CE%B9-%CE%B6%CE%B1%CF%80%CE%B1%CF%84%CE%AF%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%82-%CE%B7-%CF%81%CE%B5%CF%86%CE%BF%CF%81%CE%BC%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B1%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%AC-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BF%CE%B9-%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B5%CE%B9%CF%82.html