αυτονομία, autonomia

Οι εφημερίδες σε δίκη: η υπόθεση 7 απρίλη, δέκατη τέταρτη συνέχεια – I giornali a processo: il caso 7 aprile – Quattordicesima parte

του Luca Barbieri

GliInvisibili.jpgQui οι προηγούμενες συνέχειες

(c) 2002 – Eπιτρέπεται η μερική ή πλήρης αναπαραγωγή του έργου και η διάδοση του ηλεκτρονικά, φτάνει να μην είναι για εμπορικούς σκοπούς και με τον όρο πως αυτή η διατύπωση θα αναπαραχθεί.

Περνά και ο σεπτέμβρης. Η αληθινή δίκη αναμένεται για τις αρχές του 1982. Στα τέλη οκτώβρη η Repubblica παίρνει συνέντευξη στον Palombarini. Ένα άρθρο μεγάλο μια ολόκληρη σελίδα που δημοσιεύεται στις 30 oκτωβρίου με έναν τίτλο αρκετά ουδέτερο: “Εκείνο που σκέφτομαι για την Αυτονομία και εκείνο που σκέφτομαι για τον Calogero, για τον Toni Negri και για την 7 απρίλη”. Παίρνει την συνέντευξη ο Enrico Filippini ο οποίος παρατηρεί στον Palombarini πως μέρος της κοινής γνώμης και μέρος του τύπου θεωρεί ακόμη τον Negri και μέρος των άλλων συλληφθέντων σαν εγκέφαλο των  BR. «Η εντύπωση σας μου φαίνεται σωστή — απαντά ο Palombarini — αλλά δεν μου προκαλεί έκπληξη. Δεν πρέπει να ξεχνάτε με πόση σιγουριά, για ολόκληρο το 1979, κάποιοι άνθρωποι υποδεικνύονταν σαν εκείνους που οργάνωναν και διοικούσαν τις ερυθρές Ταξιαρχίες, και πόσο επιτακτικά και με πλούτο λεπτομερειών μεγάλο μέρος των οργάνων επικοινωνίας, τυπωμένων ή ομιλούντων, δήλωνε το βάσιμο αυτής της υπόθεσης κατηγορίας. Αυτό όλο είχε τις συνέπειες του που είναι κατανοητές: το πιο σοβαρό πολιτικό έγκλημα μετά τον πόλεμο στην Ευρώπη, η απαγωγή και η δολοφονία του αξιότιμου Moro, δεν είχαν πλέον μυστήρια. Για τον κόσμο ήταν το τέλος ενός εφιάλτη…». Είναι ίσως η πρώτη φορά που οι εφημερίδες δίδουν μεγάλο χώρο στις απόψεις που εδώ και δυο χρόνια βρίσκονται σε καθημερινή αντίθεση με εκείνες του δημόσιου κατήγορου Calogero.

Τον δεκέμβρη να επισημάνουμε μια πολεμική που φιλοξενείται από τις στήλες της Unità. Στις 22 ο Ibio Paolucci που παρακολουθεί από την αρχή την έρευνα, κάτω από τους υπότιτλους “Μια δίκη που ήρθε πλέον η ώρα να ξεκινήσει”, δημοσιεύει ένα άρθρο με τίτλο “Κάποια πράγματα για την επτά απριλίου”. Την πηγή έμπνευσης ο Paolucci την παίρνει από μια παρέμβαση του Scalzone ο οποίος, φυγόδικος, με αφορμή την επέτειο της 21 δεκεμβρίου, δημοσίευσε μια παρέμβαση στο περιοδικό Metropoli, το οποίο βρίσκεται στο κέντρο μιας δικαστικής διερεύνησης με την σειρά του ύποπτο πως εκπροσωπεί στον τύπο ημιεπίσημα τις ΕΤ, ζητώντας λευτεριά «για εκατοντάδες προλετάριους ένοχους για κάποιαν ληστεία τραπέζης». Αλλά μαζί με τον Scalzone, ο Paolucci νιώθει την υποχρέωση να απαντήσει και στους Massimo Cacciari και Stefano Rodotà οι οποίοι στο περιοδικό Politica ed Economia, που πρόσκειται στο ΚΚΙ, δημοσίευσαν δυο παρεμβάσεις που στοχεύουν την προσοχή κυρίως στην περίπτωση του  Alberto Magnaghi που κατηγορούνταν μονάχα από την μαρτυρία του Fioroni που αναφέρονταν μάλιστα στο 1971. «Mα λοιπόν — σκέφτεται ο Paolucci — θα πρέπει να ξεχάσουμε τα παρασκήνια της σφαγής της  Piazza Fontana μόνον διότι εκείνες οι βόμβες έσκασαν δώδεκα χρόνια νωρίτερα? Μια πέτρα επάνω και στις συνενοχές των στρατηγών των μυστικών υπηρεσιών SID και του γενικού επιτελείου άμυνας και των ανθρώπων της τότε κυβέρνησης?». Η απάντηση των Cacciari και Rodotà, δημοσιευμένη στις 30 δεκεμβρίου 1981, είναι πολύ σκληρή.Είναι ίσως η πρώτη φορά που η Unità φιλοξενεί (ή μήπως είναι υποχρεωμένη να φιλοξενήσει) παρεμβάσεις τόσο αντίθετες με το “θεώρημα Calogero” που θεωρείται και από τους δυο «μια υπόθεση αθροιστική». Η μεγάλη παρέμβαση, πλούσια σε συγκεκριμένες αναφορές στις πράξεις και τα έγγραφα, σαρώνει από την κατάσταση του Magnaghi σε εκείνη κάποιων παντοβάνων κατηγορούμενων (Bianchini, Serafini, Del Re). «Και δεν θα έπρεπε, λοιπόν ναι,  — καταλήγει η παρέμβαση — “να ντρεπόμαστε” που κατηγορίες σχηματίστηκαν με τέτοιον τρόπο ώστε να παρατείνουν επ’ αόριστον τους όρους και τις ημερομηνίες της προληπτικής φυλάκισης, για να κρατήσουν κόσμο στην φυλακή πέρα από κάθε λογικό όριο, τέλος πάντων, ώστε να εκτίσει την ποινή προληπτικά?». Στο περιθώριο βέβαια ο Paolucci διατηρεί για τον εαυτό του την δυνατότητα να μπορεί να πει τον τελευταίο λόγο. Τα όσα είπαν οι Cacciari και Rodotà για τον Paolucci είναι απαράδεκτα. «Άλλο είναι, όντως, να προκαλεί ανησυχίες, καθόλα νόμιμες, το  κατηγορητήριο; άλλο είναι να χαμηλώνει ο τόνος της κουβέντας από την κριτική στην προσβολή […] πρόκειται πάντα για ένα κατηγορητήριο που αξίζει σεβασμό». Να λοιπόν: οι Cacciari και Rodotà προσβάλουν (μα που και πως?) οπότε δεν μιλάω άλλο.

Μεταξύ του 1981 και του 1982, ακριβώς όπως είχε γίνει ένα χρόνο πριν με την απαγωγή D’Urso, τα χρονικά επιστρέφουν να διασταυρώνουν την 7 aprile και τις BR. Η φυσική γειτνίαση των φυλακισμένων έχει πλέον μετατραπεί σε ένα αναπόσπαστο κουβάρι. Όπου υπάρχουν οι BR υπάρχει η Autonomia και συνεπώς η 7 aprile. Στις 17 δεκεμβρίου 1981 απαγάγεται στην Verona ο αμερικανός στρατηγός James Lee Dozier. Η απαγωγή ολοκληρώνεται στην Padova στις 28 ιανουαρίου 1982 όταν μια ομάδα των NOCS, χάρη στην υπόδειξη ενός μετανιωμένου, εισβάλει σε μια γιάφκα στην οδό Pindemonte και ελευθερώνει τον στρατηγό. Η εξίσωση είναι γρήγορη και ξεκάθαρη: Padova=Autonomia. Αναδύεται η υποψία. Για κάποιους (l’Unità για παράδειγμα) είναι μια επιβεβαίωση, για άλλους μια σύμπτωση που πρέπει να αποδειχθεί. Γεγονός είναι πως οι ομολογίες του Antonio Savasta, ενός από τους ταξιαρχίτες του commando, οδηγούν στην φυλακή και πολλούς αγωνιστές ή πρώην αγωνιστές του χώρου της Αυτονομίας. Η υποψία κυκλοφορεί ήδη από τις αρχές ιανουαρίου όταν εξ αιτίας της σύλληψης τεσσάρων αυτόνομων κατάσχονται «έγγραφα με περιεχόμενο σίγουρα παράνομο, μα δίχως (έτσι τουλάχιστον φαίνεται) αναφορές σε συγκεκριμένες τρομοκρατικές ενέργειες». Το γράφει η εφημερίδα il Gazzettino στις 2 ιανουαρίου του 1982 που τιτλοφορεί “η Autonomia έχει έναν ενεργό ένοπλο βραχίονα που δρα σε σχέση με τις Brigate Rosse”. «Σύμφωνα με τους καραμπινιέρους, κάποιοι από αυτούς τους αυτόνομους δεύτερου επιπέδου,  (που δεν είχαν τελείως καεί από την έρευνα του Calogero) μόλις αποφυλακίστηκαν απομακρύνθηκαν από το κίνημα.Και αυτοί ακριβώς έσφιξαν δεσμούς με τις ερυθρές ταξιαρχίες». Η επιβεβαίωση στις υποψίες των αρχών του έτους έρχεται με τις ομολογίες του Antonio Savasta. Η πιο σημαντική σύλληψη σχετική με τις αποκαλύψεις του είναι εκείνη του Fausto Schiavetto, ερευνητού στου Ινστιτούτου ιστορίας των Πολιτικών Επιστημών. Η σύλληψη του ερμηνεύεται σαν μια επιπλέον απόδειξη της σύνδεσης  7 aprile- BR. Μάλιστα γίνεται λόγος για μια νέα διερεύνηση. Μιλούν στην Unità της 11 φεβρουαρίου. “Από τις έρευνες επάνω στην απαγωγή Dozier γεννιέται μια νέα έρευνα στην Padova”, υπότιτλοι στο άρθρο “Autonomia, ανοίγει εκ νέου το κεφάλαιο”. Στην σύνοψη: “Οι ομολογίες πολλών μετανιωμένων έφεραν ξανά στο προσκήνιο πρόσωπα ήδη εμπλεκόμενα στην 7 aprile. Ποιες ήταν οι σχέσεις με τις BR?”. «Μια φωνή που διαχέεται στην Padova εξηγεί το πως οι δικαστές θα είχαν αρχίσει ξανά να εμβαθύνουν τις στενές σχέσεις που υπάρχουν ανάμεσα στις BR και την οργανωμένη Αυτονομία». Η σχέση μεταξύ BR και 7 aprile συγκροτείται από την σύλληψη του Schiavetto. Αυτό είναι το πορτρέτο του και ο ρόλος που είχε στην έρευνα 7 aprile όπως το διηγείται ο Michele Sartori:

ο Fausto Schiavetto, 37 χρονών, υπήρξε επί μακρόν στρατευμένος στο κομουνιστικό Κόμμα: επαρχιακός γραμματέας της νεολαίας του κόμματος FGCI στα τέλη των χρόνων εβδομήντα, στην συνέχεια δημοτικός σύμβουλος. Στις πολιτικές Επιστήμες είχε πάρει το δίπλωμα του, και παρέμεινε στην σχολή ως καθηγητής, εγκαταλείποντας προοδευτικά το κόμμα και πλησιάζοντας την ομάδα Negri, στην οποίαν πλέον παραμένει μόνιμα μέχρις ότου ξεσπά η έρευνα 7 aprile.  Εκείνη την διερεύνηση το όνομα του την διατρέχει πολλές φορές: η χωρισμένη του γυναίκα μαρτυρεί για πολλές συναντήσεις οργανωτικές της κορυφής των αυτόνομων στο σπίτι τους, και αναφέρει και σχέσεις του Schiavetto με τον Daniele Pifano. O ανακριτής (Palombarini, σημειώνει μια ) αντιθέτως τον είχε ακούσει μόνο σαν μάρτυρα υπεράσπισης άλλων καθηγητών των πολιτικών επιστημών που είχαν συλληφθεί. […] Ένας από τους φύλακες του Dozier θα είχε αναφέρει πως ναι, σχετικά με αυτά που εγνώριζε, όλο εκείνο το υλικό παρέχονταν στις BR από  τους υπεύθυνους του τομέα  “αντιπληροφόρησης” της Αυτονομίας της Πάντοβα. Ονόματα, κανένα. […] Εάν τα λόγια έχουν κάποιο νόημα, αυτό σημαίνει πως υπάρχει μια ευρεία δομή που είναι και παραμένει αυτόνομη. Όμως χτυπιέται περνώντας διαμέσου των Ερυθρών Ταξιαρχιών. Οι οποίες για να την γνωρίζουν με τόσην ακρίβεια θα έπρεπε έτσι κι αλλιώς να διατηρούσαν με αυτήν στενές σχέσεις και όχι περιστασιακές.

Μια κουβέντα που κυλά ομαλά. Οι κατηγορούμενοι της 7 απρίλη συνδέονται με την απαγωγή Dozier. Η σύλληψη του Schiavetto (ο οποίος, πρέπει να γνωρίζουμε, στην δίκη θα αθωωθεί) το 1982 για την Unità είναι μια απόδειξη. Οπότε το θεώρημα Calogero βρίσκει μιαν ακόμη επιβεβαίωση.

Στις 4 φεβρουαρίου, δίχως πολλές φανφάρες, ο Carlo Fioroni αφήνει την φυλακή της Matera όπου βρίσκονταν έγκλειστος για τον θάνατο του Carlo Saronio. Γιατί να γίνει λόγος εξάλλου? Διότι οι εφημερίδες, και κυρίως η Unità και η Corriere, είχαν πάντοτε υποστηρίξει την αξιοπιστία της ομολογίας του, απ’ όπου κατάγεται το blitz της 21 δεκεμβρίου 1979, με την επιχειρηματολογία πως αυτή δεν μπορούσε να είναι “ενδιαφερόμενη”, να έχει συμφέρον δηλαδή, διότι τότε δεν είχαν ακόμη προβλεφθεί εκπτώσεις ποινής για τους “μετανιωμένους”. La legge Cossiga infatti venne dopo le confessioni rilasciate nel dicembre del ’79. Στον Fioroni πάντως εφαρμόστηκε, σε δεύτερο βαθμό, μια ουσιαστική έκπτωση ποινής. Τα 27 χρόνια μειώθηκαν σε 10 και τέλος σε 7 με την αμνηστία των τελευταίων 3 χρόνων. Είναι ενδιαφέρον να δούμε το πως οι εφημερίδες διηγούνται αυτή την αποφυλάκιση. Πρώτη απ’ όλες η Corsera που στις 5 φεβρουαρίου αφιερώνει στην είδηση ένα άρθρο στα χαμηλά της πέμπτης σελίδας. Το τίτλος εντυπωσιάζει διότι δεν κάνει καμία αναφορά στην 7 aprile ούτε στην απαγωγή Saronio: “Ελεύθερος από εχθές ο Fioroni (υπόθεση Feltrinelli) ο πρώτος μετανιωμένος της ιταλικής τρομοκρατίας”. Και στον υπότιτλο “μετά από επτά χρόνια στο σωφρονιστικό ίδρυμα προστατεύεται από αστυνομικούς”. Ο ρόλος του Fioroni στην περίπτωση Feltrinelli είναι ίσως το πιο ανούσιο πράγμα που θα μπορούσε να ειπωθεί για λογαριασμό του. η Repubblica αφιερώνει στον Fioroni το άνοιγμα της έβδομης σελίδας, “ο Fioroni επιστρέφει στην ελευθερία, υπήρξε ο πρώτος των μετανιωμένων”, και μια μικρή συνέντευξη, “Δεν το περίμενα”, στην οποίαν ο  “καθηγητάκος” επιβεβαιώνει τους ηθικούς και πολιτικούς λόγους στην βάση της μετάνοιας του. ο Fabrizio Ravelli την απελευθέρωση του Fioroni την διαβάζει με αυτό τον τρόπο: «ο Fioroni επιστρέφει ελεύθερος με ένα μέτρο που έχει την βαρύτητα ενός μηνύματος που στέλνεται στην γενιά των μετανιωμένων. Δύσκολα θα ξανά ακούσουμε να μιλούν για αυτόν. Αφήνει πίσω του τα τέσσερα κελιά που είχαν τροποποιηθεί σε διαμέρισμα στην ειδική ακτίνα της φυλακής της Matera και ξεκινά μιαν ύπαρξη  “κυνηγημένου”. Κανείς δεν ομιλεί πλέον γι αυτόν, το πιθανότερο είναι πως τους παρείχαν τα μέσα για να το σκάσει από το αμείλικτο κυνήγι που από τα σήμερα και στην συνέχεια το ένοπλο κόμμα θα εξαπολύσει εναντίον του». η Unità δημοσιεύει την είδηση στην δεύτερη σελίδα με μιαν έκδοση ολοκληρωτικά αφιερωμένη στις εξελίξεις της απαγωγής Dozier κάτω από τους υπότιτλους “Κι άλλα κτυπήματα στην τρομοκρατική εκτροπή, νέες συλλήψεις, μετά την επιχείρηση Dozier και την ανακάλυψη και άλλων γιαφκών”. Το άρθρο, “Επιστρέφει ελεύθερος ο Carlo Fioroni, ο πρώτος που συνεργάστηκε με την δικαιοσύνη”, μιλά  ξανά για τις πιο σημαντικές αποκαλύψεις του μετανιωμένου για την δίκη 7 aprile.

Στις 7 ιουνίου 1982 στην Roma θα έπρεπε να ξεκινήσει η ακροαματική φάση της δίκης 7 aprile. Η δίκη θα πρέπει να διεξαχθεί μπροστά στο πρώτο Κακουργιοδικείο ταυτόχρονα με την δίκη των ταξιαρχιτών υπεύθυνων της δολοφονίας του Aldo Moro. Οι δυο διαδικασίες θα έπρεπε να διεξάγονται εναλλάξ μέρα παρά μέρα μπροστά στην ίδια δικαστική έδρα. Οι κατηγορούμενοι της ομάδας 7 aprile διαμαρτύρονται παραπονούμενοι για τον κίνδυνο πρόκλησης σύγχυσης που αυτή η αλληλεπικάλυψη θα μπορούσε να γεννήσει στην κοινή γνώμη και η έδρα προσανατολίζεται πράγματι για μιαν αναβολή στο νοέμβρη της δίκης. Οι κοντινές στην έναρξη της ακρόασης ημέρες προσφέρουν έτσι κι αλλιώς στις εφημερίδες την ευκαιρία για να αφιερώσουν μεγάλο χώρο με δουλειές που ξεδιπλώνουν, σχεδόν συνολικά, τις κατηγορίες στους εναγόμενους.  η  Gazzettino σε αυτή την αναπαράσταση αφιερώνει μάλιστα ένα ειδικό αφιέρωμα δημοσιευμένο σε δυο συνέχειες στις 4 και 5 ιουνίου 1982. Δυο σελίδες που κάνουν εντύπωση διότι δίδουν χώρο αποκλειστικά στις θέσεις που εκτίθενται στην παραπομπή σε δίκη από τον δικαστή Francesco Amato. Το πρώτο μέρος, εκείνο της 4 ιουνίου, παρουσιάζει ένα “γενικό” πλάνοτου κατηγορητηρίου σε εννέα στήλες, με υπογραφή του Enzo Iacopino, υπό τον τίτλο: “ο Toni Negri ήταν ο ηγέτης μιας ένοπλης συμμορίας που έσπερνε μίσος και στόχευε στον εμφύλιο πόλεμο”. Στο μέσον ψηλά στην σελίδα μια κάρτα, με τον έλεγχο των αδικημάτων, “όλα τα αδικήματα, έγκλημα προς έγκλημα”, και στο βάθος η κάρτα εννέα κατηγορουμένων. Εννέα φωτογραφίες  (Negri, Bignami, Monferdin, Vesce, Ferrari Bravo, Gavazzeni, Maesano, Strano, Scalzone) και μια μικρή στήλη που παρουσιάζει για τον καθένα τις κυριότερες κατηγορίες. Όλα υπό τον τίτλο: “Τα πιο γνωστά πρόσωπα μιας συνωμοσίας που ήθελε να καταστρέψει την Repubblica”. Στο εσωτερικό χαμηλά που είναι αφιερωμένο στους κατηγορούμενους μια κάρτα για τους δικαστές της έδρας, “ο Santiapichi, μια εγγύηση για Κράτος και κατηγορούμενους”.

Η επόμενη συνέχεια του αφιερώματος του Gazzettino, δημοσιευμένη στις 5 ιουνίου, επικεντρώνει αντιθέτως την προσοχή, με άρθρα που λειτουργούν σαν “κάρτες εμβάθυνσης”, επάνω σε μεμονωμένα εγκλήματα για τα οποία κατηγορούνται οι εναγόμενοι. Ο τίτλος στην κεφαλή, σε εννέα στήλες, αναφορικά με το άρθρο για την ληστεία του Argelato: “Σκότωναν λέγοντας: «Είμαστε αυτόνομοι»”. Ο υπότιτλος είναι: “Οι επιχειρήσεις της μπάντας του Toni Negri: η δολοφονία του Argelato του δεκανέα Andrea Lombardini”. Ψηλά  στην σελίδα και το σχόλιο του Enzo Iacopino: “Απειλούν την ελευθερία” (να σημειωθεί η χρήση του παρόντος για πρόσωπα που εδώ και τρία χρόνια κρατούνται στην φυλακή). «Έσπερναν βακίλους θανάτου. Το έκαναν για πολλά χρόνια με μια escalation που, για όσον τους αφορά, κατέληξε με την δολοφονία του Carlo Saronio. […] Είναι επίσης σε ανθρώπους σαν κι αυτούς που ο καθένας από εμάς οφείλει την μείωση των προσωπικών χώρων ελευθερίας που καθορίστηκε από μιαν νομοθεσία εξαίρεσης-έκτακτης ανάγκης που κατέστη απαραίτητη από την πρακτική του μίσους, όνειρο και προορισμός του Toni Negri και της μπάντας του. Ναι, εκτός απ’ τα πολλά πένθη, σε αυτούς οφείλουμε και αυτό». Στην μέση και χαμηλά της σελίδας ανακατασκευάζονται άλλα τρία επεισόδια για τα οποία κατηγορείται ο Negri: η επίθεση στην Face-Standard (“Δισεκατομμύρια ζημιών εξ αιτίας του κόκκινου τρόμου”), ο θάνατος του Saronio (“Όταν ο σύντροφος σκότωσε τον σύντροφο”), και μια λίστα απαγωγών, μεταξύ των οποίων μια για τον Eugenio Cefis, και επιθέσεις που, σύμφωνα με την κατηγορούσα αρχή, το Potere operaio θα είχε σχεδιάσειa (“Montedison, δημοσιογράφοι και καθηγητές στο σκόπευτρο των «εργατών» του Negri”). Δυο μικρές στήλες αφιερώνονται επίσης στον “Fioroni: ο πρώτος μεταξύ των μεγάλων μετανιωμένων” και “Piperno και Pace, δυο απουσίες ανησυχητικές”.

η Corriere della Sera βγαίνει στο θέμα στις 6 ιουνίου  υποδεικνύοντας ήδη στο συνοπτικό πως “προβλέπεται η αναβολή για το φθινόπωρο μετά από μια ή δυο ακροαματικές διαδικασίες”. Το αφιέρωμα αποτελείται από ένα άρθρο, με τίτλο σε έξι στήλες, του Paolo Graldi, “Στο κακουργοδικείο ο Negri και άλλοι 71 της 7 aprile”, και ένα σχόλιο του Giancarlo Pertegato (χρονογράφου ο οποίος μαζί με τον Antonio Ferrari διηγήθηκε την αυγή της έρευνας) που αναρωτιέται: “Η στρατιά της τρομοκρατίας είχε ένα γενικό επιτελείο?”. ο Pertegato διαπιστώνει τις θετικές συνέπειες της έρευνας (η εξαφάνιση του ανατρεπτικού φαινομένου από την Padova) και αναρωτιέται εάν θα γίνει δυνατό να αποδειχθεί πως η Autonomia operaia ήταν πραγματικά μια οργάνωση με έναν διευθυντικό εγκέφαλο.

η Unità, που τις προηγούμενες ημέρες αγνόησε πως η προθεσμία πλησίαζε, δημοσιεύει στις 8 ιουνίου ένα σύντομο άρθρο του Sergio Criscuoli, “Ξεκίνησε και αμέσως ανεβλήθη η δίκη της 7 aprile”. “Αίθουσα γεμάτη δικηγόρους, κλουβιά των κατηγορουμένων έρημα”, είναι ο υπότιτλος.

Και στην συνέχεια, προαναγγελθέντος, η αναβολή για τις 9 Νοεμβρίου. Μα η ιστορία που διηγούμαστε είναι ένα είδος  “ατέλειωτης ιστορίας” (που δεν οριοθετείται στον χρόνο και ίσως ούτε και στον χώρο). Τον νοέμβρη η Έδρα, υπερφορτωμένη από την εργασία της δίκης Moro, επιλέγει μιαν επί πλέον τεχνική αναβολή για την άνοιξη του 1983. Η περίπτωση ωστόσο πρέπει να υπογραμμιστεί: για πρώτη φορά ο professor Antonio Negri εμφανίζεται πίσω από τα κάγκελα σε μιαν αίθουσα bunker. Η δεύτερη αναβολή προκαλεί απογοήτευση.η  Gazzettino, που δείχνει να στοχεύει πολύ στο θεώρημα Calogero (επίσης διότι η δίκη Moro θα είχε δείξει μιαν συγκεκριμένη «ιστορική ιδεολογική συνέχεια και συνάφεια» ανάμεσα στην Autonomia και τις BR) είχε αποστείλει στην περιοχή τον Giampiero Rizzon. η Lietta Tornabuoni, που ακολουθεί αυτή την σύντομη εμφάνιση για την εφημερίδα la Stampa του Torino, αντιθέτως καταγράφει μιαν σουρεαλιστική ατμόσφαιρα που θα μεταφερθεί επίσης στην συνέχεια και από άλλους μάρτυρες της επανέναρξης της δίκης. Γεγονός είναι πως αυτή που ανακοινώθηκε στην αρχή σαν η  “δίκη του αιώνα”, δεν έχει τίποτα που να προκαλεί εντύπωση. Πίσω από τα κάγκελα, οι κατηγορούμενοι, περισσότερο από στρατηγικός εγκέφαλος της ιταλικής τρομοκρατίας, μοιάζουν μοναχά σαν άνθρωποι εκτός τόπου. η Tornabuoni καταγράφει αυτό το είδος απογοήτευσης σε ένα κομμάτι, “Τα χαμένα χρόνια της 7 aprile”, δημοσιευμένο στις 10 νοεμβρίου 1982. «Με την αναγγελία της έναρξης κανείς δεν φωνάζει, κανείς δεν διαμαρτύρεται πίσω από τα κάγκελα, ανάμεσα σε εκείνα τα συζητήσιμα πρόσωπα, πρόσωπα που ταιριάζουν στο πανεπιστήμιο, στο βιβλιοπωλείο ή στο σεμινάριο, ανάμεσα σε εκείνες τις γενειάδες που γκριζάρισαν λιγάκι,  με τα κοτλέ τους ρούχα, εκείνες τις πρόωρες φαλάκρες». Οι γνώμες που εκθέτονται από την Tornabuoni μεταφέρουν μιαν αίσθηση “αποστράτευσης”, ενός δραστικού ξεφουσκώματος της δίκης. όπως εκείνη του Marco Boato: «Μια παρόμοια ιδέα κατέρρευσε, του Negri και των άλλων σαν ιδεολόγων ή εγκεφάλων των BR δεν γίνεται πλέον λόγος εδώ και κάποιο διάστημα […] Φυσικά για τους θεσμούς είναι πολύ ντροπιαστικό να πρέπει να φέρουν στο φως το ξεφούσκωμα αυτής της ιστορίας…». η Tornabuoni καταλήγει με αυτό τον τρόπο: «Εάν οι ιστορικές πολιτικές δίκες έβλεπαν στην κοινή γνώμη τον ανταγωνισμό μεταξύ συντηρητικών και προοδευτικών, αυτή η υπόθεση πλήγωσε την ιταλική αριστερά χωρίζοντας το PCI από όλες τις άλλες ομάδες ή κόμματα. Έχοντας γίνει σήμερα λιγότερο αποδεικτικοί, και οι κομουνιστές εκφράζουν την λύπη τους για την αναβολή: σχεδόν τέσσερα χρόνια προληπτικής φυλάκισης είναι μια απρέπεια, προειδοποιεί η Amnesty International, και η “περίπτωση 7 aprile” πρέπει απλούστατα να ξαναγίνει η “δίκη 7 aprile”».

“Η δίκη σε λίστα αναμονής. Νέα ακροαματική διαδικασία αναβολή της 7 aprile στην Roma”, τιτλοφορεί η Unità της 10 νοεμβρίου. Να σημειώσουμε πως εδώ και πολύ καιρό η εφημερίδα του PCI παραπονιέται για την καθυστέρηση της δίκης. Ο λόγος βρίσκεται στο γεγονός πως τα κακουργοδικεία στην Roma είναι μονάχα τρία και όλα κατειλημμένα με σημαντικές δίκες. Το PCI, σημειώνει εδώ και καιρό η Unità, έχει υπογράψει μια πρόταση νόμου για την δημιουργία μιας τέταρτης έδρας. ο Sergio Criscuoli καταγράφει και νέες πολεμικές μεταξύ κατηγορουμένων και PCI:

”Εάν η δίκη δεν ξεκινά ζητούμε την αποφυλάκιση με εγγύηση για όλους τους φυλακισμένους κρατουμένους ”, επάνω σε αυτό το σύνθημα έχτισαν όλοι τα λόγια τους, στα οποία η δίκαιη διαμαρτυρία για την απίστευτη αλυσίδα αναβολών συνοδεύεται από τις πλέον κοινότοπες υπερασπιστικές θέσεις σύμφωνα με τις οποίες η απαγγελία κατηγορίας για την  7 aprile θα ήταν μια υπερβολή, θα ήταν στημένη, μια προσπάθεια δηλαδή να δικαστούν οι ιδέες, που φυσικά προωθούσε το ΚΚΙ. Οι συνήθεις επιθέσεις στο κομουνιστικό κόμμα προτείνονται ξανά με τρόπο προσωποποιημένο και  σαφή. Οι κατηγορούμενοι θυμώνουν με το “Τμήμα για τα προβλήματα του Κράτους” του PCI, ανακαλώντας στην μνήμη του χρονογράφου τους χρόνους κατά τους οποίους μπάντες ένοπλων αυτόνομων, μεταξύ επιθέσεων με πυροβολισμούς και μιας προλεταριακής απαλλοτρίωσης τριγυρνούσαν γράφοντας στους τοίχους το όνομα του συντρόφου  Pecchioli con la kappa, με κ δηλαδή

Η απόφαση προκαλεί πάντως και μεγάλες πολεμικές, τόσο από την μία όσο και από την άλλη πλευρά. Εξοργίζεται ο Giorgio Bocca στην Repubblica της 11 νοεμβρίου, σε ένα λακωνικό σχόλιο με τίτλο “Η δίκη της 7 aprile”. «Η αναβολή της δίκης 7 aprile είναι το  τελευταίο μιας ντροπιαστικής σειράς, αν και μπορεί να γυρίσει υπέρ των κατηγορουμένων και της δικαιοσύνης. Ντροπιαστική λόγω του ότι ένα πολιτισμένο Κράτος δεν κρατά στην φυλακή τους πολίτες του για τρία χρόνια δίχως να τους δικάσει, και δεν τους κρατά ενώ την ίδια ώρα ελευθερώνει τους σίγουρα ενόχους όπως εκείνον τον Fioroni, που σήμερα εξαφανίστηκε στο πουθενά, που απήγαγε και σκότωσε τον καλύτερο του φίλο». ο Bocca υποστηρίζει πως, σχετικά με εκείνη των ταξιαρχιτών, αυτή της “7 aprile” είναι «μια άλλη ιστορία, μια άλλη ανθρωπότητα». «Το μοναδικό ανατρεπτικό σχέδιο ή ο εγκέφαλος της τρομοκρατίας υπήρξαν στην καλύτερη των περιπτώσεων μια εξαναγκαστική ερμηνεία, μια υπερβολή κάτι θεληματικό, μια επιθυμία, σίγουρα όχι αξιέπαινη, των κομμάτων για να λυγίσουν την δικαιοσύνη προς δικό τους όφελος, σύμφωνα με τα συμφέροντα τους». Εξοργίζεται για την εκ νέου αναβολή της δίκης ξανά η Unità. Ταυτόχρονα με εκείνο του Bocca βγαίνει ένα άρθρο με υπογραφή του Ibio Paolucci με τίτλο “Σκανδαλώδεις καθυστερήσεις για την δίκη 7 aprile”, και στον υπότιτλο “Ενώ συνεχίζεται μια παράλογη πολεμική με το PCI”. «Ανυπόφοροι και σκανδαλώδεις: δεν βρίσκουμε άλλα επίθετα για να χαρακτηρίσουμε τους χρόνους της καθυστέρησης στην έναρξη της δίκης αποκαλούμενης 7 aprile», γράφει ο Paolucci. Μα γιατί είναι σκανδαλώδης αυτή η καθυστέρηση?

Έχει επιτευχθεί μια κατάσταση εξευτελιστική για ένα κράτος δικαίου. Με εκείνη την δίκη “σε λίστα αναμονής” , οι κατηγορούμενοι μπορούν να επιβεβαιώσουν πως αυτή η δίκη, δεν είναι επιθυμητή, πως θέλουν να την “θάψουν κάτω από την άμμο” και να την  “κρύψουν” για να προστεθεί στην συνέχεια πως πρόκειται για μιαν δίκη “σχεδόν δίχως συγκεκριμένα αδικήματα” (και αντιθέτως υπάρχουν δεκάδες και δεκάδες, συμπεριλαμβανομένων δολοφονιών), καρπός (το λέει ο prof. Antonio Negri) “σκευωριών οργανωμένων από τις μυστικές υπηρεσίες, από την αντιδραστική δικαιοσύνη, από τον διαπλεκόμενο τύπο και από τις πολιτικές δυνάμεις του ιστορικού συμβιβασμού Επί πλέον αυτή η κατάσταση που έχει βαλτώσει, επιτρέπει στον εκπρόσωπο των κατηγορουμένων να επιρρίψει ευθύνες ενάντια σε ένα νομικό της πολιτικής αγωγής, τον Fausto Tarsitano που απλώς τελεί το καθήκον του δικηγόρου (του οποίου εδώ στο πλάι δημοσιεύουμε μιαν επιστολή απάντησης) και ενάντια στο κόμμα μας, που εκείνης της  »συνωμοσίας” θα ήταν ο μεγάλος σκηνοθέτης».

Εκείνη του Tarsitano, δικηγόρου ναι της πολιτικής αγωγής, μα εκείνο που ίσως μετρά περισσότερο, στελέχους του PCI, είναι μια φιγούρα που θα είναι αντικείμενο πολεμικών από πλευράς υπεράσπισης για όλη την διάρκεια της δίκης.

To 1981 και το 1982 αντιπροσωπεύουν ένα είδος κρανίου τόπο. Μια ολίσθηση που έχει παραχθεί από τις συνεχείς αναβολές της δίκης και από την προληπτική φυλάκιση. Η προσοχή των εφημερίδων, απόντων των σημαντικών ειδήσεων, δεν μπορεί παρά να μεταβάλλεται. Είναι δυο χρονιές που σφίγγονται μεταξύ δυο χρονικών: εκείνου της διερευνητικής φάσης (’79 και ’80) και εκείνου της δίκης (’83-’84). Παράθυρα ανοίγονται σπασμωδικά ταυτόχρονα με την κατάθεση των δικαστικών εγγράφων. Το χρονικό όμως μοιάζει αρτηριοσκληρωτικό, ακραία παθητικό. ο Calogero σέρνει την αμφιβολία πως ο Negri και η 7 aprile μπορούν να συνδεθούν εκ νέου με την απαγωγή Moro? Έτσι είναι. Ξεχνώντας τον Peci και όλα τα υπόλοιπα. Τα στοιχεία που εξυψώνονται είναι μόνο εκείνα που επιβεβαιώνουν την αρχική εικόνα. Τα κατηγορητήρια παρέχουν πλέον τα σωστά λόγια που πρέπει να περιληφθούν. Είναι κομμάτια που κατά τα άλλα θεωρούνται εύκολα. Όχι γιατί δεν υπάρχει πολύ διάβασμα που θα προκαλέσει κούραση. Μα διότι πλέον είναι γνωστό τι πρέπει να ψαχτεί  μέσα σ’ εκείνες τις χιλιάδες σελίδες.

8. 1983 — 1984: η δίκη

Το 1983 είναι η χρονιά κατά την οποίαν ξεκινά, επί τέλους, η δίκη 7 aprile. Mα υπάρχει ακόμη χρόνος για μιαν mini αναβολή. Η έναρξη των ακροάσεων ορίσθηκε για τις 24 φεβρουαρίου αλλά η ημερομηνία θα αναβληθεί για τις 7 μαρτίου λόγω της έναρξης στο Milano μιας ανάλογης δίκης στην Autonomia που βλέπει εμπλεκόμενους, αν όχι τους κατηγορουμένους (στους οποίους δεν παραχωρήθηκε η άδεια μεταφοράς) τουλάχιστον τους δικηγόρους. Η προσοχή, παρότι είναι γνωστή ήδη η προβλεπόμενη αναβολή για τα μέσα του μαρτίου, είναι υψηλή.  Οι τίτλοι των μεγάλων εφημερίδων είναι πάντως αρκετά ουδέτεροι, και φέρονται να καταγράφουν περισσότερο την πολυπλοκότητα της υπόθεσης παρά ένα θόρυβο που πλέον τέτοιος δεν υπάρχει. η Corriere della Sera κάνει λόγο στις 24 φεβρουαρίου, με την πένα του Antonio Ferrari, στην σελίδα 7. Ένα άρθρο σε επτά στήλες πλαισιωμένο από μιαν μεγάλη foto του Toni Negri. “Πως γεννήθηκε η Autonomia Operaia στην Padova”, είναι ο τίτλος. Ο  υπότιτλος: “Η δίκη επτά απρίλη ύστερα από σχεδόν τέσσερα χρόνια από τις πρώτες συλλήψεις των leader της άκρας αριστεράς”. Να καταγράψουμε πως σχεδόν το ένα τρίτο της μεγάλης σύνοψης (αντίθετα από το άρθρο που συμπυκνώνει το άρθρο  σε λίγες γραμμές) θυμίζει πως “Ο παντοβάνος ανακριτής Giovanni Palombarini, αντιθέτως, θεώρησε τις ενδείξεις ανεπαρκείς ώστε να υποδειχθεί η ύπαρξη της ένοπλης συμμορίας που ο δημόσιος κατήγορος εντόπισε”. Όπως συνέβη και τον προηγούμενο νοέμβρη ο Ferrari καταγράφει μια κάποια αποξένωση: «Ο χρόνος φαίνεται να έχει μειώσει το μεγάλο ζήτημα, που άνοιξε η 7 aprile του ’79, σε μιαν απλή διαλεκτική άσκηση: ωσάν η πολεμική για τον εγγυητισμό να είναι η μοναδική ψυχή της δίκης, ωσάν η συζήτηση να πρέπει να παραμείνει στον αέρα, μετέωρη, και να μην κατέβει στα συγκεκριμένα επεισόδια: στις νύχτες με τις φωτιές, στις επιθέσεις, στις ληστείες, στις απόπειρες απαγωγής, στα κρυμμένα σε αποθήκες όπλα, στις κλοπές ταυτοτήτων. Υπάρχει ένας ξεκάθαρος διαχωρισμός ανάμεσα στην πολεμική και την πραγματικότητα».

Όμως το μεγάλο τσίρκο της πληροφόρησης είναι κινητοποιημένο. Μπορούμε να μιλήσουμε για ένα είδος κυκλώματος. Αναπτύσσονται μηχανισμοί και απεσταλμένοι, μα στην συνέχεια η πλατεία για το κοινό (με την γελοία ιδιαιτερότητα πως οι τρεις πρώτες σειρές αφήνονται κενές για λόγους ασφάλειας) αποκαλύπτεται κενή. Ίσως τον κόσμο δεν τον ενδιαφέρει πλέον το θέμα και οι εφημερίδες προσαρμόζονται. ο Paolo Guzzanti, απεσταλμένος για την Repubblica, καταγράφει όλο αυτό στις 25 φεβρουαρίου του’83. Το άρθρο, έχει τίτλο: “Επιτέλους έφθασε η μέρα του Toni Negri και των φίλων του”. Ο υπότιτλος: “Ήρεμος, κομψός, άσπροι οι κρόταφοι, ένα χαμόγελο αμήχανο” αναφέρεται στον Negri. Ένα πορτρέτο για το στυλ του πρωταγωνιστή που ξεκινά από την ενδυμασία και φθάνει στις εκτιμήσεις του κατά πόσον οι κατηγορούμενοι είναι αστοί ή προλετάριοι. Όλοι καλοντυμένοι, κι ένας, ο Negri ακριβώς, που είναι και υποψήφιος στις επόμενες πολιτικές εκλογές. «Τα τελευταία “click” των φωτογράφων ακολουθούν τα “zip” των φερμουάρ. Μεγάλες τσάντες και μηχανήματα στην πλάτη, οι κυνηγοί εικόνων προχωρούν προς την έξοδο. […] Μα το  πάθος, το δράμα, δεν ειδώθηκε».
Στις 26 φεβρουαρίου, όταν καταγράφεται η νέα αναβολή (“Ανεβλήθη για της 7 μαρτίου η δίκη ενάντια στον Negri” στην Corriere σε έξι στήλες) και η εφημερίδα της via Solferino βουτά στην ατμόσφαιρα. «Εκείνα τα ζωγραφισμένα και αδιαπέραστα κλουβιά, αυτά τα κάγκελα που καθιστούν ομιχλώδη τα εσωτερικά, και όπου τα πρόσωπα μοιάζουν καθαρά και οι φωνές φυσικές που συγκρατούνται από το μέταλλο παραμένουν μια εικόνα ανυπόφορη, διότι είναι επίσης η εικόνα μιας δικαιοσύνης που παρουσιάζεται στο  ραντεβού με τους κατηγορούμενους σε τέσσερα χρόνια απόσταση από την σύλληψη τους» γράφει Graldi στο κομμάτι με το ρεπορτάζ. Στον Ferrari το καθήκον να καταγράψει ξανά την απογοήτευση (το άρθρο έχει τίτλο “Λίγοι θεατές, κάποιες αψιμαχίες”): «Είναι μια δίκη που έχει σμικρυνθεί, αυτή της 7 aprile, ενάντια στους αρχηγούς της οργανωμένης Autonomia operaia, με άρωμα τρομοκρατίας. Σμικρύνθηκε γιατί δεν είναι όπως πριν. Στην θέση του πάθους και των πολεμικών μπήκε η σιωπή, ή μια γενικευμένη απουσία. […] Απέχει η προσοχή της κοινής γνώμης, που μοιάζει κουρασμένη γι αυτές τις υποθέσεις πολιτικό-δικαστικές, μακρές και δυσκίνητες».

Στις 7 μαρτίου, επιτέλους, ξεκινά η πραγματική δίκη.Eπαναλαμβάνεται και καταγράφεται μια αβυσσαλέα απόσταση ανάμεσα στην σοβαρότητα των κατηγοριών και της ατμόσφαιρας στην αίθουσα. Το bunker του Foro Italico φρουρείται ακόμη και με ένα αμφίβιο θωρακισμένο και από ελικόπτερα που πετούν στον ουρανό. Τα metal detector στην είσοδο συλλαμβάνουν κάθε μεταλλικό αντικείμενο. Οι δημοσιογράφοι, η Rossanda, η Tornabuoni, Graldi, καταγράφουν τις πρώτες δικαστικές αψιμαχίες. Διαβάζοντας το άρθρο της Corriere, “Το κράτος πολιτική αγωγή στην δίκη της Roma ενάντια στον Negri και άλλους 70 αυτόνομους κατηγορούμενους”, θαμμένο στο βάθος της έβδομης σελίδας, η δίκη του αιώνα είναι μια θανάσιμη ανία. Η μοναδική εφημερίδα που καταφέρνει να δώσει ζωντανή μιαν ημέρα στην οποίαν έτσι κι αλλιώς θέλει αποδώσει μεγάλη προσοχή είναι το Manifesto, που επικεντρώνει το  βλέμμα του στην απρόοπτη σύνταξη σαν πολιτική αγωγή του Ιταλικού Κράτους. Το γεγονός διηγείται ένας νεότατος Gianni Riotta (“Το κράτος ζητά και τις ζημιές από τους κατηγορούμενους για επανάσταση”). «Η μεγάλη δίκη για την μεγάλη ένοπλη επανάσταση ενάντια στις εξουσίες του κράτους καθίσταται μικρή μικρή, σαν λεπτοδουλειά, σαν σχολαστική λογιστική κατάσταση, έκθεση. Γιατί το κράτος νιώθει την ανάγκη να συσταθεί σαν πολιτική αγωγή? Διότι έχει ένα “αντικειμενικό δικαίωμα” και συνεπώς θέλει να κυνηγήσει τους κατηγορούμενους για τις επιταγές  “εκατό εκατομμυρίων” που έδωσε στα θύματα της τρομοκρατίας». Συστήνονται λοιπόν πολιτική αγωγή ενάντια στους κατηγορούμενους της 7 aprile «η προεδρία του υπουργικού συμβουλίου, το υπουργείο οικονομικών, των εσωτερικών και της δικαιοσύνης». Εκτός απ’ τον Riotta, όπως ειπώθηκε, το Manifesto τοποθετεί την Rossanda, έκπληκτη από την ανάγνωση των απαγγελιών κατηγορίας:

Υπάρχει απ’ όλα. Όχι, λείπει ο βιασμός, πρέπει να ξεχάστηκαν, το παρέβλεψαν. Η αίθουσα θα έπρεπε να ακούει κεραυνοβολημένη και αντιθέτως ακούει απόμακρη, δίχως να πιστεύει στ’ αυτιά της, την διαπερνά μια δυσφορία. […] Παράξενο που, αφού πληροφορηθήκαμε πως εκείνη η χούφτα διανοουμένων κατηγορήθηκαν ούτε λίγο ούτε πολύ και για ένοπλη επανάσταση και εμφύλιο πόλεμο, ούτε ένας από αυτούς ή ένας δικηγόρος υπεράσπισης ή ένας καραμπινιέρος δεν μπορεί να πει: “Συγνώμη, κύριε πρόεδρε, για ποιον εμφύλιο πόλεμο μιλάτε? Ποια επανάσταση? Που? Πότε?”. […] Όλο και λιγότερο, μέσα σε αυτόν τον ανοιξιάτικο ήλιο, πιστεύω πως εδώ υπάρχει η θέληση να γίνει η γιορτή στην Autonomia. Αυτήν προσπαθεί να την κάνει ο Spataro στο Milano, ο Calogero στην Padova. Εδώ, στον Foro Italico, στην σκηνή βρίσκεται το θεώρημα του μοναδικού ανατρεπτικού εγκεφάλου που σκηνοθέτησε τα πάντα στην Italia.

Και η Silvana Mazzocchi, που παρακολουθεί τώρα την δίκη για την Repubblica, μιλά για την σύσταση σαν πολιτική αγωγή του Κράτους. “Το Κράτος πολιτική αγωγή στην δίκη 7 aprile. «Δέχτηκε μιαν θεσμική ζημιά»” τιτλοφορεί στην σελίδα 14. η Mazzocchi μιλά για μάχη καθαρά συμβολική: «Στην υπόθεση 7 aprile, περισσότερο απ ότι σε άλλες, η διαδικαστική μάχη που χαρακτηρίζει κάθε ξεκίνημα δίκης, φάνηκε από τις πρώτες στιγμές κυρίως συμβολική. […] Κάνει εντύπωση πως, στην αίθουσα όπου τελείται μια από τις πιο μεγάλες δίκες αυτής της δικαστικής εποχής, που ορίζεται τουλάχιστον από τους πάντες μια δίκη με πολιτικά κίνητρα, γίνεται λόγος σε αυτή την φάση περισσότερο για υλικές ζημιές, για  αποζημιώσεις και για χρήμα κι όχι για κινδύνους επανάστασης,  ένοπλων συμμοριών ή τρομοκρατίας, που επίσης είναι έννοιες εμπνευσμένες από την μεγάλη διάταξη παραπομπής στην δίκη».

Πρέπει να πούμε πως οι εφημερίδες στην αρχή ακολουθούν την δίκη με μεγάλη σχολαστικότητα. Η 7 aprile επιστρέφει λοιπόν να είναι συνεχής παρουσία στις εφημερίδες. Πρόκειται όμως σχεδόν για ένα ρεπορτάζ σχεδόν αφηρημένο. Ακόμη λιγότερη σημασία δίδεται όταν είναι καθημερινό. Μιλάμε για μιαν στείρα έκθεση ανταλλαγής διατυπώσεων δίχως κανένα σχόλιο, δίχως καμιά πρωτότυπη πρόταση, μιαν επαλήθευση, μια τρίτη φωνή.  Από τις πολλές γραμμένες δημοσιογραφικές αναφορές προτείνεται ένα πλάνο επικεντρωμένο στους κατηγορούμενους και στα πιο ανάγλυφα γεγονότα, τα πιο σημαντικά.

Η δίκη είναι, πρέπει να το αναγνωρίσουμε, βαρετή. Οι μοναδικές εξάρσεις χρήσιμες για το ρεπορτάζ προέρχονται από τις ακροάσεις των σημαντικότερων κατηγορουμένων. η Corriere della Sera τους ακολουθεί με τον Marco Nese. Και πρέπει να πούμε πως αυτή, μετά από τέσσερα χρόνια, είναι η πρώτη ευκαιρία που δίδεται στους Emilio Vesce, Luciano Ferrari Bravo και άλλους να μιλήσουν, να ακουστεί από το κοινό η φωνή τους, να έχουν ένα πρόσωπο στην εφημερίδα συνεπώς να βγουν από την σκιά  του Toni Negri κάτω από την οποίαν βρίσκονταν μέχρι εκείνη την στιγμή. Ο πρώτος μεγάλος κατηγορούμενος που απάντησε στις ερωτήσεις των δικαστών είναι ο Luciano Ferrari Bravo. “o Ferrari Bravo στους δικαστές : «Γιατί σύμφωνα με εμένα ήταν ένα λάθος η ποινικοποίηση της Autonomia»” ο τίτλος της Corriere στις 4 μαίου. ο Ferrari Bravo (φυσικά χαρακτηρίζεται με βάση της σχέσης του με τον Negri, συνεπώς στους υπότιτλους “Ο βοηθός του Negri…”) εκθέτει στην ανάκριση εκείνη που είναι η ερμηνεία του για την ιταλική τρομοκρατία και για τις συνέπειες που η 7 aprile θα είχε επί αυτής. Είναι μια εξήγηση που θα αναδυθεί ξανά πολλές φορές (κυρίως στην Gazzettino της οποίας ο Ferrari Bravo στα χρόνια Ενενήντα θα γίνει ένας από τους προτιμώμενους συνεντευξιαζόμενους) και που αναφέρεται με καθαρότητα και απλότητα:

Ο θάνατος του Tobagi — υποστηρίζει ο Ferrari Bravo — έγινε όταν εμείς της Autonomia βρισκόμασταν στην φυλακή και δεν μπορούσαμε πλέον να επιτελέσουμε εκείνο τον ρόλο ελέγχου και φρένου σε μιαν μεγάλη ζώνη νεαρών […] Στην πραγματικότητα οι πρώτοι νεκροί από την τρομοκρατία έγιναν το 1980, ύστερα από την εξάλειψη της δικής μας πολιτικής διαμεσολάβησης: εάν εξετάσουμε πως πήγαν τα πράγματα στο Veneto, θα δούμε πως η φάλαγγα των Brigate Rosse έβαλε πόδι μετά την σύλληψη μας. το PCI οδήγησε μια πολιτική μάχη ενάντια σε εμάς και το Κράτος δεν μπόρεσε να καταλάβει τι συνέβαινε […] Το σημείο εκκίνησης για να γίνουν αντιληπτά τα επεισόδια τρομοκρατίας είναι το  1977 όταν αναπτύχθηκε ένα μεγάλο και διαρθρωμένο νεανικό Κίνημα. οι Brigate rosse μελέτησαν καλά το φαινόμενο και όταν απήγαγαν τον Aldo Moro κατά την γνώμη μου δεν είχαν σαν στόχο να νικήσουν το ιμπεριαλιστικό Κράτος και να χτυπήσουν τον ιστορικό συμβιβασμό.  Σκοπός τους ήταν να ανυψώσουν το επίπεδο της σύγκρουσης για να παρασύρουν μαζί τους όλους εκείνους του Κινήματος. οι BR ήθελαν να επιβάλουν την ηγεσία τους σε όλες τις ομάδες.

Στις 11 μαίου είναι η ώρα του Emilio Vesce (“Στην δίκη 7 aprile ο Vesce δηλώνει: «Είμαι ένας ανατρεπτικός μα δεν έκανα ποτέ να χυθεί μια σταγόνα αίμα», πάντα στην Corriere). «Σαν να παρέδιδε μάθημα, ο Vesce ξεσκονίζει τον Marcuse, την “φωτισμένη” σκέψη του, ανακαλεί τον γαλλικός μάη και το μεγάλο όνειρο του τότε, εκείνο της “σύνδεσης των αγώνων των φοιτητών με εκείνους των εργατών”». Πρέπει να πούμε πως το καθήκον να συνοψίσουμε σε άρθρα των 50-60 γραμμών το  πολύ ανακρίσεις τόσο μεγάλες σε μέγεθος (μπορούν να διαβαστούν εξ ολοκλήρου σε δυο βιβλία που υποδεικνύονται στην βιβλιογραφία) είναι επιχείρηση πραγματικά απίθανη. Ο χρονογράφος όντως δεν καταφέρνει να μεταγγίσει στο κομμάτι την αίσθηση του παραλόγου που συλλέγεται στα πρακτικά. Οι αποδείξεις και οι ενδείξεις γι αυτούς τους δυο κατηγορούμενους είναι πράγματα και γραπτά τόσο ασήμαντα που είναι αδύνατον να εξηγηθούν σε λίγες σειρές.  Έτσι ο χρονογράφος σίγουρα είναι αναγκασμένος όπου μπορεί να κάνει μιαν αναφορά και αλλού να κάνει ένα collage των καλύτερων παραθέσεων και εκείνων που πολιτικά είναι οι σημαντικότερες. Τίποτα περισσότερο και ειλικρινά θα ήταν άδικο να περιμένουμε περισσότερα, να έχουμε μεγαλύτερες απαιτήσεις δηλαδή. Όμως το αποτέλεσμα που έχουμε είναι εκείνο του να βρισκόμαστε μπροστά σε ανθρώπους, τους κατηγορούμενους,  “έξω απ’τον κόσμο”,  που τους αποδίδουν ένοπλη εξέγερση και επανάσταση και οι οποίοι ξεκινούν να συζητούν για τον Marcuse, το ’68, το σοσιαλιστικό PSIUP και για τις διάφορες φάσεις της ζωής του κινήματος  δίχως να έχουν την πλήρη κατανόηση της σοβαρότητας των κατηγοριών που τους απευθύνονται.

Στα τέλη του μαίου όλοι οι προβολείς ανάβουν ξανά, είναι η σειρά του professor Negri, και η 7 aprile επιστρέφει στην πρώτη σελίδα. Η πρώτη ανάκριση λαμβάνει χώρα στις 25 μαίου. “ο Negri διηγείται την δική του αλήθεια για την Autonomia” ο τίτλος της Corriere στην πρώτη σελίδα την επόμενη ημέρα. “Κύριο θέμα της ακροαματικής διαδικασίας ο δεσμός μεταξύ των εξωκοινοβουλευτικών ομάδων και BR – «Μέχρι το ’74 είχα τρεις ή τέσσερις συναντήσεις με τον Curcio. Οι συζητήσεις ήταν γύρω από την πολιτική στρατηγική» – «Δεν έχω τίποτα κοινό με τους ζοφερούς εκπροσώπους της τρομοκρατίας»”, λέγει συνοπτικά. Το άρθρο αφιερώνει στον κατηγορούμενο ένα πορτραίτο και στην συνέχεια ξεκινά με το collage από αναφορές και ανταλλαγές διατυπώσεων με τον πρόεδρο της Έδρας. «ο Negri — καταλήγει ο Marco Nese — έκανε έναν μονόλογο ενός τετάρτου της ώρας που κάποιος χαρακτήρισε “ένα μάθημα του καθηγητού για το ’68. Άλλοι, πιο κακόβουλοι, μίλησαν για μιαν “πρώτη αγόρευση” (ο Negri είναι υποψήφιος στις επόμενες εκλογές με τις λίστες των ριζοσπαστών)».
Πολύ πιο ενδιαφέρουσα και ζωντανή η δεύτερη ημέρα της ανάκρισης. Οι ερωτήσεις των δικαστών οδηγούν τον Negri να αναπαραστήσει τις επαφές με τον Giangiacomo Feltrinelli και με τον Renato Curcio. “ο Negri: οι διάλογοι μου με τους  Feltrinelli και Curcio”, τιτλοφορεί η Corriere στην δεύτερη σελίδα. Στην σύνοψη μια περίληψη της ανάκρισης: “ο καθηγητής, ανακαλώντας στην μνήμη του τις σχέσεις με τον εκδότη, μίλησε για την στράτευση του με την κουλτούρα της αριστεράς — «Κι όμως δεν πέθανε από την κουλτούρα», αντιγυρίζει ο πρόεδρος Santiapichi – «Πρότεινε το άμεσο πέρασμα στην ένοπλη πάλη, μια οπτική από  την οποίαν βρισκόμουν πολύ μακριά – συνέχισε ο κατηγορούμενος — μόνο ένας τρελός θα πάει να βάλει μια βόμβα στον στύλο» – Όταν το ’73 οι ταξιαρχίτες είπαν πως ήταν απαραίτητη η επίθεση στο Κράτος «οι δρόμοι μας χώρισαν»”. ο Nese καταγράφει έναν μεγαλύτερο εκνευρισμό από πλευράς Negri, τα γελάκια του που εμβολίζουν τις σημαντικότερες φράσεις, τα επιφωνήματα όπως «Oh, Χριστέ, Θεέ» και τις αντεγκλήσεις με τους δικαστές («Mα αν ήμουν ταξιαρχίτης θα σας το λεγα » αναφωνεί ο Negri).

Η ανάκριση συνεχίζεται. Στις εφημερίδες της πρώτης ιουνίου ήρθε ο καιρός να ακολουθηθεί η διεθνής πίστα και να ελεγχθούν οι δηλώσεις του Fioroni. “Στην δίκη ο παντοβάνος καθηγητής αντέκρουσε τις κατηγορίες διασυνδέσεων με τους παλαιστινίους αντάρτες” είναι ο υπότιτλος στο άρθρο “Negri: ήταν ο Fioroni υπέρ του ένοπλου αγώνα όχι εγώ” δημοσιευμένο στην Corriere. Μεταξύ των ζεστών θεμάτων: μια επιστολή του ’71 που θα έκαναν δυνατή την υπόθεση μιας σχέσης μεταξύ Potere operaio και τους παλαιστινίους αντάρτες για την παρακολούθησε ενός σεμιναρίου «α.» που οι ερευνητές ερμηνεύουν σαν «ανταρτοπόλεμο», και οι μαρτυρίες του Fioroni μεταξύ των οποίων εκείνη σύμφωνα με την οποίαν ο Negri «είχε ένα προνομιακό κανάλι  με τον Gheddafi». Στις διασυνδέσεις με τους παλαιστινίους τρυπώνει το κομμάτι της Unità που παρακολουθεί την δίκη με τον Sergio Criscuoli. “Μια κάρτα από την Beirut: «Αγαπητέ Toni, για το σεμινάριο α. όλα είναι έτοιμα» τιτλοφορεί η εφημερίδα του PCI. Σε σχέση με την Corriere, η Unità δίδει μεγαλύτερη σημασία σε αυτή την αναφορά, υποδεικνύει μιαν μεγαλύτερη ασάφεια του Negri (που λέει πως δεν θυμάται) και μιλά αντιθέτως, σχετικά λίγο για τον Fioroni.
Η έβδομη ακρόαση του Negri ανάβει αρκετά. “ο Negri προσβάλει τους μετανιωμένους και παραθέτει Brecht”, είναι ο περίεργος τίτλος της Unità που προσεγγίζει δυο γεγονότα όχι πολύ ομοιόμορφα. ο Criscuoli μεταφέρει μια περίληψη σχεδόν στενογραφική κάποιων ανταλλαγών σχολίων μεταξύ του Negri και του Προέδρου και προσθέτει εκεί πάνω στην κεφαλή μια ανασκόπηση των προσβολών που μοίρασε ο Negri στα κείμενα: «Borromeo, Borromeo…τον ξαναείδα εδώ μετά  από επτά χρόνια σαν το ηλίθιο φάντασμα ενός ζωντανού προσώπου […] ο Fioroni είναι ένας μανιακός, ένας πράκτορας προβοκάτορας, ένας καϋμενούλης».

Η δίκη συνεπώς άρχισε πραγματικά και φαίνεται να εισέρχεται σε ζωντανή φάση. Μα ο Calogero σταμάτησε? Την Πέμπτη 23 ιουνίου  1983 ξεσπά ένα ακόμη blitz. Θα περάσει στην ιστορία και στα χρονικά σαν το “εκλογικό blitz” διότι λαμβάνει χώρα ακριβώς παραμονές των πολιτικών εκλογών που στις 26 ιουνίου είδαν την εκλογή στο Κοινοβούλιο του Negri. η Repubblica αφιερώνει στην επιδρομή ένα άρθρο στην σελίδα 15, με υπογραφή Roberto Bianchin, που πλέον ακολουθεί τα γεγονότα στην Πάντοβα. “Πήρε μπρος η 7 aprile bis”, ο τίτλος της εφημερίδας του Scalfari, μα στην πραγματικότητα πρόκειται για το έβδομο blitz στον κύκλο τεσσάρων χρόνων:

Ο δικαστής υπέγραψε σαράντα ένα εντάλματα σύλληψης και έναν απροσδιόριστο αριθμό δικαστικών ειδοποιήσεων.Ο μισός αριθμός αφορούσε παλιούς κατηγορούμενους της 7 aprile ’79 ήδη φυλακισμένους, όπως οι  Toni Negri, Emilio Vesce, Luciano Ferrari Bravo και το άλλο μισό επανέφερε στα κάγκελα στελέχη της Αυτονομίας που είχαν συλληφθεί πριν τέσσερα χρόνια και που στο μεταξύ είχαν βγει λόγω παρέλευσης των όρων ή για λόγους υγείας όπως οι Marzio Sturaro, Luciano Mioni, Alberto Galeotto, Susanna Scotti και πολλοί άλλοι. Αντιθέτως κάποιοι φυγοδικούν όπως  Alisa Del Re, που εδώ και πολύ καιρό είχε καταφύγει στο Παρίσι, οι Pietro Despali, Gianfranco Pancino. […] Επί πλέον τα νέα εντάλματα σύλληψης ανοίγουν ξανά τους όρους της προληπτικής φυλάκισης για πολλούς κατηγορούμενους που ήδη έχουν περάσει, για τα ίδια αδικήματα, διάφορα χρόνια στην φυλακή αναμένοντας να δικαστούν. […] Στον καθηγητή ο Calogero δεν προσάπτει πλέον την ένοπλη εξέγερση, για την οποίαν ήδη κατηγορείται, μα τον κατηγορεί, μαζί με άλλους, για κατοχή όπλων (εκείνα που χρησιμοποιήθηκαν στις επιθέσεις στο Veneto από το ’78 και μετά και άλλα που θα τους παρείχε το Rosso) με σκοπό να ανατρέψουν την Κρατική νομοθεσία και τάξη με το επιβαρυντικό στοιχείο πως έδρασαν με πολλούς άλλους.

Οι δικηγόροι των κατηγορουμένων παραπονιούνται πως το blitz θα ήταν καρπός μόνον μιας νέας ερμηνείας γνωστών ήδη συμβάντων και ήδη στην βάση άλλων επιχειρήσεων.

Περνούν οι σπουδαίες ακροάσεις και οι “προβολείς ” σβήνουν. Στα τέλη ιουνίου ο Toni Negri, υποψήφιος στην Camera στις λίστες των radicali, εκλέγεται στο Κοινοβούλιο με δεκαπέντε χιλιάδες σταυρούς προτίμησης οπότε αποφυλακίζεται. Η δέσμευση που ο Toni Negri ανέλαβε με τους εκλογείς είναι εκείνη του να προωθήσει μιαν υπέρβαση της νομοθεσίας εξαίρεσης και να πολεμήσει ενάντια στην χυδαιότητα της προληπτικής φυλάκισης. Όμως η εισαγγελία ζητά από το Κοινοβούλιο τόσο την εξουσιοδότηση να προχωρήσει εναντίον του βουλευτού όσο και την σύλληψη του. Στα μέσα του σεπτέμβρη η  Camera παραχωρεί αμφότερες τις εξουσιοδοτήσεις και του Negri χάνονται τα ίχνη. Τώρα ο κατηγορούμενος Toni Negri είναι φυγόδικος.

Το φθινόπωρο του 1983 περνά μέσα σε “μικρότερες” ακροάσεις-ανακρίσεις και την επανεμφάνιση των παλαιών κατηγοριών.  “ο Negri κατηγορείται για την δολοφονία Campanile” τιτλοφορεί η Corsera στις 12 oκτωβρίου (“Nέες κατηγορίες για τον φυγόδικο βουλευτή και στην δίκη 7 aprile” λέγουν οι υπότιτλοι). Η κατηγορία εμφανίστηκε όπως θα θυμηθούμε και στην περίοδο του blitz στις 21 δεκεμβρίου ’79 μα στην συνέχεια αποσιωποιήθηκε. Οι  “νέες κατηγορίες” είναι καρπός της κατάθεσης στην αίθουσα στην Roma της Caterina Pilenga. Η αίθουσα του δικαστηρίου επιβεβαιώνεται τόπος  “ενθυμήσεων”. Δεν επανεμφανίζεται μονάχα η ιστορία του Potere operaio, μα και η ατμόσφαιρα που βιώθηκε στο Πανεπιστήμιο της Padova. Στις 23 νοεμβρίου στις εφημερίδες εμφανίζεται η μαρτυρία του καθηγητού  Severino Galante. “Έτσι η Αυτονομία τρομοκρατούσε το Πανεπιστήμιο”, τιτλοφορεί η Corriere, που γράφει:

“Μας κάνει να ζήσουμε ξανά  “τα χρόνια του μολυβιού” στην Πάντοβα ο καθηγητής Severino Galante, καθηγητής της ιστορίας των πολιτικών κομμάτων στην ίδια σχολή του Toni Negri και δημοτικός σύμβουλος του PCI. ο Galante κατέθεσε στην δίκη 7 aprile […] Ήταν διαδεδομένη άποψη στο Πανεπιστήμιο — είπε ο καθηγητής — πως ο Toni Negri ήταν ο αδιαφιλονίκητος ηγέτης της Autonomia […] Σε μιαν περίπτωση ο Galante άκουσε  τον συνάδελφο του Sabino Acquaviva να δηλώνει: “ο Negri είναι ο αρχηγός του αστικού ανταρτοπόλεμου” […] “Είδα με τα μάτια μου τον καθηγητή Luciano Ferrari Bravo και την συνάδελφο Alisa Del Re ενώ εκπονούσαν μαζί με τους φοιτητές αφίσες που περιείχαν απειλές, εκφοβισμούς ή απλή προπαγάνδα”.

Τον νοέμβρη φθάνει στην αίθουσα ο πιο σημαντικός μάρτυρας, ο συνδικαλιστής της κομουνιστικής CGIL και στρατευμένος στο PCI Antonio Romito. Η δική του, δεδομένης της απουσίας του Fioroni, είναι μια από τις κυριότερες μαρτυρίες της δίκης. Το αποτέλεσμα είναι μια μισή άρνηση όσων δήλωσε στην διάρκεια των ανακρίσεων του Calogero. “7 aprile: μάρτυρας σε πολεμική με τον Calogero”, τιτλοφορεί η Corriere. «Ο “σούπερ μάρτυρας” Antonio Romito, ο άνθρωπος επάνω στης δηλώσεις του οποίου ο παντοβάνος δικαστής Pietro Calogero έχτισε την έρευνα 7 aprile, συνεχίζει να είναι πολύ αόριστος στην διήγηση του. […] ο Romito έκανε και δηλώσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν στην τελική εκτίμηση της υπόθεσης 7 aprile. Σύμφωνα με τον Romito, όντως, παρότι παραμένουν έγκυρα τα περιεχόμενα των πρακτικών από τις ανακρίσεις που συνέταξε ο dottor Calogero, παρόλα αυτά πρέπει να τους δοθεί ένα νέο κλειδί ανάγνωσης, διότι, γράφοντας τα,  “ξέφυγε πολύ μπροστά στα σχήματα”».

Πρακτικά ο μάρτυρας κλειδί της 7 aprile λέει πως ερμηνεύτηκε κακώς, ή καλύτερα “παρερμηνεύτηκε”. Η απομυθοποίηση της μαρτυρίας περνά μέσα από την ανάμνηση συγκεκριμένων γεγονότων. «Είπε πως άκουσε, στο συνέδριο της Rosolina, τον Negri και τον Piperno να εκφράζουν απόψεις θετικές σχετικά με τις απαγωγές του Sossi και του Amerio. “Mα οι απαγωγές έγιναν ένα χρόνο μετά το συνέδριο!”, φώναξαν μέσα απ’ το κλουβί. Τότε ο Romito είπε πως άκουσε τα σχόλια των δυο leaders σε κάποιαν άλλη περίπτωση». Είναι λίγες γραμμές μα και η Corriere μετά τον μάρτυρα Romito περιγράφει το όλον με τόνους σουρεαλιστικούς και δύσπιστους. Και μετά, σαν να μην έφτανε η αρχή, υπάρχουν οι άμεσες αντιπαραθέσεις με τους κατηγορούμενους. “Ίσως δεν θυμάμαι καλά τραυλίζει στον Dalmaviva ο μάρτυρας του Calogero”, τιτλοφορεί το Manifesto στις 24 νοεμβρίου. ο Romito, που χαρακτηρίζεται από το Manifesto «καλογερική φάλαγγα της κατηγορούσας αρχής», μπροστά σε έναν κατηγορούμενο που τον προτρέπει προχωρά με τα “λένε” και τα  “δεν θυμάμαι καλά”.

Πιθανότατα ο Sergio Criscuoli της Unità παρακολούθησε μιαν διαφορετική ακροαματική διαδικασία. Το άρθρο, πολύ σύντομο και επιφυλακτικό μα στην κεφαλή της σελίδας 5, έχει τίτλο “Ο μάρτυρας  Romito πρόσωπο με πρόσωπο με τρεις κατηγορούμενους της 7 aprile επιβεβαιώνει όλες τις καταθέσεις του”. Δεν υπάρχει ούτε λέξη γύρω από τους ενδοιασμούς και τις δυσκολίες που οι άλλες εφημερίδες εκθέτουν. Γράφει ο Criscuoli: «Το βήμα του είναι αποφασιστικό, λίγο θυμωμένο, στο πρόσωπο του έχει τις ρυτίδες της πίκρας. Ύστερα από τέσσερα χρόνια απειλών, ανησυχιών, τις ψυχικές έγνοιες της συζύγου και των παιδιών, περιφερόμενος στην Ιταλία και στο εξωτερικό κάτω από την προστασία των συντρόφων του συνδικάτου και του ΚΚΙ, η στράτευση του για την δικαιοσύνη τελείωσε […] ο Romito επιβεβαιώνει μέχρι το τελευταίο κόμμα την κατάθεση του […] Στην συνέχεια ο μάρτυρας τίθεται σε αναπαράσταση τόσο με τον Lauso Zagato όσο και με τον Gianni Sbrogiò: και στις δυο περιπτώσεις απορρίπτει τις αιτιάσεις των κατηγορουμένων, επιβεβαιώνοντας όλες τις δηλώσεις του».
Πιο ουδέτερη η Repubblica που τιτλοφορεί στα βάθος της σελίδας 13 “Romito και Dalmaviva πρόσωπο με πρόσωπο” που όμως αναφέρει για τις δυσκολίες του Romito στην διάρκεια των άμεσων αντιπαραθέσεων με τους κατηγορουμένους.

Όσον αφορά τον παντοβάνο κορμό η πορεία πλησιάζοντας την δίκη, της οποίαν η έναρξη είναι ορισμένη για τις 19 δεκεμβρίου είναι διάσπαρτη με αναπαραστάσεις και παλιές-νέες αποκαλύψεις. Μα, ενώ οι εθνικές εφημερίδες είναι ακόμη όλες επικεντρωμένες στον ρωμαϊκό κορμό, είναι η il Gazzettino που μετακινεί σταδιακά την προσοχή στα θέματα που θα συζητηθούν στην Padova. Το κάνει ο Gabriele Coltro που από το 1983 θα ακολουθήσει σταθερά την δίκη. Ανάμεσα στους κυριότερους “σταθμούς” προσέγγισης σημειώνεται η είδηση (Gazzettino, 18 νοεμβρίου) πως “Και η il Gazzettino ζημιωμένη στην μεγάλη δίκη”, σχετικά με μια εισβολή που συνέβη στις 25 οκτωβρίου του 1976 στην σύνταξη της Πάντοβα της εφημερίδας από μιαν τριανταριά αυτόνομους. Η δίκη στην πόλη είναι «ένα γιγάντιο puzzle», η γραμματεία του δικαστηρίου στην πόλη είναι βυθισμένη στην δουλειά.  «Ένα πραγματικό βουνό διαταγμάτων παράθεσης να σταλθούν στους 95 τρέχοντες κατηγορούμενους, στους αντίστοιχους δικηγόρους, στους πάνω από  250 μεταξύ μαρτύρων και ζημιωθέντων πλευρών». Μια από τις πιο σημαντικές αποκαλύψεις (που θα εμφανιστεί τον δεκέμβρη και σε μιαν από τις ακροαματικές διαδικασίες στην Ρώμη) θα έρθει από τον κατηγορούμενο Roberto Sandalo, έναν «big» της ιταλικής τρομοκρατίας. Δυο τα σημαντικά γεγονότα στα οποία μπορεί να καταθέσει. Κυρίως η εκτέλεση δυο φασιστών το 1974 στην via Zabarella (μα οι εκδοχές που απολαμβάνουν μιας κάποιας αξιοπιστίας είναι μάλιστα τρεις). «Η δεύτερη αποκάλυψη που έγινε στους δικαστές από τον Roberto Sandalo, αφορά το σχέδιο μιας επίθεσης στον αναπληρωτή εισαγγελέα Pietro Calogero, δημόσιο κατήγορο στην μεγάλη δίκη που θα ξεκινήσει στις 19 δεκεμβρίου που μας έρχεται. Ενάντια στο αυτοκίνητο του δικαστού ένα commando θα έπρεπε να ρίξει χτύπημα με bazooka». Το σχέδιο στην συνέχεια θα παρέμεινε στα χαρτιά διότι κόπηκε από πλευράς του εθνικού εκτελεστικού της Prima Linea.

Τον δεκέμβρη ξεκινά (κι εδώ ψεύτικη εκκίνηση) η δίκη για τον κορμό της Πάντοβα. Μια άριστη ευκαιρία για να ενωθούν οι δυο διαδικασίες σε ένα ενιαίο τμήμα της εφημερίδας. όπως κάνει η Corriere που στις 20 δεκεμβρίου συνενώνει κάτω από τον ίδιο τίτλο και ίδιους υπότιτλους (με διαφορετικά συνοπτικά όμως) τις δυο ανταποκρίσεις από Padova και από Roma. Ο τίτλος αναφέρεται στην έναρξη της νέας δίκης, “Ξεκίνησε στην Padova η δίκη στην Autonomia”. Ο υπότιτλος, “Στην 7 aprile ο Sandalo αποκαλύπτει το σχέδιο μιας επίθεσης στον Calogero”. Κι επίσης: “Η καινούργια και τεράστια αίθουσα-bunker όμως ήταν άδεια: από τους 95 κατηγορούμενους παρουσιάστηκαν 5; απών το κοινό”. «Άνοιξε με μιαν απεργία. Δεν απήργησαν οι άνθρωποι της δικαιοσύνης ή τα θύματα μιας δεκαετίας τρόμου, αυτομόλησαν, με αποφασιστικότητα, oι κατηγορούμενοι, οι συγγενείς των κατηγορουμένων, οι υποστηριχτές  […] Έτσι στο τεράστιο bunker, σκοτεινό από τα φώτα neon, που χτίστηκε σε χρόνο ρεκόρ στην εξοχή της Padova (κόστος: 9 δις) ακριβώς στην πλάτη της φυλακής, και διπλάσιο από εκείνο της Roma, στο Foro Italico, ήταν σχεδόν έρημο. Άδειο ένα απ’ τα κλουβιά, άδεια η πλατιά περιφραγμένη σκάλα για τους ελεύθερους κατηγορούμενους, άδειο το μεγάλο τετράγωνο προορισμένο για το κοινό. Τους μετρήσαμε: υπήρχαν δέκα άνθρωποι». Και μιας και η πρώτη ημέρα δίκης περνά μέσα στις χρονοβόρες διαδικασίες η Corriere συνοψίζει την περίπλοκη δικαστική παντοβάνα περίπτωση: «Η τρέχουσα ακροαματική διαδικασία, συνενώνει, όπως είναι γνωστό, τρεις έρευνες, που συντονίζει ο δημόσιος κατήγορος Pietro Calogero: η πρώτη ανέρχεται στο 1977, η δεύτερη στην περίφημη 7 aprile 1979 (που αποκεφαλίστηκε από τους VIP, δικηγόροι στην Roma), η τρίτη στο άλλο blitz του Calogero της11 μαρτίου 1980. Παραμένουν απ έξω άλλες δυο: το dossier της Quaresima-Σαρακοστής 1982, που συνενώνει τις γαμποποιήσεις (στον δημοσιογράφο Garzotto και στον professor Ventura) και τους τραυματισμούς των καθηγητών Petter, Marone, Trovato, Cillo, Tarantello, Lucarello, Molinari, κλπ, τις βραδιές με τις φωτιές τις επιθέσεις στα γραφεία DC στην πόλη και έξω; και μετά το τελευταίο blitz της 23 του περασμένου ιουνίου κατά το οποίο ο Calogero προσαρμόζει τον στόχο του περίφημου “θεωρήματος του” και, παίρνοντας ξανά τις παλιές κατηγορίες, τις χωρίζει σύμφωνα με τις ιστορικές περιόδους και τις πολιτικές ονομασίες. Είναι αλήθεια, ένα μεγάλο μισό των προσωπικοτήτων που εμπλέκονται σε αυτές τις μελλοντικές δίκες βρίσκεται ήδη στον έλεγχο των τρεχόντων κατηγορουμένων. Γιατί λοιπόν να μην τους ενώσει όλους σε μια δίκη?» Εκείνο λοιπόν που όντως περιμένουμε, καταλήγει ο Gino Fantin, είναι η αναβολή. Το άλλο άρθρο που δημοσιεύεται από την Corriere αφορά αντιθέτως των ρωμαϊκό κορμό. “Στην Roma ανακρίθηκε και ο Carlo Casirati (υπόθεση Saronio) — Ανάμεσα στα πολλά «δεν θυμάμαι» μίλησε για τις συναντήσεις με τον Negri που θα του είχε κάνει «πλύση εγκεφάλου»”, είναι η σύνοψη. Και η μαρτυρία στην αίθουσα του Casirati, μετά από αυτήν του Romito, τέλος πάντων, δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες. «Πριν τρία χρόνια έκανε στον μιλανέζο δικαστή Spataro μιαν διήγηση πλούσια σε λεπτομέρειες. Σήμερα, στην δίκη 7 aprile, δεν θυμάται πλέον τίποτα διότι “πέρασε πολύς καιρός”. ο Carlo Casirati είναι ένας ακόμη μετανιωμένος που — αφού έλαβε τα οφέλη από τον νόμο (είναι ελεύθερος παρότι καταδικασμένος για την απαγωγή Saronio) — έχασε την μνήμη. Ή διατηρεί αναμνήσεις πολύ γενικού χαρακτήρα».

η Repubblica συνενώνει τις δυο ειδήσεις στην σελίδα 17. Η τιμητική θέση ανήκει στην κατάθεση του Casirati. “«Mου προτάθηκαν ληστείες ». Mα η επαφή του ήταν πάντα ο Fioroni”, ο τίτλος. «Όταν εισέρχεται ο Carlo Casirati στην αίθουσα της 7 aprile οι κατηγορούμενοι βγαίνουν συμβολικά απ’ τα κλουβιά για να “διαμαρτυρηθούν ενάντια σε εκείνον που απήγαγε τον φίλο”». Και για την Silvana Mazzocchi, που έγραψε το κείμενο, ο Casirati «μοιάζει μπερδεμένος και ενοχλημένος». Αυτό που προσλαμβάνουμε από την ανάκριση είναι πως η “σαφής” επαφή του (δηλαδή το μοναδικό πρόσωπο με το οποίο μίλησε για εγκληματικές πράξεις ) ήταν ο Carlo Fioroni. Την πρώτη ακρόαση στην Πάντοβα παρακολούθησε ο Roberto Bianchin (“Μόνο πέντε κατηγορούμενοι στο bunker στην Padova”). η Repubblica περιγράφει και τις εντάσεις στην διάρκεια της παραμονής. «Να ζωντανέψει την παραμονή υπήρξε ένα raid των “κομουνιστικών πυρήνων” ενάντια στην “Ward-Glass”, το εργοστάσιο που παρείχε τα αλεξίσφαιρα τζάμια για τα κλουβιά των κατηγορουμένων, και εμφανίστηκαν συνθήματα που έλεγαν”εδώ κατοικεί ο προβοκάτορας χαφιές υπηρέτης του Calogero και του PCI” στους τοίχους των σπιτιών κάποιων μαρτύρων όπως οι Antonio Romito, Gianni Canova, Antonio Temil, των καθηγητών Severino Galante και Angelo Ventura».

(13 – CONTINUA) 13 – ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

I giornali a processo: il caso 7 aprile – Quattordicesima parte

αυτονομία, autonomia

Οι εφημερίδες σε δίκη: η υπόθεση 7 απριλίου, δέκατη τρίτη συνέχεια – I giornali a processo: il caso 7 aprile – Tredicesima parte

autonomiI giornali a processo: il caso 7 aprile – Tredicesima parte Η δέκατη τρίτη συνέχεια της δίκης στις εφημερίδες για την υπόθεση της 7ης απρίλη

του Luca Barbieri

Qui le precedenti puntate. εδώ οι προηγούμενες συνέχειες

(c) 2002 – Eπιτρέπεται η μερική ή πλήρης αναπαραγωγή του έργου και η διάδοση του ηλεκτρονικά, φτάνει να μην είναι για εμπορικούς σκοπούς και με τον όρο πως αυτή η διατύπωση θα αναπαραχθεί.

Στα εντάλματα σύλληψης δεν γίνεται λόγος για τραυματισμούς που συνέβησαν αυτά τα χρόνια στην Padova. Μα πάντοτε σύμφωνα με φήμες κάποια από τα πρόσωπα που συνελήφθησαν θα μπορούσαν να έχουν σχέση στην φάση προετοιμασίας τουλάχιστον μιας γαμποποίησης, πρόκλησης αναπηρίας δηλαδή, ενώ, πάντοτε σύμφωνα με μισές λέξεις, υπάρχει κάποιος που προσθέτει: “Προς στιγμήν για συμβάντα αιματηρά δεν γίνεται λόγος διότι ο δικαστής δεν θα ήταν ευχαριστημένος”. Συνεπώς θα έπρεπε να περιμένουμε πολλές εκπλήξεις. […] Υπάρχει λοιπόν η υποψία, για την ώρα μόνον η υποψία που δεν αποδεικνύεται από γεγονότα, πως βρισκόμαστε μπροστά στην ύπαρξη κάποιας μαρτυρίας εσωτερικής, πολύ λεπτομερούς, τέτοιας ώστε να είναι δυνατή η αναπαράσταση μιας ολόκληρης μακράς και πολύπλοκης περιόδου. Εν ολίγοις πως υπάρχει η ύπαρξη ενός μικρού  Fioroni από την περιοχή του veneto.

Και στην συνέχεια ένα βήμα που αντιτίθεται στην προηγούμενη δήλωση (δηλαδή πως θα βρισκόμασταν μπροστά σε οργανωτές της φάσης προετοιμασίας των επιθέσεων). «Σίγουρα η εικόνα είναι ανησυχητική: θα βρισκόμαστε μπροστά στους οργανωτές ή οπωσδήποτε στους εκτελεστές μιας ολόκληρης σειράς επεισοδίων που ξεκινώντας από μικρές επιθέσεις που στην συνέχεια οδηγήθηκαν στις “νύχτες με φωτιές” που τράβηξαν την εθνική προσοχή στην Padova και στο Veneto».
Το Manifesto αυτή την φορά δεν πιάνεται απροετοίμαστο και την είδηση του blitz του μαρτίου την δίνει αμέσως στην πρώτη σελίδα: “Μάζεψαν ξανά αυτόνομους στην Πάντοβα”.

Στα τέλη του μήνα ο Palombarini εκδίδει εννέα εντάλματα σύλληψης για ένοπλη συμμορία που ζητά ο Calogero. η Unità πανηγυρίζει: “Τώρα για εννιά αυτόνομους η κατηγορία είναι για ένοπλη συμμορία”. Στο άρθρο: “ο Palombarini δίνει δίκιο στον Calogero”. Ένας τίτλος σωστός για ένα κομμάτι που αντιθέτως διευρύνει, ίσως πέρα από τις προθέσεις του μέτρου (εννέα συλλήψεις), την σημασία: «η οργανωμένη Αυτονομία είναι μια πραγματική ένοπλη συμμορία, που μεταξύ άλλων οδηγείται από τους κατηγορούμενους της “7 aprile”, που μέχρι τώρα κατηγορούνται μόνο για συμμετοχή σε ανατρεπτική ένωση», γράφει ο Sartori.

Στις τρεις απρίλη στην Padova ανακαλύπτεται μια “γιάφκα-οπλοστάσιο ” της Autonomia. Την ίδια ημέρα στην Roma vengono αποφυλακίζονται δυο συντάκτες του περιοδικού Metropoli, ο Virno και ο Castellano. η Unità δημοσιεύει τις δυο ειδήσεις ψηλά στην σελίδα 5 της παρασκευής 4 απριλίου. Η πρώτη είδηση δίνεται σε ένα άρθρο έξι στηλών “Όπλα και στολές καραμπινιέρων σε μιαν γιάφκα στην Padova”. Αντιθέτως η δεύτερη πνίγεται σε ένα άρθρο αφιερωμένο στις κατηγορίες σε δυο συντάκτες της εφημερίδας Rosso. Για την αποφυλάκιση δεν υπάρχει ίχνος στον τίτλο, “Χρήματα και απαγωγές για να χρηματοδοτηθεί το περιοδικό της Autonomia”, ενώ γίνεται ένας υπαινιγμός στο συνοπτικό: “ο Gianni Tranchida και ο Paolo Pozzi (ο άνθρωπος-άλλοθι του Negri) ανακρίθηκαν στην Ρώμη — Αποφυλακίστηκαν δυο του «Metropoli»”. Ίδια αναλογία και για την Repubblica. Αντίστροφη αντιθέτως στο Manifesto που αφιερώνει ένα μακρύ άρθρο της Tiziana Maiolo στην αποφυλάκιση και μοναχά μια σύντομη είδηση σε μιαν στήλη στην ανακάλυψη της γιάφκας στην Πάντοβα.

Βρισκόμαστε πλέον σε απόσταση ενός χρόνου από την 1979. Mια επέτειος σημαντική. η Repubblica το υπενθυμίζει στις 6 απριλίου ’80 με δυο σελίδες πλήρως αφιερωμένες στην περίπτωση. Το θέμα ξεκινά στην πρώτη σελίδα με ένα άρθρο γνώμης, βασικό, του Eugenio Scalfari: “Εκείνη η 7 aprile ένα χρόνο πριν…”. Πρόκειται για ένα editorial που θέτει στον αγωνιστικό χώρο πολλά ερωτηματικά, αμφιβολίες που αφορούν τόσο την έρευνα όσο και την θέση των κατηγορουμένων. ο Scalfari παίρνει αφορμή από μιαν επιστολή που έστειλε ο Negri στην Repubblica στις 20 φεβρουαρίου του ιδίου έτους. Ο διευθυντής της Repubblica θεωρεί δίκαια και νόμιμα τα αιτήματα του Negri μα επαναλαμβάνει όλα τα ερωτήματα για τον ρόλο του στο χτίσιμο του λεγόμενου ένοπλου κόμματος. Οι δυο εσωτερικές σελίδες είναι χτισμένες επάνω σε τρεις συνεντεύξεις με πρωταγωνιστές της υπόθεσης: μια στον Aldo Fais (“Ήταν μια τεράστια δουλειά αλλά ο  Calogero κι εγώ δεν σταματήσαμε”), μια στην Alisa Del Re (“Μισώ την τρομοκρατία αλλά ήρθαν σε εμένα λέγοντας: ταξιαρχίτισσα”), και μια στον Bruno Leuzzi Siniscalchi, δικηγόρο του Negri (“Ούτε κείμενα ούτε αποδείξεις κατηγορούν τον Toni Negri”). Επί πλέον ένα άρθρο-χρονολογία με τίτλο: “Από το blitz της Πάντοβα στις αποκαλύψεις του καθηγητάκου”. Ένα άλλο άρθρο θέτει αμφιβολίες: “Υπάρχει ένωση Αυτονομίας-Ερυθρών Ταξιαρχιών?”. Στην σύνοψη μια αναφορά στον Nicotri (που ούτε αυτή την φορά δεν υποδεικνύεται, ούτε στο κείμενο του κομματιού, σαν συνεργάτης της εφημερίδας): “Οι συλλήψεις του Milano, της Roma και του Veneto. Τα εντάλματα σύλληψης και τα μέτρα αποφυλάκισης — o Nicotri απαλλάσσεται — Η έκδοση του Piperno και Pace από την Γαλλία — ο Fioroni και η 21 δεκεμβρίου”. Να σημειώσουμε πως οι δυο σελίδες φαίνονται κατά κάποιο τρόπο να γέρνουν υπέρ της υπεράσπισης. η Repubblica, αφού έζησε επί έναν χρόνο υποστηρίζοντας την έρευνα της κατηγορούσας αρχής ξαφνικά δίνει φωνή στην υπεράσπιση και μοιάζει να εκφράζει τις πρώτες αμφιβολίες.

Το Manifesto θυμίζει την 7 aprile την τρίτη 8 απρίλη 1980 με δυο σελίδες μαρτυριών. Στην πρώτη σελίδα η εμβάθυνση της υπόθεσης από την Rossana Rossanda (“Έναν χρόνο από την 7 aprile”) προσπαθεί να δώσει στο γεγονός ιδιότητες προάγγελου μιας τρομερής χρονιάς, di un annus horribilis για την ιταλική δημοκρατία: αύξηση των θυμάτων, εξάπλωση της νομοθεσίας εξαίρεσης – εκτάκτου ανάγκης. Σύμφωνα με την Ροσσάντα, και με όλα αυτά να έχουν συμβεί,  ανατρέχοντας στην 7 aprile, [ή συμβολικά συνδεόμενοι με αυτήν] έχουμε την αίσθηση μιας επιχείρησης στην διάρκεια της οποίας, βλέπουμε την φιγούρα του ένοπλου κόμματος να παίρνει μεγάλη έκταση, δυσανάλογα. Στο εσωτερικό, στην σελίδα 3 και 4 ένα άρθρο της  Tiziana Maiolo (“Πως βγάζουν εκτός νόμου, κάτω από την κατηγορία της τρομοκρατίας, ένας πολιτικό χώρο που δεν είναι η τρομοκρατία”) και τρεις παρεμβάσεις τριών από τους συλληφθέντες της 21 δεκεμβρίου 1979: Alberto Magnaghi, Jaroslav Novak και Giorgio Raiteri. Οι δυο σελίδες είναι εικονογραφημένες με κινούμενα σχέδια του Tex Willer.

H Corriere θυμίζει την 7 aprile με κάποια καθυστέρηση στις 18 απριλίου του 1980: μια ολόκληρη σελίδα με υπογραφή του Antonio Ferrari. Σε πέντε στήλες, στην σελίδα 6, το χρονικό ενός έτους ερευνών “Μέσα στα μυστικά της 7 aprile”. Σε ένα box μισής σελίδας η χρονολογία  ”Blitz στην καρδιά της Αυτονομίας”. Σε μιαν στήλη ένα σχόλιο “Μα ο αγώνας στην εκτροπή δεν έχει τελειώσει” και στο τέλος της σελίδας “Kαι στο βάθος το έγκλημα Moro”.

Στα τέλη του μήνα το Εφετείο της Βενετίας αποδέχεται την έφεση του Calogero ενάντια στην αποφυλάκιση των Di Rocco, Bianchini, Serafini, Del Re και Tramonte που αποφασίστηκε από τον Palombarini τον δεκέμβρη. Στην πραγματικότητα όπως εξηγεί ο Sartori στις 23 απριλίου (“Padova: θα πρέπει να επιστρέψουν στην φυλακή όλοι οι κατηγορούμενοι για την «7 aprile»”) οι εφέσεις ήταν δυο οπότε οι αποφάσεις του εφετείου ήταν άλλες τόσες:

Στην πρώτη ορίζει πως και τα πέντε πρόσωπα που αποφυλακίστηκαν απ’τον Palombarini πρέπει να επιστρέψουν στην φυλακή, μιας και τα στοιχεία (ντοκουμέντα και μαρτυρίες) και οι υπάρχουσες ενδείξεις εις βάρος τους είναι υπεραρκετά ώστε να πιστοποιηθεί εναντίον τους η διοίκηση μιας ανατρεπτικής ένωσης, της οργανωμένης Αυτονομίας δηλαδή. Στην δεύτερη απόφαση, το ερευνητικό τμήμα απορρίπτει αντιθέτως την έφεση του Calogero ενάντια στην μη έκδοση των ενταλμάτων σύλληψης για ένοπλη συμμορία, αναφέροντας πως — στην βάση των φακέλλων που έχει στην διάθεση του — δεν μπορεί να καθορίσει την άμεση σχέση μεταξύ οργανωμένης Αυτονομίας και της τρομοκρατίας στο βένετο. Αυτή η δεύτερη απόφαση δεν ακούγεται, εν τούτοις, σαν μια “αποκήρυξη” των θέσεων του Δημόσιου Κατήγορου…

Φθάνουμε στην μοναδική πραγματική σημαντική είδηση του 1980. Ένα συμβάν που σημαδεύει μια αληθινή ρήξη στην συμπεριφορά του ιταλικού τύπου γύρω από την υπόθεση 7 aprile. Είναι ένα σημείο δίχως επιστροφή: ή μια εφημερίδα αλλάζει συμπεριφορά ή θα παραμείνει τοποθετημένη μέχρις εσχάτων. Ο ταξιαρχίτης Patrizio Peci, συλληφθείς στις 19 φεβρουαρίου στο Torino, στις αρχές απριλίου ξεκινά να συνεργάζεται με την εισαγγελία. Οι δηλώσεις του, που αποδίδουν το τηλεφώνημα στην οικία Moro στον Mario Moretti, απαλλάσσουν τελείως τον Toni Negri από κάθε κατηγορία αναφορικά με την απαγωγή και δολοφονία του Aldo Moro (ήταν τουλάχιστον 17 οι κατηγορίες σχετικές με την επίθεση στην via Fani). Συνεπώς ο σύμβουλος ανακριτής της Ρώμης Achille Gallucci τον απαλλάσσει από την κατηγορία «ελλείψει επαρκών ενδείξεων ενοχής». Η είδηση δημοσιεύεται από τις εφημερίδες στις 25 απριλίου. H εφημερίδα στην οποίαν βλέπουμε το μεγαλύτερο αντίκτυπο μοιάζει να είναι η Repubblica στην οποίαν εντοπίζεται μια καθαρή αλλαγή πορείας. Η είδηση δημοσιεύεται με εξέχουσα θέση στην πρώτη σελίδα: “ο Toni Negri απαλλάσσεται από την δολοφονία του Moro”. Το κύριο άρθρο του Franco Coppola εκφράζει όλες τις αμφιβολίες που αυτό το μέτρο μπορεί να διεγείρει:

Το να φορέσουν στον Negri — λέει ο χρονογράφος — τα 17 αδικήματα σχετικά με την περίπτωση Moro ήταν μόνο ένα πρόσχημα ούτως ώστε η πιο ουσιαστική πλευρά της έρευνας για την εργατική Αυτονομία που ξεκίνησε στην Padova από τον Δημόσιο Κατήγορο Pietro Calogero να μεταφερθεί στην Ρώμη όπου είχε σχηματιστεί ένα pool δικαστών πλήρους απασχόλησης με τις έρευνες εις βάρος του ένοπλου κόμματος […] Οι δικαστές κράτησαν όρθια την αρχική κατηγορία ενάντια στον Negri όσο μπόρεσαν βασίζοντας την σε μιαν αμφιλεγόμενη πραγματογνωμοσύνη που εμπιστεύτηκαν, ποιος ξέρει γιατί σε έναν αμερικάνο ειδικό, και δίχως να λάβουν καθόλου υπ όψιν τις μαρτυρίες τόσων όσων δήλωναν πως στις 30 απριλίου του 1978 ο Negri βρίσκονταν στο Milano και όχι στην Roma, πόλη απ’ όπου προέρχονταν το περίφημο τηλεφώνημα […] Οι συνέπειες του μέτρου που πήρε ο Gallucci σχετικά αφήνουν να εννοηθεί μια αλλαγή στις διαστάσεις, αν όχι αποξήλωση, της υπόθεσης κατηγορίας. 

Στην πρώτη σελίδα και ένα σχόλιο  “νομικής φύσεως, δικαστικό” του Neppi Modona “Ένα λάθος που διορθώθηκε πολύ αργά”. Στην δεύτερη και τρίτη σελίδα οι εμβαθύνσεις. Οι αντιδράσεις από Padova: “ο Calogero σιωπά, ο Fais λέγει «κι εμείς θα προχωρήσουμε μπροστά»”. Στην τρίτη σελίδα  η “περίμετρος” του άρθρου του Coppola “Δίκη Moro δίχως Negri. Στην αίθουσα μονάχα οι killer br” και μια συνέντευξη του δικηγόρου του Negri Leuzzi Siniscalchi που δηλώνει “Η μάχη μας τώρα ξεκινά, θα πέσουν και οι άλλες κατηγορίες” και ζητά για τον πελάτη του την αθωωτική απόφαση ή μια γρήγορη δίκη.
η Repubblica είναι σαν ένα βαρέλι γεμάτο αμφιβολίες. Στις 25 απριλίου 1980 αυτό το βαρέλι εκρήγνυται απελευθερώνοντας ερωτηματικά που μέχρι εκείνη την στιγμή, στα άρθρα με τις ειδήσεις (αποκλείοντας συνεπώς τα σχόλια που όμως φιλοξενούσε) σχεδόν ποτέ δεν είχαν διαρρεύσει. Μια αρκετά σχιζοφρενική συμπεριφορά εάν θεωρήσουμε πως έφθασε να μιλά μέχρι και για “διάλυση” της έρευνας.

Βαθιά διαφορετική η συμπεριφορά της Unità. Ένας μοναδικός τίτλος σε πέντε στήλες στην πρώτη σελίδα “Προσδιορίζεται με ακρίβεια ο χάρτης της ανατροπής” ενώνει δυο ειδήσεις: εκείνη που αφορά τον Negri του Sergio Criscuoli “ο Negri βγαίνει από την υπόθεση Moro. Επιβεβαιώνονται οι δεσμοί μεταξύ BR-Prima linea-autonomia” και “Μέσα σε ένα κλίμα μυστηρίου παραδίδεται η αρραβωνιαστικιά του Peci”. Εν συντομία στην είδηση η Unità αφιερώνει ένα μοναδικό κομμάτι που εκθέτει (εκθειάζοντας τις ενδείξεις που υπήρχαν εις βάρος ένα χρόνο πριν) το μέτρο του Gallucci. «ο Toni Negri βγαίνει απ’ την υπόθεση Moro. Ήταν η πιο ηχηρή κατηγορία, αλλά την ίδια στιγμή και η λιγότερο σταθερή, σχετικά με τις άλλες που θα συνεχίσουν να κρατούν στην φυλακή τον παντοβάνο καθηγητή», γράφει ο Criscuoli. Πως επρόκειτο για  την λιγότερο σταθερή κατηγορία από την ανάγνωση της Unità δεν είχε προκύψει ποτέ. Το άρθρο προχωρεί ελαχιστοποιώντας το γεγονός πως με ένα έξυπνο στρατήγημα, εκθέτει δηλαδή ολόκληρη και συνεπώς σχολιάζει την διαταγή του Gallucci που δίνει ένα σύντομο ιστορικό της δικαστικής θέσης του Negri.

Ο δικαστής υπενθυμίζει πως το ένταλμα σύλληψης που υπεγράφει πριν ένα χρόνο ενάντια στον καθηγητή της Πάντοβα ήταν νομιμοποιημένο από μια σειρά ενδεικτικών στοιχείων  […] η ευθραυστότητα σχετικά με το άλλοθι του Negri […] ο άνθρωπος που έπρεπε να επιβεβαιώσει την εκδοχή του, ο Paolo Pozzi, στην συνέχεια κατέληξε στην φυλακή για συμμετοχή σε ένοπλη συμμορία […] και ακόμη το γεγονός πως ο Negri “διατηρούσε διασυνδέσεις με πρόσωπα που ανήκαν σε ενώσεις που είχαν σκοπούς εκτροπής, ανατρεπτικούς […] Μέσα σε αυτό το αβέβαιο πλαίσιο η σταγόνα που έκανε το ποτήρι να ξεχειλίσει υπήρξε ακριβώς η κατάθεση και μαρτυρία του Peci.

H διαταγή εκθέτονταν εξ ολοκλήρου επίσης και από την Repubblica μα σε ένα ξεχωριστό box. Τι νόημα υπάρχει να ξαναγράφεις μέσα σε ένα άρθρο τα στοιχεία που υποστήριζαν ένα χρόνο πριν μιαν κατηγορία που στην συνέχεια αποδείχθηκε τελείως ψεύτικη; δεν υπάρχει κανένας λόγος. Εκτός εάν ο σκοπός είναι εκείνος να μπερδέψεις τα νερά και να μειώσεις το μέγεθος τους συμβάντος.
Την επομένη ημέρα, στις 26 απριλίου, σχεδόν για να αντισταθμίσει τις αποκαλύψεις της προηγούμενης, η Unità τιτλοφορεί “Ο δικαστής Caselli υπογραμμίζει τον άμεσο ρόλο της Αυτονομίας στην τρομοκρατία”. Η δήλωση παραχωρήθηκε στην συνέντευξη τύπου για να δώσει το στίγμα γύρω από την ανάκριση του Peci. Η Unità υποστηρίζει την άποψη της για την τρομοκρατία και ασκεί πολεμική εξ αποστάσεως στο Manifesto.

Και η Corriere della Sera φαίνεται επίσης να μην δίδει μεγάλη βαρύτητα στην έξοδο του Negri από την απαγωγή Moro βλέποντας πως η είδηση δημοσιεύεται στην σελίδα επτά και η μοναδική αναφορά είναι το σχόλιο του Roberto Martinelli που έχει σαν τίτλο “Ένα επεισόδιο που πρέπει να μας προβληματίσει”. Υπάρχει μια ελάχιστη αναφορά στην πρώτη σελίδα.

Με τελείως διαφορετικό τόνο, όπως προβλέπονταν, το Manifesto που τιτλοφορεί σε ολόκληρη την σελίδα “ο Toni Negri δεν έχει καμία σχέση με τις BR ούτε με την δολοφονία Moro. Πέφτει πανηγυρικά η κατηγορία της 7 aprile”. Το σχόλιο της Rossana Rossanda έχει τίτλο: “Και τώρα η 21 δεκεμβρίου”. Ένα κομμάτι με το οποίο η δημοσιογράφος υποστηρίζει πως η επιχείρηση της 21ης δεκεμβρίου ’79 θα έπρεπε τώρα να καταλήξει κάτω από μεγεθυντικό φακό για κριτικό προβληματισμό και σκέψη. Κάτι περίεργο: στην έκτη σελίδα το Manifesto δημοσιεύει μιαν ανασκόπηση τίτλων που εμφανίστηκαν στον τύπο που υποστήριζαν πως ο Negri ήταν ο δράστης της απαγωγής Moro. Ο τίτλος του άρθρου του Manifesto είναι “Έχουμε τις αδιάψευστες, αδιαμφισβήτητες αποδείξεις. ο Negri είναι ο ηγέτης των BR, οι BR απήγαγαν τον Moro, συνεπώς ο Negri οργάνωσε την via Fani. Το χειροκρότημα των εφημερίδων διήρκησε έναν χρόνο”. Στο άρθρο της η Rossanda μεταξύ άλλων εξαπολύει και ένα είδος στοιχήματος. «Να δούμε εάν σήμερα οι μεγάλες εφημερίδες της ενοχής θα έχουν το θάρρος να γράψουν: είχαμε πει πως ο Negri είχε οργανώσει την δολοφονία του Moro, δεν ήταν αλήθεια. Πως ήταν ο πραγματικός εγκέφαλος των Brigate Rosse, δεν ήταν αλήθεια. Πως είχε δίκιο ο Calogero, που απέδιδε την ιταλική τρομοκρατία στους leaders του Potere Operaio και τηςAutonomia, κάναμε λάθος. Κι όμως θα ήταν σημαντικό να το πουν». η Rossanda, όπως είδαμε, βλέπει σωστά. Την επομένη ημέρα το Manifesto τους χτυπά όλους, αφήνονταν απ’ έξω μοναχά την Repubblica που όπως είδαμε βγήκε πολύ ταρακουνημένη από την είδηση, με ένα άρθρο στην πρώτη σελίδα, “Τι καιροί, όταν ο Toni Negri στέκονταν κάθε ημέρα στην πρώτη σελίδα”, που περιγράφει την προβολή που οι ιταλικές εφημερίδες έδωσαν δημοσιεύοντας την προηγούμενη ημέρα την είδηση.

Και μετά τίποτα. Μέχρι το φθινόπωρο. Επαναφέρει τον Negri και την 7 aprile στις σελίδες των εφημερίδων η ανάκριση του Marco Barbone, ενός από τα μέλη της ταξιαρχίας “XXVIII μαρτίου” που σκότωσε τον δημοσιογράφο της Corriere della Sera Walter Tobagi και τραυμάτισε τον Guido Passalacqua της Repubblica. Μια από τις πιο απίστευτες ιστορίες της ιταλικής τρομοκρατίας: νεότατοι, παιδιά της καθωσπρέπει πόλης του Μιλάνο (μάλιστα ο Barbone είναι υιός ενός από τους διευθυντές της Rizzoli, της ομάδας δηλαδή ιδιοκτήτου της εφημερίδας Corriere) που αποφασίζουν να χτυπήσουν δυο δημοσιογράφους τίμιους και “προοδευτικούς” όπως οι Tobagi και Passalacqua, που μεταξύ άλλων τους εγνώριζαν άμεσα. Μα για την σχέση μεταξύ της υπόθεσης και του Negri (λέγεται για κάποιο μεμοράντουμ του νεαρού) γίνεται περισσότερο λόγος στα εβδομαδιαία.

Τα περιοδικά έχουν χέρια λυμένα — γράφει το Il Manifesto στις 19 oκτωβρίου 1980 στο άρθρο “Και τώρα στον λογαριασμό του Negri προσθέτουν και την 28 μαρτίου” — έτσι ώστε μετά τους “ισχυρισμούς” του περιοδικού Panorama, που προλαμβάνει το memorial του Marco Barbone, του νεαρού που ομολόγησε την εκτέλεση του Tobagi, να η απάντηση του περιοδικού Europeo. Το Panorama αποκάλυπτε τις σχέσεις μεταξύ Barbone και Toni Negri, του “δασκάλου” που θα είχε σπρώξει τον νεαρό στην ένοπλη πάλη, το Europeo αυξάνει την δόση, αποκαλύπτοντας επαφές μεταξύ του νεαρού της Brigata 28 marzo και του Marco Donat Cattin. Oι δυο θα είχαν συναντηθεί το 1978, όταν ο Barbone ανήκε στις Brigate Comuniste, μια οργάνωση παράνομη που διοικούσαν — πάντοτε σύμφωνα με το περιοδικό — οι Toni Negri, Corrado Alunni, Franco Tommei και Gianfranco Pancino.

Στα εβδομαδιαία, λέγαμε.  Και στην Unità φυσικά, που στοχεύει στην σχέση μεταξύ  XXVIII Marzo και Autonomia από την πρώτη ημέρα (“Μπορούν να βγουν στο φως οι δεσμοί Αυτονομίας-τρομοκρατίας ” είναι η πρώτη σύνοψη που δημοσιεύεται στις  13 oκτωβρίου). Και μετά στις επόμενες ημέρες: “λέγει ο Barbone: «ο Negri, ένας λειτουργικός ηγέτης». Από κάτω, άλλο  άρθρο “Στην μακρά ομολογία η αναπαράσταση της σχέσης μεταξύ Αυτονομίας και τρομοκρατίας”. Ένας σχεδόν δεύτερος Fioroni σύμφωνα με την Unità της 17 oκτωβρίου που τιτλοφορεί  “ο Barbone διηγείται την ιστορία της Αυτονομίας από το ’76 εκεί απ’ όπου την είχε διακόψει ο Fioroni”. Στην Ρώμη ένα αντίγραφο της ομολογίας του Barbone” είναι το άρθρο της Unità στις 22 oκτωβρίου, μαζί με αυτό “Κατηγορούμενοι της 7ης απριλίου μπροστά σε νέες κατηγορίες”. Συνεχίζονται οι αποκαλύψεις του Barbone (πάντα ο Paolucci στην Unità: “ο Negri και ο Alunni χωρισμένοι μόνον από την τακτική”) στον οποίον ο Negri απαντά, μέσω των δικηγόρων, κατηγορώντας τον πως είναι «σκληρός μιλιταριστής» παραδεχόμενος με αυτό τον τρόπο την ύπαρξη μιας σχέσης μεταξύ των δυο την εποχή του Rosso. Και η Repubblica μιλά γι αυτά μα  ο τόνος είναι λιγότερο σίγουρος, περισσότερο αμφίβολος. Να επισημάνουμε επίσης πως, τις ίδιες ημέρες στην διάρκεια των οποίων ο Barbone ξεκινά να λαλεί, συλλαμβάνονται και οι δυο αντάρτες της Prima Linea υπεύθυνοι για την εκτέλεση Alessandrini. Σε αυτούς όμως ο τύπος αφιερώνει πολύ λίγη προσοχή και κυρίως δεν εμβαθύνει την σχέση που ξεφυτρώνει (μάλλον την μη σχέση) ανάμεσα στον Negri και την εκτέλεση.

7.1981-1982: η μακρά σιωπή σε αναμονή της δίκης

To 1981 είναι η χρονιά των απαγγελιών κατηγορίας. Στην Ρώμη όπως και στην Padova. Οι εφημερίδες συνοψίζουν, τοποθετούνται, και η σύγκρουση, ελλείψει νεοτέρων από πλευράς των αρχών (αυτή η φάση, στον βασικό σχεδιασμό της, πλέον έχει ολοκληρωθεί) καθίσταται “ιδεολογικού” τύπου και ανιχνεύει τους διαχωρισμούς παρόντες στο δικαστικό σώμα. Η προσοχή των εφημερίδων αναζωπυρώνεται μόνο με την ευκαιρία δημοσίευσης των πρακτικών. Η ανάγνωση τους (μιλάμε για έγγραφα περισσοτέρων από χίλιες σελίδες) δεν είναι εύκολη και για αυτό τον λόγο, και ευκολότερα, η ερμηνεία τους ακολουθεί κρίσεις που ήδη και προηγουμένως είχαν εκφραστεί. Εκείνο της 7 aprile δεν είναι πλέον ένα χρονικό συνεχούς ροής. Το άρθρο (συχνά πολύ μεγάλο και επεξεργασμένο) αποτελεί μια περίληψη του ντοκουμέντου για τον αναγνώστη υπενθυμίζοντας του, όχι πάντα, τις προηγούμενες συνέχειες. Είναι σαν παράθυρα που ανοίγουν κάθε τόσο αφήνοντας να φανεί μια εικόνα σε διαρκή κίνηση.

Προείπαμε, πως η περίπτωση της 7 aprile μοιάζει να συνηφαίνεται με μεγάλο μέρος των συμβάντων που έχουν σχέση με την τρομοκρατία [λέει αυτός, με τον ανταρτοπόλεμο λέγω εγώ] που λαμβάνουν χώρα αυτά τα χρόνια. Στις 12 δεκεμβρίου του 1980 οι BR απαγάγουν τον δικαστή Giovanni D’Urso. Στις 28 δεκεμβρίου του ιδίου μήνα στην “πολιτική” ακτίνα της φυλακής του Trani, στην οποίαν βρίσκονται κλεισμένοι τόσο κάποιοι ταξιαρχίτες όσο και οι κυριότεροι κατηγορούμενοι του ρωμαϊκού κορμού της 7 aprile, ξεσπά μια εξέγερση που καταστέλλεται στην συνέχεια από τις δυνάμεις της τάξης. Στην αρχή ο τύπος αποδίδει ακριβώς στους κατηγορούμενους της 7 απριλίου την γέννηση της εξέγερσης. Μεγάλοι τίτλοι στις εφημερίδες (η Unità στις 31 δεκεμρίου γράφει σε πέντε στήλες με τίτλο: “ο Toni Negri μεταξύ των ηγετών της εξέγερσης στην φυλακή?”) και στην συνέχεια και αυτή η κατηγορία πέφτει , με την εξακρίβωση πως η αναταραχή δεν τους είδε να παίρνουν μέρος. Στις εφημερίδες η διόρθωση σε λίγες γραμμές μόνον προς τις 10 του γενάρη. Επιστρέφοντας στην απαγωγή D’Urso, την 11 ιανουαρίου 1981 εκδίδονται νέα εντάλματα σύλληψης ενάντια στους  Luciano Ferrari-Bravo, Emilio Vesce, Antonio Negri και άλλους διότι συνεργάστηκαν, διατηρώντας επαφές από την φυλακή, στην απαγωγή D’Urso. Ο δικαστικός θα απελευθερωθεί από τις BR στις 15 ιανουαρίου. Αυτές οι κατηγορίες θα αποτραβηχτούν στις 23 μαίου από πλευράς ανακριτού  Ferdinando Imposimato λόγω «της απολύτου έλλειψης οποιουδήποτε στοιχείου ευθύνης». Όμως η είδηση του καινούργιου εντάλματος σύλληψης θα δοθεί στις 12 ιανουαρίου στα κρυφά. Τα χρονικά μονοπωλούνται από την αγωνία των συγγενών, από τους εκβιασμούς των BR που θα ήθελαν να επιβάλλουν στις εφημερίδες την δημοσίευση μιας δικής τους ανακοίνωσης και από την ένταση που συνοδεύει πολιτική και εισαγγελία για την τύχη του δικαστού. Οι λεπτομέρειες συντρίβονται. η Corriere δίδει την είδηση με ένα μικρό άρθρο του Bruno Tucci, “Ρήξη στους φυλακισμένους κατηγορούμενους, πάνω από σαράντα διαχωρίζουν την θέση τους από τους σκληρούς”. Και σε ένα άλλο “Ανακρίσεις της εισαγγελίας στα σωφρονιστικά ιδρύματα που διερευνώνται”.

Τέσσερις ρωμαίοι δικαστές έφτασαν στην Puglia για να ανακρίνουν τους 65 κατηγορούμενους που εμπλέκονται στην απαγωγή του δικαστού […] Η κατηγορία είναι συγκεκριμένη και λεπτομερής. Σύμφωνα με τις αρχές, οι τρομοκράτες που βρίσκονται κλεισμένοι σε αυτή την υπερφυλακή έδρασαν “ταυτόχρονα με τους συνεργούς τους που βρίσκονται ελεύθεροι. […] Μεταξύ των τρομοκρατών που ανακρίθηκαν στο Trani και τους αποδίδονται εντάλματα σύλληψης για συνεργία στην απαγωγή του δικαστή D’Urso, υπάρχουν πολλά διαφορετικά ονόματα. Αναφέρουμε τα πιο σημαντικά: Toni Negri, Paolo Lapponi, Gino Liverani, Emilio Vesce, Giuliano Naria, Bruno Seghetti, Oreste Strano, Claudio Vaccher, Luciano Ferrari Bravo […] Ένα είδος αφρόκρεμας της ιταλικής τρομοκρατίας επάνω στην οποίαν η εισαγγελία τείνει την Δαμόκλειο σπάθη της.

Η είδηση υπάρχει ολόκληρη, μα η Corriere δεν “σπρώχνει”. Μετά από αυτή την πρώτη αναφορά τις τελευταίες ημέρες της απαγωγής το όνομα του Negri και των άλλων κατηγορουμένων της 7 aprile δεν θα εμφανιστεί ποτέ ούτε στους τίτλους ούτε στους υπότιτλους τους αφιερωμένους στην απαγωγή D’Urso.
Και η Unità παρεμβάλει το όνομα του Negri μόνο φευγαλέα μέσα στο κείμενο του άρθρου στην πρώτη σελίδα. η Repubblica, που τιτλοφορεί “Και ο Renato Curcio και Alunni επίσης κατηγορούνται για την απαγωγή”, τοποθετεί μάλιστα το όνομα του Negri και του Ferrari Bravo μέσα σε παρένθεση στο βάθος του καταλόγου των κατηγορουμένων, σαν να ήταν κάτι δίχως σημασία. Μόνο το Manifesto αναδεικνύει το γεγονός με ένα άρθρο της Rossana Rossanda, δημοσιευμένο στην δεύτερη σελίδα με τίτλο “Αυτός είναι φυσικά, ο Negri”.
Εδώ και μήνες ταξιαρχίτες και αυτόνομοι βρίσκονται έγκλειστοι στην ίδια φυλακή: η επιχείρηση, πετυχημένη, στοχεύει φυσικά να ταυτοποιήσει μέσα από την κράτηση στον ίδιο τόπο ταξιαρχίτες και κατηγορούμενους της 7 aprile, θεσπίζοντας μεταξύ τους μια ιδανική σύνδεση. Αλλά αυτή τη φορά πρέπει να καταγραφεί μια συγκεκριμένη ανθεκτικότητα του τύπου στην ακολουθία της εισαγγελίας. Ίσως, και στις εφημερίδες, η απαγγελία κατηγορίας στους 65 κρατουμένους του 65 Trani να μοιάζει περισσότερο με μια απελπισμένη κίνηση παρά μια πραγματική διερευνητική υπόθεση. Να αναφέρουμε πάντως πως δεν βρέθηκε ίχνος της απόσυρσης της κατηγορίας τον μάη του 1981.

Η πρώτη δικαστική πράξη σχετική με την δίκη 7 aprile που εισέρχεται στα χρονικά των εφημερίδων του 1981 είναι η απαγγελία κατηγορίας του γενικού εισαγγελέα Giorgio Ciampani που αφορά τον ρωμαϊκό κορμό της έρευνας. Πρόκειται για ένα ντοκουμέντο τριάντα χιλιάδων φύλλων. Στο κατηγορητήριο μεγάλο βάρος και χώρος δόθηκε στις μαρτυρίες τόσο του Fioroni όσο και του Barbone. “Η ιστορία του ένοπλου κόμματος στην διήγηση των λιποτακτών” τιτλοφορεί η Repubblica που παρουσιάζει, δια χειρός Franco Coppola, το κατηγορητήριο στην δεύτερη σελίδα του νούμερου της κυριακής 25 ιανουαρίου. Εκτός από το μακρύ άρθρο του Coppola, η Repubblica με τον Bianchin καταγράφει επίσης τις «ικανοποιημένες αντιδράσεις της Padova» σε ένα box με τίτλο “Τώρα πρέπει να χτυπηθούν οι υποστηριχτές”, φράση που αναφέρεται στις δηλώσεις του professor Angelo Ventura που σχολιάζει πολύ θετικά την απαγγελία κατηγορίας. «Δυο χρόνια από την έναρξη της έρευνας το “θεώρημα Calogero” αντέχει. Αυτή είναι η αίσθηση που αποτυπώνεται στην Padova στους πρώτους σχολιασμούς μετά το αίτημα της παραπομπής σε δίκη του Toni Negri και των άλλων 78 στελεχών της οργανωμένης εργατικής Αυτονομίας», γράφει ο Bianchin. Η εφημερίδα του Scalfari δίδει την είδηση της επιστροφής στην φυλακή των Bianchini, Di Rocco, Serafini, Tramonte και Del Re, που διατάχτηκε μετά την απόρριψη από πλευράς Ακυρωτικού δικαστηρίου της έφεσης-αίτησης αναίρεσης από τους δικηγόρους τους στο Εφετείο της Βενετίας, σε λίγες γραμμές μέσα στο κομμάτι από την Padova (δίχως καμία αναφορά ούτε στον τίτλο ούτε στους υπότιτλους). Μόνο η Corriere αφιερώνει στην είδηση ένα εσωτερικό άρθρο στις 25 ιανουαρίου (“Η έρευνα στην Αυτονομία έφερε ξανά στην φυλακή πέντε καθηγητές της Πάντοβα”). Το κομμάτι, με υπογραφή του Antonio Ferrari, καταγράφει την νέα συνέχεια της σύγκρουσης Calogero-Palombarini και την αναθέρμανση του πανεπιστημιακού χώρου στην Πάντοβα.

Επιστρέφοντας στην Ρώμη η δουλειά των εφημερίδων σίγουρα βοηθιέται από κάποια βήματα, πολύ πολεμικά, του κατηγορητηρίου Ciampani, με τα οποία υπερασπίζονται δια ροπάλου τα κείμενα που εκθέτονται να υποστηρίζουν την κατηγορία. «Αυτά τα ίδια πρόσωπα — γράφει ο Ciampani (μεταφέρεται πάντοτε από την Repubblica) —που σε πολλές περιπτώσεις συνηγόρησαν υπέρ της επανορθωτικής λειτουργίας της ποινής, πέταξαν και θα πετάξουν λάσπη επάνω σε αυτούς τους ανθρώπους και θα καταπατήσουν και θα περιγελάσουν τις δραματικές, βαθύτατα ανθρώπινες αιτιολογήσεις της συμπεριφοράς τους: όλα είναι αποφασισμένα και προκαθορισμένα, μα κυρίως λογικά επειδή στην θέση της λάσπης και της κοροϊδίας δεν έχουν παρά μόνο μια εναλλακτική: να παραδεχτούν τα γεγονότα που τους προσάπτονται». Η επιχειρηματολογία, μπορούμε να σημειώσουμε, είναι γραμμένη με τέτοιον τρόπο ούτως ώστε εάν οι κατηγορούμενοι αρνηθούν την εγκυρότητα των θέσεων (και, εάν αυτοί είναι αθώοι, αυτό, μιας και πρόκειται για μιαν δίκη βασισμένη κυρίως σε έγγραφες αποδείξεις και μαρτυρικές, είναι το μοναδικό πράγμα που μπορούν να κάνουνs) αυτό δεν θα είναι άλλο παρά μια ακόμη απόδειξη της ενοχής τους. Αυτός που κάνει μιαν μακρά χρήση άμεσων παραπομπών από το κατηγορητήριοquesta Ciampani είναι ηUnità που τις ίδιες ημέρες συνθέτει ένα είδος collage, υπογεγραμμένο από τους Sergio Criscuoli και Bruno Miserendino, με τίτλο “Ένα μεγάλο dossier από βιαιότητες και εγκλήματα”. Αυτές είναι οι πρώτες σειρές του κομματιού: «Βιαιοπραγίες, αποτρόπαια εγκλήματα, επιθέσεις. Και ακόμη: κατηγορίες για ισόβια, κοινά αδικήματα για δεκάδες χρόνια φυλακής, ογδόντα κατηγορούμενοι και ένας απόλυτος πρωταγωνιστής και πανταχού παρόν: Toni Negri. […] Η εικόνα των γεγονότων είναι πολύπλοκη, συχνά μπερδεμένη, μα για συμβάντα, ακριβώς, πρόκειται». Αντιθέτως, η Paese Sera χρησιμοποιεί ελάχιστες άμεσες παραπομπές, και ανακατασκευάζει (“Η κατηγορία: ένοπλη εξέγερση, μα και εγκλήματα”) δέκα χρόνια τρομοκρατίας με δικά της λόγια μεταφράζοντας το κατηγορητήριο για τον αναγνώστη. η Paese δημοσιεύει και ένα σχόλιο του Giuseppe Rosselli: “Για τον δημόσιο κατήγορο λίγες αμφιβολίες. η Autonomia είναι μια ένοπλη συμμορία”.

Η δεύτερη επέτειος της 7 aprile σίγουρα είναι λιγότερο “έντονη” σε σχέση με την πρώτη επανάληψη. Κι όμως οι εφημερίδες βάζουν τα δυνατά τους για να δημιουργήσουν αναμονή γύρω από την ημερομηνία. Στα τέλη μαρτίου κυκλοφορούν φόβοι για κάποιες απειλές των αυτόνομων που ξεκίνησαν σαν αποτέλεσμα της έκδοσης των νέων ενταλμάτων σύλληψης για ένοπλη συμμορία από  πλευράς του τμήματος έρευνας αιτήσεων αναίρεσης που, κατόπιν της γνώμης του Ακυρωτικού δικαστηρίου, έλυσε με αυτό τον τρόπο μια από τις πολλές αντιπαραθέσεις μεταξύ Palombarini και Calogero δίδοντας δίκιο σε αυτό τον τελευταίο. Βρισκόμαστε λίγες ημέρες από την επιχείρηση την γνωστή σαν το  “blitz της σαρακοστής” που θα είχε εντοπίσει τους υπεύθυνους των επιθέσεων και των γαμποποιήσεων. “Η αυτονομία τώρα απειλεί με αντίποινα σαν απάντηση στις νέες ενοχοποιήσεις” τιτλοφορεί η Unità στις 27 μαρτίου. «η οργανωμένη Autonomia απαντά απειλητική στις νέες ενοχοποιήσεις για ένοπλη συμμορία που έπεσαν εχθές επάνω σε πολλούς από τους αρχηγούς της. Την τελευταία φορά που υποσχέθηκε “μια μαζική απάντηση”, τον δεκέμβρη του ’79, ξέσπασε στην Padova ένας φοβερός αστικός ανταρτοπόλεμος. Θα προσπαθήσει να “ξαναπάρει την πλατεία” και την επομένη 7 απρίλη?» αναρωτιέται ο Michele Sartori. Παρά τα απειλητικά σύννεφα που κάποιοι έβλεπαν να μαζεύονται, όλα εξελίχθηκαν με σχετική ηρεμία όπως διηγείται ο Antonio Ferrari στην Corriere της 8ης απριλίου  1981. “Στην Padova που ήταν φρουρούμενη από την αστυνομία οι αυτόνομοι παραιτούνται από  τις πορείες”, τιτλοφορεί η Corsera στην έβδομη σελίδα σε τέσσερις στήλες. «Όλο το μέτωπο της ανατροπής βρίσκεται σε κρίση», αποφαίνεται ο Ferrari. «Κι έτσι η 7 απρίλη, πλέον ημερομηνία ιστορική, πέρασε δίχως τραύματα, δίχως διαδηλώσεις, σχεδόν μέσα στην σιωπή. Θα έπρεπε να υπάρξει ένα meeting, στο Palasport, οργανωμένο από την Προλεταριακή Δημοκρατία, τους ριζοσπάστες και από την ομάδα “Padova Democratica”, με την συμμετοχή της Autonomia. Πρώτα έκαναν πίσω ριζοσπάστες και DP. Ο γραμματέας της “Padova democratica”, Mario Levante, έγραψε μιαν επιστολή άρνησης, προχθές. Και ο δήμος αποφάσισε: “Δεν δίνουμε το palasport στην 7 aprile”». Το γεγονός πως στην Padova η επέτειος διεξήχθη μέσα σε πλήρη ηρεμία είναι μια επί πλέον απόδειξη του ότι ο Calogero είχε δει σωστά:

Από έναν όγκο εκατό περάσαμε σε έναν όγκο ένα (στις βιαιοπραγίες). Που πάει να πει πως ο αναπληρωτής κατήγορος της Δημοκρατίας Pietro Calogero δεν είχε λαθέψει δυο χρόνια πριν, βάζοντας στην φυλακή τους μεγάλους ηγέτες της οργανωμένης εργατικής Αυτονομίας: Toni Negri, Oreste Scalzone, Luciano Ferrari Bravo, Emilio Vesce, οι άλλοι. Μια φέτα της σχολής πολιτικών επιστημών στην φυλακή. Και μετά την σύλληψη, το τέλος — ή σχεδόν — των πράξεων βίας. “Είναι η πραγματικότητα” λέγουν μέχρι και οι υπερσκεπτικιστές, εκείνοι που μέχρι το ’79 ούρλιαζαν υστερικά ενάντια στην δίκη στις ιδέες και στις γνώμες, τις απόψεις. […] Η δίκη θα ξεκαθαρίσει τις αμφιβολίες, πιθανότατα θα κατευνάσει τις πολεμικές. Πρέπει όμως να πούμε πως δεν υπάρχουν πλέον οι έξαλλες επιθέσεις στο κατηγορητήριο, δεν υπάρχουν πλέον οι δωρεάν καταγγελίες.

η Unità αντιθέτως εορτάζει την επέτειο δημοσιεύοντας αποσπάσματα από την απόφαση απαγγελία κατηγορίας του δικαστή Francesco Amato. “Το κατηγορητήριο για ανθρωποκτονία στον Toni Negri:«έτσι οι αυτόνομοι σκότωσαν στο Argelato»”. Στο πλάι ένα άρθρο εμβάθυνσης του Ibio Paolucci, “Ποινικοποίηση? Tώρα έμειναν λίγοι που το υποστηρίζουν” που εξηγεί πως, 2 χρόνια από την 7η απρίλη, ο δικαστικός σχεδιασμός ενδυναμώθηκε από αποδεικτικά στοιχεία και μαρτυρίες. Δίπλα ένα άρθρο σε μιαν στήλη, “Ο δικαστής: «τυφλοπόντικες της ανατροπής»”,που παραθέτει τα καλύτερα αποσπάσματα του “ιστορικού” Amato  παρμένα από τις τελευταίες σελίδες της απόφασης του κατηγορητηρίου:

“Έσκαψε καλά, ο γέρος τυφλοπόντικας”, αρέσκονται να λεν, επαναλαμβάνοντας μιαν αρχαία φράση του Marx, οι υποστηριχτές του ένοπλου αγώνα. Όμως οι τυφλοπόντικες της ανατροπής, σκάβοντας, αντί να βγουν μπροστά στο Χειμερινό Ανάκτορο κατέληξαν στο καλάθι των αχρήστων της ιστορίας”. Με αυτή την φράση, μια συνειδητή έκκληση σε όλους τους πολίτες, ο ανακριτής Francesco Amato κλείνει την απόφαση παραπομπής σε δίκη για τους κατηγορούμενους της έρευνας 7 aprile. Έγραψε πριν λίγο ο δικαστής: “Το καταστροφικό κρεσέντο της βίας και της πολιτικής εγκληματικότητας συνέβη μέσα στο σώμα μιας κοινωνίας που από την Απελευθέρωση  μέχρι σήμερα είχε μεγάλη και θετική ανάπτυξη. Η νέα σχέση εργατικής τάξης-Κράτους, καρπός του αντιφασιστικού αγώνα πρώτα, πολλών δημοκρατικών αγώνων στην συνέχεια, έσπασε τις παλιές ισορροπίες ισχύος και άνοιξε την δυνατότητα, στην οριστική δημοκρατική επιλογή, κατάκτησης διαφορετικών και καλύτερων οικονομικών-κοινωνικών δομών. Οι μεγάλες μάζες  — συνεχίζει ο δικαστής — δεν είναι πλέον αντικείμενο, αλλά πρωταγωνιστές στα πολιτικά πεπραγμένα διαμέσου τον πολλών εργαλείων συμμετοχής που συνιστούν την πραγματικότητα της Δημοκρατίας μας, έχουν δώσει το ξεκίνημα σε δημοκρατικές διαδικασίες κοινωνικού μετασχηματισμού και ανανέωσης των μηχανισμών. 

η Repubblica αντιθέτως την 7 απριλίου αφιερώνει στην επέτειο όλη την σελίδα 11. Ένα άρθρο του Franco Coppola, “Οι μετανιωμένοι της 7 aprile, «Λιποτακτήστε, ο ένοπλος αγώνας απέτυχε»”, και μια τεράστια, δυσανάλογη ταμπέλα, “Ονόματα και πράξεις της δίκης στην Αυτονομία”, που συνδέει στους κύριους κατηγορούμενους των έλεγχο των κατηγοριών, τα αιτήματα του δημόσιου κατήγορου και την διάταξη παραπομπής σε δίκη.  Από το άρθρο του Coppola θα περιμέναμε, δεν λέγω μιαν συνέντευξη στους μετανιωμένους, μα τουλάχιστον ένα κοινό ντοκουμέντο που να είχε αυτή την πρόθεση  (να καλεί δηλαδή στην λιποταξία). Αντιθέτως το άρθρο είναι χτισμένο εκθέτοντας περάσματα της σύνθεσης που έκανε ο δικαστής Francesco Amato, στην παραπομπή του σε δίκη των κατηγορουμένων,  για τους λόγους που οδήγησαν τους οκτώ μετανιωμένους να μιλήσουν.

Η 7 aprile επιστρέφει και πλησιάζει στην πρώτη σελίδα στα τέλη του μάη με την ευκαιρία της κατάθεσης της μακρύτατης απαγγελίας κατηγοριών του Δημόσιου Κατήγορου Pietro Calogero που αφορά τον κορμό της διερεύνησης της Πάντοβα. Ο τύπος δείχνει μιαν εμφανή αναμονή για αυτή την πράξη του δικαστή απ’ την οποίαν ξεκίνησε όλη η έρευνα 7 aprile. Ήδη από την 19 μαίου οι εφημερίδες αρχίζουν να μιλούν γι αυτήν διατυπώνοντας τις πρώτες εικασίες. “Εκατό απαγγελίες κατηγορίας για την Αυτονομία?” ερωτά η Unità. Εκείνο του Calogero είναι ένα «μεγάλο βιβλίο» (ο όρος τρέχει πανταχού)  1455 σελίδων. Η εφημερίδα του ΚΚΙ μιλά για το κατηγορητήριο σαν την «πιο πολύπλοκη και νέα αναπαράσταση της ιταλικής τρομοκρατίας». η Paese Sera στις 20 μαίου προτρέχει σε ένα μακρύ άρθρο του  Giulio Obici στο δυνατό θέμα του κατηγορητηρίου, που στις άλλες εφημερίδες θα εμφανιστεί μόνον αργότερα, ήτοι την σύνδεση ξανά της έρευνας με την υπόθεση Moro (“Autonomia και BR σε επαφή στην διάρκεια και μετά την υπόθεση Moro”, είναι ο τίτλος). «Όπως θέλει η παράδοση, και στο μεγάλο βιβλίο που έγραψε ο Pietro Calogero, ο δημόσιος κατήγορος της  7 aprile, έπεσε μυστήριο […] Εν τω μεταξύ, οι φωνές που ήδη τριγυρνούν, επειδή θέλουν ο Calogero να έχει σφραγίσει την αρχική του υπόθεση καταλήγουν να μετατρέπουν την αναμονή σε οξεία αγωνία». Ναι θα υπάρχει μυστήριο, όπως γράφει ο Obici, μα είναι σίγουρο πως ο δημοσιογράφος της Paese Sera είδε σωστά. «Εάν, όπως φαίνεται, αυτή ανοίγει εκ νέου την κουβέντα γύρω από το οπλισμένο κόμμα στην Italia, μπορεί και να επηρεάσει έρευνες ήδη ολοκληρωμένες, όπως για παράδειγμα εκείνη για την απαγωγή-εκτέλεση του Aldo Moro […] εκείνη η κρυφή ιστορία της Αυτονομίας μπορεί να σελιδοποιήσει ξανά άλλες διερευνήσεις. Ένα παράδειγμα: τι μπορεί να συμβεί στους μεγάλους αυτόνομους leader, που αθωώθηκαν στην Ρώμη για την υπόθεση Μόρο, εάν αποδειχθεί ενδυναμωμένη η υπόθεση πως  Autonomia και BR επιχειρούσαν in tandem, παράλληλα και στην διάρκεια των πενήντα πέντε ημερών της απαγωγής του  leader DC, και μετά?».

η Repubblica (και αυτή στις 20 τιτλοφορεί “Μεταξύ Αυτονομίας, Νέγκρι και ΕΤ υπήρχε μια τακτική συμμαχία”) μιλά για το κατηγορητήριο του Calogero σαν ένα πραγματικό βιβλίο να σταλεί στο βιβλιοπωλείο: «Ίσως κάποιος εκδότης θα κάνει μπροστά για να το δημοσιεύσει. Ένα βιβλίο γεμάτο ονόματα και γεγονότα, αναλύσεις και αναπαραστάσεις». Ο πρωταγωνιστής, και σε αυτό το κατηγορητήριο, ή τουλάχιστον στις αναπαραστάσεις που του κάνουν οι εφημερίδες, είναι πάντα και μόνον ένας: “ο Negri αυθεντικός κινητήρας των ανατρεπτικών δολοπλοκιών αυτών των χρόνων” (Unità στις 26 μαίου). Και οι κατηγορίες, όπως ήδη συνέβη, ακόμη κι εκείνες που φαίνονταν να έχουν παραμεριστεί, αναδύονται εκ νέου ξαφνικά. Στις 26 μαίου οι χρονογράφοι την απαγγελία των κατηγοριών δεν την έχουν ακόμη διαβάσει, μα το περιεχόμενο της πλέον θεωρείται δεδομένο, και έτσι αποδίδεται. “Νέες κατηγορίες για τον Toni Negri: «Αυτός βρίσκεται στην απαγωγή  Moro»” τιτλοφορεί η Repubblica στις 26 μαίου. maggio. Να υπογραμμιστεί πως η Repubblica, μα και άλλες εφημερίδες, ξεχνούν να αναφέρουν την προηγούμενη απαλλακτική απόφαση για την ίδια κατηγορία. Και η Corriere, την ίδια ημέρα, με τo ανανεωμένο ζευγάρι (όπως τις πρώτες ημέρες της έρευνας) Ferrari-Pertegato, στοχεύει σε αυτό το θέμα: “Σύμφωνα με τον Calogero εμπλέκονται στην απαγωγή Moro τα υψηλότερα επίπεδα της οργανωμένης Αυτονομίας”. Τελείως διαφορετικού τόνου το Manifesto που τιτλοφορεί “ο Calogero, o επίμονος, επαναλαμβάνεται”.

Με το κείμενο του κατηγορητηρίου πλέον δημοσιευμένο οι εφημερίδες σκιαγραφούν, έτσι όπως είχαν κάνει για το ανάλογο ντοκουμέντο του Ciampani, την χρονοιστορία της ιταλικής τρομοκρατίας. Να παρατηρήσουμε πως ενώ στους τίτλους γίνεται λόγος για διασυνδέσεις και δραστηριότητες που φθάνουν στο 1979 (“Autonomia και Br σε επαφή κατά την διάρκεια και μετά την περίπτωση Moro”) στο κείμενο των άρθρων οι αναπαραστάσεις και τα ειδικότερα παραδείγματα φθάνουν το πολύ μέχρι το 1975. Μετά υπάρχει μόνο ο ισχυρισμός των διασυνδέσεων μα κανένα συγκεκριμένο παράδειγμα που να βοηθά τον αναγνώστη να δικαιολογήσει την θεωρία του Calogero. Έτσι γίνεται και στην Unità στις 27 μαίου σε ένα άρθρο του Michele Sartori: “Με αυτό τον τρόπο ο Negri έγινε κατήγορος του εαυτού του” (συνοπτικά: “Η ένοπλη βία έχει δυο πρόσωπα που πρέπει να προχωρήσουν με την ίδια αποφασιστικότητα — Όχι θεωρίες, μα πολιτικές-οργανωτικές οδηγίες — Από τον Macchiarini στην via Fani”). Τα έγγραφα στα οποία αναφέρεται ο Sartori ξεκινούν από το 1972 και φθάνουν στο 1975. Πρόκειται για κείμενα που κατασχέθηκαν από τον Negri (μεγάλο μέρος πάρθηκε από το περίφημο αρχείο Massironi) και που, σύμφωνα με τον δικαστή, θα απεδείκνυαν την λειτουργική σύνδεση μεταξύ Autonomia και τις BR. «Είναι λοιπόν αληθινό — σχολιάζει ο Sartori — όπως είπε ο Calogero, πως ο Negri είναι ο καλύτερος μάρτυρας ενάντια στον εαυτό του…». Το άρθρο του Sartori είναι εικονογραφημένο με δυο φωτογραφίες: μια του Idalgo Macchiarini και μια του Aldo Moro αμφότεροι την περίοδο της φυλάκισης τους. η  Corriere αντιθέτως είναι πιο προσεκτική. Στις 27 μαίου στοχεύει σε άλλες λεπτομέρειες. Το άρθρο του Antonio Ferrari έχει τίτλο “ο ΔΚ  Calogero: πιθανές, πίσω από την ανατροπή «συνενοχές, υποστήριξη και καλύψεις από έμπειρες και σημαντικές πηγές»”. Στους υπότιτλους: “Στον κόσμο του πολιτισμού, της οικονομίας, της χρηματοδότησης, της εσωτερικής και διεθνούς πολιτικής”. Διαβάζοντας το άρθρο μπορείς να στοιχηματίσεις πως μιλά για την μασονική P2, και αντιθέτως ο λόγος γίνεται για την 7 aprile. Επιστρέφουν στον αέρα διασυνδέσεις διεθνείς και δολοπλοκίες που δεν ξεκαθαρίζονται καλύτερα: «Αδιανόητη, πάντα σύμφωνα με τον Calogero, η θεωρία των “καταστάσεων κρίσης και περιθωριοποίησης” σαν κινητήρας των ανατρεπτικών επιλογών. Εύλογες αντιθέτως, “η συνενοχή, η υποστήριξη και η κάλυψη από πρόσωπα με επιρροή, που περιστρέφονται στον κόσμο του πολιτισμού, της οικονομίας, της χρηματοδότησης, της εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής, όπως ίσως επίσης και τμημάτων όχι δευτερευόντων του κρατικού μηχανισμού». Αντιθέτως γύρω από την υπόθεση η Corsera προχωρά με προσοχή ούτως ώστε καταγράφει σε μιαν μικρή στήλη την “Προσοχή με την οποίαν οι ρωμαίοι δικαστικοί αντιμετωπίζουν τις κατηγορίες ενάντια στον Negri”.
Μοιάζει μια στροφή χορού βαλς, Sembra un giro di valzer. Moro ή όχι Moro?

Περνούν οι μήνες και όλα, μέχρι την απάντηση του Palombarini που έρχεται τον σεπτέμβρη, σιωπούν. Στις τέσσερις σεπτεμβρίου κατατίθεται στο δικαστήριο η διερευνητική πρόταση του Giovanni Palombarini. Επί 134 αιτημάτων παραπομπής σε δίκη από τον Calogero, ο εγκρίνει μοναχά 69. Μεταξύ άλλων, αφήνουν αμέσως την φυλακή οι Bianchini, Del Re, Tramonte και Serafini. Στο επίπεδο της συνοχής το “βιβλίο” Palombarini χάνει (οι γραμμένες σελίδες είναι 1200 απέναντι στις 1455 του Calogero, όπως παρατηρούν και σημειώνουν όλες οι εφημερίδες) όμως το σύμπτωμα είναι εκείνο ενός σεισμού. “7 aprile: απαλλάσσονται οι μισοί από τους κατηγορούμενους” ο τίτλος της Repubblica στις 5 σεπτέμβρη. Η εφημερίδα του Scalfari μιλά πλέον για «ιδεολογικό πόλεμο» μεταξύ των δυο παντοβάνων δικαστών. Και η Unità, “Και στο τέλος θα δικαστεί μοναχά η χαμηλή δύναμη της Αυτονομίας?”, στους υπότιτλους πληροφορεί για μιαν επικείμενη έφεση της Εισαγγελίας στο δικαστήριο Εφέσεων της Venezia.

Την επομένη ημέρα, η έφεση, στο άρθρο, κατακτά  μέχρι και τον τίτλο: “Η εισαγγελία προσφεύγει ενάντια στην απόφαση του Palombarini”. Στην σύνοψη ανακοινώνει “νέες καθυστερήσεις για την δίκη”. Ποιοι κατηγορούνται τελικά? «Συνεπώς δεν είναι δύσκολο να προβλέψουμε πως η νέα έφεση της εισαγγελίας της Πάντοβα, που κατά πάσαν πιθανότητα θα προτείνει εκ νέου τις από πάντα αιτιάσεις και που ήδη έγιναν αποδεκτές, μπορεί να λάβει επιβράβευση. Μόνον που, εν αναμονή, η δίκη προορίζεται να μην ξεκινήσει, και αυτό να γίνει ποιος ξέρει πότε. Δεν είναι συνέπεια με μικρή σημασία γι όλους αυτούς που αποζητούν γρήγορη δικαιοσύνη αλλά, όπως οι παντοβάνοι κατηγορούμενοι απέδειξαν ευρέως τις προηγούμενες φορές, στην πραγματικότητα το αντίθετο επιθυμούν». Όπως πάντα για την Unità, για να αποδείξουν πως είναι αθώοι και πως πραγματικά θέλουν μιαν γρήγορη δίκη θα έπρεπε για λόγους αρχής να παραιτηθούν από όλες τις εγγυήσεις της υπεράσπισης.

Παρά όμως την αρνητική εικόνα η εφημερίδα του PCI καταφέρνει να ανακαλύψει κάτι θετικό ακόμη και στην απόφαση του Palombarini:

Η απόφαση κατηγορίας που έγραψε ο Palombarini μπορεί να κριθεί με δυο τρόπους. Πρώτα απ’ όλα με μια κάποια ικανοποίηση: επιτέλους αυτός ο δικαστής αντιστρέφει κυριολεκτικά όσα έλεγε μέχρι λίγο νωρίτερα, και παραδέχεται πως η οργανωμένη Αυτονομία ήταν μια ένοπλη συμμορία, που έπραττε επιθέσεις και απόπειρες, που είχε ένα πρόγραμμα και μέσα, που διέθετε ένα δημόσιο και ένα παράνομο πρόσωπο και πάει λέγοντας. Από την άλλη αυτή η αναγνώριση — που σε έναν εξωτερικό παρατηρητή μπορεί να φανεί μέχρι και προφανής — έρχεται με καθυστέρηση και καθυστερημένη σχετικά με άλλες έρευνες που διενήργησαν άλλα δικαστικά λειτουργήματα επάνω στο ίδιο αντικείμενο. Πολλές δίκες προχώρησαν πολύ πέρα και έδειξαν, σημείο προς σημείο, αυτό στο οποίο ο δικαστής κάποτε δεν πίστευε.

Εκτός του ότι αυτό που δηλώνει ο Sartori σχετικά με το αδίκημα της ένοπλης συμμορίας αναφερόμενο στην Αυτονομία είναι σχετικά συζητήσιμο και αμφίβολο (και φθάνει να διαβαστεί η μεγάλη συνέντευξη του Palombarini η δημοσιευμένη από την Repubblica στις 30 oκτωβρίου του ιδίου έτους), είναι ενδιαφέρουσα η προσπάθεια να “τραβηχθεί απ’ το σακάκι” ο ανακριτής. Τόσο ώστε, ενώ οι άλλες εφημερίδες χρησιμοποιούν την έκφραση “ο Palombarini αποσυναρμολογεί το θεώρημα Calogero”, η Unità στην σύνοψη φθάνει στο σημείο να πει: “παρόλα αυτά κρίθηκε θετικά η αναγνώριση του αδικήματος ένοπλης συμμορίας”. Μα όσο περισσότερο διαβάζεις (στις 6 σεπτεμβρίου στην πραγματικότητα οι χρονογράφοι είχαν στην διάθεση τους μόνο την τελική διάταξη της απόφασης ) τόσο λιγότερες παρανοήσεις υπάρχουν: η απόφαση Palombarini είναι ακριβώς μια άρνηση του θεωρήματος Calogero. Έτσι ώστε, την επομένη, η εφημερίδα του PCI επιστρέφει με τίτλο “Λευκό μητρώο για την 7 απρίλη? Νέα έφεση του ΔΚ Calogero”. Και η Unità, όσο περισσότερο διαβάζει τόσο περισσότερο ανακατεύει. Στις 10 σεπτεμβρίου μιλά ακόμη γι αυτό: “Η θέση του Palombarini: αυθορμητισμός”. «Με τον ΔΚ Pietro Calogero η αντίθεση ε΄΄ιναι βασική όχι οριακή» παραδέχεται η Unità. Φαίνεται ωσάν ο Palombarini όταν εκδίδει την απόφαση του να έχει κάνει μια προσωπική σκαιότητα. Όντως στο ντοκουμέντο του «παντού επαναλαμβάνονται, υπέρμετρα σαφείς και προσωποποιημένες, οι βαθιές διαφοροποιήσεις στην ανάλυση και στα συμπεράσματα ανάμεσα στον ανακριτή και τον Δημόσιο Κατήγορο». Και τέλος εμφανίζεται ξεκάθαρε μια έντονα αρνητική κρίση στην απόφαση ώστε να γίνεται λόγος για «ανάλυση που υποστηρίζεται σχεδόν καθόλου από πειστικές δηλώσεις και αποσπάσματα». «Η ερμηνεία της τρομοκρατίας που προσφέρεται είναι ακόμη εκείνη του πλήρους και ολοκληρωτικού αυθορμητισμού, και του σχεδόν τυχαίου, ολόκληρου του τρομοκρατικού αστερισμού και της τραγικής του δραστηριότητας» καταλήγει η Unità.

Και αυτό επίσης δεν είναι αληθινό μα πλέον η σύγκρουση μετατράπηκε σε καθαρό ιδεολογικό γεγονός.

(13-CONTINUA) 13-ΣΥΝΕΧΊΖΕΤΑΙ

(12-PARTE)

I GIORNALI A PROCESSO: IL CASO 7 APRILE – TREDICESIMA PARTE was last modified: febbraio 25th, 2015 by glianni70.it
αυτονομία, autonomia

Οι εφημερίδες σε δίκη: η υπόθεση 7 απρίλη, δωδέκατη συνέχεια – I giornali a processo: il caso 7 aprile – Dodicesima parte

I giornali a processo: il caso 7 aprile – Dodicesima parteI giornali a processo: il caso 7 aprile – Dodicesima parte  Δωδέκατη συνέχεια της δίκης στις εφημερίδες για την υπόθεση της 7ης απριλίου

του Luca Barbieri

Qui le precedenti puntate. οι προηγούμενες συνέχειες εδώ

(c) 2002 – Eπιτρέπεται η μερική ή πλήρης αναπαραγωγή του έργου και η διάδοση του ηλεκτρονικά, φτάνει να μην είναι για εμπορικούς σκοπούς και με τον όρο πως αυτή η διατύπωση θα αναπαραχθεί.

4. Giugno — Luglio: guerra tra giudici  4. Ιούνιος – Ιούλιος: πόλεμος μεταξύ δικαστικών

Ανάμεσα στα τέλη του ιουνίου και ιουλίου, μπροστά στην έλλειψη νεωτέρων από πλευράς διωκτικών αρχών (η μοναδικό νεότερο αφορά την σύλληψη στις αρχές ιουνίου του Paolo Virno και Lucio Castellano, συντακτών του περιοδικού Metropoli) σκάει η σύγκρουση μεταξύ του ανακριτού Giovanni Palombarini και του Δημόσιου Κατήγορου Pietro Calogero. H σύγκρουση ξεκινά στον τύπο ήδη από τα μέσα ιουνίου. ο Calogero παρουσίασε 14 νέα εντάλματα σύλληψης (“Padova: και άλλα εντάλματα σύλληψης?”, Unità 28 ιουνίου) μα ο Palombarini δεν αποφασίζει να δώσει την ελευθέρας για τις συλλήψεις. ο Calogero, σε απόκριση μιλά και επιτίθεται, ο όρος δεν είναι υπερβολικός, στην Unità της 30 ιουνίου (“Γιατί λιμνάζει η έρευνα στην Padova για την Autonomia” ο τίτλος, και στο occhiello, πάνω από τον τίτλο δηλαδή “Πικρή και ανήσυχη δήλωση του δημόσιου κατήγορου Calogero”).

Στην κουβέντα του με τον δημοσιογράφο Sartori ο Calogero παραπονιέται πως εδώ και εννέα ημέρες ζητήθηκαν στον Palombarini οι υπογραφές σε καινούρια εντάλματα σύλληψης και πως η άρνηση αποδοχής τους καθιστά δύσκολες νέες συλλήψεις. Διότι επίσης ο δημόσιος κατήγορος προσάπτει μεμονωμένες συμπεριφορές ή γεγονότα δίχως όμως «να τα πλαισιώνει προληπτικά στο αδίκημα ανατρεπτικής ένωσης και σε εκείνο το ειδικότερο και σοβαρότερο της ένοπλης συμμορίας». ο Calogero εξηγεί στον Sartori πως ο Palombarini συμπεριφέρεται όπως συμπεριφέρθηκε το ’77 στις πρώτες του έρευνες για την Αυτονομία όταν «ο ανακριτής δεν κοινοποιούσε σχεδόν τίποτα σχετικά με το αδίκημα της ένωσης και χρειάστηκε να παρέμβει για να το κάνει ο δημόσιος κατήγορος».

Το πράγμα είναι πολύ σοβαρό. ο Calogero εξηγεί με ένα παράδειγμα: «Θα ήταν σαν σε μιαν περίπτωση δολοφονίας στον κατηγορούμενο να κοινοποιούνταν η κατοχή του όπλου δίχως να γίνεται αναφορά στο συγκεκριμένο γεγονός πως με εκείνο το όπλο σκοτώθηκε ένας άνθρωπος». Μια πολύ βαριά επίθεση, γεμάτη παραδείγματα, από την οποίαν γίνεται αντιληπτό πως ο Calogero θεωρεί τον Palombarini σαν  “εσωτερικό” αντίπαλο στην δουλειά του. Μα στην υπόθεση 7 aprile, εν αντιθέσει άλλων παρόμοιων καταστάσεων, λείπει ένας διαιτητής, κάποιος για να ζητήσει απ΄τους δικαστικούς να σταματήσουν (ή τουλάχιστον να σταματήσουν τις επιθέσεις μεταξύ τους δημοσίως). Η Εισαγγελία της Padova σπάει στα δυο: ή με τον Calogero, ή με τον Palombarini. Και η Repubblica επίσης εκθέτει διαδεδομένα την είδηση της σύγκρουσης που βρίσκεται σε εξέλιξη: “Δικαστικοί σε πόλεμο στην Padova — Τι συμβαίνει στην έρευνα Negri?”. Είναι κάτι σαν κατακλυσμός. Ο ανακριτής Nunziante παραιτείται σε πολεμική με τον Palombarini, ο Fais δίνει δίκιο στον Calogero («Ο ανακριτής Palombarini σιωπά τελείως σχετικά με την ύπαρξη αποδεικτικών στοιχείων, μα δεν τις κοινοποίησε στους κατηγορούμενους») και προσκαλεί τους δημοσιογράφους να παραμείνουν στην πόλη διότι τις επόμενες ημέρες «ποιος ξέρει τις μπορεί να συμβεί». ο Salvatore Senese, γενικός γραμματέας της Magistratura Democratica, του Δημοκρατικού Δικαστικού Σώματος, παρεμβαίνει σε πολεμική με τις δηλώσεις του Calogero που «διεγείρουν πολλές αμηχανίες και ανησυχίες σε όλους εκείνους που θεμελιώνουν την αποστροφή τους προς την τρομοκρατία με την προσχώρηση τους στις ουσιαστικές αξίες της πολιτικής δημοκρατίας και στις θεσμικές μορφές της δημοκρατικής νομιμότητας».

Στις 3 ιουλίου ο Palombarini διατάζει την αποφυλάκιση της Carmela di Rocco, αποδεχόμενος το αίτημα της υπεράσπισης. Ο απολογισμός της αναμέτρησης εξ αποστάσεως Palombarini-Calogero με ωραίο τρόπο συνοψίζεται από την εφημερίδα Corriere (5 ιουλίου): «Τα μέτρα που ζητήθηκαν από τον Calogero ήταν 32: 17 εντάλματα σύλληψης 10 προσαγωγές, 5 δικαστικές ανακοινώσεις. ο Palombarini απάντησε με 15 δικαστικές ανακοινώσεις-διαδικασίες για “σύνταξη ένοπλης μπάντας”, 4 για “συμμετοχή σε ένοπλη ομάδα” και, φαίνεται, δυο εντάλματα προσαγωγής». Αντί να στοχεύσει στην αποφυλάκιση, με τον τίτλο της η Unità στοχεύει στις αρνήσεις. “Απόρριψη της απελευθέρωσης σε 7 αυτόνομους αλλά κανένα νέο ένταλμα σύλληψης” είναι ο τίτλος της εφημερίδας ενώ για την αποφυλάκιση γίνεται λόγος μόνον συνοπτικά. Εμφανώς το μέτρο για την Unità «αναγνωρίζει την ορθότητα της κατηγορούσας αρχής». Την επομένη, στις 5 ιουλίου, η ίδια εφημερίδα εκθέτει μιαν άλλη παρέμβαση καθησυχαστική του Aldo Fais: “Κανένα κυνήγι μαγισσών, λέει ο Fais, μα μονάχα η συλλογή σίγουρων αποδεικτικών στοιχείων”.

Την ίδια ημέρα βγαίνει μια από τις πιο γνωστές συνεντεύξεις του Calogero, αυτή που παραχωρεί στην Corriere della Sera στην οποίαν ο Calogero μιλά για τον κίνδυνο ενός εμφυλίου πολέμου. Ο τίτλος στο άνοιγμα της πρώτης σελίδας είναι σε τέσσερις στήλες: “Υπήρχε ο κίνδυνος εμφυλίου πολέμου εξηγεί ο κατήγορος των αυτόνομων”. Πρόκειται για μιαν τέλεια σύνθεση της  Calogero-σκέψης: από την γνώμη πως πριν από την 7η του απρίλη η Ιταλία βρίσκονταν στα πρόθυρα του εμφυλίου πολέμου στην υπόθεση πως ο Curcio δεν ήταν καθόλου ένας αρχηγός των BR μα ένας απλός εκτελεστής των ιδεών άλλου. Στο εσωτερικό της συνέντευξης ένα box (“Και τώρα ποιος θα κάνει την πρώτη κίνηση στην έρευνα επάνω στηνAutonomia?”) που δίδει το στίγμα της κατάστασης για την σύγκρουση μέσα στην εισαγγελία. Όπως η Corriere προανέφερε, στις επόμενες ημέρες ο Calogero αντικρούει αμέσως την απόφαση του Palombarini σχετικά με την Carmela Di Rocco μπροστά στο Εφετείο της Βενετίας. Στην βάση της διαφοροποίησης δυο φιλοσοφιών τελείως αντιθέτων. «Έχοντας τα ίδια στοιχεία δυο δικαστές φθάνουν σε συμπεράσματα διαμετρικά αντίθετα» σημειώνει το Manifesto της 7ης ιουλίου που υποστηρίζει πως  «έχοντας διαβάσει τα επιχειρήματα του Calogero λέμε πως αυτή η πλευρά της έρευνας έγινε χρησιμοποιώντας τεχνικές εκφοβισμού. Πριν ακόμη ο Palombarini καταθέσει τα διατάγματα του ο Calogero έκανε την γνωστή του δημόσια έξοδο στην οποίαν κατηγόρησε τον Palombarini πως μποϋκοτάρει την έρευνα του. Σε αυτό το σημείο ο ανακριτής, δεχόμενος επίθεση από μιαν ομάδα δικαστών (Calogero, Nunziante και τον γενικό εισαγγελέα Fais) και από μεγάλο μέρος του τύπου επέλεξε την οδό της διαμεσολάβησης και της προσοχής αποφυλακίζοντας μόνο την Carmela di Rocco διότι τα αποδεικτικά στοιχεία εναντίον της ήταν ακόμη και για γέλια».

Mα μετά την Di Rocco, αυτή την φορά στην Ρώμη, είναι η σειρά του Giuseppe Nicotri. Μετά από τρεις μήνες ο δημοσιογράφος που κατηγορείται πως ήταν ένας από τους τηλεφωνητές στην υπόθεση Moro αποφυλακίζεται. Το φαινόμενο που μπορούμε να παρατηρήσουμε στην τιτλοφορία των εφημερίδων είναι ανάλογο με εκείνο που καταγράφηκε για την Di Rocco στην Unità. Στις 9 ιουλίου η Repubblica τιτλοφορεί: “ο Nicotri ελευθερώνεται αλλά ο Negri και οι άλλοι παραμένουν στην φυλακή”. Να σημειώσουμε μεταξύ άλλων πως η Repubblica πάντα παρέλειπε να δείχνει τον Nicotri σαν συνεργάτη της (στην εφημερίδα του Scalfari υπέγραφε με το ψευδώνυμο Pietro Miccolis). η Unità τιτλοφορεί: “Μόνο ο Nicotri ελεύθερος λόγω έλλειψης αποδεικτικών στοιχείων”. Υπάρχει πραγματικά και στις δυο εφημερίδες μια εμφανής ανάστροφη σημαντικότητα. Η πρωτοκαθεδρία δεν δίδεται στο νέο στοιχείο (η αποφυλάκιση ενός κατηγορουμένου που αντιβαίνει με την εικόνα που παρουσιάζεται μέχρι εκείνη την στιγμή) αλλά στα σταθερά στοιχεία που αντιθέτως επιβεβαιώνουν την υπάρχουσα κατάσταση. Μόνο το Manifesto, “3 μήνες μέσα, καθόλου ενδείξεις. Ούτε μια συγνώμη”, υπογραμμίζει την αποσταθεροποιητική αξία για την έρευνα του νεωτερισμού. Επιπλέον το Manifesto έχει επίσης την ποιότητα να αναρωτηθεί τι νόημα έχει πλέον η φωνητική πραγματογνωμοσύνη που γίνεται στο Michigan μιας και όντως εκ των πραγμάτων αποκλείστηκε η πιθανότητα η φωνή να είναι του Nicotri διότι όλα τα άλλοθι του (ύστερα από τρεις μήνες) έχουν επαληθευθεί. Στο Manifesto της 8ης ιουλίου καταγράφεται η νέα συνέχεια της σύγκρουσης Maiolo-Paolucci. Σε ένα corsivo γράφεται ρητά για “βαρβαροποίηση” μιλώντας για τις σχέσεις ανάμεσα στους δυο δημοσιογράφους. Να πούμε δε πως κάποτε ήταν φίλοι.

Αυτοί οι δυο μήνες διηγήσεων της έρευνας, ιούνιος και ιούλιος, αν και πέρασαν ταχύτατα επανεξετάζοντας τους, παρουσιάζουν κοινά γνωρίσματα που οδήγησαν στην απόφαση να τους ενώσουμε σε μιαν μοναδική παράγραφο. Το κοινό γνώρισμα ουσιαστικά αντιπροσωπεύεται από μερικές ειδήσεις. Οι δυο αποφυλακίσεις, εκείνη της Carmela di Rocco και του Giuseppe Nicotri, η σκληρή σύγκρουση μεταξύ δικαστών στην Πάντοβα θα μπορούσαν να είχαν τροφοδοτήσει στις εφημερίδες τον χώρο για να τραφούν με σκέψη και προβληματισμό. Η πόλωση των θέσεων του δικαστικού σώματος ίσως θα είχε εκμαιεύσει στις εφημερίδες την δυνατότητα να διαφοροποιήσουν την θέση τους. Δεν καταγράφεται τίποτα από όλο αυτό. Αντίθετα, οι συνεντεύξεις που παραχωρήθηκαν από τον Calogero φέρνουν ακόμη μεγαλύτερη ανισορροπία στην κατάσταση.

5. Il lungo ’79 e il blitz di Natale 5. Το μακρύ ’79 και το blitz των Χριστουγέννων

Για την υπόλοιπη χρονιά η διήγηση τρέχει με ρυθμούς ακανόνιστους. Μέχρι τον δεκέμβρη, το καινούργιο blitz της 21 δεκεμβρίου, δεν θα υπάρξουν μεγάλα νεώτερα από πλευράς δικαστικού συστήματος (η προοπτική που διάλεξα για προνομιακή μεταχείριση σε αυτήν εδώ την έδρα). Κάποια όμως ειδησιογραφικά γνωρίσματα ωστόσο μεταφέρουν την προσοχή των εφημερίδων προς Padova και Roma.

Το καλοκαιρινό χρονικό του αυγούστου επικεντρώνεται (αν και το θέμα είχε ήδη αρχίσει να κυκλοφορεί τον ιούνιο) επάνω στην φιγούρα του Franco Piperno. Δεν μακρηγορώ πολύ σε αυτό επάνω το “σκέλος” διότι υπερπηδά την περίπτωση 7 απρίλη. Όπως ειπώθηκε στην φάση της εισαγωγής αυτής της εργασίας η έρευνα που εξετάζεται φαίνεται να έχει επαφές, τουλάχιστον σύμφωνα με τα λεγόμενα του τύπου, με όλα τα μεγάλα ιταλικά μυστήρια. Στην διάρκεια της απαγωγής Moro ο Franco Piperno, ένας από τους leader της αυτονομίας, είχε πλησιασθεί και διαπραγματεύτηκαν μαζί του εκπρόσωποι του σοσιαλιστικού PSI (Signorile και ίσως Craxi) για να υπάρξει ένα είδος “συμβουλευτικής”: ήτοι να διερευνηθεί η πιθανότητα ενός διαλόγου με τις BR για να οδηγηθεί η κατάσταση σε μιαν απελευθέρωση του Aldo Moro. Δεν ξεκαθαρίστηκε όμως ποτές εάν ο Piperno βρίσκονταν πραγματικά σε επαφή με τους ταξιαρχίτες (στον τύπο λέγεται υποθετικά πως αυτό μπορεί να γίνονταν μέσω του Morucci) ή παρείχε μονάχα βοήθεια σαν να λέμε “θεωρητική”. ο Piperno επίσης, και αυτός αντικείμενο ενός εντάλματος σύλληψης από πλευράς Calogero, είναι μέχρι αυτή την στιγμή φυγόδικος και το όνομα του συνδέεται με την δραστηριότητα του περιοδικού Metropoli που στις αρχές του ιουνίου μπήκε στο μάτι της εισαγγελίας διότι οι ερευνητές το θεωρούν “εκπρόσωπο τύπου” των BR. Στο Metropoli προφανώς θα είχε συνεργαστεί και ο Negri. Μετά από δυο μήνες ισχυρισμών (η εφημερίδα Repubblica τον ιούνιο φτάνει στο σημείο να υποθέσει πως ο Piperno “προστατεύεται” από το ΣΙΚ και κυρίως από τον Giacomo Mancini που μεταξύ άλλων ευθύς εξ αρχής είναι ένας από τα λίγα πολιτικά στελέχη που στέκονταν κριτικός απέναντι στην διερεύνηση), στις αρχές του αυγούστου ο τύπος μοιάζει να ξαναβρίσκει τα ίχνη του στην περιοχή Vescovio nel reatino, σε μιαν γιάφκα απ’ όπου ο τύπος υποθέτει πως πέρασαν, εκτός απ’ τον Piperno, κάποιοι συντάκτες του Metropoli, το Renault μέσα στο οποίο βρέθηκε το σώμα του Moro μέχρι και το όπλο με το οποίο σκοτώθηκε ο Alessandrini.

όμως το φάντασμα του Piperno υλοποιείται στα αλήθεια στις 18 αυγούστου. Και οι ιταλικές εφημερίδες, επί τη βάσει των ανακοινώσεων της Αστυνομίας του Κράτους, κάνουν μια από τις μεγαλύτερες γκάφες όλης της υπόθεσης. Στην Versilia ένα περιπολικό της αστυνομίας αναγκάζεται σε μιαν ανταλλαγή πυρών. ηUnità τιτλοφορεί: “Πυροβολισμοί και διαφυγή. Ήταν ο Piperno”. La Repubblica: “ο Franco Piperno γλιτώνει την σύλληψη πυροβολώντας?”. Σαν ελαφρυντικό πρέπει να υπογραμμίσουμε πως η ευθύνη της ταυτοποίησης μπορεί να αποδοθεί στον Νομάρχη της πόλης της Lucca που δηλώνει παρακινδυνευμένα «ενενήντα στα εκατό ήταν ο Piperno».
Τα σχόλια για τον ιδεολόγο που μεταμορφώνεται σε χυδαίο δολοφόνο βάζοντας στο χέρι το πιστόλι αφθονούν. Το γεγονός πως πυροβόλησε είναι προφανώς μια επιπλέον απόδειξη της ενοχής του. Κρίμα που την επομένη όλες οι ιταλικές εφημερίδες πρέπει να λογαριαστούν με την σύλληψη που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι του Piperno κατόπιν υπόδειξης δυο ιταλών τουριστών. Για την ημέρα της υποτιθέμενης ανταλλαγής πυροβολισμών ο Piperno έχει άλλοθι σιδερένιο. η Repubblica μετά δυο μέρες διορθώνει ενώ η Unità θα συνεχίσει να υποστηρίζει την θεωρία πως ο Piperno, παρά τις μαρτυρίες, έφτασε στο Παρίσι σε χρόνο ρεκόρ μετά την μάχη. Όπως και να χει, αρχίζει από εδώ η μακριά μωρολογία για να φθάσουμε στα τέλη νοέμβρη στην έκδοση του Piperno και του Lanfranco Pace (που και εκείνος συνελήφθη στο Παρίσι λίγες ημέρες αργότερα).

Τον σεπτέμβρη, μετά τους Di Rocco και Nicotri, είναι η ώρα των Bianchini και Serafini να επανακτήσουν την ελευθερία λόγω ανεπάρκειας αποδεικτικών στοιχείων. Με αυτές τις δυο αποφυλακίσεις όλη η ομάδα Negri, εξαιρουμένου του Ferrari Bravo, πρακτικά βρίσκεται ελεύθερη. Αντί να εκμεταλλευτούν αυτά τα στοιχεία για να επανεξετάσουν την έρευνα οι Unità και Repubblica σημειώνουν την αντίθεση ανάμεσα σε αυτή την απόφαση και την προηγούμενη του ιουλίου του Palombarini. Το περιοδικό Espresso εν τω μεταξύ, υπογράφοντος του Giuseppe Nicotri, αποκαλύπτει τα ονόματα των παντοβάνων μαρτύρων που βοήθησαν τον Calogero στην έρευνα. Πρόκειται για τους Antonio Romito, Paolo και Silvia Pavanello, Silvio Cecchinato, και τους πανεπιστημιακούς βοηθούς της σχολής Πολιτικών Επιστημών Marco Dogo και Severino Galante. Η δημόσια συζήτηση, χάρη και στις τελευταίες εξελίξεις μοιάζει μια για πάντα να απογειώνεται. Στην Repubblica της 15 σεπτεμβρίου δημοσιεύεται μια “Έκκληση στους δικαστές της υπόθεσης Negri”. Πρόκειται για μιαν ανοικτή επιστολή που υπογράφεται, μεταξύ άλλων, από τους Alberto Abruzzese, Bernardo και Giuseppe Bertolucci, Giorgio Bocca, Massimo Cacciari, Umberto Eco, Paolo Mauri, Stefano Rodotà, Mario Tronti και Gianni Vattimo.

Πλέον έχουν περάσει πάνω από πέντε ημέρες απ’ όταν η ιταλική εισαγγελία, στην βάση αποδεικτικών στοιχείων κατά δήλωση σίγουρων και σοβαρών, διατύπωσε βαριές κατηγορίες εις βάρος των Antonio Negri, Franco Piperno, Oreste Scalzone και άλλων μαζί με αυτούς υπόπτων. Θα ήταν επίδειξη οκνηρίας να εκφράσουμε οποιανδήποτε άποψη για την ενοχή ή αθωότητα των κατηγορούμενων, ούτε είναι πρόθεση μας να εισέλθουμε στον διάλογο, που ίσως και να είναι άσχημα διατυπωμένος από  κάποιους ξένους διανοούμενους, γύρω από την καταστολή στην Ιταλία. Ωστόσο δεν είναι δυνατό να εντοπίσουμε πως,  από τότε, όχι μόνο δεν εκτέθηκαν εις γνώση της κοινής γνώμης άλλα αποδεικτικά στοιχεία παρά φήμες ανεξέλεγκτες που συλλέγησαν, κάποιες φορές μάλιστα με μοναδική ελαφρότητα από τον τύπο […] Μπροστά σε αυτά τα συμβάντα, οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν εάν το Δικαστικό σώμα έχει πραγματικά τις αποδείξεις που δηλώνει πως έχει ή εάν, άλλη μια φορά, οι αρχές και ο τύπος λεν στους πολίτες όχι αυτό που θεωρούν σωστό και δίκαιο ή αληθές, μα αυτό που είναι επικερδές σε κάποιον πολιτικό σχεδιασμό , δρώντας με μιαν αναλγησία που αντιβαίνει με τους κανόνες Κράτους δικαίου (ένα άλλο ανησυχητικό σημάδι αυτής της βαναυσότητας η διασπορά στις φυλακές κρατουμένων εν αναμονή της δίκης).

Πρόκειται για μιαν από τις πολύ λίγες απόπειρες, πέρα από κάποιες  παρεμβάσεις του Neppi Modona στην Rinascita, να ανοίξει μια συζήτηση και ένας δημόσιος προβληματισμός για την υπόθεση της 7 aprile. Η απόπειρα συνεθλίβη μετά από τρεις ημέρες, στις 18 σεπτεμβρίου, στην πρώτη σελίδα της Unità που με ένα μακρύτατο συντακτικό άρθρο μαρκάρει την έκκληση σαν “Ένα αμφιλεγόμενο ντοκουμέντο”. Λίγες μέρες αργότερα, στην Padova, πυροβολείται στα πόδια, γαμποποιείται δηλαδή από κάποιους αυτόνομους ο καθηγητής Angelo Ventura που εδώ και καιρό υποστηρίζει, από ιστορικής άποψης, την “ενωτική” διατριβή που βρίσκεται στην βάση του θεωρήματος Calogero.

Ο οκτώβρης και νοέμβρης περνούν μες την αναμονή της έκδοσης των Piperno και Pace (η πρώτη στις 17 οκτωβρίου και η άλλη στις 7 νοεμβρίου). Η περίπτωση είναι πολύ μπερδεμένη. Τελικά οι δυο, μετά την αμφιταλάντευση της παρισινής Chambre d’accusation, θα εκδοθούν μα μοναχά για κάποια αδικήματα, αυτά που αφορούν την απαγωγή Moro και που προστέθηκαν “εν εξελίξει” από την ιταλική εισαγγελία, σύμφωνα μάλιστα με κάποιους ακριβώς για να καταφέρει να κατακτήσει την έκδοση.

Τον δεκέμβρη χρειάζεται αντίθετα να καταγράψουμε μιαν αληθινή επανεκκίνηση της διερεύνησης συνεπώς επίσης και της προσοχής των media επ αυτής. η Unità ίσως οσμίζεται τον αέρα της ανάκαμψης. Ήδη στις 2 δεκεμβρίου, η έβδομη σελίδα της εφημερίδας αφιερώνεται στην καθαγίαση της δουλειάς του ανταποκριτή από την Padova, του Michele Sartori. “Να ζεις και να εργάζεσαι στην πόλη της διάχυτης τρομοκρατίας”, μια “σχεδόν συνέντευξη” στον Michele Sartori. Εννιά στήλες στις οποίες ο Massimo Cavallini κουβεντιάζει με τον Sartori, έναν δημοσιογράφο ο οποίος στην ηλικία των μόλις 27 χρόνων λαμβάνει, σχεδόν καθημερινά, απειλές για όλα  εκείνα που γράφει. Αυτό σίγουρα πρέπει να γίνει πιστευτό. Όμως η “αυτοεπαινετική” υπηρεσία της Unità πραγματικά είναι ανώμαλη από δημοσιογραφικής άποψης. Η σελίδα είναι εμπλουτισμένη με ένα άρθρο, “Η βία στην Padova μετά την 7 aprile”, υπογεγραμμένο πάντα απ’ τον Sartori, που περιγράφει τα αποτελέσματα και τις συνέπειες του blitz του Calogero που θα είχε δραστικά μειώσει τον αριθμό των επιθέσεων και των βιαιοπραγιών στην πόλη. Όμως δυο μέρες αργότερα να που έχουμε ξανά νύχτες με φωτιές: “Εξαπολύθηκαν στην Padova ομάδες αυτόνομων. Αλληλεγγύη καθηγητών με τα κείμενα υπό απειλή”, τιτλοφορεί η Unità της 4ης δεκέμβρη. Στις 6 δεκεμβρίου, “Μια ανυπεράσπιστη πόλη στα χέρια των αυτόνομων”, η Unità ασκεί πολεμική σε όλους: στο Κράτος που άφησε την πόλη αφύλακτη, στους αυτόνομους φυσικά, και τέλος στον δήμαρχο Luigi Merlin που ήθελε να επιτρέψει την διαδήλωση στην οποίαν αφιερώνεται ένα ξεχωριστό  (“Μεταξύ ψευτοτυφλών και σκληρών προσώπων ποιανού είναι η πρωτοκαθεδρία στην Padova?”). Το συνοπτικό του άρθρου του Sartori υπόσχεται αποκαλύψεις: “Μετά από δέκα χρόνια ανατρεπτικών συνωμοσιών οι δυνάμεις της τάξης δεν στάθηκαν ακόμη σε θέση να προλάβουν την ένοπλη ανταρσία — Τα μηνύματα”. Τα μηνύματα που κλείνουν αυτό το συνοπτικό σημείωμα δεν είναι άλλο από την απόδειξη πως έφτανε να διαβαστούν τα περιοδικά και τα φυλλάδια της Autonomia για να γνωρίζουν περί της βίαιης διαδήλωσης της 3ης δεκεμβρίου. Αυτή όμως την φορά ο “εντολέας” βρίσκεται ψηλότερα. Και το μήνυμα, σύμφωνα με την Unità, τρέχει στις σελίδες των εφημερίδων. Αποστολέας της εντολής ο professor Antonio Negri. Γράφει ηUnità:

Τα πρώτα σημάδια, σχετικά έμμεσα, ήρθαν από δυο παρεμβάσεις του Antonio Negri. Στην πρώτη που δημοσιεύτηκε στις 31 του οκτώβρη που πέρασε από την Lotta Continua “ο θεωρητικός” για τα ρίγη που δημιουργούνε οι κουκούλες ελπίζει πως η μάχη της υπεράσπισης των συλληφθέντων της 7 aprile “δεν θα παραμείνει στον χώρο της εγγύησης των δικαιωμάτων μα θα ξέρει το πως να χτυπήσει τους μηχανισμούς της προβοκάτσιας”. Στο δεύτερο, που δημοσιεύτηκε την επομένη ημέρα από την Corriere della Sera, εξηγεί πως η “βία δεν είναι ένα δικαίωμα, αλλά ένα καθήκον”. Μηνύματα τα οποία συνελέγησαν αμέσως.

Εν ολίγοις: ο Negri, από την φυλακή, μιλά στα τέλη του οκτώβρη; στην Padova με το ξεκίνημα του νοέμβρη υπάρχει μια βίαιη διαδήλωση. Η σύνδεση, για την Unità, δεν επιδέχεται αμφισβήτηση.
Η ένταση ανάμεσα στην κομουνιστική εφημερίδα και τον πανεπιστημιακό χώρο αυξάνεται. Ενώ τα συνδικάτα οργανώνουν στα μέσα του δεκέμβρη μιαν μεγάλη διαδήλωση ενάντια στην τρομοκρατία στην Padova, στις 9 δεκέμβρη το όργανο του ΚΚΙ μεταφέρει τις σοβαρές απειλές που υπέστησαν κάποιοι δημοσιογράφοι μεταξύ των οποίων και ο Michele Sartori. Η επιτροπή διατάραξης της σχολής Πολιτικών Επιστημών εξέδωσε ένα κείμενο που  «επιτίθεται βίαια στην Unità την Repubblica και το Giornale Radio 1 επειδή περιέγραψαν όσα συνέβησαν την περασμένη πέμπτη στο συμβούλιο της σχολής πολιτικών Επιστημών που είχε συνέλθει για να εκφράσει την αλληλεγγύη του στον καθηγητή Galante που είχε απειληθεί με θάνατο από έναν ένοπλο σχηματισμό αλλά διακόπηκε από μιαν τριανταριά χούλιγκανς που διάβασαν μιαν ανακοίνωση σκληρά απειλητική προς τον ίδιο καθηγητή. Οπότε οι δημοσιογράφοι αυτών των εφημερίδων τώρα χαρακτηρίζονται “δημοκρατικά σκυλιά”, τα άρθρα τους “εν λευκώ εντάλματα σύλληψης”. Τέσσερις από  αυτούς, Cerruti, Rivolta και Pansa της Repubblica και Sartori της Unità κατηγορούνται επιπλέον πως είναι “τεχνικοί της ψυχολογικής μάχης ενάντια στον ανταρτοπόλεμο, tecnici della controguerriglia psicologica”, θεωρητικοποίηση αυτή, που χρησιμοποιήθηκε μέχρι αυτή την στιγμή, αποκλειστικά από τις Brigate Rosse..».

ο Palombarini στις 17 δεκεμβρίου διατάζει την αποφυλάκιση λόγω ελλείψεως επαρκών στοιχείων και για τους  Alisa Del Re και Massimo Tramonte. Η απόφαση έχει προαναγγελθεί από την Repubblica που στις 15 δεκεμβρίου τιτλοφορεί: “ο Palombarini θέλει να αποφυλακίσει μιαν ομάδα αυτόνομων?”.

Εν τω μεταξύ ο Carlo Fioroni έχει πραγματικά αρχίσει να συνεργάζεται με τους ερευνητές. Από τις δηλώσεις του θα γεννηθεί το καινούριο blitz συλλήψεων της 21 δεκεμβρίου 1979 που θα συμπεριλάβει κυρίως τα μιλανέζικα πανεπιστήμια. όμως πραγματικά η κατάσταση είναι πολύ μπερδεμένη. Στην αρχή οι εφημερίδες δίδουν την αίσθηση πως δεν την αποδέχονται. Και ο αναγνώστης επίσης θα πρέπει να νιώθει άβολα διότι δυσκολεύεται να βρει μια σύνθεση που να τοποθετεί  το  νέο blitz στην σωστή του κορνίζα. Όντως το πλαίσιο θα θα πάρει την πραγματική του μορφή στην διάρκεια των τελευταίων ημερών του δεκεμβρίου. Στις 22 δεκεμβρίου, day after της νέας αιφνιδιαστικής εφόδου, η Corriere della Sera αφιερώνει μιαν ολόκληρη σελίδα στην υπόθεση. Όμως η γραφική παράσταση δεν βοηθά να χτιστεί μια διαδρομή συνεπής και να συνδεθούν άμεσα οι περιπτώσεις. Η εφημερίδα της Via Solferino στοχεύει κυρίως να χτίσει κάρτες και μικρές βιογραφίες των μιλανέζων προσωπικοτήτων που εμπλέκονται στην υπόθεση. Κάτω από το άρθρο “Ποια είναι τα πρόσωπα που περιλαμβάνονται στο χθεσινοβραδυνό αντιτρομοκρατικό blitz στο Milano” ενώνεται όλη η ενότητα 7 aprile. Δυο τα κομμάτια ψηλά στην σελίδα: εκείνο της ειδησιογραφίας, “Η προχριστουγεννιάτικη ηρεμία στις σχολές συνταράσσεται από συλλήψεις καθηγητών υπεράνω υποψίας”, που περιγράφει όλο το κλίμα έκπληξης που καταγράφεται στο πανεπιστήμιο Cattolica και σε εκείνο της πόλης της Pavia για τις συλλήψεις των Mauro Borromeo και Alberto Magnaghi, και ένα προφίλ κάποιων από τους συλληφθέντες “Οργάνωνε συναυλίες Pop ο σλάβος δισκογράφος που κατηγορείται για ένοπλη συμμορία”. Στην μέση της σελίδας άλλα δυο κομμάτια: “Έχει όνομα η Αστραπή της υπόθεσης Feltrinelli” που υποθέτει πως πρόκειται για τον Franco Piperno και ένα προφίλ για δυο ακόμη κατηγορούμενους “Oreste Strano και Marco Bellavita: ο εργάτης και ο διανοούμενος ultrà”. Χαμηλότερα “Στις εφημερίδες Αντιπληροφόρηση και Κόκκινο το ιδεολογικό ταμ ταμ της Αυτονομίας” και σε μιαν μικρή στήλη, “Αίτηση αποφυλάκισης για τον Toni Negri”. Να σημειώσουμε πως κανένα από τα έξι άρθρα δεν μεταφέρει, πουθενά, την έκφραση “7 απριλίου, 7 aprile”. Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της Corriere σίγουρα είναι εκείνο του Maurizio Andriolo το οποίο αναπαράγοντας την ιστορία των Controinformazione και Rosso, μας πληροφορεί για την ακριβή διεύθυνση, τον αριθμό του δρόμου , ενός από τους τέσσερις ιδρυτές του Rosso, και δίνει την πληροφορία στον αναγνώστη πως τα γραφεία της εφημερίδας «βρίσκονται ακόμη σε δυο αίθουσες με κάποιες καρέκλες και τραπέζια στην οδό Disciplini» και πως «στο σπίτι του Alberto Magnaghi, τελευταίου γραμματέα της οργάνωσης Potere operaio, βρέθηκε ένα αντίγραφο του “Magazzino” (3.500 lire) στο οποίο έγραφαν οι Luciano Ferrari Bravo και Toni Negri και Francesco Tommei, 42 χρόνων, και αυτός πρώην Potere operaio, συνεργάτης του “Rosso” και “Primo Maggio”, που συνελήφθη χθες βράδυ ». Δεν γίνεται κατανοητό εάν το στοιχείο είναι μια ένδειξη, ένας σχολιασμός επισημείωσης, μια απόδειξη ενοχής.

Η Unità στις 22 τιτλοφορεί: “Mάζεψαν με εντυπωσιακό τρόπο Αυτόνομους ηγέτες.Νέα αποδεικτικά στοιχεία θα έχουν επιβεβαιώσει την ύπαρξη μιας ένοπλης συμμορίας διοικούμενης από τους Negri και Piperno”. Το σχόλιο της Unità έχει τίτλο: “Συνεπώς δεν ήταν μόνο εφευρέσεις”. Πρακτικά ολόκληρη η πρώτη σελίδα, που βρίσκονταν κάτω από αυτά  τα λόγια “Έχοντας ξεκινήσει από τους δολοφόνους των Saronio και Campanile οι δικαστές ξαναβρήκαν την πίστα του κατήγορου Calogero”, είναι αφιερωμένη στο γεγονός. Συνολικά είναι πέντε τα κομμάτια που περιγράφουν την κατάσταση. “Το μεγαλύτερο μέρος προέρχεται απ το Pot.Op” παρουσιάζει μιαν κάρτα καθενός εκ των συλληφθέντων. “οι Saronio και Campanile σκοτώθηκαν για να μην μιλήσουν” εκθέτει τις δυο νέες σοβαρότατες κατηγορίες εις βάρος του Negri. Το όργανο του PCI ζει την “επανέναρξη” της έρευνας με εμφανή ικανοποίηση. «Πραγματικά εντυπωσιακές αυτές οι αποκαλύψεις. Για πρώτη φορά, από την 7 απριλίου, ύστερα από 9 μήνες προφυλάκισης το όνομα του Toni Negri είναι συγκολλημένο με εγκληματικά συμβάντα πολύ συγκεκριμένα και όχι στην βάση επεξεργασίας θεωρητικών φυλλαδίων», σχολιάζει ο Ibio Paolucci. Στην Repubblica αντιθέτως, ο Eugenio Scalfari στο δικό του editorial “Mα τώρα ο  Calogero δεν είναι πλέον μονάχος” γράφει: «Μα δεν πρόκειται πλέον για κατηγορίες που, στην γέννησή τους, έμοιαζαν αν μη τι άλλο γενικού χαρακτήρα, και βασίζονταν περισσότερο σε αδικήματα γνώμης παρά σε συγκεκριμένες ανατρεπτικές συμπεριφορές». Είναι μήνες τώρα που ηUnità και η Repubblica λεν πως οι αποδείξεις υπάρχουν, είναι συγκεκριμένες και πως εκείνοι που ισχυρίζονται το αντίθετο κάνουν λάθος. Οι δηλώσεις της 22ας δεκεμβρίου, διαβασμένες με μεγάλη χρονική απόσταση πλέον, μοιάζουν αδέξιες και ακούσιες διαψεύσεις επάνω σε όλο αυτό που γράφτηκε αυτούς τους μήνες. η Repubblica στις 22 δεκεμβρίου τιτλοφορεί σε ολόκληρη την πρώτη σελίδα “Έρευνα Negri, δεύτερη πράξη” (και το κομμάτι, μοιάζει να γίνεται σκόπιμα, ξεκινά με την φράση: «δεν είναι μια δεύτερη 7η του απρίλη, δεν είναι ο δεύτερος γύρος της παντοβάνικης διερεύνησης») και αφιερώνει στο blitz όλες τις σελίδες δυο και τρία της εφημερίδας. Εκτός από τα χρονικά των συλλήψεων (δυο κομμάτια, ένα από το Μιλάνο και ένα για τις άλλες πόλεις) ο Cerruti, από την Padova, καταγράφει την ικανοποίηση που αποπνέει το δικαστικό μέγαρο: “ο Calogero έχει νικηφόρα παρτίδα”. «Στο δικαστικό μέγαρο το πρωί ακούστηκε να λέγεται πως  “η υπόθεση του Calogero έχει γίνει πλέον επιχειρηματολογία”».
Το Manifesto (κι εδώ οι αναφορές στην 7 aprile εμφανίζονται μόνο στο κείμενο των άρθρωνa) τιτλοφορεί “Νέο κύμα συλλήψεων στον βορρά. ο στρατηγός των καραμπινιέρων Dalla Chiesa βρίσκεται σε πόλεμο με το πρώην Potere Operaio” και δημοσιεύει ένα άρθρο της Rossana Rossanda “Ποιος τους έβγαλε εκτός νόμου”:

Ποιος έθεσε Εκτός νόμου της Εργατική Αυτονομία? Η κάμερα? το σενάτο? Σε κάποια συνεδρίαση που μας διέφυγε, μιας και η εφημερίδα μας είναι φτωχή και αφηρημένη? Και το Potere operaio, σωστά, ποιος νόμος το κήρυξε εκτός νόμου? Πότε? […] Πως βρισκόμασταν σε κατάσταση πολέμου το είχαν πει μέχρι χθες μόνον οι  Brigate Rosse. Τώρα προφανώς συμφωνεί και η κυβέρνηση, που δρα μέσω του βραχίονα του στρατηγού Dalla Chiesa. Πριν δυο χρόνια ο Moro σκοτώθηκε απ’ το ρεβόλβερ διότι το ιταλικό κράτος δεν θέλησε καν να ψάξει την δυνατότητα μιας επαφής με αυτούς που τον κρατούσαν σαν όμηρο, για να εμποδίσει τους απαγωγείς να έχουν, λόγω αυτού, μιαν έστω και αόριστη αναγνώριση πολιτικής ύπαρξης. Τώρα αναγνωρίζει πολιτική ύπαρξη  — τέτοιων μάλιστα διαστάσεων και τόσο απειλητική ώστε να μετακινήσει τον στρατό — σε ένα φάντασμα, τον ασαφή φράκτη μέσα στον οποίον πέρασαν τα κομμάτια του Potop και σχηματίστηκε ένας χώρος, απ’ όλους ο δυσκολότερα μετρήσιμος και προσδιορίσιμος, που είναι εκείνος της Αυτονομίας.

To Manifesto όμως διορθώνει το χτύπημα στην τιτλοφορία του της 23ης δεκεμβρίου όταν μεγαλύτερες λεπτομέρειες εμφανίζονται γύρω από αυτή την νέα επιχείρηση: “Οι συλλήψεις στον Βορρά μεταφέρθηκαν στην έρευνα της  7 aprile. Στόχος, να αποδειχθεί πως ο εγκέφαλος της τρομοκρατίας είναι μόνο ένας, η Autonomia”. Η κομουνιστική εφημερίδα, που συνοδεύει τα χρονικά της με ένα ακόμη βασικό άρθρο της Rossanda (“Ένοχοι είναι, θα δούμε για τι”), δίδει επίσης την είδηση πως «ο σύμβουλος ανακριτής Gallucci εξέδωσε δέκα εντάλματα σύλληψης για ένοπλη εξέγερση ενάντια στις εξουσίες του κράτους […] ένα αδίκημα που μεταφέρει, δεν καταλαβαίνουμε καλά δυνάμει ποιου εδαφικού κανονισμού, την έρευνα στην  Roma. Είναι λοιπόν νόμιμο να προβλέψουμε, στην βάση της εμπειρίας, πως οι πρόσφατα συλληφθέντες σύντομα θα μεταφερθούν σε αυτή την πόλη και θα καταστούν συγκατηγορούμενοι της ομάδας “7 aprile”».
Και η εφημερίδα La Stampa του Torino στους τίτλους δεν μιλά πλέον για 7 aprile. Η σελίδα που αφιερώνεται στην υπόθεση στις 23 δεκεμβρίου κλείνεται κάτω από το άρθρο “Η έρευνα του βορρά της Ιταλίας επάνω στην Οργανωμένη Αυτονομία”. Δυο τα κυριότερα κομμάτια. Η ανταπόκριση από την Padova του Giuliano Marchesini (“Οι δεσμοί Br-autonomi περιγράφονται στο ένταλμα σύλληψης της Padova”) και η ανταπόκριση από Milano (“Βγαλμένοι από τις εξεγέρσεις του ’68 οι καθηγητές που συνελήφθησαν και τώρα κατηγορούνται για ένοπλη συμμορία”). Τρεις είναι οι νέοι παντοβάνοι συλληφθέντες: Antonio Liverani, Gianantonio Baietta και Antonio Temil. Σε έναν από αυτούς προσάπτουν, σύμφωνα με αυτά που λέει η La Stampa, και την κατηγορία της ένοπλης εξέγερσης ενάντια στις εξουσίες του κράτους. «Εν τω μεταξύ, να η επιβεβαίωση πως ο  Pietro Calogero προτείνει ξανά την θέση του πέρα από εκείνες που υπήρξαν οι αξιολογήσεις των ανακριτών επάνω στην διερεύνηση 7 aprile». η La Stampa εκθέτει επίσης την γνώμη ενός από τους δικηγόρους υπεράσπισης των συλληφθέντων σύμφωνα με τον οποίον «αυτή η νέα επιχείρηση τουλάχιστον για κάποιους από τους συλληφθέντες δεν είναι άλλο από την επιβεβαίωση της πρόθεσης του δημόσιου κατήγορου από την Πάντοβα να επιμείνει στην θεωρία του». Η τορινέζικη εφημερίδα στην συνέχεια προτείνει έναν ενδιαφέροντα εμπλουτισμό. Κάτω από έναν μοναδικό τίτλο, “Οι εξελίξεις της τρομοκρατίας: τρία ονόματα, τρεις ιστορίες”, τρία κομμάτια από δυο στήλες το καθένα: “ο Feltrinelli και οι Gap”; “Η απαγωγή Saronio”; “Ο θάνατος του Campanile”. Τρεις ιστορίες λοιπόν που αγγίζουν άμεσα, τουλάχιστον όσον αφορά τις κατηγορίες που του προσάπτονται, τον Toni Negri. «Η δικαστική ειδοποίηση — σχολιάζει η τορινέζικη εφημερίδα — από μόνη της δεν αποδεικνύει τίποτα, αυτό είναι προφανές. Μα το γεγονός πως οι  δικαστικοί ερευνητές συνδέουν το όνομα του Negri με ειδεχθή εγκλήματα όπως η δολοφονία του Campanile και η απαγωγή με τον θάνατο του Saronio, υποδηλώνει πως, για την κατηγορούσα αρχή, η θέση του καθηγητού της Padova επιβαρύνεται επιπλέον».

Από τις σελίδες απουσιάζει ακόμη η ταυτότητα του “ταξιαρχίτη” που θα είχε αδειάσει τον σάκο. Κανείς δεν φαίνεται να σκέφτεται τον Carlo Fioroni, έναν από τους δράστες το ’75 μαζί με τον Carlo Casirati της απαγωγής και του θανάτου του Carlo Saronio. Και όμως, όπως επισημάνθηκε προηγουμένως, το όνομα του ήδη κυκλοφόρησε σε περισσότερες από μια περιπτώσεις. Η “αποκάλυψη” εκρήγνυται στις 27 δεκεμβρίου, ημέρα κατά την οποίαν η Corriere della Sera δημοσιεύει στην πρώτη σελίδα σε επτά στήλες μια σύνοψη του μεμοράντουμ του Fioroni υπό τον τίτλο: “ο Fioroni αποκάλυψε την συμφωνία συμμαχίας μεταξύ τρομοκρατίας και κοινού εγκλήματος”. Στο πλάι ένα editorial του Leo Valiani με τίτλο “Ιερά της ανατροπής κάτω από δυο σημαίες”. Το πως η Corriere ήρθε σε κατοχή αυτού του ντοκουμέντου παραμένει μυστήριο: γύρω από την “διαρροή πληροφοριών” από την Εισαγγελία του Milano ανοίχθηκε και μια διερεύνηση.Αλλά και στην φύση της επάνω δεν υπάρχει σιγουριά: κάποιοι λεν πως πρόκειται για ένα πραγματικό μεμοράντουμ γραπτό από το χέρι του Fioroni, άλλοι πως αντιθέτως πρόκειται για τα πρακτικά μιας σειράς ανακρίσεων.  120, από 78 ή από 40 καρτέλες. Γεγονός είναι πως φτάνει στα χέρια της Corriere della Sera η οποία το εξετάζει και δημοσιεύει μια σύνοψη. Πρόκειται περί αποκαλύψεων που φθάνουν μέχρι το 1974 (από την επόμενη όντως χρονιά ο Fioroni βρίσκεται στην φυλακή αν και για την Repubblica αντιθέτως τα λεγόμενα θα έφθαναν μέχρι το 1975).

H κατάσταση πάντως είναι πάντοτε μπερδεμένη. Τριγυρνούν φωνές ανύπαρκτες νέων συλλήψεων. Ενώ ο Gallucci απορροφά και την μιλανέζικη διερεύνηση (Manifesto 28 δεκεμβρίου ’79) ακούγονται φωνές περί επικείμενης προσαγωγής του δικαστού Antonio Bevere, συνεργάτου του Manifesto, της συλλογικότητας Critica del Diritto, Κριτική του Δικαίου, γνωστού από την συμμετοχή του στο περίφημο δείπνο μεταξύ e Negri και Alessandrini.
Στις 28 η Unità δίνει το στίγμα της κατάστασης στην πρώτη σελίδα: “Ήρθε πλέον στο φως ένα κομμάτι του «ένοπλου κόμματος»”. Επάνω,  “Η έρευνα γίνεται πιο επιτακτική και αποκαλυπτική μετά τις καταθέσεις του «καθηγητάκου»”. Να προσέξουμε την χρήση του όρου “καθηγητάκος” (που είχε αποδοθεί στον Fioroni ήδη από το 1975 την εποχή της δίκης για την απαγωγή  Saronio). Στην ίδια σελίδα επίσης ένα απόσπασμα μιας συνέντευξης του μεγαλοστελέχους του Κκι Pecchioli στο Espresso (“Το αληθινό πρόσωπο της  Autonomia”) και μια αναπαράσταση του Sartori από την Padova γύρω από την γέννηση της νέας διερεύνησης: “Πως οι δικαστές έφτασαν από τον Fioroni στους Negri και Piperno”.
Τις ημέρες που ακολουθούν προσδιορίζεται καλύτερα η εικόνα. Στην Unità της 29 δεκεμβρίου » Fioroni: κατευθύνονταν από τον Negri η ομάδα που απήγαγε τον Saronio” και ένα σχόλιο του Massimo Cavallini “Για να σώσουν την Autonomia ποινικοποιούν όλο το ’68”. Στην Repubblica την ίδια ημέρα εξηγούνται οι λόγοι δια τους οποίους κυκλοφορεί το όνομα του Bevere (το ’72 ανέκρινε αλλά δεν συνέλαβε τον Fioroni μετά τον θάνατο  του Feltrinelli) και ξεκινούν εκ νέου οι πολεμικές για την προηγούμενη διαρροή των ειδήσεωνe  (την κατάθεση-μεμοράντουμ του Fioroni) που θα είχε αναγκάσει τον Casirati να μην συνεργαστεί. Να σημειώσουμε πως στον καθημερινό τύπο κανείς, εκτός φυσικά από το Manifesto, δεν θέτει ερωτήματα για τον Fioroni. Όχι για να δημιουργήσει αμφιβολίες με το ζόρι αλλά διότι εκ πρώτης όψεως φαίνεται τουλάχιστον ασυνήθιστο το ότι ο  “καθηγητάκος” δίδει το όνομα του Negri μετά από τέσσερα χρόνια απόσταση από την δίκη του θανάτου Saronio, περίπτωση κατά την οποίαν για τον Negri δεν είχε γίνει κανένας λόγος αλλά αντιθέτως γίνεται μια τεράστια προσπάθεια να δικαιολογηθεί η κατάσταση του σαν μετανιωμένος.

Τα επακόλουθα του χριστουγεννιάτικου blitz αμβλύνουν μιαν είδηση που αλλιώς θα είχε μεγαλύτερο πλεονέκτημα. Στην Ρώμη ο γενικός εισαγγελέας Guido Guasco ζητά την απαγγελία κατηγορίας και δίωξη για τους Morucci, Faranda, Alunni, Gallinari, Peci και άλλους για την σφαγή της via Fani. Αντιθέτως δεν την ζητά για τους Negri, Piperno και Pace για τους οποίους ζητά επιπλέον διερεύνηση. Ο τίτλος της Unità της 29 δεκεμβρίου αγνοεί αυτό τον απλούστατο διαχωρισμό και τιτλοφορεί “Υπόθεση Moro: ζητήθηκε η δίωξη για τους Negri, Piperno, Morucci, την Faranda και άλλους 20”. η Repubblica αντιθέτως τιτλοφορεί “Και οι Toni Negri, Piperno και Pace διώκονται για την δολοφονία Moro”.

Το 1979 του ιταλικού τύπου δεν μπορούσε να ολοκληρωθεί με τρόπο ουσιαστικότερο με δυο τίτλους που όχι μόνο, όπως έγινε στην διάρκεια του χρόνου, παραλείπουν ή “στήνουν”, μα αυτή την φορά πραγματικά ψεύδονται. Τι συμβαίνει? Κάποιοι είπαν πως η περίπτωση της έρευνας 7 aprile κατέρρευσε. Ίσως όχι κατάρρευση, μα σίγουρα αλλάζει κατά πολύ, διαφοροποιείται ριζικά.  Όλα ξεκίνησαν τον απρίλιο με τον εντοπισμό των εκτελεστών του Aldo Moro, με την ανακάλυψη πως BR και Autonomia (μα και η Prima Linea και όλες οι τρομοκρατικές οργανώσεις της αριστεράς) είχαν μιαν κοινή διοίκηση. Ένα κοινό επιχειρησιακό κέντρο που είχε έδρα στην σχολή Πολιτικών Επιστημών στην Padova. Το μαρτυρούσαν σίγουρα τα γραπτά, μα επίσης και τα αποδεικτικά στοιχεία και ίσως ένας “υπερμάρτυρας” (ο Fioroni). Περνούν οι μήνες και η εικόνα αλλάζει. Οι φωνητικές αποδείξεις για την περίπτωση Μόρο γίνονται ολοένα και λιγότερο σημαντικές  (υπάρχουν άλλα στοιχεία), ο Pino Nicotri που θα έπρεπε να είναι ένας από τους τηλεφωνητές αποφυλακίζεται. Και μετά από αυτόν όλοι οι βοηθοί του Negri, εξαιρουμένου του professor Ferrari Bravo, κατακτούν ξανά την ελευθερία τους. Για την υπόθεση Moro γίνεται όλο και λιγότερος λόγος. Τα ρέματα της έρευνας είναι χίλια. Οι τόσο πολλές κατηγορίες που να τις συνοψίσεις καθίσταται επιχείρηση απίθανη. Μετά τον δεκέμβρη, με μιαν εικόνα ήδη αναστατωμένη, το έρχεται δεύτερο blitz. Ένα blitz διαφορετικής φύσης που χτυπά κυρίως στο Milano και που ο τύπος τις δυο πρώτες ημέρες δυσκολεύεται να το συνδέσει με όσα συνέβησαν προηγουμένως. Μα στην συνέχεια η εικόνα ξεκαθαρίζει. Υπάρχει ένας μάρτυρας που επιτέλους αποφάσισε να συνεργαστεί με την δικαιοσύνη (δεν είναι όμως ο ίδιος που έπρεπε ήδη να υπάρχει τον απρίλη?). Οι εφημερίδες λεν πως επιτέλους υπάρχουν οι αποδείξεις, υπάρχουν οι συγκεκριμένες κατηγορίες που τους προσάπτουν, τα αιματηρά συμβάντα (μα δεν υπήρχαν ήδη από πριν?). Ίσως να μην είναι ακριβώς οι ηγέτες της τρομοκρατίας όπως πιστεύονταν, συμπεραίνεται, μα τουλάχιστον χυδαίοι δολοφόνοι, πρέπει να είναι τέτοιοι. Που καταλήγουμε ? Με την δίωξη για την σφαγή της οδού Fani για την ομάδα των ταξιαρχιτών και μια τεχνική δίωξη, σε αναμονή περισσοτέρων επαληθεύσεων, για την ομάδα  7 aprile. Εν τω μεταξύ, ωστόσο, οι μεν και οι δε βρίσκονται κλεισμένοι στην ίδια φυλακή, ιδεολογικά και σωματικά ενοποιημένοι. Καλύτερα ενωμένες  οι θέσεις και οι ρόλοι, λέγεται πως διώκονται όλοι αλλά στην συνέχεια να αναγκάζονται να διορθώσουν (με μιαν κάποια νωχελικότητα και αδιαφορία).

6. 1980: δυο blitz και στην συνέχεια Peci. Το σημείο χωρίς επιστροφή

Το 1980 ανοίγει πάλι αφιερωμένο στις αποκαλύψεις του Fioroni. Είναι τόσες πολλές που οι εφημερίδες είναι σχεδόν υποχρεωμένες να τις δημοσιεύουν σε συνέχειες. Η δολοφονία Saronio, εκείνη του Alceste Campanile, η ληστεία του Argelato (της οποίας ο Negri, κατηγορεί ο Fioroni, θα ήταν ο οργανωτής) στην διάρκεια της οποίας σκοτώνεται ο δεκανέας Lombardini και άλλες εγκληματικές πράξεις που στην συνέχεια θα αποτελέσουν την βάση της δίκης στον Negri. Τα άρθρα πάντως γίνονται σπάνια. Όχι πλέον δημοσιογραφικές εκθέσεις και αναφορές και πολύπλοκες υπηρεσίες (φτιαγμένες από πολλά άρθρα) αλλά μεμονωμένα άρθρα σε αντιστοιχία των μεμονωμένων ειδήσεων. Στις 3 ιανουαρίου η Repubblica αφιερώνει μιαν ολόκληρη σελίδα γραμμένη απ’ τον δικαστή Guido Guasco που λανσάρει εκ νέου την θέση του Negri σαν τηλεφωνητή στο σπίτι Moro. Στις 4 ιανουαρίου ηUnità τιτλοφορεί: “Μετά το Argelato ο Negri οργάνωσε την υπεράσπιση των τεσσάρων δολοφόνων”. Στις 5 ιανουαρίου στην Repubblica “ο Fioroni διηγείται για ώρες — Λέει τα πάντα για την περίπτωση”. Στην συνέχεια του Fioroni αποφασίζει να συνεργαστεί και ο Carlo Casirati. Το γεγονός προαναγγέλλεται από ισχυρισμούς “ο Fioroni μεταφέρει νέες αποδείξεις — εμφανίζεται και άλλος υπερμάρτυρας” (Repubblica της 16 ιανουαρίου) και επιβεβαιώνεται στις  22 φεβρουαρίου: “Και ο Casirati κατηγορεί τον Toni Negri και το Potere operaio” (Repubblica), “Και ο  Casirati θα έχει επιβεβαιώσει” (η Unità). Aπό την κατάθεση της δολοφονίας του Saronio φθάνει η αποκάλυψη πως και η δολοφονία των δυο φασιστών στην Padova το ’74 οργανώθηκε από τον Negri, “Casirati: άνδρες του Negri και των Br σκότωσαν τους δυο φασίστες” (Unità).

Εν τω μεταξύ συνεχίζεται η αναφορά στις φωνητικές πραγματογνωμοσύνες. Όχι διότι τα αποτελέσματα έφθασαν  (ή καλύτερα τα πορίσματα ήδη έφθασαν τον δεκέμβρη μα από την Εισαγγελία αυτή την φορά δεν διέρρευσε απολύτως τίποτα), μα διότι το Espresso εξαπέλυσε μιαν πρωτοβουλία ασυνήθιστη: στο εβδομαδιαίο ο αναγνώστης βρίσκει στα περίπτερα να περιέχεται ένας δίσκος που περιλαμβάνει καταγεγραμμένες τις φωνές των Negri και Nicotri (που μεταξύ άλλων είναι ελεύθερος εδώ και έξι μήνες) και εκείνες των τηλεφωνημάτων στην οικία Moro. Το slogan που συνοδεύει το “gadget” είναι: “Κάντε μόνοι σας την φωνητική εκτίμηση”. Όλες οι εφημερίδες σχολιάζουν αρνητικά αυτή την ιδιότροπη έξοδο. Και μιας και ασχολήθηκαν δράττονται της ευκαιρίας για να δώσουν, στο τέλος  τους άρθρου, και κάποιαν είδηση γύρω από τα καθεαυτού πορίσματα. Όπως η Corriere della Sera της 19 ιανουαρίου ’80 που στο τέλος του άρθρου “Για τον δίσκο με τις «φωνές» παραπέμπεται το «L’espresso»” πληροφορεί τον αναγνώστη πως το Ακυρωτικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή των Negri και Nicotri ενάντια στις φωνητικές πραγματογνωμοσύνες που εμπιστεύτηκαν στον Oscar Tosi. Η Corriere, σαν καλή εφημερίδα, εμβαθύνει το ζήτημα λίγες ημέρες αργότερα στην “Corriere Medico”, ένα τεύχος συμπληρωματικό της εφημερίδας, παίρνοντας συνέντευξη απευθείας στον Oscar Tosi. Ο τίτλος (“Πως ανακάλυψα πως ο Toni Negri τηλεφώνησε στην οικία Moro”) και το κείμενο του άρθρου δεν αφήνουν χώρο για αμφιβολίες σχετικά με  την αδιαμφισβήτητη ενοχή του παντοβάνου καθηγητή ενώ φαίνεται να απαλλάσσουν τον Nicotri. «Οι αξιολογήσεις σας επιβεβαιώνουν ή διαψεύδουν τις υποψίες» ερωτά ο δημοσιογράφος Lando Landi. «Ναι και όχι. Με την έννοια πως ενώ μπόρεσα να επιβεβαιώσω πως ο Toni Negri έκανε ένα τηλεφώνημα έφθασα επίσης στην κατάληξη πως ο δημοσιογράφος δεν είναι αναγνωρίσιμος σε καμιά από τις υποκλοπές που υποβλήθηκαν σε  έλεγχο». Ο professor Tosi στην συνέχεια, υπό την προτροπή του επιστημονικού βοηθήματος, με λεπτομέρεια περιγράφει το software του. Όμως ο δημοσιογράφος δικαίως επιμένει στην αναγνώριση των φωνών. «Εσείς μιλάτε για άποψη, ήτοι γνώμη ή κρίση στενά προσωπική. Νομίζαμε πως επρόκειτο για μιαν απόλυτη βεβαιότητα και αδιάψευστη..», συνεχίζει ο Landi. «Η λέξη απόλυτο δεν υφίσταται στον χώρο της επιστήμης. Όλα είναι σχετικά», είναι η περίεργη απάντηση του Tosi. Στην συνέχεια ο καθηγητής αποκαλύπτει πως η κατάληξη η σχετική στην σύγκριση της φωνής του Negri και εκείνης του τηλεφωνητή στο σπίτι Moro ορίζεται από την έκφραση «υψηλό επίπεδο εμπιστοσύνης πως οι φωνές που ακούστηκαν και εξετάστηκαν προέρχονται από το ίδιο πρόσωπο». Το άρθρο παρουσιάζεται με μιαν όμορφη εικονογράφηση: ο καθηγητής Negri, στην σκιά, με το ακουστικό του τηλεφώνου στο χέρι.

Στις 24 ιανουαρίου  1980 ενεργοποιείται ένα νέο mini-blitz. Δέκα συλλήψεις, νέα εντάλματα σύλληψης για κατηγορούμενους που βρίσκονται ήδη στην φυλακή. Η νέα επιχείρηση βασίζεται στις αποκαλύψεις του Carlo Casirati, υπεύθυνου του θανάτου του Saronio μαζί με τον Fioroni. η Unità τιτλοποιεί στις 25 ιανουαρίου στην πρώτη σελίδα σε δυο στήλες “Autonomia-BR: δέκα συλλήψεις για απαγωγές και ληστείες”:

Ένα μήνα μετά την 21 δεκεμβρίου οι δικαστές του Milano και της Padova εκδίδουν εχθές είκοσι εντάλματα σύλληψης. Οκτώ από αυτά αφορούν κατηγορούμενους ήδη φυλακισμένους: δυο αφορούν άλλους τόσους φυγόδικους; τα άλλα δέκα,αντιθέτως, αναφέρονται σε καινούρια ονόματα. […] Τα αδικήματα που τους προσάπτονται είναι διάφορα και πηγαίνουν από ένοπλη συμμορία (για όλους) σε ληστείες, κλοπές, απόπειρες απαγωγής προσώπου. Το κατηγορητικό πλαίσιο που απορρέει είναι επιβλητικό και επιβεβαιώνει, ακόμη μια φορά, τους στενούς δεσμούς που σημειώθηκαν μεταξύ υποκόσμου και της “πολιτικής” οργάνωσης που περιστρέφονταν γύρω από τον a Negri.

Η κυριότερη κατηγορία αφορά την απόπειρα απαγωγής του Giuseppe Duina, υιού του προέδρου της Milan, παραμονές Χριστουγέννων του 1974. Και μετά διάφορες κλοπές, ληστείες, αποδοχές προϊόντων εγκλήματος και η αφαίρεση μιας πολύτιμης συλλογής γραμματοσήμων. η Unità περιγράφει λεπτομερώς το όλον με τρία άρθρα στην πέμπτη σελίδα. Στο πλάι ένα κομμάτι γύρω από τις εξελίξεις στην περιοχή του Ρέτζιο της εκτέλεσης Campanile.
Παρόμοιο θέμα για την Repubblica που αφιερώνει στην υπόθεση όλη την σελίδα 11 της εφημερίδας με ένα κύριο κομμάτι με τίτλο “Αυτό το blitz ξεκίνησε από τον Casirati”. Να καταγράψουμε πως η Repubblica, διαφορετικά από την Unità εκθέτει επίσης τις δυνατές ανησυχίες και την επιφυλακτικότητα του δικηγόρου του Fioroni για τις δηλώσεις του Casirati λόγω του φόβου πως «η παράνομη οργάνωση εμπιστεύτηκε στον Casirati το καθήκον να αποδομήσει τον Fioroni και να δυσφημήσει την έρευνα με ψεύτικες δηλώσεις οι οποίες θα επανεπεξεργαστούν στην συνέχεια την κατάλληλη στιγμή». η Corriere είναι ίσως η εφημερίδα πως στο mini blitz αφιερώνει τον μεγαλύτερο χώρο : τέσσερις στήλες μάλιστα στην πρώτη σελίδα, “Άλλοι δέκα (τρεις καθηγητές) συνελήφθησαν μετά τις αποκαλύψεις των μετανιωμένων ταξιαρχιτών. ο Negri κατηγορείται για ληστεία”. Η έκθεση συνοδεύεται από ένα σχόλιο, πάντα στην πρώτη σελίδα, του Giancarlo Pertegato: “Σε πορεία σύγκρουσης με τους μισθοφόρους”.

Το Manifesto πλέον δεν σκέφτεται ούτε κατά διάνοια να σταθεί πίσω από την καταγραφή και αναμένει να ξεκαθαριστεί η κατάσταση. Έτσι ώστε στις 25 ιανουαρίου, ενώ όλες οι άλλες εφημερίδες μεταφέρουν την είδηση του blitz, δημοσιεύει με την ησυχία του μια παρέμβαση του Carlo Formenti σε δυο συνέχειες (η επόμενη δημοσιεύεται την άλλη ημέρα) που αναρωτιέται “Είναι δυνατή, μέσα στο κλίμα της 7 απρίλη και της 21 δεκέμβρη μια κριτική στον Negri δίχως να κάνουμε αυτόν ένα συμβολικό στόχο?”. Η είδηση του mini-blitz εμφανίζεται στο Manifesto μόνο στις 27 ιανουαρίου στην τελευταία σελίδα. Όταν όλα έχουν ηρεμήσει. Το σύντομο άρθρο ειρωνικά τιτλοφορεί “Είναι επίσημο, ο Casirati έδωσε τον Fioroni”.

Εν τω μεταξύ η Unità συνεχίζει να βρίσκει επιβεβαιώσεις στην θεωρία της διασύνδεσης μεταξύ BR και Autonomia. Επί τη βάσει της πρόσφατης εκτέλεσης του Giorgio Gori στο Veneto από τις BR (συνεπώς και της επανεμφάνισης τους στην περιοχή ύστερα από σχεδόν πέντε χρόνια απουσίας) ο Sartori συμπεραίνει πως βρίσκεται σε εξέλιξη μια πραγματική  «αλλαγή σκυτάλης» μεταξύ αυτών και της Αυτονομίας. Η θεωρία εξηγείται με παροχή κάποιων λεπτομερειών σε ένα άρθρο δημοσιευμένο στις 31 ιανουαρίου του 1980 “Οι BR παίρνουν την σκυτάλη από την Autonomia στο Veneto”. Όπως αναφέραμε είναι γνωστό πως αυτή είναι μια από τις δυο θεωρίες για να εξηγηθεί η επανεμφάνιση των ΕΤ στο Βένετο. Την άλλη θεωρία (πως όσο υπήρχε  Autonomia δεν υπήρχε χώρος “πολιτικός” για τις BR) η Unità, και αυτό το άρθρο το επιβεβαιώνει, ούτε καν την λαμβάνει υπ όψιν.
Και μετά η σιωπή, μέχρι το blitz του μαρτίου, που διακόπτεται μονάχα από ένα άρθρο ημιεορταστικό της Unità, που δημοσιεύτηκε στις 15 φεβρουαρίου, που κάνει απολογισμό των ερευνών ύστερα από 50 ημέρες από το blitz της 21 απριλίου.  “Μια σειρά από εγκλήματα που φθάνει μέχρι το ’79”, ο τίτλος. Και η σημαντική σύνοψη: “Spataro, Carnevali και Michelini πήγαν πολύ πέρα τις «αποκαλύψεις» του Carlo Fioroni — Κλοπές, βομβιστικές επιθέσεις, η ληστεία του Argelato, οι δολοφονίες Saronio και Campanile, ο βάρβαρος θάνατος του Alessandrini”. Όλα γραμμένα όπως εξακριβώθηκαν. Όχι κατηγορίες αλλά περιστατικά, στοιχεία.

Ουσιαστικά — γράφει ο Ibio Paolucci — επρόκειτο για τις ίδιες κατηγορίες που προσάπτονταν στις 7 aprile. Το “καινούριο” συνίστατο στην επιβολή ενός τεράστιου αριθμού εγκλημάτων με τα οποία κατηγορούντο οι εναγόμενοι. Με άλλα λόγια, η προσχηματική εκστρατεία για την λεγόμενη ποινικοποίησης της διαφωνίας σαρώνονταν από τα δικαστικά μέτρα που υιοθετήθηκαν στις 21 δεκεμβρίου. Οι κοσμικές διαφορές ανάμεσα στην Οργανωμένη Αυτονομία και τις τρομοκρατικές ομάδες διαγράφονταν μονοκοντυλιά από τις τρελές ομολογίες του Carlo Fioroni και άλλων κατηγορουμένων και μαρτύρων.

Φθάνουμε με αυτό τον τρόπο στο blitz της 11 μαρτίου 1980, εκείνο που στην κοινή γλώσσα ενδιαφέρει τα μεσαία στελέχη της Autonomia. η Unità τιτλοφορεί στην πρώτη σελίδα, χαμηλά, σε τέσσερις στήλες: “Ένα νέο κύμα συλλήψεων στην Padova: κατηγορούνται για ένοπλη συμμορία 24 αυτόνομοι”. Στο εσωτερικό, στην πέμπτη σελίδα, η είδηση αναπτύσσεται σε δυο άρθρα του Sartori. Το χρονικό (“Αυτή την φορά η έρευνα χτύπησε τα μεσαία στελέχη της Autonomia”) και ένα εκφραστικό άρθρο που ανακεφαλαιώνει της ιστορία της Αυτονομίας στο Βένετο σύμφωνα με το PCI: “Μέσα σε τρία χρόνια αυτές οι χίλιες επιθέσεις (και υπάρχουν και αυτοί που μιλούν για αυθορμητισμό!)”. Να σημειώσουμε την ασυνήθη χρήση παρενθέσεως και θαυμαστικού στην τιτλοφορία. Στο συνοπτικό: “Πως οι δικαστές έθεσαν στη φωτιά την δομή, δημόσια και παράνομη, της Αυτονομίας — ένα identikit που ο καθένας μπορούσε να κάνει από μόνος του — 65 ονομασίες”. «Είναι ένα νέο χτύπημα στην ανταρσία. Και από τα βαριά — γράφει ο Sartori — Μετά τους διοικητές, αυτή την φορά ήταν η σειρά των μεσαίων στελεχών της οργανωμένης και ένοπλης Αυτονομίας. Στα δικαστήρια την χαρακτηρίζουν μια μπάντα προσώπων που βρίσκεται τοποθετημένη σε μεγάλο βαθμό μεταξύ των leaders και των εργατών. Εν συντομία οι αυτόνομοι αξιωματικοί. […] Τα αποδεικτικά στοιχεία, αυτή την φορά προφανώς τα μετέφεραν οι καραμπινιέροι που μέχρι εκείνη την στιγμή δεν είχαν δεσμευθεί στην Padova στο αντιτρομοκρατικό μέτωπο. Από τα λόγια του Fais μοιάζουν στοιχεία πειστικά, που ελέγχθηκαν και αξιολογήθηκαν “αποφασιστικής σημασίας και μη αναστρέψιμα” από τρεις δικαστές». ο Sartori στον έλεγχο των συλληφθέντων προσθέτει μοναδικές λεπτομέρειες όπως: «ο Molinari είναι ο βίαιος leader της επιτροπής αγώνα πολιτικών επιστημών, που πρόσφατα πήρε το δίπλωμα του 110 και τιμητική διάκριση, επιβλέποντος του Ferruccio Gambino, του καθηγητού στον οποίον παραδόθηκε δικαστική κλήση για ανατρεπτική ένωση». Ειλικρινά δεν καταλαβαίνουμε, εάν πρόκειται για στοιχείο ενοχής εναντίον του Molinari πως αποφοίτησε με έναν ύποπτο τρομοκρατίας, τον Gambino που ήταν εποπτεύων ενός συλληφθέντα ή του Πανεπιστημίου της Padova που παραδίδει διπλώματα σε έναν ύποπτο τρομοκρατίας που υπογράφεται από έναν άλλον υποτιθέμενο τρομοκράτη. Εν ολίγοις, εάν η Unità είχε τον απαραίτητο χώρο θα πρόσθετε στις σελίδες της πως το Πανεπιστήμιο της Πάντοβα ήταν γεμάτο τρομοκράτες.

η Repubblica δημοσιεύει την είδηση σε τρεις στήλες πρώτη σελίδα (στην μέση) με τον τίτλο “Τρίτο blitz του Calogero στην φυλακή 24 αυτόνομοι”. Τα blitz μέχρι στιγμής είναι τέσσερα, δεν είναι αντιληπτό ποιο από αυτά η  Repubblica αφαίρεσε από τον παντοβάνο δικαστικό (πιθανώς το mini blitz του ιανουαρίου που ακολούθησε τις αποκαλύψεις του Casirati) έτσι ώστε σε άρθρο της στις 6 απριλίου 1980 θα μιλήσει ξανά γι αυτό σαν το “τέταρτο blitz του Calogero”. Στο εσωτερικό επίσης ένα κομμάτι που μιλά για την ταυτότητα των συλληφθέντων: “Στην έφοδο η Padova που μετρά”. Μετά τον χαρακτηρισμό της Unità που είχε μιλήσει για “μεσαία στελέχη”, η Repubblica ομιλεί για συλληφθέντες που είναι «ο σύνδεσμος μεταξύ της θεωρίας και των πράξεωνi». Σαφώς περισσότερες οι πληροφορίες γύρω από την επιχείρηση σε σχέση με το όργανο του ΚΚΙ,  PCI. Λιγότερες οι βεβαιότητες και περισσότερες οι αμφιβολίες.

(12-CONTINUA) 12-Συνεχίζεται

(11-PARTE)

I GIORNALI A PROCESSO: IL CASO 7 APRILE – DODICESIMA PARTE was last modified: febbraio 21st, 2015 by glianni70.it
ιστορία

6 νοεμβρίου 1985: το Μ-19 επιτίθεται στο δικαστικό μέγαρο της Μποκοτά. 6 novembre 1985: l’M-19 assalta il palazzo di giustizia di Bogotà

Παρασκευή 06 Noεμβρίου 2015 07:43

6 νοεμβρίου 1985: το M-19 επιτίθεται στο δικαστικό μέγαρο της Bogotà

alt

Είναι η 6η νοεμβρίου 1985, όταν μια ομάδα ανταρτών του Κινήματος της 19ης Απριλίου,  quando un commando di guerriglieri del Movimiento 19 de Abril , επιτίθεται και καταλαμβάνει το δικαστήριο της Bogotà. Η επιχείρηση τοποθετείται σε μιαν περίοδο κατά την οποίαν ανοίγονται προς τα έξω οι αντάρτικες ομάδες, που στην Colombia ελέγχουν δραστικά μεγάλα κομμάτια περιοχών της χώρας, και προς τη νέα συντηρητική κυβέρνηση Betancur.

Η θέληση του νεοεκλεχθέντος προέδρου είναι να ξεκινήσει έναν διάλογο ειρήνης με τους μαχητικούς σχηματισμούς για να συζητήσουν γύρω από την κρίση και γύρω από πιθανές λύσεις της σύγκρουσης. Τόσο το M-19 όσο και οι Farc αποδέχονται σε πρώτη φάση τις προτάσεις του Betancur, που όμως δεν συναντούν το χειροκρότημα των μεγάλων ιδιοκτητών γης. Αυτοί τις θεωρούν δίχως νόημα παραχωρήσεις στους ανατρεπτικούς, και εργάζονται για την δημιουργία νέων παραστρατιωτικών ομάδων που συνεχίζουν την επιθετική δραστηριότητα στις απελευθερωμένες από τον ανταρτοπόλεμο περιοχές.

Η διαρκής επιτροπή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα καταγγέλλει την εξαφάνιση 80 αιχμαλώτων σε έναν χρόνο, παρουσιάζοντας με ντοκουμέντα τα βασανιστήρια προς τους πολιτικούς κρατούμενους και 300 παράνομες εκτελέσεις. Ο συνολικός αριθμός των εξαφανισθέντων αγωνιστών φθάνει στους  325.

Είναι λοιπόν μέσα σε αυτές τις συνθήκες ανανεωμένων εχθροπραξιών ανάμεσα στον στρατό και τους επαναστάτες που τοποθετείται η απόφαση του M-19 (που πήρε το όνομά του από την ημερομηνία της εκλογικής νοθείας της 19 απριλίου 1970) να πραγματοποιήσει την έφοδο στο δικαστικό μέγαρο της πρωτεύουσας.

Tριακόσιοι πενήντα δικαστές κρατούνται όμηροι από κάτι παραπάνω από τριάντα αντάρτες. Στην διάρκεια της εφόδου ανακατάκτησης από τον στρατό, θα χάσουν την ζωή τους όλοι οι μαχητές και πάνω από πενήντα δικαστές. Οι έρευνες δείχνουν πως τους δικαστικούς σκότωσαν οι σφαίρες των στρατιωτών και όχι των ανταρτών, τα στελέχη του M-19 υποστηρίζουν λοιπόν πως ο στρατός επέλεξε εσκεμμένα να σκοτώσει τους δικαστικούς του ανωτάτου δικαστηρίου για να δυσφημήσει το M-19, και συγχρόνως να προστατέψει τα συμφέροντα των καρτέλ του εμπορίου ναρκωτικών.

Pubblicato in STORIA di CLASSE δημοσιεύτηκε στην Ταξική Ιστορία

i libri di michele · τα βιβλία του μιχάλη

CANCELLI DELLA MEMORIA 3 Asinara ed il ’77, η Αζινάρα και το ’77, καγκελόπορτες της μνήμης

Δημοσιεύτηκε στις 27 Νοε 2014

ο Ρενάτο Κούρτσιο συζητά με έναν αγωνιστή των Κοινωνικών Κέντρων για την ιστορία των τελευταίων πενήντα χρόνων

από το ‘εκενώστε τους δρόμους από τα όνειρα’ 11

i libri di michele · τα βιβλία του μιχάλη

CANCELLI DELLA MEMORIA 2 ο Che και ο Andrea Pazienza, καγκελόπορτες της μνήμης

οι καγκελόπορτες της μνήμης,
κουβέντα ανάμεσα στον Renato Curcio και έναν αγωνιστή των κοινωνικών κέντρων γύρω από την ιστορία των τελευταίων 50 χρόνων

από το ‘εκενώστε τους δρόμους από τα όνειρα’ 8

i libri di michele · τα βιβλία του μιχάλη

dal beat al ’68 CANCELLI DELLA MEMORIA 1,από το beat στο ’68, καγκελόπορτες της μνήμης

οι καγκελόπορτες της μνήμης,
κουβέντα ανάμεσα στον Renato Curcio και έναν αγωνιστή των κοινωνικών κέντρων γύρω από την ιστορία των τελευταίων 50 χρόνων.

από το ‘εκενώστε τους δρόμους από τα όνειρα’ 6